Kamwahu Sang Koasoandi en Pwihn en Kalohk

1-2. Dahme me tohto kin medewehki koasoandi en pwihn en kalohk?

KE TAMAN rahn me ke wiahla emen sounkalohki rongamwahwo? Rahno uhdahn kaperen pwe ke wialahr kisehn pwihn laud ehu me kin kapinga mwaren Siohwa. (Mel. 148:​1, 2, 12, 13) Ahpw ni rahno, ele ke pil wiahla kisehn pwihn tikitik ehu, pwihn en kalohk ehu me ekeite sang omw mwomwohdiso kin iang. Pwihn en kalohk kan kin kesempwal pwe e kin sewese kitail en kapwaiada kehkehlik me kowohng kitail en kalohki rongamwahu en Wehin Koht “wasa koaros me aramas kin mi ie nin sampah.”—Mad. 24:14.

² Dahme ke medewehki koasoandi en pwihn en kalohk? Sister men me ede Wendya koasoia: “Pwihn en kalohk kin uhdahn sewese ie laud. I eselahr wiepe kapw kan en kalohk oh padahk sang meteikan, e sewese ie en wiahda oh lel ahi mehn akadei kan, oh I wiahda kompoakepahi mwahu tohto. Soahng pwukat koaros wiawi pwehki koasoandi limpoak wet.” Brother men me ede Rich pil koasoia: “En wia sounapwalih en pwihn men kin wia pwais kaselel ehu. Ekei sounkalohk kin sewese emen en kekeirda oh papidaisla, a sounapwalih en pwihn kin ahneki ahnsou mwahu kan en sewese aramaso en kekeirda nan padahk mehlel mwurin eh papidaisla.” Sister men me ede Dinah koasoia: “Koasoandi en pwihn en kalohk kin uhdahn mwahu! I wiahki ei pwihn en kalohko ei peneinei.”

3. Dahme kitail pahn koasoiapene nan iren onop wet?

³ Nan iren onop wet, kitail pahn koasoiapene mahs pwukoahn sounapwalih en pwihn oh sounsawaspe oh kilang ia duwen ara kin apwalih irail kan me kin iang ara pwihn. Mwuri, kitail pahn koasoiapene ia duwen atail kak sewese irail nan atail pwihn en kalohk. Kitail eri pahn kilang ia duwen koasoandi limpoak wet eh kin sewese kitail.

SOUNAPWALIH EN PWIHN OH SOUNSAWASPE

4. (a) Dahme sounapwalih en pwihn en kalohk kin wia? (b) Iren sawas dah kan me sounapwalih en pwihn men kak doadoahngki pwehn apwalih eh pwihn? (Menlau kilang koakono “Iren Sawas ong Sounapwalih en Pwihn.”)

⁴ Sounapwalih en pwihn en kalohk kin wia elderb men me pwihn en elder kan kin idihada pwehn sewese sounkalohk kan nan eh pwihn ren kekeirda. Ia duwen eh kin wia met? Keieu, e uhdahn kin nsenohki emenemen nan eh pwihn. (Lep. Pad. 27:23) E kin ese mwahu irail kan nan eh pwihn oh kin kaukaule koasoiong irail pwehn tehk ma e uhdahn ese ia irarail. Ni eh kin wia met, e kak sewese irail en karanihte Siohwa, oh pil kasalehiong irail limpoak ni arail kin pwunod, de mworus, oh pil sewese irail ni soangsoangen ahl teikan. (Lep. Pad. 12:25; Ais. 32:2; Seims 2:​15-17) Keriau, e kin sewese emenemen sounkalohk en pwerisek nan doadoahk en kalohk. E kin tiengla mwowe oh ngoangki doadoahk en kalohk, ahpw mehlel ni imwin wihk kan. E pil kin iang emenemen sounkalohk pwehn kangoange oh pil kaiahneirailda. Ekei pak, ele e sohte kak iang kalohk, ahpw e kin tehk ma sounsawaspe de emen sounkalohk me koahiek en apwalih pwihno. Kesiluh, e kin sewese brother kan me papidaislahr ren kakehr ale pwukoa nan mwomwohdiso. (1 Tim. 3:1) E kin kapinga, kihong kaweid sang nan Paipel, oh kaukaule kaiahne brother kan pwe ren kak wiahla sounsawas akan oh pil elder kan. Pwehki pwukoahn sounapwalih en pwihn kin uhdahn kesempwal, pwihn en elder kan kin pilada elder kan me uhdahn kak kapwaiada pwukoa wet.

5. Ia ekei kahpwal kan me sounapwalih en pwihn kin lelohng?

⁵ E kin kak apwal ong sounapwalih en pwihn en apwalih irail kan nan eh pwihn. Medewehla Jörg, sounapwalih en pwihn men sang Sehmen me pil duwehte elder tohto, me kin ahneki pwukoa tohto nan mwomwohdiso. E koasoia: “E sohte mengei en wia pwukoa wet oh pil apwalih pwukoa teikan nan mwomwohdiso. Ihme kahrehda I kin apwalki lelohng ei mehn akadei en tuhwong koaros nan ei pwihn en kalohk.” Abel, elder men nan Uganda me sounpar 70, koasoia: “E kin malaulau elder oh sounsawas kan nan at mwomwohdiso. Kahrehda, me tohto kin iang at pwihn en kalohk kan. Eri e kin apwal ong ie en iang oh kangoange emenemen sounkalohk nan ei pwihn ni uwen me I men.” Oh Obed, elder men sang Suriname, kasalehda: “I kin perenki kaiahne meteikan. Ahpw en kaiahne emen kin anahne ahnsou oh kehl, oh aramaso pil kakete anahne ahnsou laud pwehn lel eh mehn akadei. Kahrehda I sohte kin kalapw kaiahne meteikan pwehki I kin soupisengki apwalih soahng teikan.” Dahme kak sewese elder kan me kin lelohng soangen kahpwal pwukat?

6. Ia duwen tohn pwihn en kalohk malaulau eh kin sewese sounapwalih en pwihn en apwalih tohn arail pwihn?

⁶ Ma kak, tohn pwihn en kalohk anahne malaulau pwe sounapwalih en pwihn en kak esehla irail nan eh pwihno oh sewese ren karanihte Siohwa. Ahpw ia duwen ma e kin malaulau elder kan nan mwomwohdiso? Ma pwihn en elder kan wiahda tohn pwihn en kalohk en tohto, eri e pahn apwal ong sounapwalih en pwihn en apwalih koaros nan eh pwihno. Ihme kahrehda pwihn en elder kan ele pahn koasoanehdi en doadoahngki sounsawas men pwehn apwalih ehu pwihn. Ni ahl wet, sounapwalih en pwihn pahn kak wia arail doadoahk me keieu kesempwal—sewese brother oh sister kan nan arail pwihn.

7. Nan mwomwohdiso kan me malaulau elder kan, dahme sounapwalih en pwihn kak wia pwehn tehk me koaros nan pwihn ehu epwella mwahu? (1 Piter 5:2) (Pil kilang kilel.)

⁷ Ma ke wia sounapwalih en pwihn nan mwomwohdiso ehu me malaulau elder kan, nantihong en kaiahnehda sounsawaspomw pwe en seweseiuk apwalih sapwellimen Koht pelin sihpw. (Wadek 1 Piter 5:2.) Kihong sounsawaspomwo en wia soahng kei ong amwa pwihn. Karasepe, ekei pak ke kak peki reh en wia tuhpenehn kalohk oh koasoanehdi doadoahk en kalohk ong amwa pwihn ong rahno. E kesempwal kumwa en kapakap oh koasoiapene ia duwen amwa kak sewese emenemen nan amwa pwihn ren kamwahwihala arail koahiek en kalohk oh pil karanihte Siohwa. E mwahu en kin kalapw kahrehda sounsawaspomw ni omw mwemweitla rehn sounkalohk kan nan amwa pwihn oh kin kihong ih kaweid mwohn oh mwurin amwa mwemweit. Soangen kaiahn wet kakete sewese sounsawaspomw en wiahla sounapwalih en pwihn. (2 Tim. 2:2) Ke pil kak peki rehn meteikan nan omw pwihno ren iang sewese sounkalohk kan. Pioneer kan oh Kristian koahiek teikan kak iang sounkalohk kapw kan oh me soakoahiek kan. Re kak sewese irail en tepida koasoi, pwurehng koasoiong irail me men rong, de wia onop en Paipel. Eri met kitail pahn uhd koasoiapene soahng siluh me kitail koaros kak wia pwehn sewese atail pwihn en kalohk.

SEWESE OMW PWIHNEN KALOHK

8. Ia duwen atail kak sewese atail pwihn en kalohk? (Rom 1:12)

⁸ Iang omw pwihn kalohk. Kowe oh riomw Kristian kan kin “kangoange emenemen” ni amwail kin doadoahkpene nan kalohk. (Wadek Rom 1:12.) Ni amwail ehupene kalohk, met pahn seweseiuk en dehr nohn saloh ni omw koasoiong aramas akan oh pil kak pereiuk ni amwail kalohk nan ekei wasa kan. Ma omw doadoahk en mwohni kin kahrehiong uhk en apwalki iang omw pwihn tuhpenehn kalohk, ia duwe, ke kak peki rehn omw kaunen doadoahk en wekidala omw rahn en doadoahk? E kakete mweidohng uhk en doadoahk ni ehu rahn tohrohr. (Neh. 2:​4-6) Ma soumwahu de mahla kin kahrehiong uhk en apwalki iang tuhpenehn kalohk, ke sou koasoiong omw sounapwalih en pwihn? Mwein e kak wiahda koasoandi kan pwe ken kak iang omw pwihno tuhpene nan videoconference oh nting kisinlikou de kalohk nan delepwohn. Ia duwe, kowe emen me pwulopwul me roson mwahu ahpw kin apwalkihte kaukaule iang kalohk? Ma iei, e sou pahn mwahu ken wiahda koasoandi rehn emen nan omw pwihno pwe kumwa en kalohk ehuehu wihk? Mwein ke anahne kasawih dahme ke kin keieu kesempwalki de wekidala mwomwen omw kin doadoahngki omw ahnsou. (Rom 12:11; Kol. 4:5) Ni omw wia uwen omw kak en iang omw pwihno kaukaule kalohk, koaros nan omw pwihno pahn paiekihda. Kapakap oh peki rehn Siohwa en ketin seweseiuk. E kak ketikihong uhk “ineng oh kehl en wia met.”—Pil. 2:13.

9. Ia duwen atail kak wiahiong atail pwihn en kalohk ren pehm me kitail peneinei? (Rom 12:13)

⁹ Kasamwo meteikan. Kitail kak sewese irail kan nan atail pwihn en kalohk ren pehm atail limpoak sang ni atail kin ‘kasamwo irail ni kadek.’ (Wadek Rom 12:13.) Ia duwe, imwatail kan kak wia wasahn tuhpenehn kalohk ong atail pwihno? Nan ekei mwomwohdiso, pwihn en kalohk kan kin weliweliali pwe ren kasamwo brother me mwemweitla pwehn wia kapahrek ong wehipokon. Eri ni wihk me irail pahn pwukoahkio, ekei nan pwihno ele pahn kohpene pwe ren mwenge oh kangoange emenemen mendahki ma brothero pahn iang de soh. Pioneer tohrohr men me ede Sarah koasoia: “I kin pwunodki ahnsou me I kasamwo meteikan, kahrehda I kin wiahda mehkot me mengei. I kin song en medemedewehte en esehla meteikan a kaidehn en pwunodki wiahda mwenge tohto.” Ni atail kin sawaspene pwe kitail en wiahiong atail pwihn en kalohk en pehm me kitail peneinei ehu, kitail kin karanihala Siohwa oh pil emenemen.—Neh. 8:10; Wiewia 20:35.

10. Dahme kitail kak wia ma kitail men kamwahwihala atail wia sounkalohk oh sounpadahk men? (Lepin Padahk 1:5; 27:17) (Pil kilang kilel.)

¹⁰ Kamwahwihala omw kin wia sounkalohk oh sounpadahk. Ma kitail kalaudehla atail koahiek nan doadoahk en kalohk oh padahk, kitail pahn pil kalaudehla atail perenki iang atail pwihn nan doadoahk en kalohk. Mie mehkot me ke kak wia pwe ken kamwahwihala omw wia sounkalohk de sounpadahk men? Ke sou peki rehn emen—mwein pioneer men de sounkalohk men me koahiek nan omw pwihn en seweseiuk? (Wadek Lepin Padahk 1:5; 27:17.) Padahkihong omw sounapwalih en pwihn duwen omw mehn akadei. Mwein e kak seweseiuk en lel omw mehn akadeio. Ke pil kak peki rehn meteikan ren seweseiuk. Sister men me ede Heather wia met. Mendahki e kin namenek, e koasoia: “I peki rehn pioneer men en sewese ie en pwurehng koasoiong irail kan me men rong. Ih aramas limpoak oh kadek men. Oh e wiahda koasoandi pwe ien kin kalapw iang ih kalohk. E pil sewese ie en tapiada onop en Paipel rehn emen me I kin pwurehng koasoiong. I uhdahn perenkihda me I peki reh sawas pwehki met I pwurehng perenki kohla kalohk.” Eri e sansal me kitail kak sewese atail pwihn en kalohk ni ahl tohto.

IA DUWEN OMW PWIHN EN KALOHK EH SEWESEIUK?

11-12. Soangen kamwahu dah kan me kohsang koasoandien pwihn en kalohk? Menlau kihda ehu karasaras.

¹¹ Sewese kitail en karanihte Siohwa. Tehk ekei kamwahu kan me kohsang atail wia kisehn pwihn en kalohk. Karasepe, omw sounapwalih en pwihn kak sewese apwalih irail kan me Siohwa kin uhdahn ketin poakohng oh me anahne sawas laud, ahpw mehlel liohdi kan, me sepwoupwou kan oh me mah kan. (1 Des. 2:8; Seims 1:27) Atail kin iang atail pwihn en kalohk kin sewese kamwahwihala atail wia sounkalohk oh sounpadahk kan. Brother me papidaisla kan kak kaiahnda pwe ren pil ale pwukoa teikan nan mwomwohdiso pwe ren sewese koaros.—1 Tim. 3:10.

¹² Ih mwomwen pwihn en kalohk eh sewese Wendy, me kitail koasoiapene mwoweo. E koasoia: “Pwehki ei pahpao kin uhwong padahk mehlel, e kin kalapw apwal ong ei nohnou en iang eh pwihn en kalohk ni imwin wihk kan. Ahpw e mweidohng ie en kin iang kalohk, eri I kin kohla. Sister mah men me wia pioneer wiahla kompoakepahi oh I kin kalapw iangih kalohk. E sewese ie en kakairada koahiek kan me kin sewese ie nan ei doadoahk en kalohk oh nan mwomwohdiso. I kin tamanda ahnsou kan me ei sounapwalih en pwihn kin ni kadek kihong ie kaweid kan sang nan Paipel me kin sewese ie leledo rahnwet.”

13. Ia duwen atail pwihn en kalohk eh kin sewese kitail kompoakepahnki irail me kin poakohng oh sewese kitail? (Pil kilang kilel wet.)

¹³ Sewese kitail en ahneki kompoakepah mwahu kan. Kitail kin wiahda kompoakepah keren kan rehn irail kan nan atail pwihn en kalohk ni atail kin “doadoahkpene” nan kalohk. (Pil. 1:27) Pwehki tohn atail pwihn en kalohk kin malaulau, pil irail kan me kin nennen oh namenek kak mengeiki wiahda kompoakparail keren kan. (2 Kor. 6:13) Kitail kak koapworopworki soangen kompoakepah pwukat me kin sewese kitail erein ahnsoun kahpwal akan, me duwehte ni ahnsou me kitail kin soumwahu, mworus, de nsensuwedki mehlahn emen me kitail poakohng. (1 Des. 5:14) Kitail pahn uhdahn anahne kompoakepah mwahu ni ahnsou kohkohdo. (Mad. 24:21) Atail kahpwal kan ele sohte pahn sohrala, ahpw kitail kak apwalihala ni atail kin ese me kitail kak koapworopworki riatail Kristian kan me kin poakohng oh sewese kitail.—Lep. Pad. 17:17.

14. Ia duwen atail pwihn en kalohk eh kin sewese kitail ma mie kahpwal laud de mehkot wiawi ni soh kasikpe?

¹⁴ Kihda sawas mwahu kan. Kitail kak ale sawas sang atail pwihn en kalohk ni atail lelohng soangen kahpwal kan, me duwehte kahpwal en pelien wini ni soh kasikpe, soumwahu lusulus, melimel ape, uhwong sang koperment, de kahpwal en mwohni. Karasepe, nan ehuehu mwomwohdiso, Wiliepen Pwihn en Elder kan iangahki sounapwalih en pwihn kan kin wiahda koasoandi kan pwehn sewese irail kan me anahne sawas tohrohr. Sounapwalih en pwihn kan kin tiengla mwowe pwehn rapahki ehuehu peneinei nan arail pwihn en kalohk oh kilang ma mie anahn karuwaru kan, me duwehte epwelpen wini, mwenge, pihl, wasahn kousoan, oh likou pwe ren kak kihda dahme re anahne. Ia uwen sawas mwahu oh epwel mwahu kitail kin alehdi sang atail pwihn en kalohk!

15. Dahme kin kaminiminpene kitail nan sapwellimen Siohwa pwihn?

¹⁵ Duwehte me kitail koasoiapenehr, Siohwa sapwellimanki tohnkaudok tohto nanleng oh sampah. Mie tohnleng lelepek tohto nanleng me lella rar kei—de mwein pil lik kei. Aramas daulih duwerar kin kaudokiong Siohwa nin sampah, oh re kin wie tohtohla rahn koaros. (Sek. 8:23; Kaud. 5:11) Sapwellimen Siohwa tohnkaudok kan kin miniminpene ni arail kin nantihong kalohki rongamwahu en Wehin Koht! (Kaud. 14:​6, 7) Kitail koaros men iang atail pwihn en kalohk ni uwen atail kak koaros pwe koasoandi wet kak sewese kitail en kapinga Siohwa sang nan atail mohngiong unsek.—Mel. 111:1.