Ambeni ye asala ngangu na ndo mo?

NA NDO kue, azo ayeke mä na bê na ambeni ye so alondo na akotara so gere ni aluti nzoni pëpe. Ngoi na ngoi, a bâ ni tongana mbage ti angobo ti salango ye so zo awara tongana ye ti héritier, na ala bâ ni na nene ni mingi; wala a bâ ni tongana mbeni senge ye so zo agi ti hinga, tongaso si gigi anzere. Na Poto, mingi ni azo ayeke bâ ni tongana tâ ye pëpe. Me na ambeni ndo nde, na tapande na Afrika, aye tongaso alingbi ti sala ngangu mingi na ndo fini ti azo.

Mingi ti angobo ti salango ye ti azo ti Afrika aluti na ndo aye so alondo na akotara so gere ni aluti nzoni pëpe. Alimon, akua-singa ti da-singa nga na ambeti so a sû na Afrika agboto lê mingi na ndo aye ni so nga na ndo aye ti ndima, tongana magie, vorongo akotara, nga na salango yorö. Ngbanga ti nyen aye tongaso asala ngangu mingi na ndo azo? Aye so alondo na ndo wa?

Ye so ayeke na gbe ni

Mingi ti aye so aga na lege ti mbito ti ayingo ti akuâ wala ti ambeni mara ti ayingo nde. Tongana mbeni ye asi, a yeke tene so ayingo si agi ti ga ndulu na azo na ziango mbito na bê ti ala, na mungo agbotongo mê, wala na hiringo tënë nzoni na ndo ala.

A yeke wara mara ti aye tongaso nga na yâ lege ti sava azo nga na ayorö. Ti azo mingi na yâ akodoro so angbâ ti maï, ngele ti ayorö ti hôpital ayeke ngangu mingi na fani mingi lege ti wara ni ayeke dä pëpe. A yeke ndali ni si azo mingi ague na mbage ti akode ti akotara, ti aye so andu ayingo sioni, nga na aye so gere ni aluti nzoni pëpe ti sava wala ti bata na tele ti ala. Ala yeke nga na ngia ti gue ti bâ mbeni nganga so ahinga angobo ti salango ye ti ala na so atene yanga ti kodoro ti ala ahon ti gue ti bâ mbeni wanganga ti hôpital. Salango tongaso azia lege na mara ti aye so ti ngbâ ti maï.

Ti angobo ti salango ye ti akotara so andu atënë so gere ni aluti nzoni pëpe, ayingo si ayeke na gunda ti akobela na andao, me pëpe mbeni ye so asi gi tongaso. Mbeni nganga alingbi ti tene so bê ti mbeni zo so akui awe anzere pëpe ndali ti mbeni ye so a sala. Wala azo so ayeke hunda ka yanga ti atoro alingbi ti tene so a yeke mbeni zo si agi ti sala sioni na mba ti lo na lege ti mbeni nganga nde, na a yeke ndali ni si lo yeke na kobela wala lo sala ndao.

Na ndo sese kue, a yeke wara mara ti atënë ni so ndenge na ndenge. A yeke gi angobo ti salango ye ti kodoro ni, apande, na aye so asi si ayeke sala si amû ndo kue. Me atâa so ala yeke nde nde, kota tënë ni ayeke ti dë bê ti mbeni zo, wala mbeni ye so alondo na ndo ti ayingo.

A yeke sala sioni wala pëpe?

Ti asewa mingi, dungo amolenge so ayeke angbo ayeke mbeni kota ngoi ti ngia. Me ti ala so amä na bê na aye so gere ni aluti nzoni pëpe, a lingbi ti bâ ni tongana mbeni fä. Na ambeni kodoro na Afrika ti Do, mingi ti azo atene a dü anzapa, na ala yeke voro amolenge ni. Tongana oko ti angbo ni wala ala use kue akui, a leke akete yanda ti amolenge ni, na a lingbi sewa ni amû kobe na ayanda so. Na ambeni ndo nde, dungo angbo aga na deba sioni, na ye so asala si ambeni babâ na mama ayeke fâ oko na popo ti ala wala ala use kue. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so ti ala tongana angbo ni use kue angbâ na fini, mbeni lâ ala yeke fâ babâ na mama ti ala.

Mara ti atapande tongaso afa so atâa so ambeni zo alingbi ti bâ ambeni ye tongana ye ti ngia na so asala sioni na zo pëpe, ambeni alingbi ti sala sioni na zo, na même ti ga na kuâ. Tongana a tene mbeni ye ti sioni si ayeke si, mbeni senge ye so asi alingbi ti ga mbeni kota ye so asala sioni.

Ti tâ tënë ni, aye so gere ni aluti nzoni pëpe ayeke mbeni tënë ti mabe, mbeni lege ti vorongo. So e bâ awe asioni mbage ni, a yeke nzoni ti hunda: Zo wa ayeke wara nzoni na lege ti atënë ti mabe nga na asalango ye so andu ni?

Ndo so ala londo dä

Atâa so aye mingi afa so Satan na ayingo sioni ayeke dä biani, ambeni zo laso ayeke bele tënë so. Me, na ngoi ti bira, tongana mbeni zo ake ti yeda so mbeni wato sioni ayeke dä, lo lingbi ti wara gi ye ti vundu. A lingbi ti duti legeoko tongaso na yâ bira so e yeke tiri na ayingo sioni, so ayeke na ngangu mingi ahon e, ngbanga ti so bazengele Paul asû na mbeti: “E tiri . . . na ayingo sioni ti yayu.”​—aEphésien 6:12 (e si e sû agere ti mbeti so nde).

Atâa so e bâ ala pëpe, ayingo sioni ayeke dä. Bible atene so mbeni yingo, so lê alingbi ti bâ lo pëpe, asala kusala na mbeni ngbo ti sala tënë na kozo wali, Eve, na ti pusu lo ti ke yanga ti Nzapa (Genèse 3:1-5). Bible asala tënë ti yingo so tongana ‘ngbo ti giriri, lo so ala di iri ti lo Zabolo na Satan, wahanda ti azo ti sese so kue’. (Apocalypse 12:9). Zo so, Satan, awara lege ti handa ambeni ange ti ke nga yanga ti Nzapa (Jude 6). Asioni ange so aga awato ti Nzapa.

Jésus nga na adisciple ti lo atomba ayingo sioni na yâ azo (Marc 1:34; Kusala 16:18). Ayingo so ayeke toro ti akuâ pëpe, teti akuâ “ahinga ye oko pëpe”. (Zo-ti-fa-tene 9:5). Nde na so, ala yeke a-ange so Satan ahanda ala ti ke yanga ti Nzapa. Tongaso, bâ tongana kete ye pëpe gingo ti sala tënë na ala wala ti duti na gbe ti ngangu ti ala. Legeoko tongana mokonzi ti ala, Satan Zabolo, ala ye ti te e (1 Pierre 5:8). Ala ye ti pusu e yongoro na oko beku teti azo kue, Royaume ti Nzapa.

Bible afa mbeni oko ti amayele ti Satan na ti ayingo sioni ti lo, lo tene: “Satan mveni agbian tele ti lo si azo abâ lo tongana ange ti lumière.” (2 aCorinthien 11:14). Satan aye si e tene na bê ti e so, na lege ti lo, lo lingbi ti sala si e duti nzoni mingi. Tongaso, e lingbi ti bâ ambeni ye ti nzoni so e wara teti mbeni kete ngoi tongana aye so alondo na ayingo sioni. Me aye so ala mû ayeke ninga pëpe (2 Pierre 2:4). Ala lingbi ti mû fini ti lakue lakue na zo oko pëpe, nga ngoi ti tene a futi ala aga ndulu (aRomain 16:20). Wasalango e ayeke oko zo so alingbi ti mû na e fini ti lakue lakue nga na tâ ngia, na gi lo oko si alingbi ti bata e nzoni yongoro na ayingo sioni.​—Jacques 4:7.

Nzapa ake ti tene e gi mungo maboko na mbage ti asalango ye so andu ayingo sioni (Deutéronome 18:10-12; 2 aGbia 21:6). A yeke bungbingo oko na wato la, salango songo na azo so ake Nzapa! Dikongo horoscope, gingo nda ti ye na tele ti anganga, wala salango ambeni ye so andu aye so gere ni aluti nzoni pëpe, même gi kete, ayeke ziango lege na ayingo sioni ti sala ngangu na ndo adesizion so mo yeke mû na yâ fini ti mo. A yeke nde pëpe na bungbingo oko na ala ti ke yanga ti Nzapa.

Zo alingbi ti bata tele ti lo na ye ti sioni?

Ade,a mbeni koli so alango na Niger, ayeke manda lani Bible na mbeni wakua Témoin ti Jéhovah ti ngoi kue. Ade afa ngbanga ti nyen lo yeke na mbeni waraga na yâ magazin ti lo, lo tene: “Awato ayeke mingi.” Zo so amanda Bible na Ade afa na lo so ti tene zo abata tele ti lo biani, a lingbi lo zia bê ti lo kue gi na Jéhovah. Lo diko na Ade Psaume 34:8, so atene: “Ange ti L’Eternel ase kando ti ngoro ala so akpe mbito ti Lo, na Lo sö ala.” Ade atene: “Tongana Jéhovah alingbi ti bata mbi biani, mbi yeke zi waraga ni.” Fadeso, angu mingi na pekoni, lo yeke ancien nga mbeni wafango tënë ti ngoi kue. Mbeni oko ti awato ti lo asala sioni na lo pëpe.

Bible afa so lâ na pasa asi na azo kue, atâa e mä na bê na mara ti aye tongaso wala pëpe (Zo-ti-fa-tene 9:11). Me Jéhovah atara e lâ oko pëpe na aye ti sioni (Jacques 1:13). A yeke ndali ti siokpari so e wara na lege ti Adam si e yeke kui na e duti mbilimbili-kue pëpe (aRomain 5:12). Ndali ni la si azo kue ayeke tï kobela ngoi na ngoi, na ayeke sala ambeni ye so ayeke nzoni pëpe so alingbi ti ga na aye ti sioni. Tongaso, a yeke duti ande na lege ni pëpe ti tene so a yeke ayingo sioni si ayeke na gunda ti akobela kue nga na akpale kue ti dunia. Mara ti bibe tongaso ayeke pusu e ti gi lege ti dë bê ti ayingo sioni na alege kue.b Tongana tele ti e aso, a yeke nzoni e gi mbilimbili wango na mbage ti mbeni wanganga, me na mbage ti “wamvene na babâ ti mvene”, Satan Zabolo, pëpe (Jean 8:44). Aye so asi awe afa so azo so ayeke na yâ akodoro so aye ti akotara so a hinga nda ni nzoni pëpe awu dä mingi, ayeke ngbâ na fini aninga pëpe wala ala duti nzoni pëpe ahon ala so ayeke na yâ ti ambeni kodoro nde. Biani, a yeke polele so aye so asala si zo aduti na nzoni seni pëpe.

Nzapa ayeke ngangu mingi ahon ayingo sioni kue, na lo ye nzoni ti e. “Lê ti Seigneur ayeke na ndo azo ti mbilimbili, na mê ti Lo ayeke mä sambela ti ala”. (1 Pierre 3:12). Sambela lo ti tene lo bata mo na lo mû na mo ndara (aProverbe 15:29; 18:10). Sala kue ti gbu nda ti Tënë ti lo, Bible. Tâ hingango ye ti Bible ayeke ye so alingbi ti bata e nzoni mingi. A yeke mû maboko na e ti hinga ngbanga ti nyen aye ti sioni asi na tongana nyen ti nzere na lê ti Nzapa ti Ngangu Ahon Kue.

Aye ti nzoni so hingango ye ti Nzapa aga na ni

Tâ hingango ye ti Jéhovah na ti aye so lo leke na bê ti lo ti sala ayeke kelele ti warango tâ batango tele. Tâ hingango ye so ayeke biani nde na hingango ye oko pëpe nga na aye so gere ni aluti nzoni pëpe. Tapande ti Jean, mbeni koli so alango na Bénin, afa ni polele. Sewa ti Jean amä na bê ngangu na ambeni ye ti akotara so gere ni aluti nzoni pëpe. Na lege ti angobo ti salango ye ti azo ti kodoro ni, tongana mbeni wali adü molenge ti koli, a lingbi lo ngbâ alango gumbaya na yâ mbeni dä so a leke ni nde. Me tongana lo dü molenge ti wali, lo yeke ngbâ dä alango mbasambala.

Na ngu 1975, wali ti Jean adü mbeni pendere molenge ti koli, ala zia iri Marc na ndo ti lo. Na lege ti ye so ala manda na ndo Bible, Jean na wali ti lo ake ti sala aye so andu ayingo sioni. Me fade ala yeke zia si mbito na ngangu so a sala na ndo ti ala ti sala ye alingbi na ngobo ti salango ye ti hon ndo ti ala, na ala zia mama ni na yâ da ni? Oko pëpe. Ala ke ngobo ti salango ye so ti azo ti kodoro ni.​—aRomain 6:16; 2 aCorinthien 6:14, 15.

Sewa ti Jean awara sioni? Angu mingi ahon na Marc ayeke fadeso mbeni serviteur ti mungo maboko na yâ kongregation ti lo ti aTémoin ti Jéhovah. Azo ti sewa ni kue ayeke na ngia so ala zia lege pëpe na mbeni ye ti sala ngangu na ndo fini ti ala na ti sala sioni na dutingo ti ala na lege ti yingo.​—1 aCorinthien 10:21, 22.

A lingbi atâ Chrétien azia si asioni salango ye so gere ni aluti nzoni pëpe asala ngangu na ndo fini ti ala pëpe, na ala yeda na lumière ti yingo so Wasalango ye, Jéhovah nga na Molenge ti lo, Jésus Christ, amû. Fadeso, bê ti ala alingbi ti duti na tâ siriri teti ala hinga so ala sala ye so ayeke mbilimbili na lê ti Nzapa.​—Jean 8:32.

[Akete Tene na Gbe Ni]

[Encadré/Foto na lembeti 5]

Ambeni ye so azo amä na bê dä na ndo kue

• Ti zia akeke so aChinois ate na kobe na lutingo ni na yâ mbeni sembe ti loso ayeke fä ti kuâ

• Bango mbeni hibou na kota lâ aga na ye ti sioni

• Tongana wâ ti mbeni bougie amingo na ngoi ti mbeni matanga, a ye ti tene so ayingo sioni ayeke ndulu na ndo ni

• Tongana parapluie alondo na tïtî mbeni zo atï na sese, a ye ti tene so a yeke fâ ande mbeni zo na yâ ti da ni

• Ziango kpoto na ndo ti gbogbo aga na ye ti sioni

• Tongana acloche atoto, a tomba ayingo sioni

• Zo so ahulu abougie kue so a zia na ndo mbeni gato ti anniversaire na amingo kue legeoko, ye so lo ye ayeke ga ande tâ tënë

• Ziango balai na tele ti gbogbo amû lege na ayingo sioni so ayeke na yâ ni ti bi ye ti sioni na ndo gbogbo ni

• Ti tingbi na mbeni vuko nyau na lege aga na ye ti sioni

• Tongana mbeni fourchette atï, mbeni koli si ayeke ga

• Foto ti adoli tongana a bâ ndo na mbage ti porte a ga na pasa

• Wen ti ziango na gbe ti gere ti ambarata so ayeke na ndo ti porte na nduzu aga na pasa

• Tongana mbeni mara ti kugbe ti kamba tongaso asigigi na tele ti da, a bata azo ni na aye ti sioni

• Hongo na gbe ti mbeni échelle aga na ye ti sioni

• Tongana tatara afâ, teti angu mbasambala gi aye ti sioni si ayeke si na mo

• Tongana ndongo atuku aye ti tene fade mo yeke papa na tâ kamarade ti mo

• Tongana ingo atuku, si mo zi mbeni mbage ni kete na mo bi ni ahon na ndogo ti mo ti mbage ti wali pëpe, aye ti tene sioni ayeke si

• Tongana a zia mbeni chaise na yengingo ni gi lo oko na ngoi so zo aduti na ndo ni pëpe, ayingo sioni ayeke ga ti duti dä

• Poro so gbe ni aturne na nduzu aga na ye ti sioni

• Tongana mbeni zo akui, a lingbi a zi afenêtre kue si yingo ti lo asigigi

[Encadré na lembeti 6]

A zi lo na gbe ni

Mbeni lâ aTémoin ti Jéhovah ayeke fa tënë na mbeni kodoro na Afrika ti Mbongo. Tongana ala pika yanga-da ti mbeni zo, mbeni wali asigigi, lo yü bongo ti Sangoma, so ti tene mbeni nganga. Ala ye ti gue, me wali ni ahunda na ala na ngangu ti fa tënë so ala ga na ni. Mbeni Témoin ni adiko Deutéronome 18:10-12 ti fa na wali ni bango ndo ti Nzapa na ndo asalango ye so andu ayingo sioni. Nganga ni amä tënë ni na lo yeda ti manda Bible. Lo tene so tongana mandango Bible ti lo afa na lo so salango ye tongana Sangoma ayeke nde na ye so bê ti Jéhovah aye, lo yeke zia lege ni.

Tongana lo hunzi ti manda chapitre 10 ti buku Mo lingbi ti douti la koue la koue na paradis na ndo sesse na lege ti Bible, lo gbi agbakuru ti lo kue so andu likundu na lo to nda ti gue na abungbi na Da ti Royaume. Nga, lo leke mariage ti lo na lege ti ndia, atâa so lo na koli ti lo akangbi tele a sala angu 17 awe. Fadeso, ala use kue ayeke aTémoin ti Jéhovah so awara batême awe.

[Foto na lembeti 6]

“Sangoma” ayeke bi abio ti hinga na ndo so akpale ti azo alondo dä

[Foto na lembeti 7]

Tâ hingango ye ti Nzapa abata zo biani na amû tâ ngia