INTERNETPI BIBLIOTECA Watchtower
INTERNETPI BIBLIOTECA
Watchtower
Quechua (Bolivia)
  • BIBLIA
  • PUBLICACIONES
  • REUNIONES
  • w26 marzo págs. 14-19
  • Jehovata ñaupajman churanallapuni

Kay videoqa mana kanchu.

Perdonariwayku, ima problemachá kan.

  • Jehovata ñaupajman churanallapuni
  • Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2026
  • Subtítulos
  • Kaykunapiwan tiyan
  • ¿IMASTAJ MUSPHACHIWASUNMAN?
  • ¿IMATÁ JESÚS RUWARQA DIOSPA MUNAYNINTA ÑAUPAJMAN CHURANANPAJ?
  • ¿IMATÁ RUWASUNMAN JEHOVATA ÑAUPAJMAN CHURANAPAJ?
  • Imata ruwayta ajllashaspapis Jehovamanta yuyarikuna
    Cristiano Kausayninchej tantakuypaj (2023)
  • Wakin imasta mana yachaspa kʼumuykukoj sonqo kana
    Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2025
  • Kay tapuykunaj kutichiykunasninta anotakuy
    2025-2026 watapi uj pʼunchaypaj jatun tantakuypaj programa (congregacionesta waturej hermanowan)
  • Kay tapuykunaj kutichiykunasninta anotakuy
    2025-2026 watapi uj pʼunchaypaj jatun tantakuypaj programa (sucursalpa kachamusqan hermanowan)
Astawan qhaway
Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Gobiernonmanta willashan (Congregacionpaj) 2026
w26 marzo págs. 14-19

18 AL 24 DE MAYO DE 2026

35 TAKIY Imachus allin kajta reparana

Jehovata ñaupajman churanallapuni

“Allinta reparaychej imachus Jehová Diospa munaynin kasqanta” (EFE. 5:17).

TEMA

Kausayninchejpi imaspis pasajtin llakichiwasunman chayri tiemponchejta, kallpanchejta qhechuwasunman. Chay kutispi, ¿imatá ruwasunman Jehovatapuni ñaupajman churanapaj?

1, 2. Kausayninchejpi wakin imas importantes kajtinpis, ¿imaynapí musphachiwasunman?

KAYPI piensariy, autota manejashanki, chayllapitaj celularpi wajyamusunku. Ichapis wajyamushasunku yanapanaykita munaspa. Jinapis yachanki chay ratoqa ñanta qhawanayki aswan importante kasqanta, manataj celulartachu. Kausayninchejpipis ashkha imasta ajllananchej tiyan. Jinapis yachananchej tiyan mayqenchus aswan importante kasqanta, chayta ñaupajta ruwanapaj.

2 Kausayninchejpeqa ashkha imasta ruwanchej, chaykunataj importantes kanku. Jinapis yachanchej Jehovapaj imastachus ruwasqancheja aswan importante kasqanta (Mat. 6:33). Jehová Diospa kamachisnenqa autota sumajta manejajkuna jina kanchej. Chayrayku sumajta tʼukurinchej imapichus tiemponchejta churashasqanchejta, imapichus yuyayninchej kashasqantapis. Imajtinchus Jehovatapuni kausayninchejpi ñaupajman churayta munanchej (Pro. 4:25; Mat. 6:22).

3. ¿Imatá kay yachaqanapi yachakusun?

3 Mana munanchejchu kausayninchejpi Jehovata ñaupajman churanapaj ni ima jarkʼanawanchejta. Jinapis kausayninchejpi ashkha imaspi rikukusqanchejrayku, facilta chay imaspi musphaykachayta qallarisunman (Luc. 21:34-36). Jehovatapuni kausayninchejpi ñaupajman churanapaj, kinsa imasta kay yachaqanapi yachakusun. 1) ¿Imastaj musphachiwasunman? 2) ¿Imatá Jesús ruwarqa aswan importante imastapuni ñaupajman churananpaj? 3) ¿Imaynatá Jesús jina ruwasunman?

¿IMASTAJ MUSPHACHIWASUNMAN?

4-6. ¿Imastaj musphachiyta atiwasunman?

4 Kausayninchejpeqa ashkha imasta ruwananchej tiyan. Ichapis onqosqa kanchej, chayri familiaresninchejpaj wakin imasta ruwapunanchej tiyan, noqanchejpajpis. Tukuy chay imastaj importantes kanku, chaypajtaj tiempochakunanchej tiyan. Jinapis chay imas, ¿musphachiwasunmanchu? Arí. Tukuy tiemponchejta, tukuy kallpanchejta chayllaman churasun chayqa, manaña waj imaspaj tiemponchej kanqachu, nitaj kallpanchejpis.

5 Chantapis ashkhasqa kay sajra mundopi sufrishanchej politicarayku chʼajwas kasqanrayku, qolqe pisiyasqanrayku, jatuchaj onqoykuna rikhurimusqanrayku, kausay mayta sajrayasqanrayku ima (2 Tim. 3:1). Chayrayku llakikusunman, problemasnillanchejpitaj anchata yuyasunman.

6 Ichá pillatapis rejsinchej sinchʼi llakiypi rikukusqanrayku kausaynin manaña ñaupajta jinachu kasqanta. Runasqa mana tukuy tiempo sufrinapajchu ruwasqas karqanchej. Chayrayku pillapis sinchʼita llakikusqanqa mana juchachu. Wakin runasqa yuyanku kausayninkoqa manaña ñaupajta jina kikinchu kasqanta. Chayrayku llakiyninkumanta qonqapunankupaj, niñataj chaypi yuyanankupaj kusirikuyllaman qokunku. ¿Imatá ruwasunman noqanchejpis ajinapi rikukojtinchej? Qhawarina imatachus Jesús ruwasqanta Diosta sirvejta ni ima jarkʼananpaj.

¿IMATÁ JESÚS RUWARQA DIOSPA MUNAYNINTA ÑAUPAJMAN CHURANANPAJ?

7. ¿Imastaj Jesusta ichapis mana saqenmanchu karqa Diosta yupaychayta ñaupajman churananta?

7 Jesusqa ashkha imaspi rikukorqa, chaytaj mana saqenmanchu karqa Diosta yupaychayta ñaupajman churananta. Chay tiempopeqa runas mayta sufrej kanku chʼajwas kasqanrayku, politicarayku, wajchayay kasqanrayku, onqoykuna kasqanrayku ima (Mat. 14:14; Mar. 14:7). Chantapis runastaqa romanos mayta sufrichisharqanku, jinallataj wakin judiospis. Chayrayku wakin runasqa Jesusta milagrosta ruwajta rikuspa, reyta jina churayta munarqanku (Juan 6:14, 15). Chantapis Satanasqa Jesusta urmachiyta munaspa, kay mundota kamachinallantaña nerqa. Jesusqa yuyayta atinman karqa, kamachiyta qallarinanqa allin kananta (Mat. 4:8, 9). Jesús imaynatachus ñakʼarinanta discipulosninman willashajtintaj, apóstol Pedro nerqa: “Señor, ama chaytaqa parlallaypischu”, nispa. Jesusqa Pedrota kasukuspa mana ñakʼariyta ajllakunman karqa (Mat. 16:21, 22).

8. ¿Imatá Jesús ruwarqa Diospa munayninta ñaupajman churananpaj?

8 ¿Imatá Jesús ruwarqa Diospa munayninta ñaupajman churananpaj? Kay kinsa imasta ruwarqa: Ñaupaj kaj, Jehová jina yuyarqa (Juan 8:28; 14:9). Iskay kaj, runasman yachachinanpaj, predicananpaj ima astawan tiemponta churarqa (Mat. 9:35). Kinsa kaj, sutʼita yacharqa imachus aswan importante kasqanta (Juan 4:34). Chantapis imatachus Satanás ofrecesqanta qhesacharqa. Pedro allinninta munaspa yuyaychasqantapis mana kasorqachu, imajtinchus mana Jehovaj munayninman jinachu karqa (Mat. 4:10; 16:23). Jesusqa mana saqerqachu runaspa yuyasqanku, nisqanku, ruwasqanku ima, Diospa munayninta ruwajta jarkʼananta. Ichá noqanchejqa mana Jesús rikukorqa chay kikin imasllapitajchu rikukusun. Jinapis Jesús ruwarqa chay kinsa imasta ruwasun chayqa, noqanchejpis Jehovata kausayninchejpi ñaupajman churayta atisun.

¿IMATÁ RUWASUNMAN JEHOVATA ÑAUPAJMAN CHURANAPAJ?

9. Efesios 5:17 nisqanman jina, ¿imatá ruwananchej tiyan?

9 Jehová jina yuyayta yachakuna. Chayta ruwasun chayqa reparayta atisun, “imachus Jehová Diospa munaynin kasqanta” (Efesios 5:17 leey). Imachus Jehovaman gustasqantaqa yachayta atisunman Palabranta leespa, chaypi tʼukurispa ima. Pero uj imamanta Biblia mana ni imata nejtinrí, ¿imaynatá yachasunman imatachus Jehová ruwananchejta munasqanta? Jehová imatachus chaymanta yuyasqanta yachanapaj Bibliata estudiana, chayman jinataj ruwana.

10. ¿Imatá ruwasunman imaynatachus Jehová yuyasqanta aswan sumajta reparanapaj?

10 Jehová imaynatachus yuyasqanta aswan sumajta reparasunman Palabranta estudiaspa, wajkunawan imayna kʼachachus kasqanpi tʼukurispa ima (Jer. 45:5). Bibliata leerispaqa kaykunata tapurikusunman: “Kaypi leesqay, ¿imatá Jehovamanta yachachiwan? ¿Imapitaj cambianay tiyan Jehová jina yuyanaypaj?”. Yachanchej Jehovaqa noqanchejmanta aswan yachayniyoj kasqanta (Isa. 55:9). Chayrayku Jehovamanta mañakuna munayninta ruwanapaj yachachinawanchejta (Sal. 143:10). Chantapis yanapata mañakunallataj pay jina yuyanapaj yanapanawanchejpaj (1 Juan 5:14).

11. ¿Imatá Jehová munan?

11 Jehová jina yuyayta yachakusqanchejman jina, reparanchej payqa mana musphaykachananchejta munasqanta. Ajinamanta kay sajra mundoj tukukuyninpaj wakichisqa kanapaj (Mat. 24:44). Chantapis payqa munallantaj mana llakiykunasninchejwan atipachikunata (Mat. 6:31, 32). Chayrayku payqa sumaj yuyaychaykunata qowanchej trabajorayku, onqoyninchejrayku, familianchejrayku chayri waj imasrayku anchata llakikuyta qallarejtinchej imatachus ruwanata yachanapaj. Chantapis payqa niwanchej llakiyninchejta atipanapaj yachayta, kallpatawan mañakunanchejta (Sal. 55:22; Pro. 3:5-7).

12. Kay mundopi sajra imas kajtinpis, ¿imataj yanapawasun kusisqallapuni kanapaj? (Mateo 5:3).

12 Jehovapaj ruwanasninchejta ruwaspa ocupasqas kana. Kay mundopi sajra imas pasasqanqa tukuyta llakichiwanchej, nitaj imatapis ruwayta atinchejchu chay imas chinkananpaj. Chayrayku Jehovata sirvispa ocupasqa kana, chay yanapawasun mana anchata chay imaspi yuyanapaj. Jehovawan sumaj amigos kanapaj tukuy atisqanchejta kallpachakullasunpuni chayqa, kusisqas kasunchej, imajtinchus chaypaj jina Jehová ruwawarqanchej (Mateo 5:3 leey). Jehovawan sumaj amigos kanapajtaj Palabranta sumajta estudiana tiyan, paypajtaj tukuy atisqanchejta llankʼana tiyan. Chayta ruwasun chayqa Jehovata kusichisun, tiemponchejtapis sumajta apaykachasun (Pro. 23:15).

13. ¿Imastá ruwasunman ‘tiemponchejta ama usuchinapaj’?

13 Efesios 5:15, 16 versiculospi tukuy cristianosman yuyaychawanchej: “Tiempoykichejta ama usuchiychejchu”, nispa. Chay yuyaychaytataj kasukuyta munanchej (Biblia de estudio nisqapi chay versiculospa sutʼinchayninta leeriy “aprovechando el tiempo de la mejor manera”). Kay textopeqa, mana sapa día ruwanasninchejpaj uj horarioyoj kanallamantachu parlashan. Astawanpis yuyaychawanchej sumajta qhawarikunata imaspichus tiemponchejta churashasqanchejta niraj kay mundoj tukukuynin chayamushajtin. ¿Imatá ruwasunman tiemponchejta ama usuchinapaj? Noticias qhawarisqalla chayri leerisqalla kaspaqa, ichapis musphaykachayta qallarisunman, desanimakusunman, niñataj Jehovata kusisqachu sirvisunman. Chayrayku allin kanman mashkhatachus noticiasta qhawashasqanchejta chayri leeshasqanchejta allinta qhawarikunanchej. Ajinamanta mana anchata llakikusunchu, Jehovata yupaychanapajtaj astawan tiemponchej, kallpanchej ima kanqa. Chantapis astawan predicanapaj, astawan revisitasta ruwanapaj kallpachakusunman. Imajtinchus yachanchej mayllapipis kashaspa predicananchejpuni kasqanta, ajinamanta ‘runas salvakunankupaj, cheqa kajtataj allinta rejsinankupaj’ (1 Tim. 2:4).

14. ¿Imaynatá yanapawanchej Diosta sirvispa ocupasqa kasqanchej? (Fototawan qhawariy).

14 Diosta sirvispa ocupasqa kasun chayqa, mana qonqapusunchu imaraykuchus kay tiempopi sajra imas pasashasqanta. Nitaj anchata llakikusunchu politicarayku chʼajwas kasqanmanta, qolqe pisiyasqanmanta, may chhika onqoykuna kasqanmanta ima. Imaraykuchus Bibliapeqa chay imas kananta nerqaña. Chantapis imatachus Jehová aswan qhepaman ruwananta nisqanpi atienekunchej. Chayrayku mana manchachikuywan atipachikunchejchu, nitaj llakiykunawan musphaykachanchejchu. Yachanchej Jehová aguantanapaj yanapanawanchejtapuni. Chayrayku mana anchata llakikunchejchu (Sal. 16:8; 112:1, 6-8).

Uj qhariwarmi predicanapaj carrito aysarisqa purishanku, mana manchachikuspataj ñaupajman qhawashanku. Kay mundopi imaschus pasashasqanmanta fotos: 1) Ashkha runas phiñasqas marchashanku. 2) Pipajchus runas astawan votayta munasqankumanta uj encuesta. 3) Soldados guerrapi kashanku. 4) Jampis. 5) Uj cuadropi rikukushan uj empresa quiebraman yaykushasqan.

Kay mundopi llakiykunas kajtinpis Jehovapaj llankʼaspa ocupasqasllapuni kana (14 parrafota qhawariy).b


15. ¿Imaynatá “allin yuyayniyoj” kay yanapawanchej? (1 Pedro 4:7).

15 Amapuni qonqanachu imachus aswan importante kasqanta. Kay tiempopi ashkha runasqa kusirikuyllaman qokunku, nitaj reparankuchu kay mundoj tukukuynin qayllitapiña kashasqanta. Kusirikoyqa mana juchachu. Jinapis “allin yuyayniyoj” kananchej tiyan mana kay mundomanta runas jina yuyanapaj (1 Pedro 4:7 leey). Allin yuyayniyoj kayqa yanapawasun kusirikuymanta maychus kajllata yuyanapaj, allin kajtapunitaj ajllanapaj. Chay ajllasqanchejpitaj sutʼi reparakonqa Jehová jina yuyasqanchej, imachus aswan importante kasqanmantataj mana qonqapusqanchej (2 Tim. 1:7).

16. ¿Imapitaj Jesuspa yuyaynin kasharqa wañupunanpaj horas faltashajtin?

16 Jesusqa manapuni qonqaporqachu imachus aswan importante kasqanta. Wañupunanpaj horas faltashajtin Jehovata kasukuypi, munaynintataj ruwaypi yuyaynin kasharqa. Chayrayku aswan sinchʼita Diosmanta mañakorqa. Discipulosnintajrí Jesús jina rijchʼarisqas kanankumantaqa puñurparerqanku. Paykunaqa ‘ancha llakisqas kasharqanku’ (Luc. 22:39-46; Juan 19:30).

17. ¿Imajtintaj ashkha runas redes socialesman yaykunku, chanta imataj paykunata pasanman? (Fototawan qhawariy).

17 Jesuspa discipulosnin jinallataj noqanchejpis, kay mundopi sajra imasta rikuspa anchata llakikusunman. Ashkha runasqa llakiykunasninkumanta qonqapunankupaj redes socialesman yaykunku, chaypitaj ashkha horasta kanku. Redes socialesqa yanapayta atiwasunman karupi kaj amigosninchejwan, familiaresninchejwan parlarinapaj, imastapis willanarikunapaj, fotosta rikuchinapaj, waj imastapis ruwanapaj. Jinapis redes socialesman ashkha imasta sapa rato wicharichisqankurayku, ashkha imas tiyan leenapaj, qhawanapaj ima. Chayrayku facilta ashkha tiempota chaypi usuchisunman, niñataj imatapis ruwayta munasunmanchu. Redes socialesta maychus kajllata qhawanapaj kayta tapurikuna: “Redes socialespi imastachus ruwasqay, ¿kausayniypi yanapashawanchu chayri musphaykachachishawanchu?”.

Uj hermana wasinpi Bibliata leeyta munashan, jinapis celularninman imaymana mensajes chayamushan. Ujnin fotopeqa rikukushan redes socialesman mensajes chayamusqan, ujnin fotopitaj videosta qhawanapaj uj aplicación kashan, ujnin fotopitaj uj aplicacionpi rantinapaj imas rikukushan.

Allin yuyayniyoj kayqa yanapawanchej mana redes socialeswan, nitaj kusirikunapaj imaswan musphaykachanapaj (17 parrafota qhawariy).


18. ¿Imaraykutaj imawanchus kusirikunata ajllanapaj allin yuyayniyoj kananchej tiyan?

18 Internetpi chayri wakin aplicacionespeqa qhawayta atikun peliculasta, jatuchaj videosta, juchʼuy videosta, pujllayta ima. Jinapis chay imasta apaykachaspaqa allin yuyayniyoj kana tiyan. Chay imaswanqa kusirikusunman, allintaj sientekusunman. Jinapis allin yuyayniyoj kayqa yanapawasun allinta ajllanapaj imawanchus kusirikunata, mashkha tiempotachus kusirikunatapis. Wakin aplicacionespeqa uj videota qhawasqanchejtawan astawan qhawayta munanapaj jina waj videoñataj rikhurimun. Chay videospitaj llojsimunman maqanakuykuna, khuchichakuykuna ima. Asiamanta uj hermanota imachus pasasqanmanta parlarina. Payqa internetpi wakin peliculasmanta juchʼuy videosta qhawayta qallarerqa. Chaymantataj chay videosta qhawashajtin waj videos rikhurimojtin, chaytañataj qhawayta qallarerqa. Tiemponmantaj millay imasmanta videosta, pornografiata ima qhawarqa. Jinapis ancianoswan amigosninwan yanaparisqankurayku, chayta saqenanpaj kallpachakorqa. ¿Imatá ruwarqa? Videosta qhawananpaj ima aplicacioneschus kaporqa chayta borrarqa. Chantapis mashkha tiempotachus celularta qhawananta nikorqa. Chay hermanoj experiencian reparachiwanchej, imawanchus kusirikunata ajllashaspa allin yuyayniyojpuni kana kasqanta.

19. ¿Imataj pasanman vacacionta orqhokunallapaj, samarinallapaj ashkha tiempota churajtinchej?

19 Tukuypis necesitanchej vacacionesta orqhokuyta, samarej jina gustawasqanchej imasta ruwayta chayri waj imasta ruwayta. Jinapis sapa mashkha unaychus, mashkha tiempotatajchus chay imasta ruwayta ajllanapajqa allin yuyayniyoj kananchej tiyan. Ruwanasninchejmanta samarispa waj imasta ruwaspaqa allin sientekunchej, sanitos kanapajtaj yanapawanchej. Jinapis chay imasllaman ashkha tiemponchejta churasun chayqa, niña tiemponchej kanqachu aswan allin imasta ruwanapaj (Fili. 1:10). Tukuypis ajllananchej tiyan imatachus tiemponchejwan ruwananchejta. Sumajta ajllanapajqa kay tapuykunapi piensariy yanapawasun: “Mashkha tiempotachus vacacionesta orqhokusqay, mashkha tiempotachus samarej jina waj imasta ruwasqay, ¿rikuchinchu allin yuyayniyoj kasqayta? ¿Kausayniypi aswan importante imastapunichu ruwashani? ¿Wakichikushanichu ‘tukuy imaj tukukuynin’ tiempopaj?”.

20. ¿Imaynatataj yanapawanchej Jehovatapuni kausayninchejpi ñaupajman churay?

20 Amapuni saqenachu ni ima jarkʼanawanchejta Jehovata sirviytapuni ñaupajman churanapaj. Chayta ruwayqa mayta yanapawanchej (Isa. 48:17). Jehovaj yanapayninwanqa llakiykunasninchejta atipayta atisun. Imachus kay mundopi pasashasqanmanta mana anchata llakikusunchu, nitaj kusirikuyllamanchu anchata qokusun. Chayrayku tukuy atisqanchejta kallpachakuna Jehová jina yuyanapaj, Jehovata sirviytapuni kausayninchejpi ñaupajman churanapaj, imachus aswan importante kasqanmanta ama qonqapunapaj ima. Chay imasta ruwasun chayqa, Jehovatapuni kausayninchejpi ñaupajman churasun, ‘cheqa kaj kausaymantataj’ chʼipakusun (1 Tim. 6:19).

YUYARIKUNAPAJ

  • ¿Imaynatá Jehová jina yuyay yanapawanchej payta sirviyta ñaupajman churanapaj?

  • ¿Imaynatá Jehovata sirvispa ocupasqa kay yanapawanchej payta ñaupajman churanapaj?

  • Imachus aswan importante kasqanta mana qonqapuy, ¿imaynatá yanapawanchej Jehovata sirviyta ñaupajman churanapaj?

129 TAKIY Sinchʼita sayanallapuni

a AMA QONQANAPAJ: Jehovapaj imastachus ruwasqanchej nispaqa parlashanchej payta yupaychanapaj imastachus ruwasqanchejmanta. Chaykunaqa kankuman Bibliata estudiay, reunionesman riy, Familiapi Diosta Yupaychanapaj tantakuyta ruway, predicay ima. Chantapis kallanmantaj tantakunchej chay wasista ruwaysikuspa chayri allinchaspa yanapakuy, llakiypi tarikoj hermanosta yanapakuy, asambleaspi yanapakuy, Betelpi llankʼay ima.

b FOTO: Uj qhariwarmi kay mundopi imaschus pasasqanwan musphaykachanankumantaqa, predicacionpi ocupasqas kashanku.

    Quechuapi publicaciones (1993-2026)
    Wisqʼanapaj
    Yaykunapaj
    • Quechua (Bolivia)
    • Wajman apachinapaj
    • Configuración
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Condiciones de uso
    • Política de privacidad
    • Configuración de privacidad
    • JW.ORG
    • Yaykunapaj
    Wajman apachinapaj