Diosta ñaupaqman churasun

1, 2. ¿Imakunan distraewasunman?

KAYPI piensariy: Carrotas manejashanki, chayllamansi celularninta wajamusunkiku. Urgentepaschá pipas wajamushasunki. ¿Imatan ruwawaq chhaynapi tarikuspa? Manejashankitaq chayqa, manan chay ratuqa celularniykitaqa jap’iyta atiwaqchu ¿riki? Aswanpas imatachus chay ratu ruwashanki chaymanmi tukuy yuyayta churanayki. ¿Imatan chaymanta yachasunman? Mayninqa imatachus ruwashanchis chaymanmi tukuy yuyayta churananchis kanqa. Arí imachus aswan allin kaq chaypin yuyayninchis kanan kanqa.

² Ichaqa kay vidapiqa imaymanan ruwana kan. Chaywanpas Diospa munaynin ruwaymi noqanchispaqqa imamantapas ñaupaqpi kanan (Mat. 6:33).a Allin chófer jinan noqanchispas mana imawanpas distraekunanchischu. Aswanpas tukuy yuyaytan churananchis Diospa munaynin ruwayman (Prov. 4:25; Mat. 6:22).

3. ¿Imapaqmi kaypi yachasqanchis yanapawasun?

³ Manan pipas nisunmanchu: “Kunanqa chayllapiraq saqerusaq Diospa munaynin ruwayta” nispaqa ¿riki? Ichaqa imaymanataq kay pachapi pasashan chayqa, faciltan imawanpas distraekusunman (Luc. 21:​34-36). Chay ama pasawananchispaqmi kaypi yachasunchis kinsa yanapaykunamanta: 1) ¿Imakunan tukuy yuyay Dios servinanchista jark’awasunman? 2) ¿Imatan Jesús ruwarqan Diosta tukuy yuyay servinanpaq? 3) ¿Imaynatan noqanchispas Jesús jina Diosta servisunman?

¿IMAKUNAN JARK’AWASUNMAN?

4-6. ¿Imakunan jark’awasunman Diosta tukuy yuyay servinanchista?

⁴ Kay vidapiqa imaymanan pasawanchis. Mayninqa yaqapaschá qonqaylla mayqen familianchispas otaq noqanchispas onqorapusunman. Chay pasaqtinqa tiempota kallpata iman jampichikunapaq necesitanchis. Ichaqa, ¿chaykuna jark’awasunmanchu Jehová Diosta tukuy yuyay servinanchista? Arí jark’awasunmanmi. Chhaynapi tarikuspaqa yaqapaschá chayllamanña tukuy yuyayninchista tiemponchista ima qopusunman.

⁵ Chaymantapas kay tiempopiqa nishun kashan ch’aqwaykuna onqoykuna ima. Político runakunapas nishu ch’aqwaypin tarikushanku, llank’anapas qolqepas pisiyapushanmi (2 Tim. 3:1). Chhaynataq kashan chayqa, yaqapaschá chaykunaq pasasqanwan tukuy tiempopas llakisqallaña kasunman, llakikuyninchispi sasachakuyninchispi imallapasñachá yuyayninchispas kapunman.

⁶ Yaqapaschá mayqen reqsisqanchis runapas, chhayna sasachakuykunapi tarikuspa sinchi llakisqa kapurqan. Chhaynapi tarikuq runakunataqa khuyapayanan. Runakunaqa manan nishu llakipi nishu ñak’ariypi kausananchispaq jinachu kamasqa karqanchis. Chaymi wakinqa ninku: “Manañan vidayqa vidachu, ¿khaynata sufrinaypaqchu kausayman?”, nispa. Chay nanayta llakikuykunata qonqarinankupaqtaq wakinqa, kusirikuyllamanña viajayman imallaña qokapunku. Ichaqa, ¿imatan noqanchis ruwasunman chhayna llakipi tarikuspanchis? Chaypaq yachasun Jesusmanta. Payqa imapiña tarikuspapas Jehová Diosllapipunin piensarqan, payta serviypin yuyaynin karqan.

¿IMATAN JESÚS RUWARQAN DIOSTA TUKUY YUYAY SERVINANPAQ?

7. ¿Imakunan yaqapas Jesusta jark’anman karan Diosta tukuy yuyay servinanta?

⁷ Jesuspa tiemponpipas runakunaqa imaymana ch’aqwaypin tarikusharqanku, político runakunapas imaymanapin mana acuerdopichu kasharqanku. Chaymantapas runakunaqa wajchan kaqku, imaymana onqoytaqmi paykunataqa jap’iqpas (Mat. 14:14; Mar. 14:7). Chaymantapas runakunaqa imaymanawanmi sufriqku. Paykunataqa Roma llaqtayoq runakuna wakin judío runakuna iman sufrichiqku. Chhaynakunataq kasharqan chayqa, yaqapaschá Jesusqa paykuna yanapaypi yuyayninta churanman karqan, chaymantapas runakunaqa Jesús atiyniyoq kasqanta rikuspan rey kananpaq churayta munarqanku (Juan 6:​14, 15). Satanaspas Jesustaqa tentarqanmi, llapa kay mundo gobiernokunatan payman munachirqan (Mat. 4:​8, 9). Apóstol Pedropas amigonña karqan chaypas, thaj kausananta munaspan nirqan: “Señor, qan kikiykita khuyapayakuy”, nispa (Mat. 16:​21, 22).

8. ¿Imatan Jesús ruwarqan Diosta tukuy yuyay servinanta ama imapas jark’ananpaq?

⁸ ¿Imatan Jesús ruwarqan ama juj ruwaykunapi yuyayninta churananpaq? Chaypaqqa Jehová Dios jina imatapas qhawarinanpaqmi kallpachakurqan (Juan 8:28; 14:9). Chaymantapas tukuy yuyaytan churarqan Diospa munaynin ruwayman (Mat. 9:35). Chaymantapas payqa allintan yacharqan imas ñaupaqpi kanan chayta (Juan 4:34). Payqa manan Satanaspa trampanmanqa urmarqanchu, manataqmi Pedrotapas kasurqanchu. Pedroqa Jesuspi piensaspapaschá chayta nisharqan, ichaqa manan allintachu rimasharqan (Mat. 4:10; 16:23). Chaymantapas Jesusqa manan piwanpas ni imawanpas ni runaq ima rimasqanwanpas jark’achikuranchu, tukuy yuyaywanpunin payqa Diosta servirqan. Jesusmanta jujniray sasachakuykunapiña noqanchis tarikusunman chaypas, paypa ejemplonqa yanapawasunmanmi Dios servinanchista ama imawanpas jark’achikunanchispaq.

¿IMATAN RUWANA DIOS SERVIYTA ÑAUPAQMAN CHURANAPAQ?

9. Efesios 5:17 textopi nisqanman jina, ¿imatan sapankapas ruwananchis?

⁹ Dios jina imatapas qhawarisun. Jehová Dios jina imatapas qhawarisun chayqa, allintan reparasun imas paypa munaynin chayta (leey Efesios 5:17). ¿Imatan chaypaq ruwasunman? Paypa simin qelqatan leenanchis, chaypitaq allinta piensarinanchis. Ichaqa, manan llapa imamantachu Bibliapiqa rimashan. Chhaynaqa, ¿imatan ruwasunman Bibliaq mana willasqan ruwaykunata imaynatas Jehová Dios qhawarin chayta yachanapaq? Chaypaqqa allintan yachananchis imaynatas Dios piensan chayta, chayman jinataqmi imatapas ruwananchis.

10. ¿Imatan ruwananchis Jehová Dios jina imatapas qhawarinanchispaq?

¹⁰ Nimusqanchis jina, imaynatas Jehová Dios piensan chayta yachanapaqqa, allintan Bibliata estudiananchis. Chaymantapas allintan t’aqwirinanchis imaynatas runakunata qhawarin, imaynatas pusarin chaytapas (Jer. 45:5). Chaypaqqa Bibliata leeshaspan sapanka tapukunanchis: “¿Imatan kay willakuy yachachiwan Jehová Diosmanta? ¿Imatan ruwanay Jehová Dios jina piensanaypaq?”, nispa. Yachasqanchis jinapas Jehová Diosqa noqanchismanta aswan yachayniyoqmi (Isa. 55:9). Chhaynataq chayqa, paypa yanapaynintan mañakunanchis, paypa munaynin ruwaypi yuyayninchis kananpaq (Sal. 143:10). Chaymantapas yanapaynintan mañakunanchis pay jina imatapas qhawarinanchispaq (1 Juan 5:14).

11. ¿Imatan Jehová Dios munashan?

¹¹ Jehová Diosqa tukukuy p’unchay chayamunanpaq allin preparasqa kananchistan munashan. Chaymi payqa mana munanchu imawanpas distraekunanchista (Mat. 24:44). Chaymantapas payqa manan munanchu ima llakipas nishuta ñit’iwananchista (Mat. 6:​31, 32). Chaymi payqa allin yuyaychaykunata qowanchis llank’anaña mana kaqtinpas, onqosqaña tarikuspapas, familianchisña imapi tarikuqtinpas ama nishuta llakikunanchispaq. Chhaynaqa mañakusun paymanta yachayta kallpata ima, chhaynapin ima llakitapas allinta aguantasun (Sal. 55:22; Prov. 3:​5-7).

12. Sasachakuykunaña kashan chaypas, ¿imata ruwaspallan kusisqa kasunman? (Mateo 5:3).

¹² Diospa munaynin ruwaypi yuyayninchis kachun. Llakikunapaqmi kay pachapi imaymanakunaq pasasqanqa ¿riki? Noqanchisqa manan chaykunataqa chinkachiyta atisunmanchu. Chhaynataq chayqa, chaykunapi piensashanamantaqa, Diospa munaynin ruwaypi yuyayninchista churasun. Jehová Diosqa payta servispa kusisqa kananchispaq jinan kamawasqanchis, chaymi chayta ruwananchis chhaynapi kusisqa kananchispaq (leey Mateo 5:3). Chaypaqqa allintan Jehová Diosta reqsinanchis. Payta reqsinapaqqa Simin qelqatan estudiananchis. Chaymantapas tukuy sonqowanmi llank’ananchis imapichus Diospa llaqtanpi yanapakushanchis chaypi. Chaykunata ruwasun chayqa, Diospa sonqontan kusichisun, manataqmi tiempotapas usuchisunchu (Prov. 23:15).

13. ¿Imata ruwaspan tiemponchista allinta utilizasunman?

¹³ Efesios 5:​15, 16 textopin kallpachawashanchis tiempota ama usuchinapaq. Chay textoqa allintan yanapawanchis tiemponchista allin yuyaywan utilizananchispaq. Ichaqa manan chayllapaqchu yanapawanchis, kay tukukuy p’unchaykunapi imaynatas tiemponchista utilizashanchis chayta qhawarikunapaq iman yanapawanchis. Chhaynaqa, ¿imaynatan tiemponchista utilizashanchis? Kay tiempopiqa sapa ratuntaq imaymana noticiakuna lloqsimushan chayqa, chaykunata qhawayllapiñapaschá kashasunman. Yaqapaschá chayman nishuta tiempota qoshasunman. Chayta ruwashasunman chayqa, yaqapaschá chayllapiña yuyayninchis kapunman, ganasninchis imapaschá pisiyapunman, manataq Jehová Diostapas kusisqachu servipusunman. Chaymi mana nishutachu tiempota qonanchis noticiakuna qhawaymanqa ni leeymanpas. Noticiakunata mana nishutachu qhawasun chayqa, manan nishu llakisqachu kasunchis, kanqan tiemponchis Diospa munayninta astawan ruwananchispaqpas. Chhaynataq chayqa, astawan tiempota t’aqay Bibliamanta yachay munaq runakunata yachachiq kutinaykipaq. Llapapas munasunmanmi askha runakuna salvakunankuta ¿riki? Chhaynaqa chay ruwaypi yanapakuy (1 Tim. 2:4).

14. ¿Imaynatan yanapawallasuntaq Diospa munaynin ruwayman tukuy yuyayta churay? (Qhaway kay parrafopaq fotokunata).

¹⁴ Diospa munaynin ruwaypi ocupasqa kasun chayqa, manan nishutachu piensasun kay tiempopi kaq sasachakuykunapi. Manan nishutachu llakikusun imakunachus pasashan politicapi chaykunamanta, ni qolqeq pisiyasqanmantapas ni onqoykunaq yapakusqanmantapas. Yachasqanchis jinapas, Bibliapiqa willaranñan chaykuna pasanantaqa. Chhaynaqa ama imatapas manchakusunchu, aswanpas Jehová Diospi confiasun. Payqa pisi tiempollamantan kay pachamanta llapa sasachakuykunata chinkachipunqa. Chaymantapas chay p’unchay chayamunankamaqa yanapawashallasunmi payqa (Sal. 16:8; 112:​1, 6-8).

15. ¿Imapaqmi yanapawasunman allin yuyayniyoq kay? (1 Pedro 4:7).

¹⁵ Ima ruwaychus aswan importante chayta reparasun. Kay tiempo runakunaqa astawanqa yuyayta churashanku kusirikuykunaman mana allin kaqkunaman iman. Manan reparankuchu imaynas tukukuyqa chayamushanña chayta. Kusirikunapaq tiempota t’aqanaña chaypas, manan kay pacha runakuna jinachu chaytaqa qhawarina, allin yuyaywanpunin chaykunataqa qhawarinanchis (leey 1 Pedro 4:7). Allin yuyayniyoq kasun chayqa, manan kusirikuyllamanchu tiempota qosunchis, allinta piensaspan imatapas ruwasunchis. Chayta ruwasun chayqa, Jehová Dios jina piensasqanchistan rikuchisun, lliutaqmi reparanqa imas noqanchispaq aswan importante chayta (2 Tim. 1:7).

16. ¿Iman Jesuspa yuyayninpi kasharqan wañupunan patapiña kashaqtinpas?

¹⁶ Jesusqa tukuy ima ruwasqanpin allinta rikuchirqan ima ruwaysi paypaq aswan importante karqan chayta. Wañupunanña kasharqan chaypas, paypa yuyayninqa Diospa munaynin ruwaypin kasharqan. Chaymi chay tutapas tukuy sonqowan Diosmanta mañakurqan. Discipulonkunan ichaqa mana Jesús jinachu karqanku. Paykunaqa sinchi llakisqa kaspan puñupurqanku (Luc. 22:​39-46; Juan 19:30).

17. ¿Imaraykun runakuna nishuta tiempota qonku redes sociales nisqaman, ichaqa iman paykunawan pasanman? (Qhaway kay parrafopaq fotota).

¹⁷ Kay pachapiqa imaymana mana allinkunataq pasashan chayqa, yaqapaschá noqanchispas Jesuspa discipulonkuna jina, sinchi llakisqa kaspa pisipapusunman. Chhaynapi tarikuspankun runakunapas, llakikuyninkuta qonqarinankupaq redes sociales nisqaman nishuta tiempota qonku, unaytan chayta qhawanku. Redes sociales nisqaqa allinmi karupi kaq familianchiskunawan amigonchiskunawan juj ratu parlarinapaq, noticiatapas fotokunatapas apachinakunapaq. Ichaqa mana reparayllan chaykunaqa tiemponchista kallpanchista ima qechuwasunman. Imakunachá chaypi kashan chayta yachayta munaspan chayllapiña kashasunman. Sichus chay pasawashanchis chayqa, yaqapaschá tapurikusunman: “¿Chay redes sociales nisqa noqata yanapawashanchu icha mana allinmanchu apawashan, tiempoyta imachu qechuwashan?”, nispa.

18. ¿Imaraykun allin yuyaywan kusirikuykunata ajllakunanchis?

¹⁸ Kay tiempopiqa imaymana aplicación nisqakunan kan videokunata peliculakunata qhawanapaq, pujllanapaq ima. Chaykuna yanapawasunmanña juj chhikanta samarinapaq chaypas, chaykunataqa allin yuyaywanmi qhawarinanchis. ¿Imarayku? Yaqapaschá mana piensaylla videokuna qhawayman pujllayman imallaña masta tiempota qosunman. Chaymantapas allin yuyayniyoq kasun chayqa, allinta piensaspan ima videotapas ajllakusunchis. Chay aplicación nisqakunaqa astawanmi munachiwasunman juj videokunata, maqanakuymanta qhelli ruwaykunamanta videokunata imapaschá munachiwasunman. Chaypaq yachasunchis Asia ladopi juj hermanowan imachus pasarqan chayta. Payqa qallariypiqa munay peliculakunallatas qhawasqa. Chaymantas ichaqa aplicacionpa munachisqan videokunata qhawayta qallarisqa. Chaymantataqsi pisi-pisimanta mana allin ruwaykunata qhawayta qallaripusqa, pornografiata imas qhawapusqa. Ichaqa umalliqkunaq yanapayninwan amigonkunaq yanapayninwan imas chaykunata saqepusqa. ¿Imatan pay ruwanman karqan? Videokunata qhawananpaq aplicacionkunatas borrapusqa. Chaymantapas manañas nishutañachu chaykunaman tiempota qosqa. ¿Imatan chaymanta yachasunman? Allin yuyaywanpunin ima kusirikuytapas ajllakunanchis.

19. ¿Iman pasanman kusirikuykunaman samariyman ima nishuta tiempota qoqtinchis?

¹⁹ Chaymantapas samarikuytaña munashanchis chaypas, maytaña viajayta munashanchis chaypas, allin yuyaywanmi chaykunataqa ruwana. Arí, allinmi juj ratu samariyqa juj ladota viajaypas, chaykunaqa yanapawanchismi allillan kananchispaq. Ichaqa sichus chaykuna ruwayllapiña piensasun, chaykunallamanña masta tiempota qosun chayqa, yaqapaschá aswan allin ruwaykunata Dios serviytapas qhepaman churapusunman (Filip. 1:10). Chaymi allin yuyaywan tiemponchistaqa utilizananchis. Imaynachus chaypi kashanchis chayta reparakunapaqqa yaqapaschá tapukusunman: “¿Imaynatan qhawarini samariyta kusirikuytapas? ¿Chaymanchu masta tiempota qoshani? ¿Kallpachakunichu Diospa munaynin ruwayta ñaupaqman churanaypaq? ¿Alistakushanichu kay millay kausaypa tukukunan p’unchaypaq?”, nispa.

20. Sichus mana llakikuykunapichu ni kusirikuykunapichu masta piensasun chayqa, ¿imaynan kasunchis?

²⁰ Kaypi rikusqanchis jina, sichus allin kaq ruwaykunaman Jehová Dios serviyman masta tiempota qosun chayqa, allillanmi kasunchis (Isa. 48:17). Arí, kay vidapiqa manan faltanchu ima llakipas ima sasachakuypas. Ichaqa manan sapanchischu kashanchis, Jehová Diosqa yanapawasunpunin. Paypa yanapayninwanqa manan nishutachu chaykunapi piensasun, manataqmi nishutachu tiempota qosun kusirikuykunamanpas. Chhaynaqa tukuy atisqanchista kallpachakusun Jehová Dios jina imatapas qhawarinanchispaq, kallpachakusun paypa munaynin ruwaypi yuyayninchis kananpaqpas. Chayta ruwasun chayqa, manan ima llakipas ni ima kusirikuypas distraewasunchu, aswanmi Diospa prometesqan cheqaq kausaypi yuyayninchis kanqa (1 Tim. 6:19).