MBIRI YA MOYO
Nidagumana madaliso yazinji pakutumikira Yahova
Mu gole ya 1951, nenze nidandofika manjemanje ku Rouyn, thaundi inango ing’ono ya ku Canadá, Quebec. Nidagogodza pa nsuwo unango womwe nenze nidauziwa. Marcel Filteau,a m’mishonale munango yemwe adangena shikola ya Giliyadi adanidawira. Iye wenze na magole 23 ndipo wenze ntali, inepano nenze nikanati nakwanisa magole 16. Nidamuonesa kalata yangu ya utumiki wa upainiya ndipo iye adawerenga, nkuninyang’anisisa ndipo adanibvunza kuti: “Ko amayi wako ankudziwa kuti iwepo uli kuno?”
KULEREWA MUBANJA YOSIYANA VIPEMBEDZO
Nidabadwa mu gole ya 1934. Azibereki wangu enze ochokera ku Suíça ndipo enze adafulukira ku Timmins mu thaundi inango yomwe imbachita va migodi ku Ontário, Canadá. Cha m’ma 1939, amayi wangu adayamba kuwerenga Ntsanja za ulonda na kuyamba kugumanika pa misonkhano ya Mboni za Yahova. Iwo ambanitenga pabodzi na azibale wangu 6 nkuyenda nase kumisonkhano. Nthawe pang’ono iwo adabatizika nkukhala wa Mboni za Yahova.
Ababa alibe kukondwa na vomwe amayi adasalula. Koma amayi ambakonda maninge chonadi ndipo wenze wokonzeka kupitiriza kukhala wokhulupirika kwa Yahova. Iwo adachita vimwevi cha m’magole ya 1940 pomwe basa yathu yenze yolambiziwa ku Canadá. Iwo adapitiriza kuwachitira vinthu mwachikondi ababa komasoti mwaulemu olo kuti ambawanyoza. Chitsanzo chawo chabwino chidathandiza inepano na azibale wangu kuti tipfunzirembo chonadi. Vokomedza ni vakuti, kuyenda kwa nthawe ababa adaleka kuwachitira vinthu monyoza ndipo adayamba kusamalira banja yathu mwachikondi.
KUYAMBA UTUMIKI WA NTHAWE ZOSE
Muchisalo gole ya 1950, nidagumanika pa nsonkhano wa kuingizirika kwa gulu yathu mu thaundi ya Nova Iorque. Nidalimbikisiwa maninge kufuna kuchita vizinji pa kutumikira Yahova patsogolo pakuti nacheza na abale na alongo azinji wa m’madziko yanango na kubva vitsanzo va abale na alongo omwe enze adamaliza shikola ya Giliyadi. Kundochokera pamwapa nidatsimikizira maninge kuyamba utumiki wa nthawe zose. Pomwe nidabwerera kumuyi nidakumbira fomu yakuti niyambe upainiya wokhazikika. Koma Ofesi ya Nthambi ya ku Canadá idanidawira kuti nichadekana kubatizika pakuyamba. Nidachita vimwevi pa 1 Outubro 1950. Padandopita mwezi m’bodzi nidakhala mpainiya wokhazikika ndipo nidatambira utumiki wangu woyamba ku Kapuskasing. Thaundi mweyi yenze kutali na komwe inepano nimbakhala pa nthawe mweire.
Kutumikira ku Quebec
Kumapeto kwa chisalo mu 1951, Beteli idakumbira Mboni zomwe zimbayankhula Chifrancês kuti aganizire va kufuluka nkuyenda ku dera inango yomwe imbayankhuliwa Chifrancês ku Quebec. Dera mweire yenze yosowa maninge. Nidakula ninkuyankhula Chingelezi na Chifrancês, ndawa ya vimwevi nidabvuma ndipo adanitumiza ku Rouyn. Nimbadziwalini munthu aliyese kunkule ndipo chinthu chomwe nenze nacho ni mapa basi ninge momwe nafotokozera pakuyamba pale. Koma vinthu vidafamba bwino. Inepano na Marcel tidakhala pa ushamwali ndipo inepano nidakondwa maninge kutumikira ku Quebec kwa magole 4, nthawe inango pa magole mwaya nidatumikira ninge mpainiya wapadera.
SHIKOLA YA GILIYADI NA VOMWE TIMBADIKHIRA
Pomwe nenze ku Quebec, nidakondwa maninge kutambira kalata yakuti nikangene shikola ya Giliyadi turma 26, ku sul kwa Lansing, Nova Iorque. Tidamaliza shikola mweyi pa 12 Fevereiro 1956, ndipo nidatumiziwa kudziko inango yomwe manjeuno kuchemerewa kuti Gana,b ku África Ocidental. Koma nikanati kuyenda, nimbadekana kubwerera ku Canadá kwa “masondo yang’onong’ono” kudikhirira kuti madukumento yangu yose ya paulendo yamale kukonzewa.
Nimbaganiza kuti nikakhaleko masondo yang’onong’ono, koma nidakhalako mpakana masondo 7 ku Toronto. Pa nthawe mweyi nidatambiriwa bwino na banja ya Cripps ndipo nidadziwana na mwana wawo nkazi dzina yake Sheila. Isepano tidayamba kukondana. Pomwe nidakhala pang’ono kumuuza kuti tilowolane, madukumento yangu yapaulendo yadamala kukonzewa. Sheila na inepano pomwe tidaipempherera nkhani mweyi, tidasaina vakuti niyende ku utumiki wangu koma timbapitiriza basi kunemberana makalata kuti tione peno kutsogolo vingadzakwanisike kulowolana. Koma venze voshupa maninge. Koma patsogolo pake nidaona kuti nasalula bwino.
Pomwe nidamala mwezi m’bodzi pa ulendo moyu ninkufamba na komboiyo, navio yotakula katundu na ndeke, nidafika ku Accra, Gana. Kumoku nidayikhiwa ninge wonyang’anira chigawo. Vimwevi vinkuphatanidza kuzungira dziko yose ya Gana kuphatanidzapo madziko yomwe yali pafupi na dziko mweyi yomwe ni Costa de Marfim na Togolândia (pano kuchemerewa kuti Togo). Nthawe zizinji nimbafamba nekha pakuphatisa basa karo yomwe nenze nidapasiwa na Beteli. Inepano nimbakonda kuzungira abale!
Ndipo kumapeto kwa sondo nimbachitisa misonkhano ya dera. Tenze tilibe malo yochitira misonkhano yadera, ndawa ya vimwevi abale ambakonza misana ya nzou ya ntsungwi na kupsyimphira na nthawi za kanjedza kuti tikhale mu nthunzi. Ndawa yakuti dipatimenti ya vakudya yenzebe kogeradori, nyama zimbasungiwa za moyo ndipo zimbaphewa akafuna kuphika na cholinga chakuti abale na alongo adye.
Timbagumana vokomedza vinango pa misonkhano mwaya. Nthawe inango Herb Jennings,c yemwe wenze m’mishonale munzangu ambakamba nkhani pomwe ng’ombe ibodzi idathawa komwe zimbasungiriwa. Iyo idathamanga kubwera pakati pa pulatifomu na obvera. Herb adaima kukamba nkhani ndipo ng’ombe mweyi imbaoneka ninge yasokonezeka koma abale anayi wamphanvu adakwanisa kuiphata nkubwerera nayo komwe zimbakhala ndipo obvera adayamba kuwomba m’manja ndawa ya vimwevi.
Pa ntsiku ya misonkhano mwaya, inepano nimbaonesa vidiyo ya Gulu yathu ya msolo wakuti A sociedade do novo mundo em ação m’madera yapafupi. Kuti nikwanise kuchita vimwevi, nimbaonesa vidiyo mweyi pakuphatisa basa projector pakuvunikisa pa nguwo ichena yomwe nimbaimangirira pa miti iwiri. Wanthu wa m’madera mwaya ambakomedzewa maninge. Kwa azinji mweyi yenze vidiyo yoyamba kuinyang’anira. Iwo ambawomba m’manja mwamphanvu pomwe wanthu muvidiyo mumo ambabatizika. Vidiyo mweyi idathandiza wale omwe ambainyang’anira kubvesa kuti ndise gulu yobverana ya padziko yose.
Tidalowolana ku Gana mu 1959
Pomwe nidamala magole yawiri niri ku África, nidakomedzewa maninge kuyenda ku nsonkhano wa m’madziko mu 1958 womwe udachitikira ku thaundi ya Nova Iorque. Venze vokomedza maninge kugumana pomwe na Sheila yemwe wenze adachokera ku Quebec komwe ambatumikira ninge mpainiya wapadera. Timbandotumizirana makalata koma pamwapa tenze pomwe pabodzi. Nidamukumbira kuti nilowolane naye ndipo iye adabvuma. Nidanembera kalata m’bale Knorrd kuwabvunza kuti peno nivokwanisika Sheila ayende ku shikola ya Giliyadi ndipo tiyende kukatumikira pabodzi ku África ndipo m’bale Knorr adabverana navo. Pakumalizira Sheila adafika ku Gana. Tidalowolana ku Accra pa 3 Outubro 1959. Tidawona kuti Yahova adatidalisa maninge ndawa ya kumuikha pa malo yoyamba pa moyo wathu.
KUTUMIKIRA PABODZI KU CAMARÕES
Kuphata basa mu komiti ya Nthambi ku Camarões
Mu 1961 tidatumiziwa kuti tikatumikire ku Camarões. Pomwe adanikumbira kuti nikathandize kukhazikisa Ofesi ya Nthambi, nidakhala na vochita vizinji. Ndawa yakuti nenze nyowani mu dipatimenti yoimira Nthambi, nenze na vinthu vizinji vakuti nipfunzire. Koma mu 1965 tidazindikira kuti Sheila wenze na mimba. Nidabvesa kuti udindo wokhala m’bereki utenga nthawe kuti uwuzolowere. Pomwe tenze okondwa na udindo unyowani moyu na kukonzekera kubwerera ku Canadá tidakhumudwa maninge na vomwe vidachitika.
Sheila adapita papezi, mafulumelo yenze yadanena kuti mwana wathu yemwe wenze akanati kubadwa wenze mwamuna. Papita magole yoposha 50 pomwe vimwevi vidachitika ndipo tiyebwalini. Podiya kuti tenze okwinyirira maninge na vomwe vidachitika tidapitiriza na utumiki wathu womwe timbaukonda maninge.
Pabodzi na Sheila ku Camarões mu 1965
Ku Camarões abale ambadzudziwa nthawe zizinji ndawa yolamba kungenerera ndale. Vinthu vidafika poshupa maninge pa nthawe yomwe ambachita mavoti yosalula prezidente. Chinthu choipa maninge chomwe chimbatichitisa nkhawa chidachitika pa 13 Maio 1970 pomwe basa ya Mboni za Yahova idalambiziwa. Nyumba zinyowani za Beteli zomwe tenze tidafulukirako kwa minyezi 5 zidatengewa na wa boma ndipo nkati mwa sondo ibodzi amishonale ose kuphatanidzapo inepano na Sheila tidathamangisiwa mudziko mweiyo. Venze voshupa maninge kusiyana na abale na alongo ndawa yakuti timbawakonda maninge komasoti timbawadera nkhawa na vinthu vomwe vidzawachitikire kutsogolo.
Tidamala minyezi 6 ku Beteli ya ku França. Kumoku tidachita vose vomwe tingakwanise kuti tisamalire vosowa va abale wathu ku Camarões. Mu Dezembro gole mweire, adatitumiza kuti tikatumikire ku Beteli ya ku Nigéria yomwe yenze idayamba kunyang’anira basa za ku Camarões. Abale na alongo wa ku Nigéria adatitambira mwachikondi ndipo tidakhala na mwayi wa kutumikira kumoku kwa magole yazinji.
KUCHITA CHOSALULA CHOMWE CHENZE CHOSHUPA MANINGE
Mu gole ya 1973 timbadekana kusalula chinthu choshupa maninge. Sheila wenze na mabvuto yakulu ya thanzi. Pomwe tenze ku Nova Iorque ku nsonkhano, iye adanimasukira nkuniuza kuti: “Nikwaniselini kupitiriza, ndine wofoka ndipo nikhala ninkudwala nthawe zizinji.” Iye wakhala ankutumikira nane pabodzi ku África Ocidental kwa magole 14. Nidakhala wokondwa maninge ndawa ya basa yake yokhulupirika koma timbadekana kuchinja vinthu vinango. Patsogolo pakuti tapemphera na kukambirana momwe vinthu viliri pa moyo wathu, tidaganiza kuti tichadekana kubwerera ku Canadá komwe tidakakwanisa kusamalira bwinobwino va thanzi yake. Kusiya utumiki wathu wa umishonale na utumiki wa nthawe zose venze vosalula voshupa maninge komasoti vowawa vomwe timbadekana kuchita.
Patsogolo pakuti tafika ku Canadá, nidagumana basa kwa shamwali wangu wakalekale yemwe wenze na empreza yogulisa makaro ku thaundi inango ku Norte kwa Toronto. Tidalogari nyumba, tidagula vinthu va m’nyumba vophatisa kale basa ndipo tidakwanisa kufuluka ne kukhala na vikwerete. Timbafuna kukhala na moyo wosafuna vizinji na chidikhiro chakuti nthawe inango tingadzabwerere pomwe pa utumiki wa nthawe zose. Mosadikhirika tidadabwisiwa kuona kuti chidikhiro chimwechi chakwanirisika mwakankulumize maninge kuposha momwe timbaganizirira.
Nidayamba utumiki wondodzipereka pa Satade sondo iriyose womanga malo yochitira misonkhano ku Norval, Ontário. Patsogolo pake nidaikhiwa kukhala wonyang’anira malo yochitira misonkhano. Pa nthawe mweyi, bvuto ya thanzi ya Sheila idayamba kuchepako ndipo tidaona kuti iye akwanise kuchita utumiki unyowani moyu. Mu 1974 tidafuluka nkukakhala pa nyumba yomwe yenze pa malo yochitira misonkhano. Tidakhala okondwa maninge ndawa ya kuyamba pomwe utumiki wa nthawe zose
Ndipo vokomedza nivakuti thanzi ya Sheila idapitiriza kukhala bwino. Magole yawiri patsogolo pake tidabvuma utumiki unango wa wonyang’anira dera. Dera mweyi yenze ku Manitoba, provinsia ya ku Canadá yodziwika kuti ni yozizira maninge ndipo tidakondwa maninge kuthandiziwa na abale na alongo wa kumoku. Tidapfunzira kuti viribe basa komwe tinkutumikira, chintsintsi ni kutumikira Yahova kulikose komwe tiri.
KUPFUNZIRA CHINTHU CHODEKANA MANINGE
Pomwe tidamala magole yazinji tinkutumikira ninge wonyang’anira dera, mu 1978 tidachemerewa kuti tikatumikire ku Beteli ya ku Canadá. Palibe kupita nthawe inepano nidapfunzira chinthu chabwino koma munjira yowawa maninge. Nidasaluliwa kuti nikakambe nkhani ya uma hora na hafu pa nsonkhano wapadera mu Chifrancês ku Montréal. Chobvesa ntsisi nichakuti nkhani yangu ilibe kuwafika pa moyo obvera. M’bale munango wa mu dipatimenti ya utumiki adanipasa malangizo pa nkhani mweyi. Kulewa shuwa nimbadekana kudziwiratu pamwapo ninge momwe nidziwira manjeuno kuti niribe luso yokamba nkhani. Koma niribe kuyatambira bwino malangizo yomwe nidapasiwa, pamwapa timbasiyana maganizo ndipo nimbaona kuti m’bale muyo ni woshupa maninge komasoti wosatembeja. Inepano nidaphonyesa maninge pa kusatambira bwino malangizo ndawa ya kuona momwe yaperekerewa na munthu yemwe wayapereka.
Nidapfunzira chinthu chodekana maninge patsogolo pa kukamba nkhani mu Chifrancês
Ntsiku zinganani patsogolo pake, m’bale munango wa mu komiti ya Nthambi adayankhula nane va nkhani mweyi. Nidabvuma kuti niribe kudawira bwino pomwe nidapasiwa malangizo ndipo nidaonesa kuti nidaphonyesa. Patsogolo pake nidayankhula na m’bale ule yemwe adanipasa malangizo. Iye mwachikondi adabvuma kupepesewa. Chochitika chimwechi chidanithandiza pa nkhani ya kudzichepesa ndipo nidzachiyebwelini. (Miy. 16:18) Nidapemphera maninge kwa Yahova pa nkhani mweyi ndipo ndine wotsimikiza kuleka kuona malangizo munjira yosayenerera.
Ninkutumikira ku Beteli ya ku Canadá kwa magole yoposha 40 ndipo kuyambira mu 1985, ninamwayi wotumikira mu komiti ya Nthambi. Mu Fevereiro 2021, nkazi wangu Sheila yemwe nimbamukonda maninge adamwalira. Kuingizira pa kuluza Sheila, ninkulimbanambo na bvuto yangu ya thanzi. Koma kutumikira Yahova kunkunichitisa kukhala wokondwa maninge komasoti wotangwanika mwakuti ninkuonalini ‘momwe ntsiku zinkufambira.’(Mla. 5:20) Podiya kuti nagumana na mabvuto yazinji pa moyo wangu, chimwemwe chomwe ninacho ni chikulu maninge. Kuikha Yahova pa malo yoyamba na kumutumikira mu utumiki wa nthawe zose kwa magole 70 chakhala chinthu chokomedza maninge. Ndipo nipemphera kuti alumbwana wathu apitirize kuikha Yahova pa malo yoyamba ndawa yakuti ndine wotsimikiza kuti iwombo adzakhale na moyo waphindu komasoti wokondwa womwe ukwanisika ndawa yotumikira Yahova.
a Onani mbiri ya moyo ya Marcel Filteau, “Yehova Ndiye Pothaŵirapo Panga ndi Mphamvu Yanga,” mu Nsanja ya Olonda ya 1 Fevereiro 2000.
b Kufika mu 1957, malo mwaya ya ku África yambachemerewa Costa de Ouro ndipo yambanyang’aniriwa na azungu wa ku Britânia.
c Onani mbiri ya moyo ya Herbert Jennings, “Simudziŵa Chimene Chidzagwa Maŵa” mu Nsanja ya Olonda ya 1 Dezembro 2000.
d Nathan H. Knorr wenze ntsogoleri wa basa yathu pa nthawe mweire.