NKHANI YOPFUNZIRA 49
NYIMBO NA. 147 Mulungu Watilonjeza Moyo Wosatha
Ko muchadekana kuchita chani kuti mudzagumane moyo wosapera?
“Aliyese wobvuma Mwana komasoti kumukhulupirira akhale na moyo wosapera.”—YOH. 6:40.
CHOLINGA
Kubvesa kuti ni madaliso yaponi yomwe odzodzewa na wa nkhosa zinango angagumane ndawa ya dipo ya Yesu Khrisitu.
1. Ndawa chani wanthu anango aganiza kuti ni vosakwanisika kukhala na moyo mpakana kalekale?
WANTHU ayesesa kudya bwino na kuchita masenzeka yolimbisa thupi kuti akhale na thanzi yabwino komasoti kuti akhale na moyo utali. Olo nteno iwo adikhiralini vokhala na moyo mpakana kalekale. Mosakaika iwo andoganiza kuti ni vosakwanisika kukhala na moyo mpakana kalekale. Olo nteno pa lemba ya Yohani 3:16 na 5:24 Yesu adanena kuti nivokwanisika kukhala na “moyo wosapera.”
2. Ko lemba ya Yohani msolo 6 inena chani va moyo wosapera? (Yohani 6:39, 40)
2 Ntsiku inango Yesu adachita chodabwisa, adadyesa wanthu mamidyau yazinji na nkate komasoti ntsomba.a Vimwevi venze vochitisa chidwi, koma vomwe Yesu adanena mangwana yake ndivo vomwe venze vochitisa chidwi maninge. Gulu ya wanthu ire idamulondola Yesu mpakana ku Kaperenao, pafupi na mphepete mwa nyanja ya Galileya. Kumoku iye adawauza kuti wanthu angamukisiwe na kukhala na moyo wosapera. (Werengani Yohani 6:39, 40.) Ganizirani vomwe vingadzachitikire azishamwali wanu na azibale wanu omwe adamwalira. Vomwe Yesu adanena vinkutichitisa kutsimikiza kuti wanthu omwe adamwalira angadzamukisiwe ndipo imwepo na iwo mungadzakhale na moyo wosapera! Koma vomwe Yesu adafotokoza pa mavesi ya patsogolo pake mu lemba ya Yohani msolo 6 venze voshupa kuti wanthu azinji avibvese, ndipo vidakali voshupa kuti wanthu avibvese manjeuno. Ko Yesu adanena chani?
3. Ko Yesu adanena chani pa lemba ya Yohani 6:51?
3 Patsogolo pakuti Yesu wadyesa gulu ya wanthu ire, iwo adayamba kukumbukira va mana yomwe Yahova adapasa Aizirayeli nchipululu. Malemba yachanena va mana kuti ni ‘chakudya chochokera kudzulu.’ (Sal. 105:40; Yoh. 6:31) Yesu adaphatisa basa mana kuti afotokoze vinthu vomwe ambafuna kupfunzisa, iye adaphatisa basa mana kuti apfunzise chinthu chodekana maninge. Olo kuti mana chenze chinthu chodabwisa chochokera kwa Yahova, kuyenda kwa nthawe wanthu omwe adadya adakalamba na kufa. (Yoh. 6:49) Koma mwanjira inango Yesu adadzinena kuti ni “chakudya chochokera kudzulu”, “chakudya chochokera kwa Mulungu,” na “chakudya chopasa moyo.” (Yoh. 6:32, 33, 35) Yesu adafotokoza kusiyana kukulu maninge komwe kulipo pakati pa mana na iye. Iye adanena kuti: “Ine ndine chakudya chamoyo chochokera kudzulu. Munthu achiti wadya chakudya mwichi adzakhale na moyo wosapera.” (Werengani Yohani 6:51.) Ayuda mwawale alibe kubvesa, iwo alibe kubvesa chifukwa chomwe Yesu adanenera kuti iye ni chakudya chochokera kudzulu, na kuti “chakudya” chimwechi chenze chabwino maninge kuposha mana yomwe Yahova adapasa Aizirayeli nchipululu. Yesu adawauza mpfundo yowathandiza kubvesa pomwe adanena kuti: “Chakudya chomwe nidzapereke kuti dziko iyi igumane moyo, ni nyompfu wangu.” Ko iye ambafuna kutanthauza chani na vimwevi? Ni vodekana maninge kubvesa vomwe iye ambafuna kunena ndawa m’dawiro wake utithandiza kubvesa momwe moyo wosapera uliri wodekana kwa isepano na azibale wathu omwe adamwalira. Naboni tibvese mawu ya Yesu mwaya.
KO YESU AMBATANTHAUZA CHANI NA MAWU YAKUTI “CHAKUDYA CHA MOYO” NI “NYOMPFU WANGU”?
4. Ndawa chani anango adakhumudwa na mawu ya Yesu?
4 Wanthu anango adakhumudwa pomwe adabva Yesu ankunena kuti “chakudya chomwe nidzapereke kuti dziko iyi igumane moyo, ni nyompfu wangu uyu.” Panango iwo ambaganiza kuti iye ankufuna kuti iwo adye nyompfu wake chaiye. (Yoh. 6:52) Koma patsogolo pake Yesu adawauza vinthu vomwe vidawakhumudwisiratu maninge pomwe adanena kuti: “Shuwa ninkukuuzani, mukaleka kudya mnyompfu wa Mwana wa munthu na kumwa magazi yake, mudzagumanelini moyo.”—Yoh. 6:53.
5. Ndawa chani tinkutsimikizira kuti Yesu ambatanthauzalini kuti wanthu achadekana kumwa magazi yake chaiyo?
5 Mu nthawe ya Nowa, Mulungu adaletsa wanthu kuti ambadye magazi. (Gen. 9:3, 4) Magole patsogolo pake Yahova adaletsa pomwe Aizirayeli kuti aleke kumbadya magazi, munthu aliyese yemwe angadye magazi ‘ambadekana kuphewa.’ (Lev. 7:27) Yesu ambatewedza Chilamulo. (Mat. 5:17-19) Ndipomwapa, iye adakakumbiralini kuti Ayuda adye mnyompfu wake panango kumwa magazi yake. Koma pakufotokoza mawu mwaya yomwe yadakhumudwisa Ayuda, Yesu ambawapfunzisa wanthu mwawale momwe angagumanire “moyo wosapera.”—Yoh. 6:54.
6. Ko tinkudziwa tani kuti Yesu ambayankhula mophimphirisa pa Yohani 6:53?
6 Ko Yesu ambatanthauza chani? Mosakaika Yesu ambayankhula mophimphirisa, ninge momwe iye adayankhulira na nkazi wachisamariya ule pomwe adanena kuti: “Koma yemwe adzamwe madzi yomwe inepano nidzamupase adzabvelini pomwe nyota. Madzi mwayo yomwe nidzamupase yadzasanduke nyenje ya madzi yomwe yankubula mwa iye nkumupasa moyo wosapera.” (Yoh. 4:7, 14)b Yesu ambafunalini kutanthauza kuti nkazi wachisamariya ule ambadekana kundomwa madzi yaliyose basi mwadzidzidzi nkugumana moyo wosapera. Mwa njira ibodzibodzi mweyi, Yesu ambatanthauzalini kuti gulu ya wanthu mweire ku Kaperenao imbadekana kudya nyompfu wake na kumwa magazi yake chaiyo kuti agumane moyo wosapera.
VOCHITIKA VIWIRI VOSIYANA
7. Ko anango anena chani va mawu ya Yesu ya pa Yohani 6:53?
7 Wanthu anango anena kuti vomwe Yesu adafotokoza pa lemba ya Yohani 6:53 ambatanthauza vomwe wanthu achadekana kuchita pa chakudya cha maulo cha Ambuya, ndawa yakuti iye adaphatisa basa mawu yolingana. (Mat. 26:26-28) Wanthu anena kuti wanthu ose omwe abwera pa chakudya cha maulo cha Ambuya achadekana kudya nkate na kumwa vinyu. Ko mwevi ni chaivo? Ni vodekana maninge kudziwa m’dawiro wake ndawa gole iliyose wanthu mamidyau yazinji pa dziko yose abwera pa chakudya cha maulo cha Ambuya. Naboni tione kuti vomwe Yesu adafotokoza pa lemba ya Yohani 6:53 vinatanthauzo yosiyana. Naboni tione kusiyana kwa vinthu vomwe vinenewa pa lemba ya Yohani 6:53 na vomwe Yesu adanena pa ntsiku ya chakudya cha maulo cha Ambuya.
8. Ko ni kusiyana kunango kuponi komwe kulipo pa vochitika viwiri vimwevi? (Onani pomwe mafoto.)
8 Naboni tione vinthu viwiri vosiyana. Chakuyamba, ko nilini ndipo ni kuponi komwe Yesu adanena mawu ya pa lemba ya Yohani 6:53-56? Iye adanena mawu mwaya mu gole ya 32 ali pano pa dziko yapasi ku Galileya kwa gulu ya Ayuda. Vimwevi vidachitika pandokhala pafupifupi gole ibodzi kuti ayambise mwambo wa chakudya cha maulo cha Ambuya. Chachiwiri, ko mawu mwaya ambauza mbani? Iye adanena mawu mwaya pakuuza wanthu omwe ambandofuna kugumana vofuna vawo va kuthupi omwe ambafunalini kupfunzira va Yahova na Ufumu wake. (Yoh. 6:26) Shuwadi, pomwe Yesu adanena vinthu vinango vomwe iwo vimbawashupa kobvesa iwo mwakankulumize adaleka kumukhulupirira, mpakana opfunzira wake anango adasiyambo kumukhulupirira. (Yoh. 6:14, 36, 42, 60, 64, 66) Wanthu mwawa enze osiyana maninge na atumi ose wa Yesu okhulupirika omwe enzepo gole ibodzi patsogolo pake pomwe Yesu adayambisa mwambo wa chakudya cha maulo cha Ambuya mu gole ya 33 Yesu ali pa dziko yapasi pano. Pa chochitika mwechire atumi wake 11 wenze naye pabodzi olo kuti ambabvesalini bwinobwino vomwe iye ambapfunzisa. Koma atumi mwawa ambatsimikizira kuti Yesu ni mwana wa Mulungu wochokera kudzulu. (Mat. 16:16) Yesu adawatembeja atumi mwawa pa kuwauza kuti: “Imwepo mwakhala na inepano m’mayesero yangu.” (Luka 22:28) Kusiyana moku kunkuonesa kuti vomwe Yesu adafotokoza pa lemba ya Yohani 6:53, ambatanthauzalini vomwe vidzachitike pa chakudya cha maulo cha Ambuya. Koma pa na kusiyana pomwe kunango.
Pa Yohani msolo 6 pa fotokoza vomwe Yesu adanena kwa gulu ya wanthu ire ku Galileya (kumanzere). Gole ibodzi pa tsogolo pake iye adayankhula pomwe kwa gulu ing’ono ya atumi wake okhulupirika ku Yerusalemu (kumakulu) (Onani ndime 8)
VOMWE MAWU YA YESU YANKUTANTHAUZA KWA IMWEPO
9. Ni gulu iponi yomwe Yesu ambanena pa chakudya cha maulo cha Ambuya?
9 Pa nthawe ya chakudya cha maulo cha Ambuya, Yesu adapasa atumi wake nkate womwe wenze ulibe chofufumisa nkuwauza kuti nkate uyu unkuimira thupi yangu. Ndipo adawapasa vinyu nkuwauza pomwe kuti: Vinyu muyu unkuimira “magazi yangu ya pangano.” (Maliko 14:22-25; Luka 22:20; 1 Akor. 11:24) Vomwe iye adanena ni vodekana maninge. Iye adanena va “pangano inyowani.” Pangano mweyi ni ya Yahova na wa ‘nyumba ya Izirayeli’ panango kuti wale omwe akatonge pabodzi na Yesu ‘mu Ufumu wa Mulungu.’ (Aheb. 8:6, 10; 9:15) Atumi pa nthawe mweire alibe kubvesa bwinobwino vose va pangano mweyi, koma patsogolo pake ambadzadzodzewa na mzimu uchena ndipo ambachita mbali ya pangano mweyi pabodzi na Yesu kudzulu.—Yoh. 14:2, 3.
10. Ko ni kusiyana kunango kuponi komwe kulipo pa vomwe Yesu adanena pa chakudya cha maulo cha Ambuya na vomwe adanena ku Galileya? (Onani pomwe foto.)
10 Vomwe Yesu adanena pa ntsiku ya chakudya cha maulo cha Ambuya, ni vokhudza “Kagulu ka nkhosa.” Atumi ose pabodzi na iye enze oyamba kuchita mbali mu kagulu kang’ono mwaka. (Luka 12:32) Ni amwawa omwe Yesu adawakumbira kuti adye nkate na kumwa vinyu. Wanthu anango omwe adadzachita mbali ya kagulu mwaka patsogolo pake achadya nkate na kumwa vinyu pa chakudya cha maulo cha Ambuya. Ni amwawa omwe adzatonge kudzulu pabodzi na Yesu. Ndipomwapa, kumoku ni kusiyana kunango komwe kulipo pa vomwe vidachitika pa chakudya cha maulo cha Ambuya na vomwe vidachitika ku Galileya. Vomwe iye adafotokoza pa chakudya cha maulo cha Ambuya ni vosiyana maninge na vomwe adauza wanthu wale ku Galileya. Kumoku iye adafotokoza mobveka bwino ndipo vomwe iye adanena ambanena va gulu ikulu ya wanthu.
Wale omwe adya nkate na kumwa vinyu, achita mbali ya kagulu kang’ono. “Koma aliyese” angakhulupirire Yesu na kugumana moyo wosapera (Onani ndime 10)
11. Ko nchani chomwe Yesu adanena ku Galileya chomwe chinkuonesa kuti iye ambanenalini va kagulu kang’ono?
11 Pomwe Yesu wenze ku Galileya mu gole ya 32, wanthu azinji omwe iye ambayankhula nawo pa nthawe mweire ambandofuna chakudya. Koma Yesu adayesesa kuwathandiza kuti abvese kuti iye ana chinthu chodekana maninge kuposha chakudya. Chenze chinthu chomwe chidakawapasa iwo moyo wosapera. Yesu adanena kuti olo wale omwe adamwalira angadzamukisiwe nkukhala na moyo wosapera mpakana kalekale. Mosiyana na chakudya cha maulo cha Ambuya, pa Yohani msolo 6 Yesu ankunenalini va madaliso yomwe ni wanthu ang’onong’ono basi omwe angayagumane, koma iye ankunena va madaliso yomwe wanthu wa makhaindi yose angakwanise kuyagumana. Shuwadi iye adanena kuti: “Munthu achiti wadya chakudya mwichi adzakhale na moyo wosapera. Ndipo chakudya chomwe nidzapereke kuti dziko iyi igumane moyo, ni nyompfu wangu uyu.”—Yoh. 6:51.
12. Ko tichadekana kuchita chani kuti tigumane moyo wosapera?
12 Ko Yesu ambatanthauza kuti wanthu ose omwe adakhala na moyo pa dziko yapasi adzagumane moyo wosapera? Neye, koma wale okha omwe ‘angadye chakudya chimwechi’ panango kuti wale omwe akhulupirira Yesu angadzakhale na moyo wosapera. Azinji omwe adzinena kuti ni Akhrisitu akhulupirira kuti iwo adzapulumusiwe akandokhulupirira Yesu na kumubvuma ninge mpulumusi wawo pawokha. (Yoh. 6:29) Koma pankudekana kuchita vizinji. Penze azinji ku Galileya omwe mwakankulumize adayamba kukhulupirira Yesu, koma patsogolo pake adaleka kumutewera. Ndawa chani?
13. Ko tichadekana kuchita chani kuti tikhale ateweri wa Yesu?
13 Azinji mwa wanthu mwawale ambatewera Yesu ndawa yakuti iye ambapereka vomwe iwo ankufuna. Iwo ambafuna kuti Yesu awachirise, awapase chakudya na kuyakhula vinthu vomwe iwo ankufuna kuvibva. Koma Yesu adaonesa kuti pa na vinthu vizinji maninge vomwe ambadekana kuchita peno ankufuna kukhala ateweri wake. Yesu adaonesa bwinobwino kuti iye alibe kubwera padziko kudzandopereka vinthu vomwe wanthu ankufuna, wanthu abadekana ‘kumufenderera’ iye panango kuti kumubvera.—Yoh. 5:40; 6:44.
14. Ko tichadekana kuchita chani kuti tiphindule na thupi komasoti magazi ya Yesu?
14 Yesu adapfunzisa kuti ndawa yopereka thupi yake na magazi yake iye adachitisa kuti vikhale vokwanisika kuti wanthu adzakhale na moyo mpakana kalekale. Koma wanthu ambadekana kukhulupirira chonadi mwechi na kumukhulupirira iye. Chikhulupiriro chenze chodekana maninge kwa Ayuda ndipo ni chodekana pomwe kwa isepano. (Yoh. 6:40) Ndipomwapa, vomwe Yesu adafotokoza pa lemba ya Yohani 6:53, vinkutanthauza kuti isepano tichadekana kukhulupirira iye kuti tidzagumane moyo wosapera, ndipo madaliso mwaya ni yokwanisika kwa wanthu azinji maninge.—Aef. 1:7.
15-16. Ko ni vinthu vodekana viponi vomwe tapfunzira pa Yohani msolo 6?
15 Vomwe vidanembewa pa lemba ya Yohani msolo 6 ni vodekana maninge kwa tose isepano. Pamwapa, tapfunzira kuti Yesu akonda maninge wanthu. Ku Galileya iye adapolesa odwala, adapfunzisa va Ufumu ndipo adapereka chakudya kwa wanthu. (Luka 9:11; Yoh. 6:2, 11, 12) Koma chodekana maninge ni chakuti iye adapfunzisa kuti: Iye ni “chakudya chopasa moyo.”—Yoh. 6:35, 48.
16 Ni shuwandi kuti wale omwe Yesu awachemera kuti “wankhosa zinango.” achadekanalini kudya nkate na kumwa vinyu pa chakudya cha maulo cha Ambuya. (Yoh. 10:16) Olo viri teno iwo aphindula na thupi na magazi ya Yesu Khrisitu. Mwanjira yanyi? Iwo aphindula pa kukhulupirira ntsembe ya Yesu Khrisitu kuti vose vikhale vokwanisika. (Yoh. 6:53) Mwanjira inango wale omwe angadye nkate na kumwa vinyu aonesa kuti iwo ali mgulu ya pangano inyowani ndipo ana chidikhiro cha kudzatonga mu Ufumu wa kudzulu. Ndipomwapa, viribe basa peno ndise wodzodzewa panango wankhosa zinango, vomwe vidanembewa pa lemba ya Yohani msolo 6 ni vodekana maninge kwa isepano. Ivo vitipfunzisa kuti tose tichadekana kukhulupirira ntsembe ya Yesu kuti tidzakhale na moyo mpakana kalekale.
NYIMBO NA. 150 Bwerani kwa Mulungu Kuti Mupulumuke
a Mu nkhani yapita tidakambirana lemba ya Yohani 6:5-35.
b Madzi yomwe Yesu adanena yankuimira makodzedwe ya Yahova ya moyo wosapera.