Tâ Nzoni Duti So Fade Angbâ Kpu na Kpu

NGBANGA TI NYEN mingi ni a yeke ngangu ti wara nzoni duti? Me tongana a wara ni, ngbanga ti nyen a ninga pëpe? Peut-être bibe ti e ti nzoni duti aluti na ndo bango li senge? Na ndo ye so e ye ti wara ahon ye so e lingbi ti wara? A lingbi ti tene so zo so ahanda tele ti lo tongaso ayeke bâ li ti lo bango.

Zo so na yâ li ti lo ye kue ayeke pendere nga nzoni na yâ fini, akanga lê na ndo akpale nga ye kue so alingbi ti buba yâ ti bango li ti lo. Me mingi ni, na lege so lo ku pëpe, atâ kpale ti dunia azingo lo biani na yâ bango li ti lo. Nzoni duti ti lo ahunzi biaku awe!

Zia e bâ mbeni oko ti aye so azo ayeke gi nzoni duti dä: guengo na mbeni ndo. Na tapande, azo mingi abâ ti ala so kota gbata ayeke mbeni ndo so alingbi ti wara ye ti nzoni dä, so ala lingbi ti wara ngia dä mingi, ti wara gbâ ti nginza na ti lango na yâ ti apendere da. Biani, mo bâ mo tene gbata ni ayeke mû na ala nzoni duti so ala ku ni kungo a ninga. Me bango ndo so ayeke na lege ni?

Ndo Ni: Kota Gbata Wala Bango Li Senge?

Na yâ ti akodoro so angbâ ti maï, salango sabango ti aye so azingo akota nzala ti bê ayeke pusu azo ti gue na yâ akota gbata. Mingi ni abungbi so asala sabango tongaso abi bê pëpe na nzoni duti ti mo, me nde na so, ala bi bê ti ala gi na kango akungba ti ala mveni. Ala honde ndo ti atâ kpale ti dunia na fango na lege ti apendere foto so ye kue ayeke gi nzoni. Na lege so, nzoni duti ague oko na aye so ala sala sabango ni nga na kota gbata ni.

Bâ tapande so: Akota zo ti mbeni gbata na Afrika ti Do asala mbeni kota kapa ti gboto mê ti azo na ndo sioni ti nyongo manga. Ndali ni ala zia akota pancarte so afa so nyongo manga ayeke legeoko na bingo na ngonda nginza so azo asala ngangu ti wara. Me ti buba yâ ti tënë so, azo so aleke manga nga ala so akä ni azia na ndo nde nde afoto so aleke ni pendere ti azo ti nyongo manga so ayeke na ngia nga na nzoni duti. Na ndo ni, mbeni ndokua ti lekengo manga ayü azo ti kua ti lo na apendere bongo nga na akpoto so aza zango ti kangbi manga na amaseka so atambela na lege. Ala tene na amaseka oko oko: “Tara ni ma!” Mingi ti amaseka so alondo na ngonda, na teti so ade ala hinga pëpe mayele ti asalango sabango so, ala tï na yâ ni. Ala ga akota zo ti nyongo manga. Amaseka so aga na kota gbata ti gi nginza ti mû maboko na asewa ti ala wala ti ga zo. Me nde na so, ala yeke bi na ngonda nginza mingi so ala lingbi ti mû fade ti sala na ambeni ye ti nzoni ahon.

A yeke lakue pëpe awadengo buze si ayeke sala sabango ti anzoni ye so ayeke na yâ akota gbata. A lingbi ti londo na yanga ti azo so ague na kota gbata, na kamela asala ala ti kiri na kete kodoro ti ala. Ti honde so ye amarché na ala pëpe, ala fa baba ti mosoro so ala tene ala wara nga ti aye so ala tene ala sala na yâ gbata ni. Me tongana a bâ dutingo ti ala nzoni, a yeke nde pëpe na ti so ala yeke na ni kozo na yâ kete kodoro ti ala; ala nga kue ayeke na kpale ti mosoro tongana ti azo mingi so alango na yâ agbata ni.

A yeke mbilimbili na yâ akota gbata si azo ti sioni bê agi ti handa azo so asi dä fini fini. Ngbanga ti nyen? Mingi ni, ngbanga ti so ala wara ngoi pëpe ti lë akpengba songo na azo nga ala yo mingi na azo ti sewa ti ala. Tongaso mbeni zo ti mû wango na ala ti kpe agbanda ti gingo ti wara akungba mingi ayeke dä oko pëpe.

Josué atï pëpe na yâ gbanda ti nyongo manga. Nga, lo ga ti bâ so ye so fini na yâ kota gbata ni ahunda ahon ngangu ti lo kue. Me ti lo, oko ye so gbata ni alingbi biani ti mû na lo ayeke gi nzala senge ti wara aye so lo lingbi ti wara lâ oko pëpe. Lo yeda so lo wara tâ nzoni duti na yâ gbata ni pëpe; lo yeke zo ti kota gbata pëpe. Lo bâ so lo yeke na ngia pëpe, lo lingbi oko pëpe, na aye ti lo kue alï ngu. Na nda ni, lo tomba kamela na lo kiri na kete kodoro.

Mbito asala lo so fade a yeke he lo. Nde na so, sewa ti lo nga na atâ kamarade ti lo ayamba lo na ngia. Songo ti wâ ti sewa ti lo, dutingo na kodoro so lo hinga ni nzoni, nga na ndoye ti akamarade ti lo na yâ ti kongregation asala si lo bâ hio so lo duti nzoni mingi na yâ kete kodoro ni ahon kota gbata ni, ndo so abango li ti azo mingi aga sioni. Bê ti lo adö ti bâ so salango kua ngangu na tele ti babâ ti lo na yaka aga biani na lo nga na sewa ti lo nginza mingi ahon ti so lo lingbi ti wara na yâ gbata ni.

Nginza: Tâ Kpale Ni Ayeke So Wa?

Fade nginza ayeke sala si mo duti nzoni? Liz, so ayeke na Canada, atene: “So mbi de lani molenge, mbi bâ ti mbi so nginza ayeke lungula gingo bê.” Lo ye mbeni koli so ayeke na nginza mingi na ngoi kete na pekoni ala mû tele. Liz aduti nzoni? Lo tene: “Tongana mbi sala mariage awe, e yeke lani na pendere da nga na akutukutu use, na nginza ti e amû na e lege ti wara aye kue so e ye; aye tongana akungba, voyage nga hungo tele. Me ye ti dongo bê ni ayeke so mbi ngbâ lakue ti gi bê ti mbi na ndo nginza.” Lo fa nda ni: “E glisa aye mingi. A lingbi ti tene so tongana mo yeke na aye mingi, bê ti mo ayeke gi mo nga mingi. Nginza azi kpale nga na gingo bê oko pëpe.”

Tongana mo bâ so kete nginza ti mo amû lege na mo pëpe ti duti nzoni, hunda tele ti mo, ‘Tâ kpale ni ayeke so wa? A yeke biani ngbanga ti so nginza ayeke dä pëpe, wala ngbanga ti so mbi bata ni nzoni pëpe?’ Tongana lo gbu li ti lo na angoi so ahon, Liz atene: “Fadeso mbi hinga so batango nginza nzoni pëpe aduti na gunda ti akpale ti sewa ti mbi tongana mbi de molenge. E yeke vo lani ye na bon, na tongaso e yeke lakue na bon na li ti e. A ga na agingo bê mingi.”

Ye oko, laso Liz na koli ti lo aduti nzoni mingi ahon, atâa so ala yeke na nginza mingi mbeni pëpe. Na ngoi so ala manda tâ tënë ti Bible, ala zia si atënë ti mayele na ndo nginza ahanda ala mbeni pëpe na ala to nda ti mä ndara ti Nzapa, so na yâ ni a wara atënë so: “Me zo so amä mbi, fade lo duti na siriri, na bê ti lo aduti nzoni, na mbito ti sioye asala lo pëpe.” (aProverbe 1:33) Ala ye ti wara na yâ fini ti ala ye mingi ahon gi gbâ ti nginza. Fadeso Liz na koli ti lo ayeke amissionnaire na mbeni yongoro kodoro. Ala yeke fa na azo ti mosoro nga na azo ti mawa so fade na yâ ngoi kete Jéhovah Nzapa ayeke ga na tâ nzoni duti na ndo sese mobimba. Kusala so aga na kota ngia nga na tâ nzoni dutingo, na a londo na ye so ayeke kota mingi ahon nginza senge.

Dabe mo na kota tâ tënë so: Dutingo na mosoro na gbele Nzapa ayeke kota mingi ahon dutingo na mosoro ti mitele. Na yâ Mbeti ti Nzapa kue, a gboto lê mingi, pëpe na ndo warango mosoro na lege ti mitele, me na ndo warango nzo iri na gbele Jéhovah, iri so e lingbi ti bata ni na salango lakue ye so bê ti lo aye. Christ awa e ti duti na “mosoro na gbele Nzapa” na ti bungbi “mosoro na yayu.”​—Luc 12:21, 33.

Kota Ndo: Mo Ye ti Si na Ndo Wa?

Tongana mo bâ ti mo so warango kota ndo ayeke lege ti duti nzoni, hunda tele ti mo: ‘Zo wa so ayeke na kota ndo awara tâ nzoni duti awe? A lingbi mbi si na ndo wa ti wara ni?’ Warango mbeni nzoni place ti kua alingbi ti sala si mo tene mo duti nzoni, andâa a yeke tongaso pëpe, na ti sala si bê ti mo anze wala, ye ti sioni ahon, mo tï ngangu.

Aye so asi biani na yâ fini ti azo afa so warango nzo iri na gbele Nzapa aga nzoni duti mingi ahon warango nzo iri na gbele azo. Gi Jéhovah oko si alingbi ti mû na azo matabisi ti fini ti lakue lakue. Ye so ahunda ti sû iri ti e, pëpe na yâ mbeni buku so afa ye na ndo akota zo, me na yâ buku ti fini so ayeke ti Nzapa.​—Exode 32:32; Apocalypse 3:5.

Tongana mo zia anzala ti bê ti mo nde, mo yeke bâ dutingo ti mo ti fadeso tongana nyen? Mo lingbi biani ti ku ti wara nyen kekereke? Hinga so zo oko pëpe ayeke na ye kue. Mbeni Chrétien ti ndara atene: “Mbi manda so zo alingbi ti wara ye kue pëpe na yâ fini, me a lingbi lo soro yâ ni.” Luti kete na diko mbaï so, “A Tene Ni na Bénin.”

Fadeso kiri tënë na ahundango tënë so: Mbi ye nyen mbilimbili na yâ fini ti mbi? Mbi lingbi ti wara ni hio tongana nyen? Peut-être lege so mbi mû ayeke nzoni pëpe na a gue na mbi yongoro mingi na ni? Mbi lingbi ti mû mbeni lege so ayeke ndulu ti wara na ye so mbi ye na mbi lingbi biani ti wara?

Na peko ti so lo mû wango na ndo kete ngele ti aye ti mitele tongana a haka ni na ngele ti aye ti yingo, Jésus atene ti bata lê si a duti “nzoni.” (Matthieu 6:22) Lo fa polele so aye ti yingo nga na aye so e gi ti sala so aluti na ndo iri ti Nzapa nga na Royaume ti lo ayeke akota ye na yâ fini. (Matthieu 6:9, 10) Tanga ti aye ni kue aga na peko.

Laso, amasini mingi ti mungo na afoto ayeke bâ aye kue polele, atâa a yo wala a yeke ndulu. Mo yeke bâ ndo tongaso nga? Aye kue so lê ti mo abâ ayeke kota ye nga pendere? Mo ye ti wara ni? Tongana a yeke tongaso, même gi kete, gbâ ti aye alingbi ti gboto hio lê ti aChrétien yongoro na ye so ayeke kota mingi ahon na yâ fini ti ala, so ti tene Royaume. Jésus amû ngangu gbotongo mê so: “I gi royaume ti Nzapa na mbilimbili ti Lo kozoni, na fade A mû ye so kue na i nga.”​—Matthieu 6:33.

Duti Nzoni Fadeso nga Kpu na Kpu

E kue e lingbi ti duti na nzala ti wara aye ti nzoni ahon teti e nga teti azo so e ye ala. Ye oko, teti so e yeke mbilimbili-kue pëpe, so e yeke na yâ sese so ayeke sioni, nga so gigi ti e aninga pëpe, a pusu e na ngangu ti zia katikati na aye so e lingbi biani ti wara. Mbeni wasungo Bible atene ândö giriri: “Mbi kiri, mbi bâ na gbe ti lâ, a yeke azo so akpe fade fade pëpe ti bangbi lege so awara futa, na a yeke awalombe pëpe so ahon zo na bira, na a yeke awandara pëpe so awara kobe, na a yeke azo ti mayele pëpe so awara mosoro, na a yeke awakode pëpe so awara be-nzoni; me lâ na pasa asi na ala kue.”​—Zo-ti-fa-tene 9:11.

Ngoi na ngoi akusala ti lâ oko oko amû ngoi ti e kue na e glisa ti bâ aye ti kota ahon: zo so e yeke biani nga ye so e lingbi mbilimbili ti wara ti duti tâ nzoni. Bâ angbele tënë ti ndara so: “Zo so andoye argent, fade argent alingbi na nzala ti lo pëpe; wala lo so andoye ye mingi, fade wungo ni alingbi na nzala ti lo pëpe. So ayeke ye senge senge nga. Zo ti kusala alango nzoni tongana lo te kobe kete wala lo te mingi; me ye mingi ti zo ti mosoro agbanzi lango na lê ti lo.” (Zo-ti-fa-tene 5:9, 11) Biani, nzoni duti ti mo aga na lege ti nyen?

Tongana dutingo ti mo aye ti gue oko na bango li ti Josué so aga tâ ye pëpe, mo lingbi ti sala mbeni ye nde? Legeoko tongana ti so sewa ti Josué nga na akamarade ti lo na yâ ti kongregation amû maboko na lo, azo so aye mo na bê ti ala kue ayeke mû ande maboko na mo. Mo lingbi ti duti nzoni mingi ahon na yâ kete-kodoro na tele ti azo so aye mo ahon ti duti na yâ gbata na tele ti azo so ayeke gi ti handa mo.

Tongana mo wara aye mingi awe, tongana Liz na koli ti lo, mo lingbi ti gbian dutingo ti mo ti wara ngoi nga na ngangu mingi ti mû maboko na azo ti mosoro wala azo ti mawa ti manda ye na ndo Royaume, lege ti wara tâ nzoni duti?

Tongana mo yeke gi lakue ti wara kota kamba wala kota ndo mingi ahon, peut-être a yeke nzoni ti tene mo gbu li mbilimbili na ndo ye so apusu mo ti sala tongaso. Tâ tënë, ambeni ye so mo wara alingbi ti sala si mo duti na ngia mingi ahon na yâ fini ti mo. Me, mo lingbi ti bata lê ti mo gi na ndo Royaume, tâ lege ti wara nzoni duti teti lakue lakue? Dabe mo na atënë ti Jésus: “Ngia ayeke na zo so amû ye, ahon ngia ti lo so akamata ye.” (Kusala 20:35) Tongana mo bi tele ti mo na yâ akusala nde nde ti kongregation, mo yeke duti ande nzoni mingi.

Azo so azia bê ti ala kue na Jéhovah nga na Royaume ti lo awara fadeso nzoni duti so amû wâ na bê, na ala ku na ngia ti wara tâ nzoni duti na yâ ngoi so ayeke ga. Wasungo psaume atene: “Mbi bâ L’Eternel na gbele mbi lakue; teti Lo yeke na koti ti mbi, ye alingbi yengi mbi pëpe. Teti so si bê ti mbi ayeke na ngia, na gloire ti mbi aduti na ngia, na mitele ti mbi aduti na siriri nga.”​—Psaume 16:8, 9.

[Encadré/Foto na lembeti 6]

A Tene Ni na Bénin

A tene mbaï so ge fani mingi na alege nde nde. Ade ti ninga pëpe, mbeni mbakoro-koli ti mbeni kete kodoro na Bénin, Afrika ti Do, atene mbaï so na ambeni molenge.

Mbeni wagingo susu ayeke kiri na kodoro na yâ ngö ti lo. Lo tingbi na mbeni wakode-kua so ayeke sala kusala na yâ kodoro ni so angbâ ti maï. Wakode-kua ni ahunda na lo ngbanga ti nyen lo kiri hio tongaso. Wagingo susu ni atene so lo lingbi fade ti ngbâ a ninga me asusu so lo gbu alingbi awe na sewa ti lo.

Wakode-kua ni ahunda: “Fadeso mo yeke sala nyen na ngoi ti mo?”

Wagingo susu ni akiri tënë: “Mbi yeke gbu susu kete. Mbi sala ngia na amolenge ti mbi. Tongana ndowa asala, e kue e hu tele. Na lakui, e te kobe legeoko. Na pekoni, mbi tingbi na akamarade ti mbi ti mä ambeni mozoko, na ti sala ambeni ye nde.”

Wakode-kua ni afâ tënë na yanga ti lo, lo tene: “Bâ, mbi wara diplôme na da senda-gi na mbi manda aye mingi na ndo aye so mo fa. Mbi ye ti mû maboko na mo. A yeke nzoni mo ngbâ mo gbu susu aninga. Tongaso, mo yeke wara gbâ ti nginza, na nginza so ayeke mû lege na mo hio ti vo mbeni mangboko so akono ahon ngö so. Mangboko ni ayeke mû lege na mo ti wara nginza mingi ahon nga ti wara ande ambeni kota mangboko ti gingo susu mingi.”

Wagingo susu ni ahunda: “Ka na pekoni?”

“Na pekoni, ahon ti tene mbeni zo akä asusu ti mo, mo mveni mo lingbi ti kä ala na usine ni wala ti leke même mbeni usine ti susu ti mo mveni. Na ye so ayeke mû lege na mo ti zia kete kodoro ti mo ti gue na Cotonou, wala Paris, wala New York. Kâ mo lingbi ti bâ lege ti akusala ni kue. Mo lingbi même ti zia nginza ti mo na mbeni ndo so alingbi ti sala si a maï na mo ga mbeni kota zo ti mosoro.”

Wagingo susu ni ahunda: “Ti sala aye so kue, a hunda ngoi oke?”

Wakode-kua ni akiri tënë: “Peut-être angu 15 ti si na 20.”

Wagingo susu ni akiri ahunda: “Ka na pekoni?”

Wakode-kua ni afa nda ti tene ni: “A yeke na ndo so si gigi ato nda ti nzere. Mo lingbi ti gue na retraite, ti gue na ngonda ti hu tele ti mo yongoro na atoto nga na gbâ ti aye so ayeke tambela na yâ kota gbata ni.”

Wagingo susu ni ahunda: “Mbi yeke sala nyen na nda ni?”

“Na nda ni, mo yeke na ngoi ti gbu susu kete, ti sala ngia na amolenge ti mo, ti hu tele kete tongana ndowa asala, ti te kobe na sewa ti mo na lakui, na ti tingbi na akamarade ti mo ti mä mozoko.”

[Afoto na lembeti 7]

Guengo na li ni aga biani na nzoni duti?

[Afoto na lembeti 8]

Afon mo Chrétien aye biani nzoni duti ti mo