Aye so e peut ti manda na lege ti andangba tënë ti Jacob: Mbage 2

1. Nyen la e yeke sara tënë na ndö ni na yâ ti article so?

AMOLENGE ti Jacob abungbi na terê ti lo, ala dengi mê nzoni ala yeke mä lo na ngoi so lo yeke iri tufa na ndö ti ala oko na oko. Tongana ti so e bâ na yâ ti article so ahon, atënë so Jacob atene na Ruben, Siméon, Lévi nga na Juda ahon gbungo li ti amolenge ti lo. Tongaso, ala doit ti hunda terê ti ala tënë ti nyen la lo yeke tene na atanga ni miombe so angbâ. Zia e bâ aye so e peut ti manda na lege ti atënë so lo tene na Zabulon, Issacar, Dan, Gad, Aser, Nephtali, Joseph nga na Benjamin.a

ZABULON

2. Fa tufa so Jacob airi na ndö ti Zabulon nga tongana nyen la aga tâ tënë (Genèse 49:13). (Bâ nga encadré.)

² Diko Genèse 49:13. Jacob afa so ahale ti Zabulon ayeke sara kodro na yanga ti ngu-ingo na mbage ti nord ti Sese ti zendo. Ahon ngu 200 na pekoni, azo ti mara ti Zabulon awara na héritage ndo so ala yeke sara kodro dä so ayeke lani na popo ti Kota ngu ti Galilée na ti Méditerranée. Moïse atene lani prophétie, atene: “Zabulon, duti na ngia tongana mo sigi.” (Deut. 33:18). Peut-être a ye ti fa so a yeke duti ngangu ape na azo ti mara ti Zabulon ti voyagé na ayanga ti ngu so use kue ti vo ye na maboko ti azo so alondo na ando nde si aga wala ti kä ye na ala. Atâa ye ni ayeke so wa, ahale ti Zabulon ayeke lani na raison ti duti na ngia.

3. Nyen la apeut ti aidé e ti duti na ngia na ye so e yeke na ni?

³ Nyen la e peut ti manda? E yeke na raison ti duti na ngia atâa ndo wa la e yeke vivre dä wala dutingo ti e ayeke tongana nyen. Ti ngbâ ti duti na ngia, e doit ti zia bê ti e na ye so e yeke na ni (Ps. 16:6; 24:5). Na ambeni ngoi, a peut ti duti ngangu ape ti zia li ti e na ndö ti aye so e yeke na ni ape ahon anzoni ye so e yeke na ni. Tongaso, gi ti duti na nzoni bango ndo na ndö ti dutingo ti mo.—aGal. 6:4.

ISSACAR

4. Fa tufa so Jacob airi na ndö ti Issacar nga tongana nyen la aga tâ tënë (Genèse 49:​14, 15). (Bâ nga encadré.)

⁴ Diko Genèse 49:​14, 15. Jacob agonda Issacar ndali ti so lo sara kua ngangu na lege so lo haka lo na kororo so abio ti lo akpengba, mbeni nyama so apeut ti yô anengo kungba. Jacob atene nga so Issacar ayeke wara mbeni pendere ndo. Atënë ti Jacob aga lani tâ tënë ndali ti so a mû na mara ti Issacar ndo so ayeke na terê ti Ngu ti Jourdain so aye alë dä mingi (Jos. 19:22). Mara ti Issacar asara lani kua ngangu ti bâ lege ti sese ti ala. Me ala sara nga kua ngangu ti aidé ambeni zo (1 aGbia 4:​7, 17). Na tapande, mara ti Issacar ayeke lani nduru ti mû maboko na yâ ti abira so azo ti Israël asara na awato ti ala, tongana ti so ala sara na ngoi ti Juge Barak nga na prophète Déborah.—aJu. 5:15.

5. Ngbanga ti nyen la a yeke nzoni e sara kua ngangu?

⁵ Nyen la e peut ti manda? Tongana e sara kua ngangu na yâ ti kua ti Jéhovah, lo yeke bâ ni na nene ni tongana ti so lo sara lani na ti azo ti mara ti Issacar (Zo-ti. 2:24). Na tapande, gbu li na ndö ti aita-koli so ayeke sara kua ngangu ti bâ lege ti congrégation (1 Tim. 3:1). Aita so abezoin ti tiri vrai bira ape, me ala doit ti sara ngangu ti bata awakua ti Jéhovah si mbeni ye abuba songo ti ala na lo ape (1 aCor. 5:​1, 5; Jude 17-23). Ala yeke sara nga kua ngangu ti leke adiskur nga ti mû ni ti kpengba aita.—1 Tim. 5:17.

DAN

6. Kua wa la a mû lani na azo ti mara ti Dan? (Genèse 49:​17, 18). (Bâ nga encadré.)

⁶ Diko Genèse 49:​17, 18. Jacob ahaka Dan na mbeni ngbo so ayeke dë peko ti gere ti mbeni nyama so akono mingi ahon lo, na tapande mbeni mbarata so a gue na ni na bira. Azo ti mara ti Dan asara lani ye sân mbeto na ala yeke nduru ti tiri na awato ti mara ti Israël. Na ngoi so ala yeke gue na Sese ti zendo, azo ti mara ti Dan abata mara ni na lege so “ala la ayeke na peko ti atanga ni kue.” (Nom. 10:25). Ye so ayeke lani mbeni kota kua atâa so tanga ti amara ni abâ pëpe ye so ala sara.

7. A yeke nzoni e bâ akua kue so a mû na e na yâ ti kua ti Jéhovah tongana nyen?

⁷ Nyen la e peut ti manda? Na ambeni ngoi, peut-être mo sara ambeni kua so, na bango ni, azo abâ ni ape. Peut-être mo aidé ti nettoyé Da ti Royaume nga ti bâ lege ni si angbâ nzoni, mo duti volontaire ti sara kua na ngoi ti mbeni kota bungbi wala mo sara mbeni kua nde. Tongana mo sara ni, mo lingbi na gonda. Girisa lâ oko ape so Jéhovah abâ aye kue so mo sara ndali ti lo nga lo bâ ni na nene ni. Nga tongana mo sara na lo ti tene azo agonda mo ape me ti fa so mo ye lo mingi, a yeke nzere na lo mingi.—Mat. 6:​1-4.

GAD

8. Ngbanga ti nyen la a yeke lani ngangu ape na awato ti azo ti Israël ti sara bira na mara ti Gad? (Genèse 49:19). (Bâ nga encadré.)

⁸ Diko Genèse 49:19. Jacob atene so azo ti gbungo ye ti azo na ngangu ayeke ga na terê ti Gad. Ahon ngu 200 na pekoni, mara ti Gad asara kodro na est ti Ngu ti Jourdain, nduru na ndo so awato ti azo ti Israël ayeke dä. Tongaso, a yeke lani ngangu ape ti tene awato so asara bira na ala. Me azo ti Gad aye lani ti sara kodro na ndo ni so ndali ti so gbâ ti ando ti tengo pere ayeke dä ndali ti anyama ti ala (Nom. 32:​1, 5). A yeke polele so azo ti mara ti Gad ayeke lani azo ti mbeto ape. Na ndö ni, ala yeke lani na confiance so Jéhovah ayeke aidé ala ti tiri ndali ti sese so lo mû na ala. Teti angu mingi, ala tokua même aturugu ti ala ti aidé tanga ti amara ni ti mû tanga ti Sese ti zendo so ayeke na ouest ti Jourdain (Nom. 32:​16-19). Ala yeke lani na confiance so Jéhovah ayeke bata awali nga na amolenge ti ala na ngoi so akoli ayeke dä ape. Jéhovah asara lani tufa na ndö ti ala ndali ti so ala sara ye na mbeto ape nga ndali ti sacrifice so ala sara.—Jos. 22:​1-4.

9. Tongana e yeke na confiance na Jéhovah, e yeke soro ti sara aye wa?

⁹ Nyen la e peut ti manda? Ti ngbâ ti sara na Jéhovah na ngoi so e yeke na akpale, e doit ti ngbâ ti sara confiance na lo (Ps. 37:3). Aita mingi ayeke sara kua ngangu ti leke aDa ti Royaume nga na ambeni da so a yeke sara kua ti Jéhovah dä, ala yeke fa tënë na ando so a bezoin awafango tënë dä mingi wala ala yeke sara ambeni kua nde ndali ti bungbi atâa so a yeke lakue kete ye ape. Ala yeke sara ni ndali ti so ala yeke na confiance so Jéhovah ayeke bâ lakue lege ti ala.—Ps. 23:1.

ASER

10. Nyen la azo ti mara ti Aser adoit lani ti sara me ala sara ni ape? (Genèse 49:20). (Bâ nga encadré.)

¹⁰ Diko Genèse 49:20. Jacob atene so mara ti Aser ayeke wara aye mingi na a yeke tâ gï ye so asi. A mû na mara ti Aser mbeni ndo so aye ayeke sigi dä mingi (Deut. 33:24). Ala sara kodro na terê ti Kota ngu ti Méditerranée, ndo so mo yeke wara port ti Sidon so mosoro ayeke dä mingi. Me mara ti Aser atomba azo ti Canaan so a sara kodro na popo ti ala ape (aJu. 1:​31, 32) Na bango ni, mara ti Aser ayapu ti voro Jéhovah ape ndali ti mosoro so ala yeke na ni nga na asioni sarango ye ti azo ti Canaan so ayeke na popo ti ala. Na tapande, na ngoi so Juge Barak ahunda na azo ti Israël ti aidé lo ti tiri na aturugu ti Canaan, azo ti mara ti Aser asara ye oko ape. Ye so asara si mara ni abâ pëpe apendere ye so Jéhovah asara ti aidé azo ti Israël ti sö benda na ndö ti awato ti ala “na terê ti angu ti Méguiddo.” (aJu. 5:​19-21). Peut-être kamene asara azo ti mara ti Aser na ngoi so ala mä Barak na Déborah ayeke he bia, atene: “Azo ti Aser aduti gï senge na yanga ti ngu-ingo.”—aJu. 5:17.

11. Ngbanga ti nyen la e bezoin ti duti na nzoni bango ndo na ndö ti aye ti sese?

¹¹ Nyen la e peut ti manda? E ye ti sara ye kue so e peut ti sara ndali ti Jéhovah. Ti sara ni, e doit ti sara hange si e ga tongana azo ti dunia so ape so apensé so nginza nga na aye so zo apeut ti vo na nginza ayeke akota ye mingi (aProv. 18:11). E yeke sara ngangu ti duti na nzoni bango ndo na ndö ti nginza (Zo-ti. 7:12; aHéb. 13:5). E yeke zia pëpe si gingo ti wara aye so e yeke nga na bezoin ni ape akanga lege na e ti sara kua ti Nzapa. Me e yeke sara ye kue so e peut ti sara ndali ti Jéhovah. E hinga so tongana e ngbâ be-ta-zo na Jéhovah, lo yeke sara si gigi ti e aduti tâ pendere mingi na yâ ti angoi so ayeke ga.—Ps. 4:8.

NEPHTALI

12. Peut-être tënë so Jacob atene na Nephtali aga tâ tënë tongana nyen? (Genèse 49:21). (Bâ nga encadré.)

¹² Diko Genèse 49:21. “Apendere tënë” so Jacob asara tënë ni aye peut-être ti sara tënë ti fason so Jésus asara na tënë na ngoi so lo yeke na sese. Jésus so a hinga lani lo tongana zo so ahinga ti fa ye nzoni asara si Capernaüm so ayeke na yâ ti territoire ti Nephtali aga “gbata ti lo.” (Mat. 4:13; 9:1; Jean 7:46). Na ndö ti Jésus, Ésaïe atene prophétie atene azo ti Zabulon na ti Nephtali ayeke bâ “kota lumière.” (És. 9:​1, 2). Na lege ti afango ye ti Jésus, lo yeke lani “tâ lumière so amû lumière na mara ti azo nde nde kue”.—Jean 1:9.

13. Nyen la e peut ti sara ti tene atënë ti yanga ti e anzere na Jéhovah?

¹³ Nyen la e peut ti manda? Tënë so e tene nga na fason so e tene na ni ayeke kota ye na lê ti Jéhovah. Tongana nyen la e peut ti tene “apendere tënë” so anzere na Jéhovah? E yeke tene tâ tënë (Ps. 15:​1, 2). E yeke kpengba azo tongana e duti nduru ti gonda ala me e kasa azo ape wala e dema terê ape (aÉph. 4:29). E peut nga ti gi ti maï kode ti tongo nda ti lisoro na azo so ayeke gue na e ti fa tënë na ala.

JOSEPH

14. Fa tongana nyen la atënë so Jacob atene na Joseph aga tâ tënë (Genèse 49:​22, 26). (Bâ nga encadré.)

¹⁴ Diko Genèse 49:​22, 26. Terê ti Jacob adoit lani ti nzere mingi ndali ti Joseph ndali ti so Jéhovah ‘azia lo nde na popo ti aita ti lo.’ Jacob airi lo “kete keke so asigi na terê ti gere ti keke so alë”. Jacob la ayeke lani keke ni na Joseph ayeke kete keke so asigi na terê ti keke ni. Joseph ayeke lani kozo molenge ti Rachel, wali ti Jacob so lo ye lo mingi. Jacob atene lani so Joseph ayeke wara héritage ti kozo molenge na place ti Ruben so ayeke kozo molenge ti Léa (Gen. 48:​5, 6; 1 Chron. 5:​1, 2). Prophétie so aga tâ tënë na lege so amolenge ti Joseph, Éphraïm na Manassé, aga amara use na Israël na ala use kue awara na héritage sese ti ala wani.—Gen. 49:25; Jos. 14:4.

15. Na ngoi so a sara ye na Joseph na lege ni ape, lo sara ye tongana nyen?

¹⁵ Jacob asara nga tënë ti azo ti pikango kokora so ‘apika kokora na terê ti Joseph nga abata ngonzo na terê ti lo.’ (Gen. 49:23). A ye ti sara tënë ti aita ti Joseph so asara bê na terê ti lo, so asara ye na lo na lege ni ape nga so asara si lo bâ pasi mingi. Me Joseph ake lani aita ti lo ape wala lo bi tënë na li ti Jéhovah ape ndali ti ye so asi na lo. Tongana ti so Jacob atene: “Kokora ti [Joseph] angbâ lakue na place ni, na maboko ti lo angbâ ngangu nga ayapu.” (Gen. 49:24). Joseph azia lani bê ti lo na Jéhovah na ngoi ti akpale, lo pardonné aita ti lo nga lo sara ye na ala na nzoni bê (Gen. 47:​11, 12). Joseph azia lani si akpale so lo wara aleke lo (Ps. 105:​17-19). A sara si Jéhovah asara kua na lo ti sara aye so ayeke kota mingi.

16. Na ngoi so e wara akpale, e peut ti mû tapande ti Joseph tongana nyen?

¹⁶ Nyen la e peut ti manda? E doit ti zia lâ oko ape si akpale so e wara ague na e yongoro na Jéhovah wala na aita ti e. Girisa ape so Jéhovah apeut ti zia si ambeni ye so atara mabe ti e aga ye so aleke e (aHéb. 12:7). Lo peut ti fa na e ti sara ye tongana lo na tapande ti sara nzoni bê na azo nga ti pardonné azo (aHéb. 12:11). Jéhovah ayeke futa ande e ndali ti gbungo ngangu ti e tongana ti so lo sara lani na Joseph.

BENJAMIN

17. Atënë so Jacob atene na Benjamin aga lani tâ tënë tongana nyen? (Genèse 49:27). (Bâ nga encadré.)

¹⁷ Diko Genèse 49:27. Jacob atene lani so mara ti Benjamin ayeke duti tongana mbo ti ngonda nga ala yeke duti anzoni zo ti tiringo bira (aJu. 20:​15, 16; 1 Chron. 12:2). A yeke lani “na ndapre” wala na tongo nda ti royaume ti Israël la Saül so ayeke ti mara ti Benjamin aga kozo gbia. Lo tiri lani na aPhilistin sân mbeto (1 Sam. 9:​15-17, 21). “Na lakui” wala angu mingi na pekoni, Gbia-wali Esther nga na Mardochée so ayeke kozo gbenyon-gbia, so ala use kue ayeke ti mara ti Benjamin, asö azo ti Israël so azo ti togbia ti Perse aye ti fâ ala.—Esther 2:​5-7; 8:3; 10:3.

18. Tongana nyen la e peut ti duti be-ta-zo tongana azo ti mara ti Benjamin?

¹⁸ Nyen la e peut ti manda? Kite ayeke dä ape so azo ti mara ti Benjamin ayeke lani na ngia so mbeni zo ti mara ti ala aga gbia ti gue oko na prophétie so Jacob atene. Me na ngoi so Jéhovah akiri na komandema ni na David so ayeke ti mara ti Juda, azo ti mara ti Benjamin ayeda na changement so (2 Sam. 3:​17-19). Angu mingi na pekoni, na ngoi so tanga ti amara ni asara kpengba-li, azo ti mara ti Benjamin angbâ be-ta-zo na azo ti mara ti Juda nga na gbia so Jéhovah asoro lo (1 aGbia 11:​31, 32; 12:​19, 21). Zia e nga kue e mû maboko na azo so Jéhovah asoro ala ti mû li ni na popo ti e laso.—1 aThes. 5:12.

19. Andangba tënë so Jacob atene na amolenge ti lo apeut ti aidé e tongana nyen?

¹⁹ Andangba tënë ti Jacob apeut ti aidé e. Aye so e manda dä nga tongana nyen la aga tâ tënë asara si e hinga biani so nyen na nyen tanga ti aprophétie ti Jéhovah so ayeke na yâ ti Bible ayeke ga tâ tënë. Nga so e bâ tongana nyen la Jacob airi tufa na ndö ti amolenge ti lo a-aidé e ti comprendre nzoni tongana nyen la e peut ti zia ngia na bê ti Jéhovah.