Aye wa mo lingbi ti leke ngbanga ti gigi ti kekereke ti amolenge ti mo?
PAVLOS ayeke mbeni babâ ti sewa so ayeke na mbage ti mbongo ti Poto. A yeke ngangu ti bâ lo ti duti na yanga-da, ti mû ngoi ti sala lisoro na wali ti lo nga na amolenge ti lo ota: amolenge-wali use, oko ti ngu 13 na mbeni ti ngu 11, nga molenge ti lo ti koli ti ngu 7. Na yâ ti yenga oko lo yeke mû angoi mingi ti sala kua ti tene lo wara gbâ ti nginza ti sala na ye so bê ti lo aye. Lo ye ti vo ada na amolenge ti lo ti wali oko oko na lo ye nga ti to nda ti mbeni kete dengo buze kozoni si lo zia ni na molenge ti lo ti koli. Wali ti lo Sofia ayeke sala kua ngangu ti tene lo wara lege ti vo akungba ti da tongana bongo, balangeti na asembe ndali ti afini da so ala yeke vo ni ande na amolenge ti ala. Tongana a hunda na ala ngbanga ti nyen ala yeke sala kua ngangu tongaso, ala kiri tënë legeoko: “A yeke ngbanga ti lekengo mbeni nzoni gigi ti kekereke ti amolenge ti e!”
Legeoko tongana Pavlos na Sofia, na ndo lê sese mobimba ababâ na mama ti sewa mingi ayeke sala kusala na ngangu ti ala kue ti mû na amolenge ti ala mbeni nzoni tongo nda ni na yâ fini ti ala. Ambeni babâ na mama ayeke bata nginza mingi ngbanga ti gigi ti kekereke ti amolenge ti ala. Ambeni ayeke leke ye mbilimbili ti tene amolenge ti ala awara mbeni nzoni fango ye na amanda ambeni nzoni kode ti kua so alingbi ti mû maboko na ala ande. Atâa so mingi ti ababâ na mama ayeke bâ mara ti mungo maboko tongaso tongana fango na gigi ndoye na mbage ti amolenge ti ala, mara ti salango ye tongaso ayeke pusu ababâ na mama ni ti yeda gi na ye so asewa ti ala, akamarade nga na azo so ayeke lango ndulu na tele ti da ti ala ayeke ku ti tene ala sala ni. Ni la, a yeke tâ na lege ni ti tene ababâ na mama so tënë so abâ ala ahunda tele ti ala: ‘Kungba wa e yeke na ni na mbage ti amolenge ti e?’
Lekengo aye kozoni teti gigi ti kekereke ti amolenge
A yeke gi pëpe mbeni ye so a lingbi azo kue asala ni, me Mbeti ti Nzapa nga ahunda ti tene ababâ na mama Chrétien aleke aye teti kekereke ti amolenge ti ala. Bazengele Paul atene lani na aChrétien ti ngoi ti lo: ‘Ti tene ala gi ye ti bata na babâ na mama ti ala, so ayeke kua ti amolenge pëpe; me babâ na mama si ayeke gi ye ti bata na amolenge.’ (2 aCorinthien 12:14, Fini Mbuki, 2001). Paul akiri atene so batango amolenge ayeke mbeni kusala so a lingbi ababâ na mama abâ tongana mbeni kota kungba. Lo sû na mbeti: “Me tongana mbeni zo abata azo ti lo pëpe, na a hon so, tongana lo bata azo ti da ti lo mveni pëpe, lo bele tënë ti mabe awe, na sioni ti lo ahon sioni ti zo so amä na bê pëpe.” (1 Timothée 5:8). Mingi ti ambaï ti Bible afa so tënë ti ziango ye ti héritier ayeke kota ye mingi na popo ti awakua ti Nzapa ti ngoi so a sû na Bible.—Ruth 2:19, 20; 3:9-13; 4:1-22; Job 42:15.
Ye oko, ngoi na ngoi ambeni babâ na mama abi tele ti ala kue na gingo mbeni kota ye ti héritier teti amolenge ti ala. Ngbanga ti nyen? Manolis, mbeni babâ so azia kodoro ti Poto ti mbongo na so ague na Amerika, afa mbeni oko ti anda ti tënë ni: “Ababâ na mama so abâ lani pasi na nzara nga so aga awanzinga ndali ti Use Bira so Amû Sese Kue aleke ti tene amolenge ti ala awara mbeni dutingo so ayeke nzoni ahon ti ala.” Lo kiri lo tene: “Ngbanga ti so ala yeke na bibe ti yô kungba ti ala ni ahon ndo ni na ala yeke na nzara ti mû na amolenge ti ala ye kue so ala lingbi ti mû ni, ti tene ala zia gere ti mbeni nzoni gigi ti kekereke na amolenge ni, ngoi na ngoi ababâ na mama ayeke sala sioni na tele ti ala mveni.” Biani, ambeni babâ na mama agbanzi tele ti ala ti wara aye so ala yeke na bezoin ni gi ngbanga ti tene ala wara aye ti mitele ti zia na amolenge ti ala tongana aye ti héritier. Me a yeke na lege ti ndara ti tene ababâ na mama atomba peko ti amara ti ye tongaso?
“So ayeke ye senge senge na sioni mingi”
Gbia ti Israël ti giriri, Salomon, amû wango so andu tënë ti aye ti héritier. Lo sû na mbeti: “Mbi ke kusala kue so mbi sala na gbe ti lâ, teti a yeke ngbanga ti mbi ti zia ye so na zo so ayeke ga na peko ti mbi. Fade lo yeke wandara wala wabuba, zo nyen ahinga? Me fade lo komande kusala kue so mbi sala na lege ti pono, kusala so afa ndara ti mbi na gbe ti lâ. So ayeke ye senge senge nga. . . . Mbeni zo so asala kusala na ndara, na mayele, na mbilimbili; me fade a mû ye so na zo so asala kusala dä pëpe ti ga ye ti lo. So ayeke ye senge senge na sioni mingi.”—Zo-ti-fa-tene 2:18-21.
Tongana ti so Salomon afa ni, azo so ayeke wara akungba tongana ye ti héritier alingbi ti bâ ye ni na nene ni pëpe ngbanga ti so a yeke ala mveni si asala kusala ngangu ti wara ni pëpe. Tongaso, amolenge so awara aye ti héritier na peko ti ababâ na mama ti ala alingbi ti sala mbana na aye so ababâ na mama ni asala lani kua ngangu ti wara ni. Ala lingbi ti buba même aye ti mosoro so a wara ni na peko ti ngangu kua (Luc 15:11-16). So tâ kota bubango ye senge senge!
Aye ti hériter nga na kota nzara ti warango ye
Mbeni ye ni nde ayeke nga dä so a lingbi ababâ na mama abâ ni mbilimbili. Na yâ ti ambeni ngobo ti salango ye so a bâ na nene ni mingi ye so zo azia ni tongana ye ti héritier nga na aye so a yeke mû ni tongana matabisi ti mariage, amolenge ayeke ga azo so ayeke na kota nzara ti warango ye. Ala yeke hunda mbeni nginza so ayeke kota mingi wala mbeni matabisi so ngele ni ayeke kota ahon ye so babâ wala mama ti ala aleke ti mû ni na peko ti ala. Loukas, mbeni babâ so ayeke na kodoro ti Grèce, atene: “Vundu ni ayeke ti babâ so ayeke na amolenge ti wali ota.” Lo kiri lo tene: “Amolenge-wali ayeke haka ye so babâ ti ala ayeke na ngangu ti kä ni na peko ti akoli ti ala na ye so ambeni babâ na mama nde ayeke mû na bê kue na peko ti akoli ti amolenge ti ala ti wali. Ala yeke tene peut-être so tongana a mû gbâ ti kungba pëpe na peko ti koli so aye ti ga ti mû ala na mariage, fade beku ti ala ti sala mariage ni ayeke kiri na peko.”a
Manolis, so e sala tënë ti lo fade, atene: “Mbeni maseka-koli ayeke pusu yongoro ngoi so ala yeke gi ti hinga tele kozoni ti sala mariage, juska ti tene babâ ti wali ni amû zendo ti mû na lo mbeni ye kozoni si, mingi ni a yeke mbeni da wala mbeni kota wungo ti nginza. Na ye so aga tongana mbeni petengo goro.”
Bible agboto mê na ndo alege kue ti salango bê. Salomon asû na mbeti: “Ye ti héritier so zo awara fade fade na lâ ti kozoni [“hio na lege ti salango bê”, NW ], fade a hiri tënë nzoni dä na lâ ti nda ni pëpe.” (aProverbe 20:21). Bazengele Paul akiri asala tënë na ndo ni: “Gere ti sioye kue ayeke ti ndoye nginza.”—1 Timothée 6:10; aEphésien 5:5.
‘Ndara legeoko na ye ti héritier’
Biani, ye ti héritier ayeke mbeni ye ti ngele ngangu, me ngele ti ndara ayeke kota ahon akungba ti mitele. Gbia Salomon asû na mbeti: “Ndara ayeke nzoni legeoko na ye ti héritier; biani, a yeke nzoni mingi . . . Ndara ayeke ye ti bata zo legeoko tongana nginza ayeke ye ti bata zo, me hingango ye ayeke nzoni, teti ndara abata fini ti zo so ayeke na ni.” (Zo-ti-fa-tene 7:11, 12; aProverbe 2:7; 3:21). Atâa so nginza ayeke mû na zo mbeni batango tele, na mungo lege na zo so ayeke na ni ti vo ambeni ye so lo yeke na bezoin ni, nginza alingbi ti girisa. Na mbeni mbage nde, ndara, wala ngangu ti sala kusala na hingango ye ti leke na akpale wala ti wara na mbeni ye so zo azia na gbele lo, alingbi nga ti bata mbeni zo ti tene lo zia fini ti lo gi senge senge na lê ti kuâ pëpe. Tongana ndara ni aluti biani na ndo kpengo mbito ti Nzapa, a lingbi ti mû maboko na zo ti wara fini ti lakue lakue na yâ ti fini sese ti Nzapa so ayeke si ande na yâ ngoi kete. Biani, so tâ kota ye ti héritier!—2 Pierre 3:13.
Ababâ na mama so ayeke aChrétien ayeke sala kusala na mara ti ndara tongaso na ziango na gbele ala ti wara aye so ayeke tâ kota ye teti ala mveni nga ngbanga ti amolenge ti ala (aPhilippien 1:10). A lingbi a zia na kozo ndo pëpe akungba ti mitele so a gi ni ngbanga ti amolenge, ahon aye ti yingo. Jésus awa adisciple ti lo na lege so: “I gi royaume ti Nzapa na mbilimbili ti Lo kozoni, na fade A mû ye so kue na i nga.” (Matthieu 6:33). Ababâ na mama so azia na gbele ala ti mû aye ti yingo na sewa ti ala alingbi ti ku ti wara gbâ ti adeba nzoni. Gbia ti ndara Salomon asû na mbeti: “Babâ ti zo ti mbilimbili aduti na ngia mingi, na zo so adü molenge ti ndara, lo yeke na ngia tënë ti lo. Mo zia babâ na mama ti mo aduti na ngia, na zia lo so adü mo asala ngia.”—aProverbe 23:24, 25.
Mbeni ye ti héritier so aninga
Ti azo ti Israël ti giriri, ye so zo ayeke zia na peko ti lo tongana ye ti héritier ayeke kota ye mingi (1 aGbia 21:2-6). Ye oko, Jéhovah awa ala tongaso: “A lingbi komandema so mbi mû na mo laso aduti na bê ti mo; na fade mo fa tënë ni na amolenge ti mo biani, na mo sala tënë ti komandema so, tongana mo yeke duti na da ti mo, tongana mo yeke tambela na lege, tongana mo gue ti lango, na tongana mo londo.” (Deutéronome 6:6, 7). A mû nga oko wango so na ababâ na mama so ayeke Chrétien: “I fa lege na [amolenge ti i] na wango ti Seigneur.”—aEphésien 6:4.
Ababâ na mama so ayeke na mbeni nzoni bango ndo na lege ti yingo ahinga so batango azo ti da ti ala andu nga fango na ala wango-tene so alondo na Bible. Andreas, mbeni babâ ti amolenge ota, atene: “Tongana amolenge amanda ti sala ye alingbi na akpengba-ndia ti Nzapa na yâ fini ti ala, ye so ayeke leke ala nzoni teti kekereke.” Mbeni mara ti ye ti héritier tongaso aluti mingi nga na ndo mungo maboko na ala ti zia na sese mbeni songo na Wasalango ala na ti ngbâ ti bata songo ni.—1 Timothée 6:19.
Mo bi bê ti mo awe ti leke mbeni ye mbilimbili ngbanga ti kekereke ti amolenge ti mo na lege ti yingo? Na tapande, ababâ na mama alingbi ti sala nyen ndali ti amolenge ti ala so ayeke na yâ kusala ti ngoi kue? Atâa so a lingbi mbeni wakua ti ngoi kue ahunda wala aku ti wara nginza na mbage ti mbeni zo pëpe, mbeni babâ na mama ti ndoye alingbi ti leke ti ‘mû na amolenge ti ala ye so amanke ala’ ti tene ala ngbâ na yâ kusala ni (aRomain 12:13; 1 Samuel 2:18, 19; aPhilippien 4:14-18). Mara bibe ti mungo maboko tongaso ayeke mû ngia biani na bê ti Jéhovah.
Tongaso, kungba wa ababâ na mama ayeke na ni na mbage ti amolenge? Na ndo ti mungo na ala aye so ala yeke na bezoin ni na lege ti mitele, ababâ na mama so ayeke Chrétien ayeke bâ ande mbilimbili ti tene amolenge ti ala awara mbeni ye ti héritier na lege ti yingo so ayeke nzoni mingi, so fade ayeke ga na ala ye ti nzoni teti lakue lakue. Tongaso, atënë so ayeke na Psaume 37:18 ayeke ga ande tâ tënë: “L’Eternel ahinga lâ ti azo so alingbi kue; na ye ti héritier ti ala ayeke ti lakue lakue.”
[Kete tënë na gbe ni]
a Ye so a sala tënë ni ge ayeke ye so ayeke si ka na yâ ti akodoro so ngobo ti salango ye ti ala ahunda ti tënë gi sewa ti wali si ayeke kä nginza na peko ti koli so ague ti sala mariage na maseka-wali ni. Me na yâ ti akodoro ti Afrika mingi, a yeke koli wala sewa ti koli ni si ayeke kä nginza na peko ti wali ni. Ye oko, kpengba-ndia so a wara ni na yâ Tour ti Ba Ndo so abâ ngobo ti salango aye so use kue.
[Afoto na lembeti 26]
Mo bi bê ti mo na ndo ye wa ngbanga ti kekereke ti amolenge ti mo?