NKHANI YOPFUNZIRA 11
NYIMBO NA. 129 Tipitirizabe kupirira
Imwepo mungakwanise kupirira olo pomwe mwakhumudwisiwa
‘Iwepo wapirira vinthu vizinji maninge ndawa ya dzina yangu.’—CHIV. 2:3.
CHOLINGA
Kuona vomwe tingachite kuti tipirire kutumikira Yahova olo pomwe takhumudwisiwa.
1. Ndawa chani ni vabwino maninge kukhala mbali ya gulu ya Yahova?
NI VABWINO maninge kukhala mbali ya gulu ya Yahova ntsiku zomalizira zino zomwe ni zoipa maninge. Pomwe vochitika va mu dziko iyi vinkuipiraira,Yahova watipasa banja yobverana ya abale na alongo. (Sal. 133:1) Yahova atithandiza kukhala na banja yolimba komasoti yokondwa. (Aef. 5:33–6:1) Iye atipasa nzeru zomwe tichadekana kuti tilimbane na nkhawa kuti timbakhale wokondwa.
2. Ko tichadekana kuchita chani ndipo ndawa chani?
2 Tichadekana kuchita khama kuti tipitirize kutumikira Yahova mokhulupirika. Ndawa chani? Ndawa yakuti nthawe zinango tingakhumudwisiwe na vomwe wanthu anango anganene panango kuchita. Ndipo panango vingakhale pomwe voshupa kulimabana na uchimo wathu chaiwo tikambaphonyesa chinthu chibodzinachibodzi. Mu nkhani mweyi tikambirane nthawe zitatu zomwe isepano tichadekana kupirira. (1) pomwe m’bale panango mulongo watikhumudwisa, (2) pomwe mwamuna panango nkazi wathu watikhumudwisa, ndipo (3) pomwe takhumudwa na vophonya vathu chaivo. Mu nkhani mweyi tikambirane vinthu vitatu mwevi ndipo tione pomwe vomwe tingapfunzire kwa wanthu okhulupirika otomolewa m’Baibolo.
PIRIRANI POMWE M’BALE PANANGO MULONGO WAKUKHUMUDWISANI
3. Ko ni mabvuto yaponi yomwe tose tichadekana kulimbana nayo?
3 Mabvuto. Abale anango anamakhalidwe yomwe yangatikhumudwise. Anango panango adachita vinthu vomwe vidatikhumudwisa, panango alibe kutichitira vinthu mwachikondi. Akulu wa mumpingu achaphonyesambo vinthu. Vimwevi vichitisa kuti wanthu anango ambakaikire peno gulu mweyi ni ya Yahova. M’malo mwakuti apitirize kutumikira Yahova mobverana ‘pabodzi na abale,’ iwo nthawe zinango aleka kuyankhula na wanthu wale omwe awakhumudwisa mpakana kufika pa kuleka kuyenda kumisonkhano. (Zef. 3:9) Ko kuchita vimwevi ni nzeru? Naboni tiwone vomwe tingapfunzire kwa wanthu wotomolewa m’Baibolo omwe adagumanambo na mabvuto ninge mwaya.
4. Ko ni mabvuto yaponi yomwe ntumi Paulo adalimbana nayo?
4 Chitsanzo cha m’Baibolo. Ntumi Paulo ambadziwa kuti abale wake enze alibe ungwiro. Mwakulinganiza, abale anango waku Yerusalemu ambakhulupiriralini kuti iye wenze ntumi. (Mac. 9:26) Ndipo patsogolo pake wanthu anango ambamunenera vinthu voipa pakufuna kuipisa mbiri yake. (2 Akor. 10:10) Nthawe zinango Paulo adaona nkulu ankusalula vinthu voipa vomwe vikadachitisa wanthu anango kuphonyesa vinthu. (Agal. 2:11, 12) Shamwali wake wapantima yemwe ni Maliko nthawe zinango adamukhumudwisa. (Mac. 15:37, 38) Paulo adakabvuma kuti vochitika vimwevi vimuchitise kuti ambatalikirane na wanthu omwe ambamukhumudwisa mwawo. Koma iye alibe kuchita vimwevi. m’malo mwake iye ambaona vinthu vabwino vomwe abale wake ambachita ndipo adapitiriza kuchita khama pa kutumikira Yahova. Ko nchani chidathandiza Paulo kupirira?
5. Ko nchani chidathandiza Paulo kuti aleke kusiya abale wake? (Akolose 3:13, 14) (Onani pomwe foto.)
5 Paulo ambakonda abale na alongo wake. Chikondi chomwe iye wenze nacho kwa iwo chimbamuthandiza kuti ambawone vinthu vabwino vomwe iwo ambachita osati vinthu vophonyeka. Chikondi mwechi chidamuthandiza Paulo kuti ambachite vinthu vomwe adanemba pa Akolose 3:13, 14. (Werengani.) Onani momwe Paulo adachitira vimwevi pomwe adakhululukira shamwali wake Maliko. Olo kuti Maliko wenze adamusiya Paulo pa ulendo wake woyamba waumishonale, iye alibe kumusungira chifukwa. Patsogolo pake, pomwe Paulo adanembera kalata mpingu wa Akolose kuti awalimbikise, iye adatembeja Maliko ndawa yakuti ‘angalimbikisa abale’ (Akol. 4:10, 11) Pomwe wenze ku djeri ku Roma Paulo adamukumbira Maliko mwasitiriti kuti amuthandize. (2 Tim. 4:11) Vinkuonekeratu kuti Paulo alibe kusiya azibale wake. Ko tingapfunzire chani pa chitsanzo chake?
Pambuyo pakuti alibe kubvesesana na Paulo, Baranaba, Maliko na Paulo alibe kupitiriza kukhala okhumudwa. Patsogolo pake adakumbira Maliko kuti aphate naye basa pabodzi (Onani ndime 5)
6-7. Nchani chomwe chidzatithandize kupitiriza kuwonesa chikondi kwa abale na alongo wathu olo kuti aphonyesa vinthu? (1 Yohane 4:7)
6 Vomwe tinkupfunzira. Yahova afuna kuti tipitirize kuonesa chikondi kwa abale na alongo wathu. (Werengani 1 Yohane 4:7.) Peno m’bale panango mulongo alibe kuonesa khalidwe ya chikhrisitu pa nthawe inango, ni vabwino kuganiza kuti iye ankufuna kutewedzera mpfundo za m’Baibolo koma wandophonyesambo vinthu. (Miy. 12:18) Yahova achakonda atumiki wake okhulupirika viribe basa kuti iwo aphonyesa vinthu vinango. Iye apitiriza kukhala shamwali wathu ndipo atisungiralini vifukwa. (Sal. 103:9) Ndise okondwa maninge ndawa yakuti Yahova atikhululukira ndipo mwapa tichadekana kumutewedzera pa kukhululukirambo anango!—Aef. 4:32–5:1.
7 Ni vabwino kumbakumbukira kuti tiri kumapeto chaiko kwa ntsiku zomalizira, ndipo mwapa tichadekana kukhala pa ushamwali wolimba maninge na abale wathu. Ni vosakaikisa kuti chidzudzo chidzakule. Panango tidzakhale mu djeri ndawa ya chikhulupiriro chathu.Vimwevi vikadzachitika tidzafunike thandizo ya abale wathu kuposha kalekale. (Miy. 17:17) Onani vomwe vidachitikira Josep,a nkulu munango wa ku Espanha. Iye pabodzi na abale anango adaikhiwa mu djeri ndawa yolamba kungenerera mu ndale. Josep adati: “Ndawa yakuti vinthu venzerini bwino ku djeri, venze vosashupa kukhumudwisana, tingadekana kumbakhululukirana na kubvesesana. Vimwevi vidatithandiza kuti tikhale obverana nakuti timbakwanise kumbatetezana. Ndawa yakuti tenze pabodzi na wadjeri anango omwe angatumikiralini Yahova. Ntsiku inango inepano nenze nidapwetekeka mpakana kufika pakumangiwa goma, ndipo nimbakwanisalini kuchita vinthu vinango nekha. M’bale munango ambanithandiza kufula vovala vangu na kunichitira vinthu vinango inepano nidawona chikondi chaicho pa nthawe yoshupa mwayire.” Mosakaika tinavifukwa vobveka vomwe vitichitisa kuti timalisiretu mwakankulumize bvuto iliyose yomwe tinayo na abale wathu!
PIRIRANI POMWE MWAMUNA PANANGO NKAZI WANU WAKUKHUMUDWISANI
8. Ko ni mabvuto yaponi yomwe mabanja ankulimbana nayo?
8 Mabvuto. Banja iliyose igumana na mabvuto. Baibolo ilewa mobveka bwino kuti wale omwe angena m’banja agumana na ‘mabvuto pa moyo wawo.’ (1 Akor. 7:28) Ndawa chani? Ndawa yakuti ose awiri m’banja alibe ungwiro, aliyese anamaganizo yake, maonekedwe yake komasoti vinthu vomwe akonda. Ose awiri akhala na maganizo yosiyana. Ndipomwapa kuyenda kwa nthawe, mwamuna panango nkazi agumana vinthu vinango kwa mwanzake vomwe ambavidziwalini akanati kulowolana. Vinango mwa vinthu mwevi vingayambise mabvuto. Mabanja yanango m’malo mwakuti amalise pabodzi mabvuto yawo, ayamba kuimbana mulandu. Olo kuti wose aphonyesa vinthu mpakana anango aganiza kuti mabvuto mwaya yangamale pokhapokha achilambana panango kupatukana. Ko mweyi ni njira yabwino yomalisira mabvuto?b Neye. naboni tiwone nkhani ya munthu munango wa m’Baibolo yemwe adapirira podiya kuti wenze na banja yoshupa.
9. Ko ni mabvuto yaponi yomwe Abigayeli adagumana nayo?
9 Chitsanzo cha m’Baibolo. Abigayeli wenze nkazi wa Nabala, ndipo Baibolo ilewa kuti Nabala wenze wankhanza komasoti woshupa. (1 Sam. 25:3) Venze voshupa maninge kwa Abigayeli kukhale na mwamuna watene. Vingachitike kuti Abigayeli adakanyang’ana njira zakuti amalisire banja mwayire, ndipo mpata moyu wenze udaoneka pomwe Davide adadzodzewa kuti adzakhale mpfumu ya Aizirayeli ndipo ambafuna kupha mwamuna wake ndawa yakuti iye wenze adamunyoza Davide pabodzi na amuna omwe enze naye. (1 Sam. 25:9-13) Abigayeli adakathawa nkumusiya Nabala kuti aphewe na Davide. Koma ndivolini vomwe iye adachita. M’malo mwavimwevi iye adanyengerera Davide kuti amusiye wamoyo Nabala. (1 Sam. 25:23-27) Koma ndawa chani iye adachita vimwevi?
10. Ko nchani chidalimbikisa Abigayeli kupirira mabvuto olo kuti wenze na banja yoshupa?
10 Abigayeli ambakonda maninge Yahova ndipo ambalemekeza ukwati ninge momwe Yahova achaulemekezera. Mosakaika iye ambadziwa vomwe Yahova adauza Adamu na Hava pomwe iye adayambisa banja. (Gen. 2:24) Abigayeli ambadziwa kuti banja ni chinthu chochena pa maso pa Yahova ndipo ambafuna kumukondweresa. Vingachitike kuti mwevi ndivo vomwe vidamuchitisa kuti apulumuse wanthu wa m’banja yake kuphatanidzapo mwamuna wake. Ndipomwapa iye adachita vinthu mwakankulumize kuti aletse Davide kukapha Nabala. Iye wenze wokonzeka kupepesa chinthu chomwe alibe kuphonyesa. Mosakaika Yahova ambakonda nkazi wolimba ntima moyu komasoti wodzipereka. Ko nchani chomwe mabanja yangapfunzire pa chitsanzo cha Abigayeli?
11. (a) Ko Yahova adikhira chani kwa mabanja? (Aefeso 5:33) (b) Ko mwapfunzira chani pa khama yomwe Carmen adachita kuti alimbise banja yake? (Onani pomwe foto.)
11 Vomwe tinkupfunzira. Yahova adikhira kuti mwamuna na nkazi apitirize kukhala pabodzi podiya kuti m’bodzi wa iwo ankuchititsa kuti banja ikhale yoshupa. Yahova akhala wokondwa maninge akawona kuti m’bodzi wa iwo ankuyesesa kuchita vomwe angakwanise kuti amalise mabvuto m’banja mwawo pa kuwonesa chikondi na ulemu. (Werengani Aefeso 5:33.) Onani chitsanzo cha Carmen. Pambuyo pakuti wamala magole 6 ali m’banja, adayamba kupfunzira Baibolo na wa Mboni za Yahova ndipo adabatiziwa. Koma Carmen ambadekana kupirira maninge. Ndawa yakuti kwa magole 50 iye adachita khama kuti alimbise banja yake pakuwonesa chikondi na ulemu. Iye adati: “Mwamuna wangu alibe kukondwa kuti ine nikhale wa Mboni za Yahova. Iye adachita ntsanje na Yahova, ambanikhumudwisa ndipo nthawe zinango ambanena kuti anisiye. Kuyenda kwa nthawe nidayamba kubvesesa bwinobwino momwe mwamuna wangu ambabvera ndipo nidayesesa kuyankhula naye mwachikondi maninge. Ndawa yakudziwa kuti banja ni yolemekezeka kwa Yahova, ndivo vidanipasa mphanvu kuti nipirire mabvuto ya m’banja. Niribe kuyithawa banja ndawa yakuti nikonda Yahova.”c Peno imwepo munkugumana na mabvuto m’banja mwanu, tsimikizirani kuti Yahova adzakuthandizeni kuti mupirire.
Ko mwapfunzira chani pa khama yomwe Abigayeli adachita kuti apulumuse banja yake? (Onani ndime 11)
PIRIRANI OLO KUTI NDIMWE WOKHUMUDWA NDAWA YA VOPHONYA VANU
12. Ko ni mabvuto yaponi yomwe tingalimbane nayo pambuyo pakuti tachita chimo ikulu?
12 Mabvuto. Panango imwepo mungaganize vosiya kuchita vinthu vose ndawa yakuti mwachita chimo ikulu. Baibolo ilewa kuti Vophonya vathu vingatichitise kukhala ‘wofooka’ (Sal. 51:17) M’bale munango dzina yake Robert adachita khama kwa magole yazinji kuti akhale ntumiki wothandiza. Koma patsogolo pake iye adachita chimo ikulu ndipo adaona kuti wakhumudwisa Yahova. Iye adalewa kuti: “Chikumbuntima changu chimbanishupa maninge nimbadzibva ninge kuti nili mu chitsime chonoka. Nimbalira, kupemphera kwa Yahova koma nimbakumbuka kuti Yahova anganibveserelini pomwe. Nimbadzibvunza kuti ndawa chani iye anganibvesere pakuti namukhumudwisa maninge?” Tikachita chimo ikulu tingafoke ndipo tingayambe kuganiza kuti Yahova watisiya, nakuti tiribe pomwe chifukwa chakuti tipitirize kumutumikira. (Sal. 38:4) Imwepo mukambadzibvambo tene ganizirani chitsanzo cha m’Baibolo cha munthu yemwe adapirira olo kuti adaphonyesa vinthu. Ko ni mabvuto yaponi yomwe tingagumane nayo tikachita chimo ikulu?
13. Ko ni vinthu vophonyeka viponi vomwe Petulo adachita ndipo choipa maninge ni chani?
13 Chitsanzo cha m’Baibolo. Usiku womalizira Yesu akanati waphewa Petulo adaphonyesa vinthu mobwerezabwereza vomwe vidamuchitisa kuti aphonyese chinthu chikulu maninge. Chakuyamba, Petulo ambadzithemba maninge. Iye ambadziona kuti apitirize kukhala wokhulupirika podiya kuti atumi anango ose amuthawe Yesu. (Maliko 14:27-29) Patsogolo pake ali m’munda wa Getsemani, Petulo adakangira kazinjizinji kukhala maso. (Maliko 14:32, 37-41) Patsogolo pake, pomwe gulu ire idafika kuti iphate Yesu, iye adathawa. (Maliko 14:50) Pamapeto pake iye adalamba kuti ankumudziwalini Yesu katatu, mpakana adachita kudzilumbirira kuti ankumudziwalini Yesu. (Maliko 14:66-71) Ko iye adabva tani pomwe adazindikira kuti waphonyesa chinthu chikulu maninge? Vidamuwawa maninge mwakuti iye adalira maninge mowawiwa ntima. Mosakaika iye adadzibva kuti alibe na phindu ndawa ya kuipa kwa vophonya vake. (Maliko 14:72) Ndoganizirani momwe iye adakhalira wokhumudwa pomwe shamwali wake Yesu adaphewa. Vingachitike kuti iye ambadzibva kuti alibe na phindu!
14. Nchani chidathandiza Petulo kupirira na kupitiriza kutumikira Yahova? (Onani foto )
14 Ko ni vinthu viponi vomwe vidathandiza Petulo kuti apitirize kupirira? Chakuyamba alibe kudzipatula. Iye adafaga abale anango ndipo adathemba thandizo yomwe iwo adamupasa. (Luka 24:33) Kuingizira pamwapa pambuyo pakuti Yesu wamukisiwa, adawonekera kwa Petulo, ndipo mosakaika adamulimbikisa. (Luka 24:34; 1 Akor. 15:5) Patsogolo pake m’malo mwakuti akangane naye Petulo ndawa ya vophonya vake, Yesu adamukhazika ntima pasi mwakumuuza kuti adzatambire maudindo yazinji. (Yoh. 21:15-17) Petulo ambadziwa kuti wenze adaphonyesa chinthu chikulu, koma iye alibe kuleka kuchita vinthu vabwino. Ndawa chani? Ndawa yakuti iye ambatsimikizira kuti mpfunzisi wake Yesu wenze alibe kumusiya ndipo atumi anzake adapitiriza kumuthandiza. Ko tingapfunzire chani pa chitsanzo chake?
Yohane 21:15-17 vinkuwonesa kuti Yesu alibe kumusiya Petulo ndipo vimwevi vidamulimbikisa Petulo kuti apitirize kupirira (Onani ndime 14)
15. Ko Yahova ankufuna kuti tikhale na chitsimikizo chiponi? (Salimo 86:5; Aroma 8:38, 39) (Onani pomwe foto.)
15 Vomwe tinkupfunzira. Yahova ankufuna kuti isepano titsimikizire kuti atikonda ndipo atikhululukira. (Werengani Salimo 86:5; Aroma 8:38, 39.) Ni shuwadi kuti tikachita chimo tidziyimba mulandu, vimwevi ni vobveka ndipo vitithandiza, koma tichadekanalini kufika pakuganiza kuti tikufunikalini pomwe chikondi komasoti kukhululukiriwa na Yahova. M’malo mwa vimwevi tichadekana kuyambiratu kunyang’ana thandizo. Robert, yemwe tamutomola kale ule, ankufotokoza ndawa yake kukumbira thandizo kudamuthandiza. Iye adalewa kuti: “Inepano nidachita chimo ndawa yakuti nimbaona kuti ndine wolimba ndipo ningakwanise kupirira chiyeso. Kundoyambira pomwe nidakumbira thandizo kwa akulu, inepano nidabvesa kuti Yahova anikonda nakuti ambaphatisa basa abale na alongo kuti ambachite vimwevi. Akulu alibe kunisiya. Iwo adanithandiza kutsimikizira kuti Yahova alibe kunisiya.” Isepanombo tichadekana kutsimikizira kuti Yahova atikonda kuchokera pansi pa ntima komasoti atikhululukira peno talapa machimo yathu, kuyang’ana thandizo na kuyesesa kuti tileke kuchita pomwe machimo yathu. (1 Yoh. 1:8, 9) Tichadekana kutsimikizira kuti Yahova atikonda, ndipo ankufuna kutikhululukira ndipo tidzalekelini kumutumikira olo pomwe taphonyesa vinthu.
Ko muchabva tani ndawa yodziwa kuti akulu ni okonzeka nthawe zose kukuthandizani? (Onani ndime 15)
16. Ndawa chani imwepo ndimwe otsimikiza kupirira pa kutumikira Yahova?
16 Yahova atembeja maninge vose vatichachita kuti timutumikire ntsiku zomalizira zino zomwe ni zoshupa maninge. Na thandizo ya Yahova isepano tingakwanise kupirira olo kuti tinkukhumudwisiwa, ndipo tingapitirize kukonda abale na alongo wathu pomwe iwo atikhumudwisa. Tingaonese pomwe chikondi chaicho kwa Mulungu pakulemekeza banja pomwe tinkuchita vomwe tingakwanise kuti tikonze mabvuto yomwe tinayo m’banja mwathu. Tikachita chimo ikulu tidzanyang’ane thandizo kwa Yahova, kubvuma chilango chake na kupitiriza kumutumikira. Tingatsimikizire kuti tidzadalisiwe maninge ‘tikapitiriza kuchita vinthu vabwino.’—Agal. 6:9.
KO TINGAPITIRIZE TANI KUPIRIRA PA KUTUMIKIRA YAHOVA . . .
pomwe m’bale panango mulongo watikhumudwisa?
pomwe mwamuna panango nkazi wathu watikhumudwisa?
pomwe takhumudwa na vophonya vathu?
NYIMBO NA. 139 Yerekezerani Kuti Muli M’dziko Latsopano
a Madzina yanango yachinjiwa.
b Baibolo ichapfunzisa kuti ni vabwinolini kuti mwamuna na nkazi apatukane ndipo ifotokoza pomwe kuti wanthu akapatukana alibe mwayi wolowola panango kulowodwa pomwe. Koma panavifukwa vinango vobveka vomwe panango vingachitise Akhrisitu kupatukana. Onani mbali yakti pfunzirani vizinji 4 “kupatukana” mu bukhu ya Kondwanai na moyo mpaka kalekale!
c Onani chitsanzo chinango pa saiti ya jw.org mu vidiyo yakuti Tisamapusitsidwe ndi Mtendere Wosakhalitsa—Darrel ndi Deborah Freisinger