MBIRI YA MOYO
Yahova alibe kusiya kunipfunzisa
INEPANO nidakhala nikunyang’ana kapepa komwe m’bale munango adanipasa ndipo kenze konemba kuti: “David Splane, pa data 8 Abril, mu 1953: ‘Ulaliki wonena va Arumagedo.’” Ndipo nidadzibvunza kuti: “Ko ni chani mwichi?” Inepano nidabvunza m’bale muyo yemwe adanipasa kapepa mwako kuti anifotokozere vomwe kapepa mwako kambatanthauza ndipo adanifokozera kuti: “Imwiyi ni nkhani yako yati udzakambe pa misonkhano ya nkati mwa sondo.”a Inepano nidadawira kuti: “Nikalibe nanembesa dzina yangu mu sukulu kuti nimbakambe nkhani.”
Nikalibe kufotokoza vizinji lekani niyambire kumayambiriro kwa moyo wangu. Inepano nidabadwira ku Calgary ku Canadá panthawe ya nkhondo yachiwiri ya padziko yose. Kumapeto kwa 1940, mulumbwana munango dzina yake Donald Fraser adagogodza nsuwo wa nyumba yathu. Iye adalalikira amayi wangu ndipo iwo adabvuma kupfunzira Baibolo. Amayi wangu ambakonda maninge kupfunzira Baibolo. Koma ndawa ya matenda yomwe enze nayo, ambakwanisalini kuyenda kumisonkhano kawirikawiri. Olo nteno, amayi wangu adachita khama mpakana adabatizika mu gole ya 1950. Chobvesa tsitsi maninge nchakuti payadapita magole yawiri iwo adamwalira. Pa nthawe mwiyo, ababa wangu enzelini wa Mboni za Yahova. Olo nteno, iwo adabvuma kuti abale akambe nkhani ya maliro.
Pazidandopita ntsiku zinganani, mulongo munango wachikulire wodzodzewa dzina yake Alice, adanichemerera kumisonkhano ya mpingo. Nikalibe na bvuma nidabvunza ababa wangu kuti niyende? Iwo adanena kuti tiyende pabodzi ndawa ambafuna kuti akatembeje m’bale yemwe adakamba nkhani ya pamaliro ya amayi wangu. Usiku muyo nsonkhano wenze wokomedza maninge ndipo ababa wangu kwenze kuyamba kugumanikako pa nsonkhano muyu. Iwo adakomedzewa maninge na nkhani zomwe zidakambiwa pa nsonkhano muyu. Ndipo iwo adayamba kugumanika pamisonkhano yose.
Pa nthawe mwiyo wonyang’anira sukulu ambayamba misonkhano na kuchemera abale omwe ali musukulu mweiyo ndipo aliyese ambadawira kuti “nilipo.” Ntsiku inango nidakumbira m’bale munango kuti dzina yangu idzachemereweko pa nsonkhano ukubwera. M’bale muyo adakondwa ndipo adanitembeja, koma iye alibe kunibvunza peno nimbabvesa kuti kuchemerewa madzina mwayale kumbatanthauza chani.
Inepano nimbadziwalini kuti kupereka dzina yangu, kumbatanthauza kuti nimbapasiwe nkhani za musukulu. Inepano nimbandofuna kuti dzina yangu idzachemereweko kumayambiriro kwa nsonkhano. Sondo yachiwiri yake payidafika, nidachemerewa ndipo nidadawira mokondwa kuti “nilipo.” Pomwe nsonkhano muyu udamala, abale adanitembeja maninge. Payadapita masondo yanganani nidapasiwa nkhani yomwe nsolo wake nautomola kumayambiriro kwa nkhani mwaino.
Inepano nidakhala na mantha maninge ndawa pa nthawe mwaire timbafunika kukamba nkhani ya 6 minutu na 8 minutu. Koma ababa wangu adanithandiza kukonzekera nkhani mwiyo ndipo adanilimbikisa kuti niyibwerezere maulendo 20. Patsogolo pake, m’bale wonyang’anira sukulu mwiyo adanipasa malangizo yabwino. Payadapita magole yanganani, Yahova adaphatisa basa ababa wangu na abale na alongo womwe enze na chitsanzo chabwino kuti ambanipfunzise.
YAHOVA ADAPITIRIZA KUNIPFUNZISA
Alice, mulongo yemwe namutomola kumayambiriro ule adanipfunzisa kulalikira. Pa nthawe mwiyo, timbalimbikisiwa kumuwerengera munichiro muyi malemba yatatu ya m’Baibolo, patsogolo pake nkumupasa bukhu. Nikakhala kuti ndinepano yemwe ninkufuna kuti nilalikire, Alice ambayamba kuzidziwikisa kwa munichiro muyi patsogolo pake nkuyamba macheza. Ndipo iye ambanikumbira kuti niwerenge lemba ibodzi. Nikamaliza kuwerenga, nimbapitiriza naye macheza na kumuwerengera malemba yawiri yosala yale nkumugawira bwino kabukhu. Kuyenda kwa nthawe nidapfunzira momwe ningayambisire macheza pomwe ninkulalikira. Pomwe ababa wangu adabatizika kumapeto kwa gole ya 1954, iwo adapitiriza kunipfunzisa momwe ningalalikirire olo kuti amayi wangu enze adamwalira kale. Ababa wangu adachita vose vomwe angakwanise kuti nikhale paushamwali wolimba na Yahova. Iwo ambakonda maninge misonkhano na kulalikira. Ndipomwapa, pa Satade na pa Sondo timbayenda kumisonkhano na kuyenda pomwe kukalalikira.
Pa magole 12 yomwe nimbapfunzira shikola ya kudziko nidapfunzira vizinji vomwe vidanithandiza pa moyo wangu. Mwakulinganiza, nidapfunzira bwino matematica na Inglês. Mapfunziro mwaya yanithandiza ntsiku zino pa basa yangu ya mu Dipatimenti Yonemba.
Nthawe zizinji wanthu anibvunza kuti ndawa chani nikonda kuimba. Ababa na amayi wangu ambakonda maninge nyimbo. Pomwe nenze na magole 7, nidangena shikola yopfunzira kuimba pakuphatisa basa piyano. Koma aticha wangu ambachitalini chidwi na luso yangu yoimba. Ndipo aticha mwayo adauza ababa wangu kuti vingakhale bwino kuti mwana wanu andosiya kupfunza. Iwo adanena vimwivi, ndawa inepano nimbaikhiralini nzeru pa vomwe nimbapfunzira.
Paudapita mwezi m’bodzi, ababa wangu adagumana pomwe aticha anango. Nidayamba pomwe kupfunzira kuimba nyimbo koma panthawe mwiyi nidaikhira nzeru maninge. Pomwe nenze mwana nimbayimba bwino maninge ndipo nidawina mpikisano unango woimba. Inepano cholinga changu chenze chakuti nidzakhale mpfunzisi wa nyimbo na kugumana kobiri zokwana kuti nikwanise kuchita upainiya. Koma nidazindikira kuti nifunika kumala nthawe ikulu ninkupfunzira nyimbo na kukonzekera mayeso. Ndipomwapa, nidasiya kupfunzira kuimba nyimbo mu 1963 ndipo patsogolo pake nidakhala mpainiya wokhazikika.
KUTUMIKIRA NINGE MPAINIYA KUBWERESA CHIMWEMWE CHIKULU
Paidapita gole ibodzi, nidauziwa kuti nikatumikire ninge mpainiya wapadera ku Kapuskasing, Ontario ku Canadá. Munzangu yemwe nimbachita naye utumiki muyu ni Daniel Skinner ndipo iye wenze nkulu maninge kuposha inepano. Iye adanipfunzisa momwe vinthu vifambira mumpingo. Pomwe nenze na magole 20 nidaikhiwa mu Komiti ya Wonyang’anira Utumiki wa Mpingo ndipo nidapfunzira vinthu vizinji maninge. Ni vokomedza maninge kuti gulu ya Yahova ntsiku zino inkulimbikisa pomwe kupfunzisa abale wachilumbwana. Peno iwo angalimbikire angakhale wofunika maninge kwa Yahova.
Ku Kapuskasing kwenzembo na mabvuto yake. Nthawe yozizira, kumbaziziriratu maninge. Olo nteno, inepano na Daniel Skinner nthawe zose timbafamba na minyendo. Koma pa utumiki muyu nimbakhala wokondwa maninge. dipo nidadziwana na mulongo Linda Cole yemwe patsogolo pake adadzakhala Linda Splane.
Linda wenze ofalisa wakhama maninge ndipo wenze na maulendo yobwereza yazinji maninge. Iye wenze wopasa, wokoma ntima komasoti wochezeka. Amayi wake Agoldie enze mulongo wokhulupirika maninge ndipo ababa wake Allen, kumayambiriro enze munthu wotsutsa. Olo nteno, amayi wake wa Linda ambawatenga azibale wake wa Linda omwe enze John na Gordon, kuyenda nawo ku Nyumba ya Ufumu. Iwo ambawapfunzisa wana wawo kulalikira ndipo wose anayi ambatumikira ninge apainiya. Patsogolo pake, Allen adabvuma kupfunzira chonadi ndipo adayamba kuthandiza maninge mumpingo.
Mu gole ya 1965, nidachemerewa kuti nikangene Shikola ya Akhrisitu Wolalikira va Ufumu ku Beteli yaku Canadá. Shikola mwiyi imbamala mwezi m’bodzi. Penenze kushikola muku nidakumbiriwa kuti nisaine fomu yoyenda ku Giliyadi. Nenze nikalibe naganizirako kuti ningakhale mishonale ndawa nimbawona kuti nilibe luso. Olo nteno, nidasaina fomu mwiyo ndipo nidachemerewa kuti nikangene turma namba 42 ya Giliyadi. Kushikola mwiyi maticha yathu yambatiuza nthawe zose momwe tinkupitira patsogolo. Kumayambiriro nidalimbikisiwa kupfunzira vose vomwe nidakakwanisa va gulu yathu. Yamwaya yenze malangizo yabwino maninge kwa inepano.
Isepano ku Giliyadi tidapfunzira pomwe momwe tingaphatisire basa Radio na momwe tingaphatisire basa TV. Mapfunziro mwaya yenze yokomedza maninge, inepano nimbadziwalini kuti vimwivi vidzanithandize kutsogolo.
KUTUMIKIRA KU SENEGAL
Pomwe tidamaliza mapfunziro yathu, inepano na mishonale munango dzina yake Michael Höhle tidanyamuka kuyenda ku utumiki wathu ku Senegal ku África. Pa nthawe mwiyo mu dziko ya Senegal kwenze ofalisa 100.
Payadapita minyezi yanganani, nidachemerewa kuti nimbakaphate basa ku Ofesi ya Nthambi ya dziko mwiyo kabodzi pa sondo. “Nthambi ya dziko mwiyo,” nyumba ya amishonale yenze na chipinda chibodzi basi. Olo nteno, m’bale Emmanuel Paterakis yemwe wenze wonyang’anira pa Nthambi mwiyo adanilimbikisa kuti ayi kuti nimbayebwe kuti malo mwayo yankuimira Yahova. Ntsiku inango m’bale Emmanuel Paterakis adaganiza vakuti tinembe kalata yolimbikisa amishonale. Pa nthawe mwiyire venze voshupa kunemba makalata na kupulinta ndawa kwenze kulibe vimashini. Kunemba makalata mwaya yenze basa ikulu maninge ndawa timbafunika kunemba namba ibodzi-ibodzi ndipo vimwivi vimbapereka basa ikulu ndawa timbafunika kuwonesesa kuti tiribe kuphonyesa olo namba ibodzi.
Ntsiku yakuti mangwana yake nibwerere kudera komwe nimbachitira umishonale, m’bale Emmanue Paterakis adanipasa kalata ndipo iye adanena kuti: “Davide, Sosaiti yakunembera kalata.” Pomwe nidafungula kalata mwiyo nidazindikira kuti yenze kalata yomwe inepano nidanemba. Vimwivi vidanipfunzisa kuti nifunika kulemekeza gulu ya Yahova viribe basa peno Nthambi ya mudziko yathu ni ikulu panango ing’ono.
Na amishonale anango ku Senegal mu 1967
Inepano nidakhala paushamwali na mabanja yanganani mumpingo ndipo mpakana nthawe zinango pa Satade timbachita vinthu pabodzi. Imwiyi yenze nthawe yokomedza maninge pa moyo wangu. Ndipo mpakana pano tiyankhulana pafoni. Ni komwe nidapfunzira chiyankhulo chachi Francês chomwe ni chiyankhulo cha kumuko. Ndawa yodziwa chiyankhulo mwichi vinithandiza nikakhala kuti ninkuzungira ma Ofesi ya Nthambi ya padziko yose.
Mu gole ya 1968, tandosala pang’ono kulowolana na Linda, inepano kwa minyezi inganani nidayesesa kufagafaga basa kuti tidzatumikire pabodzi ninge apainiya ku Senegal. Koma kumuko, ambanemba basa wanthu wa mudziko mwiyo osati alendo. Patsogolo pake tidabwerera ku Canadá, tidalowolana ndipo tidauziwa kuti tikatumikire ninge apainiya wapadera ku Edmundston New Brunswick thaundi yomwe idachita malire na dera ya Quebec.
Pa ntsiku ya ukwati wathu mu gole ya 1969
KUTUMIKIRA NINGE APAINIYA KU NEW BRUNSWICK NAKU QUEBEC
Ku Edmundston kwenze kulibe ofalisa, omwe enzeko ni mapfunziro ya Baibolo basi. Wanthu azinji wakumuko ambayenda tchetchi ya Katolika. Ndipo nyumba zose zenze na chikwangwani chonemba kuti: Wa Mboni tiwafunalini pano. Koma olo kuti venze teno, isepano timbachitarini mantha na vikwangwani mwivo ndipo timbayesesa kulalikira nyumba iriyose. Sondo iriyose wa tchetchi ya Katolika ambalengeza nkhani yakuti: “Naboni tikafagefage wa Mboni za Yahova.” Ndawa yakuti kumuko tenzeko anayi wa Mboni za Yahova, ine na Linda na banja ya Victor, venze vosashupa kwa iwo kuzindikira kuti wa Mboni za Yahova ali kuponi.
Inepano nidzayebwelini ulendo woyamba pomwe tidazungiriwa na wonyang’ania dera kudera mwiyo. Pomwe iye adamala sondo ibodzi adati: “Panango chinthu chomwe mungachite kuno ni kuthandiza wanthu kuti achepese tsankho.” Kuyambira mwapo, chimwichi chidakhala cholinga chathu ndipo chidakwanirisika. Pang’ono na pang’ono iwo adayamba kuona kudzichepesa komwe enze nako wa Mboni za Yahova na kudzikuza komwe enze nako wa Katolika. Manjeuno ku thaundi mwiyi kuli mpingo ung’ono.
Pomwe padapita gole ibodzi tikutumikira pa utumiki wathu muyu, tidachemerewa kuti tikathandize mpingo unango ukulu maninge mu thaundi ya Quebec. Venze vokomedza maninge kukhala kumuko kwa minyezi 6. Ndipo venze pomwe vokomedza kukhala pabodzi na abale omwe ni wotambira bwino alendo.
Patsogolo pa magole 14, tidatumikira m’madera yazinji yaku Quebec. Mweyire yenze nthawe yokomedza maninge. Basa yolalikira ku Quebec imbafamba bwino maninge ndipo venze vokomedza maninge kuona mabanja yankupfunzira Baibolo kuti akhale wa Mboni za Yahova.
TIKUMBUKIRA VITSANZO VABWINO VA ABALE WOKHULUPIRIKA
Ni vosashupa kuwakonda abale waku Canadá, ndawa yakuti iwo ni wochezeka komasoti akhala okondwa. Koma ndawa yotsutsiwa na azibale wawo, venze voshupa kwa iwo kubvuma kupfunzira Baibolo. Abale anango wachilumbwana ambagopsyewa na azibereki wawo. Mpakana ambawauza kuti: “Peno imwepo mupitirize kupfunzira Baibolo na wa Mboni za Yahova, muchoke pa muyi pano.” Vokomedza maninge ni vakuti iwo alibe kuchita mantha ndipo Yahova adakhala okondwa.
Inepano nidzayebwelini basa yomwe apainiya wapadera na apainiya wokhazikika ambaichita ku Quebec. Azinji wa iwo adachoka kudera yaku Canadá. Ndipo iwo ambafunika kupfunzira chiyankhulo chachi Francês. Kuingizira mwapa, ambafunika pomwe kupfunzira chikhalidwe cha kumuko na kaganizidwe ka wanthu wa kumuko. Ambafunika kuchita vimwivi ndawa yakuti wanthu wa kumuko enze adazolowera chikhalidwe chachi Katolika.
Apainiya wapadera azinji, ambatumiziwa m’madera yakutali maninge komwe kwenze kulibe ofalisa. Ndawa ya tsankho yomwe imbachitika kumuko venze voshupa kugumana malo yokhala komasoti basa. Ndipomwapa, azinji ambakwanisalini kukhala wokha ndipo kwa wale womwe andolowolana chamanjemanje ambafunika kukhala m’magulu ya wanthu anayi, 6 panango 8 kuti ambakwanise kugumana vakudya. Apainiya mwawa enze wakhama maninge. Ndipo akagumana pfunziro ya Baibolo, ambachita vose vomwe angakwanise kuti amuthandize wopfunzira muyo kuti apitirize kuyenda patsogolo. Ntsiku zino, kuna wofalisa azinji ku Quebec ndipo anango mwa apainiya wale adayenda kumadera yanango yosowa komwe kumbafunika thandizo.
Pomwe nenze wonyang’anira dera nimbayesesa kuti Satade iriyose kumachibese, nimbayende pabodzi mu umboni na wachilumbwana. Vimwivi vidanithandiza kuti nidziwe mabvuto yomwe ambagumana nayo. Anango mwa alumbwana mwawo akutumikira ninge amishonale.
Pa nthawe mweyire, mipingo yanango yadakakwanisalini kutithandiza na vakudya komasoti gazulina. Ndipomwapa, nthawe zinango timbafika kumapeto kwa mwezi tilibe kobiri. Koma timbafunika kuthemba maninge Yahova, ndawa yakuti iye ndiye yemwe ambadziwa vomwe timbagumana navo. Yahova alibe kutisiya ndipo na thandizo yake, timbakwanisa kuzungira mipingo.
VINTHU VINANGO VOMWE NIDAPFUNZIRA NA ABALE
Ninge momwe nidanenera kumayambiriro kule, shikola ya Giliyadi idanithandiza maninge kuphatisira basa wailesi, televisor na manyunzipepa kuti nikakwanise kulalikira ku Quebec. Nthawe zizinji nimbaphata basa pabodzi na Léonce Crépeault, yemwe wenze wonyang’anira ndipo ambayidziwa bwino basa yofalisa nkhani. Tikakhala kuti tikuyankhula na wanthu womwe akudziwa bwino basa mwiyo, m’malo mwakuti ambayankhule kuti tiyidziwa bwino basa mwiyo, iye ambanena kuti: “Inepano na shamwali wangu uyu tandokhala atumiki wa Mulungu basi. Isepano tidziwako pang’ono va basa mwiyi. Koma tandouziwa kuti tilengeze va nsonkhano wachigawo wa Mboni za Yahova ndipo thandizo iriyose yomwe mungatipase ikhale yothandiza maninge.” Ndawa ya kudzichepesa kwake, wanthu azinji ambafuna kutithandiza.
Patsogolo pake, nidachemerewa kuti nikaphate basa na m’bale Glen How yemwe aikhira umboni pa milandu. Mapfunziro yomwe nidapfunzira ku Giliyadi na yomwe nidapfunzira kwa m’bale Léonce yadanithandiza maninge. Kuphata basa na m’bale How wenze mwayi ukulu maninge. Iye wenze munthu wolimba ntima maninge pakuteteza gulu ya Mulungu ku tiribunali ndipo ambakonda maninge Yahova.
Mu 1985, tidatumiziwa kuti tikatumikire kudera yaku oeste ku Canadá, kufupi na komwe ababa wangu ambakhala. Ndipomwapa, tidakwanisa kuwasamalira. Payadapita minyezi yatatu, ababa wangu adamwalira. Olo kuti venze teno, inepano na nkazi wangu tidapitiriza kutumikira mudera ya oeste ku Canadá mpakana mu 1989. Patsogolo pake, tidachemerewa kuti tikatumikire pa Beteli yaku Estados Unidos. Isepano timbafunika kusiya utumiki womwe takhala tinkuchita kwa magole 19. Kwa magole yazinji pomwe takhala tinkuphata basa mwiyi, abale na alongo ambatitambira bwino, kutipasa chakudya na vinthu vinango. Ndipo nitembeja maninge abale na alongo mwawa na vinthu vomwe ambatichitira.
KUTUMIKIRA KU ESTADOS UNIDOS
Panidafika ku Brooklyn, nidauziwa kuti nimbaphate basa mu Dipatimenti ya Utumiki. Nitembeja maninge thereno yomwe nidapasiwa ku Dipatimenti mwiyi yowona va Utumiki. Chinthu chibodzi chomwe nidapfunzira ni chakuti nifunikalini kumbadziona kuti nidziwa vizinji. Mu 1998, nidaikhiwa mu Dipatimenti ya vonemba ndipo ni vomwe vinithandiza kupitiriza kunemba bwino mpakana manjeuno. Kwa magole yanganani, nenze na mwayi wothandizira m’bale John Barr, yemwe wenze wonyang’anira mu Komiti yowona va basa Yonemba mabukhu. Nidzayebwerini thereno yomwe nidatambira kwa m’bale muyo. Kunena shuwa m’bale muyo adatewedzeradi chitsanzo cha Yesu.
Tiri pabodzi na John na Mildred Barr
Ni vokomedza maninge kuphata basa na abale wodzichepesa mu Dipatimenti yowona Vonemba. Iwo nthawe zose apemphera kukumbira thandizo kwa Yahova kuti akwanise utumiki wawo. Iwo adziwa kuti vose vomwe achita ni ndawa ya mphanvu ya mzimu uchena wa Yahova osati luso yomwe iwo anayo.
Ni kutsogolera gulu yoimba pa nsonkhano wa pagole wa 2009
Kugawira ma Baibolo pa nsonkhano wa padziko yose mu 2014 ku Seul Coreia
Inepano na Linda tidakhala na mwayi wozungira abale na alongo wathu m’madziko yokwana 110. Tidakwanisa kuona chikondi cha amishonale abale wa mu Komiti ya Nthambi komasoti na atumiki anango wanthawe zose. Nidakhala wokondwa maninge kuwona abale wa m’madziko mwaya ankupitiriza kutumikira Yahova mokondwa olo kuti ankugumana na mabvuto ninge nkhondo, kusowa kobiri na mabvuto yanango. Kunena chaivo Yahova awakonda maninge abale mwawa.
Kwa magole yazinji, Linda wanithandiza maninge kuti nikwanise kuchita utumiki wangu. Iye akonda maninge wanthu ndipo afagafaga njira zomwe angawathandizire ndipo iye analuso yochita ulaliki wa mwamwayi. Linda wathandiza wanthu azinji maninge kudziwa Yahova kuphatanidzapo wale womwe enze ofoka. Kwa inepano iye ni mphaso yochokera kwa Yahova. Manje takalamba ndipo abale na alongo wachilumbwana atithandiza pa basa zinango ndipo tiwatembeja maninge ndawa ya vimwivi.—Maliko 10:29, 30.
Nikaganizira magole 80 yomwe yapita kumbuyo nikhala okondwa maninge. Ine nibverana navo vomwe wamasalimo adanena kuti: ‘Imwe Yahova, mwanipfunzisa kuyambira nili mulumbwana ndipo mpakana pano ninkupitiriza kulengeza va basa yanu yodabwisa.’ (Sal. 71:17) Ndipo ninkufunisisa kupitiriza kuchita vimwivi mpakana mapeto ya moyo wangu.
a Manjeuno ni mbali zomwe zichitika pa misonkhano nkati mwa sondo.