ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET ca Watchtower
Watchtower
ICEGERANYO C'IBITABU CO KURI INTERNET
Ikirundi
  • BIBILIYA
  • IVYASOHOWE
  • AMAKORANIRO
  • w10 15/8 rup. 21-25
  • “Itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo” nirizigame ururimi rwawe

Nta videwo ihari.

Uradutunga, ividewo yanse kuvuga.

  • “Itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo” nirizigame ururimi rwawe
  • Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2010
  • Udutwe
  • Ivyo bijanye
  • Igihe ubuntu busunitswe n’urukundo rudahemuka
  • Kuzirikana be n’isengesho ni ntahara
  • Ukuntu bushobora kuba ku rurimi rw’abubakanye
  • Nugaragarize urukundo rudahemuka abo musangiye ukwemera
  • Umuntu afise “ubuntu bwuzuye urukundo azoronka ubuzima”
  • Twungukire ku Buntu-Mvarukundo bwa Yehova
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2002
  • Nugaragarize Ubuntu-Mvarukundo Abari n’Ivyo Bakeneye
    Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2002
  • Dushime ubuntu-mvarukundo bwa Yehova
    Igikorwa dukorera Ubwami—2005
  • “None ukwo ntikwari ukumenya jewe?”
    Ijambo Imana itubwira biciye kuri Yeremiya
Ibindi
Umunara w’Inderetsi Utangaza Ubwami bwa Yehova—2010
w10 15/8 rup. 21-25

“Itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo” nirizigame ururimi rwawe

“Yateranuye akanwa kiwe mu bukerebutsi, kandi itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riri ku rurimi rwiwe.”​—IMIG. 31:26, NW.

1, 2. (a) Ni kamere iyihe abasavyi ba Yehova baremeshwa gutsimbataza? (b) Ni ibiki twihweza muri iki kiganiro?

UBUTUMWA buhambaye Umwami Lemuweli wo mu bihe vya kera yahawe na nyina bwarimwo kamere ihambaye isabwa umukenyezi ameze neza. Yabwiwe ati: “Yateranuye akanwa kiwe mu bukerebutsi, kandi itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riri ku rurimi rwiwe.” (Imig. 31:1, 10, 26, NW) Ubuntu bwuzuye urukundo ni ikintu co kwipfuzwa gikwiye kuba ku rurimi rw’umugore w’inkerebutsi n’abandi bose bipfuza guhimbara Yehova Imana. Ubuntu bwuzuye urukundo bukwiye kugaragarira mu mvugo y’abasavyi b’Imana bose b’ukuri.

2 None ubuntu bwuzuye urukundo ni iki? Ni bande bukwiye kugaragarizwa? Ni igiki kizodufasha gushira “itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo” ku rurimi rwacu? Kubigenza gutyo bizogira ico bikoze gute ku kuntu tuganira n’abo mu muryango be n’abakirisu bagenzi bacu?

Igihe ubuntu busunitswe n’urukundo rudahemuka

3, 4. (a) Ubuntu bwuzuye urukundo ni iki? (b) Ubuntu bwuzuye urukundo butandukanye gute n’ubuntu busanzwe, ni ukuvuga ubuntu abantu bagaragaza?

3 Nk’uko iyo mvugo ubwayo ivyerekana, ubuntu bwuzuye urukundo burimwo kamere y’urukundo n’ubuntu. Busaba yuko umuntu agira ubuntu, ni ukuvuga ko yitwararika abandi akongera akerekana ubwo bwitwararitsi mu kubakorera ibikorwa ngirakamaro no mu kubabwira amajambo yiyumviriye neza. Kubera ko n’urukundo ruri mu bigize iyo kamere, kugaragaza ubuntu bwuzuye urukundo bisaba ko umuntu yitwararika ineza y’abandi abitumwe n’urukundo abafitiye. Ariko rero, ijambo ryo mu rurimi rw’intango ryahinduwe ngo ubuntu bwuzuye urukundo ntirisobanura gusa ubuntu bukomoka ku rukundo. Kugaragaza ubuntu bwuzuye urukundo ni ukwifatanya n’umuntu ubikunze kandi udahemuka gushika intumbero ufise ku bijanye n’uwo muntu irangutse.

4 Ubuntu bwuzuye urukundo buratandukanye n’ubuntu mu bundi buryo. Ubuntu busanzwe, ni ukuvuga ubuntu abantu bagaragaza, umuntu arashobora kubugaragariza mbere n’abantu atazi. Intumwa Paulo be n’abandi bantu 275 bari kumwe na we igihe ubwato bwabasabirako baragaragarijwe bene ubwo buntu n’ababa mw’izinga rya Malita, bano bakaba bari abantu Paulo n’abo bari kumwe batari bwigere mbere bakubira ijisho. (Ibik. 27:37–28:2) Ubuntu bwuzuye urukundo bwobwo ni kurya kuntu usanga abantu basanzwe bafitaniye ubucuti bifatanya ata wuhemukira uwundi.a Ubwo ni bwo Abanyakeni bagaragarije “Abisirayeli bose . . . , igihe bādūga bava muri Egiputa.”​—1 Sam. 15:6.

Kuzirikana be n’isengesho ni ntahara

5. Ni igiki kizodufasha kujiginyika ururimi rwacu?

5 Kugaragaza ubuntu bwuzuye urukundo mu vyo tuvuga ntivyoroshe na gato. Mu kwerekeza ku rurimi, umwigishwa Yakobo yanditse ati: “Nta n’umwe mu bantu ashobora kurugunda. Ni ikintu kibi c’akagaramaruganda, cuzuye ubumara bwica.” (Yak. 3:8) Ni igiki gishobora kudufasha kujiginyika ico gihimba c’umubiri kigoye cane gucungera? Amajambo Yezu yabwiye indongozi zo mu gihe ciwe aradufasha kumenya ingene twobigira. Yavuze ati: “Akanwa kavuga bivuye ku bibogaboga mu mutima.” (Mat. 12:34) Nimba dushaka ko ubuntu bwuzuye urukundo buzigama ururimi rwacu, turakeneye gutsimbataza iyo kamere mu mutima wacu, ni ukuvuga umuntu wacu w’imbere. Nimuze turabe ingene ukuzirikana be n’isengesho bidufasha kubigira.

6. Ni kubera iki dukwiye kuzirikana tubijanisha n’ugukenguruka ku bikorwa vya Yehova bigaragaza ubuntu bwuzuye urukundo?

6 Bibiliya ivuga yuko Yehova Imana “[a]gwije ubuntu bwuzuye urukundo.” (Kuv. 34:6, NW) Umwanditsi wa Zaburi yaririmvye ati: “Ubuntu bwuzuye urukundo bwawe, ewe Yehova, bwuzuye isi.” (Zab. 119:64, NW) Ivyanditswe birimwo inkuru nyinshi zerekana ukuntu Yehova yagaragarije ubuntu bwuzuye urukundo abasavyi biwe. Dufashe umwanya tukazirikana ku ‘bikomeye Yehova yakoze’ tubijanisha n’ugukenguruka birashobora gutuma tugira icipfuzo co gutsimbataza iyo kamere ishimwa n’Imana.​—Soma Zaburi 77:12.

7, 8. (a) Ni ikintu kiranga ubuntu bwuzuye urukundo ikihe Yehova yakoreye Loti n’umuryango wiwe? (b) Dawidi yumvise amerewe gute ku bijanye n’ukuba Imana yaramugaragarije ubuntu bwuzuye urukundo?

7 Nk’akarorero, zirikana ku kuntu Yehova yarokoye umuhungwabo na Aburahamu ari we Loti be n’umuryango wiwe igihe yatikiza Sodomu, igisagara babamwo. Uko igihe co kuhatikiza carushiriza kwegereza, ni ko abamarayika bari baje kwa Loti bamuhimiriza gutora umuryango wiwe akava muri ico gisagara ningoga na ningoga. Bibiliya ivuga iti: “Akijujura, abo [bamarayika] bamufata ukuboko, n’ukw’umugore wiwe n’abakobga biwe bompi. Uhoraho amugiriye ikigongwe, bamukūrayo, bamuterera inyuma y’igisagara.” Ntibidukora ku mutima none igihe tuzirikanye kuri ico gikorwa c’ukurokora? Vyongeye, ntituvyurirwa umutima none wo kwemera icese yuko ubwo bwari uburyo Imana yagaragajemwo ubuntu bwayo bwuzuye urukundo?​—Ita. 19:16, 19.

8 Rimbura kandi akarorero k’Umwami Dawidi wa Isirayeli ya kera, uwaririmvye ati: “[Yehova] aharira ibigabitanyo vyawe vyose, agakiza indwara zawe zose.” Ese ukuntu Dawidi ategerezwa kuba yarakengurutse kubera ko yababariwe igicumuro yakoranye na Batisheba! Yahayagije Yehova ati: “Nk’ukw ijuru ryitanguye isi, ni kw ikigongwe agirira abamwubaha kingana.” (Zab. 103:3, 11) Kuzirikana kuri izo nkuru zo mu Vyanditswe be no ku zindi biratuma imitima yacu yuzura ugukenguruka ubuntu bwuzuye urukundo bwa Yehova, kandi turavyurirwa umutima wo kumushemeza no kumukengurukira. Uko turushiriza gukenguruka bivuye ku mutima, ni ko turushiriza kurondera kwigana Imana y’ukuri.​—Ef. 5:1.

9. Ni imvo ikomeye iyihe ikwiye gutuma abasavyi ba Yehova bagaragaza ubuntu bwuzuye urukundo mu buzima bwabo bwa misi yose?

9 Uburorero bwo mu Vyanditswe burerekana ko Yehova agirira ubuntu bwiwe bwuzuye urukundo, ni ukuvuga urukundo rwiwe rudahemuka, abasanzwe bafitaniye na we ubucuti yemera. Tuvuge iki none ku bantu badafitaniye mwene ubwo bucuti bukomeye n’Imana nzima? Yehova yoba abakarira canke atabagaragariza ubuntu? Habe na mba. Muri Luka 6:35 hagira hati: “[Imana i]girira ubuntu intashima n’abanyakibi.” “[I]tuma izuba rirasira ababi n’abeza, [i]gatuma n’imvura igwira abagororotse n’abatagororotse.” (Mat. 5:45) Imbere y’uko twiga ukuri tukongera tukagushira mu ngiro, Imana yaratugaragariza ubuntu, ni ukuvuga ubuntu busanzwe. Ariko rero kubera turi abasavyi bayo, isigaye itugaragariza urukundo rwayo rudahemuka, ni ukuvuga “ubuntu bwuzuye urukundo” bwayo bukomeye. (Yesaya 54:10, NW) Ese ukuntu dukwiye gukenguruka ico kintu! Vyongeye, ese ukuntu iyo ari imvo ikomeye ikwiye gutuma tugaragaza ubuntu bwuzuye urukundo mu vyo tuvuga no mu yindi mice y’ubuzima bwacu bwa misi yose!

10. Ni kubera iki isengesho ari ikintu ngirakamaro kidufasha mu bijanye no gutuma ubuntu bwuzuye urukundo buba kimwe mu bigize kamere yacu?

10 Ikintu ngirakamaro kidufasha gutsimbataza ubuntu bwuzuye urukundo ni agateka dufise ko gutura isengesho. Ivyo ni ukwo biri kubera ko urukundo be n’ubuntu, bino bikaba ari vyo bigize ubuntu bwuzuye urukundo, ari bimwe mu vyamwa vy’impwemu nyeranda ya Yehova. (Gal. 5:22) Turashobora gutsimbataza ubuntu bwuzuye urukundo mu mitima yacu mu kureka tukayoborwa n’iyo mpwemu. Uburyo burashe kuruta ubundi bwo kuronka impwemu nyeranda ya Yehova ni ukuyisaba mw’isengesho. (Luka 11:13) Birabereye ko tuguma dusenga dusaba impwemu y’Imana kandi tukemera ubuyobozi itanga. Egome, kuzirikana be n’isengesho ni ntahara nimba twipfuza yuko itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riba ku rurimi rwacu.

Ukuntu bushobora kuba ku rurimi rw’abubakanye

11. (a) Tumenya gute ko Yehova yiteze yuko abagabo bagaragariza abagore babo ubuntu bwuzuye urukundo? (b) Ni mu buryo ki itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo rishobora gufasha umugabo kurinda ururimi rwiwe?

11 Intumwa Paulo ahimiriza abagabo ati: “Mushishikare gukunda abagore banyu nk’uko na Kristu yakunze ishengero kandi akitanga ku bwaryo.” (Ef. 5:25) Paulo arabibutsa kandi ivyo Yehova yabwiye Adamu na Eva. Iyo ntumwa yandika iti: “Umugabo azosiga se na nyina [yifatanye] n’umugore wiwe, kandi abo babiri bazocika umubiri umwe.” (Ef. 5:31) Biratomoye ko Yehova yiteze yuko abagabo bifatanya n’abagore babo badahemuka, bakama babagaragariza ubuntu bwuzuye urukundo. Umugabo afise ururimi ruyoborwa n’urukundo rudahemuka ntashira ku kabarore amakosa y’umugore wiwe canke ngo amuvuge nabi. Arahimbarwa no kumushemagiza. (Imig. 31:28) Mu gihe hari imvo kanaka itumye haduka ingorane mu mubano w’ababiranye, ubuntu bwuzuye urukundo buravyurira umugabo umutima wo kugumya ururimi rwiwe kugira ngo ntamaramaze umugore wiwe.

12. Imvugo y’umugore ishobora gute kwerekana yuko itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riyobora ururimi rwiwe?

12 Itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo rirakwiye kandi kuyobora ururimi rw’umugore. Imvugo yiwe ntikwiye kwoshwa n’impwemu y’isi. Kubera ko aba “[afitiye] umugabo wiwe icubahiro kigera kure” aramuvuga neza mu bantu agatuma icubahiro abandi boshobora kuba basanzwe bamufitiye congerekana. (Ef. 5:33) Kubera ko ataba yipfuza gutuma icubahiro abana bafitiye se wabo kigabanuka, aririnda guharira na we canke gutora amahinyu iciyumviro ciwe imbere y’abana. Atorera umuti mwene ivyo bibazo mu mwiherero. Bibiliya ivuga iti: “Umugore wese w’ubgenge yubaka urugo rwiwe.” (Imig. 14:1) I muhira i we usanga ari ahantu hatuma umuryango wose uko ungana wumva uhimbawe kandi utekaniwe.

13. Ni hehe canecane itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo rikwiye kuganza, kandi rishobora gute kubigira?

13 Mbere n’igihe abubakanye bari mu rugo rwabo biherereye, bategerezwa kubandanya gukoresha ururimi rwabo mu buryo bwerekana yuko bubahana. Paulo yanditse ati: “Nimuvyikunkumure . . . vyose: uburake, ishavu, ububi, ugutukana, n’amajambo ateye isoni ava mu kanwa kanyu.” Yongeyeko ati: “Nimwambare ikibabarwe c’impuhwe, ubuntu, ukwiyorosha kwo mu muzirikanyi, ubwitonzi, n’ukwiyumanganya. . . . Mwambare urukundo, kuko ari umugozi utunganye wunga ubumwe.” (Kol. 3:8, 12-14) Igihe abana bamenyereye kwumva imvugo iranga urukundo n’ubuntu i muhira, ntibazosagamba gusa ariko kandi bizoshoboka rwose ko bigana ukuntu abavyeyi babo bavuga.

14. Ba serugo bashobora gute gukoresha ururimi rwabo kugira bahumurize abo bajejwe?

14 Umwanditsi wa Zaburi yanditse ku vyerekeye Yehova ati: “Ndakwinginze, imbabazi zawe zimmare umubabaro.” (Zab. 119:76, ni twe dushimitse.) Uburyo buhambaye Yehova amara umubabaro abasavyi biwe canke abahumuriza ni mu kubaronsa impanuro n’ubuyobozi. (Zab. 119:105) Ba serugo bashobora gute kwungukira ku karorero ka Data wa twese wo mw’ijuru maze bagakoresha ururimi rwabo kugira bahumurize abo bajejwe? Ivyo bashobora kubigira mu gutanga ubuyobozi be n’indemesho bikenewe. Ese ukuntu wa mugoroba wahariwe Ugusenga kwo mu muryango utuma haboneka akaryo keza ko kuronka itunga ryo mu vy’impwemu!​—Imig. 24:4.

Nugaragarize urukundo rudahemuka abo musangiye ukwemera

15. Abakurambere be n’abandi bantu bahumuye mu vy’impwemu boshobora gute gukoresha ururimi rwabo kugira ngo bazigame abandi bo mw’ishengero?

15 Umwami Dawidi yasenze ati: “[“Ubuntu bwuzuye urukundo bwawe,” NW] n’ukuri kwawe bize vyame binzigama. (Zab. 40:11) None abakurambere bakirisu be n’abandi bantu bahumuye mu vy’impwemu bo mw’ishengero boshobora gute kwigana Yehova muri ivyo? Nta gukeka ko gukoresha ururimi rwacu kugira ngo twerekeze ivyiyumviro ku makuru ashingiye ku Vyanditswe ari ikintu kiranga ubuntu bwuzuye urukundo.​—Imig. 17:17.

16, 17. Ni mu buryo bumwebumwe ubuhe dushobora kwerekana ko imvugo yacu iyoborwa n’itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo?

16 Dukwiye gukora iki mu gihe tubonye umukirisu munaka ariko arerekeza mu nzira iteye kubiri n’ingingo ngenderwako zo muri Bibiliya? None ukugira neza canke ubuntu bwuzuye urukundo ntivyotuvyurira umutima wo gukoresha ururimi rwacu kugira ngo tugerageze kumukosora? (Zab. 141:5) Bishitse tukamenya igicumuro gikomeye cakozwe n’uwo dusangiye ukwemera, urukundo rudahemuka ruratuvyurira umutima wo kuremesha uwo mucumuzi ngo ‘ahamagare abagabo b’inararibonye b’ishengero ngo baze kuri we’ kugira “bamusengere, bamusige amavuta mw’izina rya Yehova.” (Yak. 5:14) Mu gihe uwo mucumuzi yanse kwitura abakurambere, tutababwiye ico kintu yakoze ntivyoba biranga urukundo canke ubuntu. Bamwebamwe muri twebwe boshobora kuba bacitse intege, bumva irungu, biyumvamwo yuko ata co bamaze, canke bagashobora kuba barengewe n’ukuvunika umutima. Uburyo bwiza twokwerekana ko itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riri ku rurimi rwacu ni uko ‘twohoza abadendebukiwe.’​—1 Tes. 5:14.

17 Dukwiye kuvyifatamwo gute igihe hari ibihuha vyerekeye abo dusangiye ukwemera biriko birakwiragizwa n’abansi b’Imana? Aho gukekeranya ku gutungana kw’abavukanyi bacu, tubwirizwa kwamirira kure bene ayo majambo ata co tuvuze, canke na ho tukabaza nyene kubagiriza, igihe ari umuntu agira ibitegereka, nimba azi neza yuko ivyo bintu ariko aravuga bifise ishingiro. Igihe abansi b’abasavyi b’Imana barondeye kumenya aho abavukanyi bacu bakirisu bari kugira ngo babagirire nabi, urukundo rudahemuka tubafitiye rudusaba yuko tudatanga ayo makuru.​—Imig. 18:24.

Umuntu afise “ubuntu bwuzuye urukundo azoronka ubuzima”

18, 19. Ni kubera iki itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo ridakwiye kuva ku rurimi rwacu mu vyo tugiranira n’abo dufatanije ugusenga?

18 Urukundo rudahemuka rurakwiye kugaragarira mu bintu vyose tugirana n’abo dufatanije ugusenga Yehova. Mbere no mu bintu bitoroshe, itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo ntirikwiye kuva ku rurimi rwacu. Igihe ubuntu bwuzuye urukundo bw’Abisirayeli bwacika “nk’urume ruta mu kanya gato,” Yehova ntiyahimbawe. (Hos. 6:4, 6) Ariko rero, Yehova arahimbarwa igihe tuguma tugaragaza ubuntu bwuzuye urukundo. Rimbura ukuntu ahezagira ababwitwararika.

19 Mu Migani 21:21 hagira hati: “Uwitwararika ivy’ubugororotsi n’[“ubuntu bwuzuye urukundo azoronka ubuzima,” NW] n’ubugororotsi, n’icubahiro.” Mu mihezagiro umuntu nk’uwo azokwironkera ni uko azoronka ubuzima, atari ukubaho igihe gito mugabo ubuzima butagira iherezo. Yehova aramufasha “[gucakira] ubuzima nyakuri.” (1 Tim. 6:12, 19) Uko bishoboka kwose rero, nimuze ‘tugirire bagenzi bacu [“ubuntu bwuzuye urukundo,” NW].’​—Zek. 7:9.

[Akajambo k’epfo]

a Nimba ushaka ikindi kiganiro gisigura ukuntu ubuntu bwuzuye urukundo canke ubuntu-mvarukundo butandukanye n’ukudahemuka, urukundo be n’ubuntu, raba Umunara w’Inderetsi wo ku wa 1 Ruheshi 2002, urupapuro rwa 9-10, 15-16.

Woshobora kubisigura?

• Wosigura gute ubuntu bwuzuye urukundo?

• Ni ibiki bizodufasha gutuma itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riba ku rurimi rwacu?

• Abubakanye boshobora gute kugaragaza urukundo rudahemuka mu mvugo yabo?

• Ni igiki cerekana ko itegeko ry’ubuntu bwuzuye urukundo riri ku rurimi rwacu mu vyo tugiranira n’abo dusangiye ukwemera?

[Akajambo gasigura ifoto ku rup. 23]

Dawidi yarahayagije ubuntu bwuzuye urukundo bwa Yehova

[Akajambo gasigura ifoto ku rup. 24]

Mwoba mufise umugoroba uhariwe Ugusenga kwo mu muryango kudahorereza?

    Ibitabu vy’ikirundi (1983-2026)
    Sohoka
    Injira
    • Ikirundi
    • Rungika
    • Uko vyoza bimeze
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Amasezerano agenga ikoreshwa
    • Ibijanye no kugumya ibanga
    • Gutunganya ibijanye no kugumya ibanga
    • JW.ORG
    • Injira
    Rungika