Ipatnag Moy Aralem a Pakatalos Pian Maong so Pansumpalan Mo

1-2. Anto tay aralem a pakatalos, tan antoy nitulong to ’tan ed sikatayo?

ASALIM la may aliwliway impantratod sika na arum tan agda ka nirespeto? Amay hinusgaan da ka ey tan inagrabiado da ka, asalim met la? Tan kasin wala ray situasyon ed bilay mo ya natatakot kan maong? No maminsan, agtayo amtay dugan gawaen diad ontan iran situasyon. Pero walay ibabaga na Biblia ya makatulong ed sikatayo. Anto ’tan ey? Say aralem a pakatalos.

² No say sakey ya too et walaan na aralem a pakatalos, agbastabasta mandedesisyon base labat ed nanenengneng to. Tatalosan to nin maong so situasyon, o no akin ya onman so imbaga odino ginawa na sakey ya too. Makatulong sirin so aralem a pakatalos pian makapannonot tayon maong no antoy sankaabigan ya gawaen. No walay aralem a pakatalos tayo, ‘pokpokan tayoy bibil tayo’ tan ‘mandeen tayo labat’ anggano tensionado lay situasyon. (Pro. 10:19; Sal. 4:4) Atan met so ontulong pian nakontrol tayoy sanok tayo tan nitepel tayoy lingo na arum. Makatulong met itan ya kualidad pian mainomay tayon awaten so simbawa. (Pro. 19:20) No ipatnag tayoy aralem a pakatalos, sikatayo lanlamang so minabang. Minabang met iray totoo ed kaliberliber tayo, tan manuna ed amin, napaliket tayoy Jehova. Kakkaukolan tayon ipatnag so aralem a pakatalos, lalo lad saray situasyon ya ngalngali agtayo nakontrol so liknaan tayo. Pantongtongan tayod sayan artikulo so taloran salaysay ed Biblia, tan aralen tayo no panon ya makatulong so aralem a pakatalos pian nipanengneng tayoy kapaabebaan, pian mansiansia tayon kalmado, tan pian ombiskeg so tiwala tayod si Jehova.

IMBES YA MANPAATAGEY KA, MANPAABEBA KA

3. Siopa si Naaman?

³ Pian maong so pansumpalan tayo, kaukolan tayoy manpaabeba tan agtayo manpapaatagey. (1 Ped. 5:5) Panon ya makatulong so aralem a pakatalos pian nipanengneng tayoy kapaabebaan? Pian naebatan itan, pantongtongan tayoy alimbawa nen Naaman. Si Naaman et tagad Sirya, sakey ya bansa ya walad tagey na Israel. Kabkabat iyan laki ta sikato so komander na armada na Sirya. Pero, akating si Naaman.—2 Ara. 5:1.

4. Panon ya impanengneng nen Naaman so aralem a pakatalos?

⁴ Walay aripen na asawa nen Naaman ya Israelitan ugaw ya bii. Imbaga to yan ugaw ya walay propeta ed Israel ya sarag ton paabigen si Naaman. (2 Ara. 5:​2, 3) Seguro inisip nen Naaman, ‘Akin et dengelen ko yan ugaw anta aripen labat tan nanlapud kalaban mi ya bansa?’ Pero maong labat ta mapaabeban dinmengel si Naaman. Agto imbaliwala so imbaga to may ugaw. Kinmerew na permiso ed ari na Sirya ya no nayari et onlad Israel, agla pigan onabig. Nanengneng tayod sayan ginawa nen Naaman ya anggan panon et impatnag toy aralem a pakatalos.—2 Ara. 5:​4, 5.

5. Antoy agawad si Naaman kasabi tod Israel?

⁵ Kasabi nen Naaman ed Israel, dinmiretso ed si Arin Jehoram. Pero nen naamtaan nen Jehoram so pegdat nen Naaman, inisip to ya manaanap labat na gulo so ari na Sirya. Nen abalitaan nen Eliseo so reaksion na ari, impaibaga to ed si Jehoram ya ibaki toy Naaman ed abung to. (2 Ara. 5:​6-9) Kasabi balet nen Naaman ed abung nen Eliseo, ag-anggan inmarap ed sikato si Eliseo. Angibaki labat na mensahero ya mangibagad si Naaman no antoy gawaen to pian onabig. Seguradon aliwan onman so iilaloan nen Naaman ya pantrato ed sikato!—2 Ara. 5:10.

6. (a) Akin et mamapasnok si Naaman? (b) Panon ya impatnag na saray ariripen nen Naaman so aralem a pakatalos, tan antoy resulta? (2 Arari 5:​13, 14)

⁶ Antoy reaksion nen Naaman? “Mamapasnok” tan inmalis la. (2 Ara. 5:​11, 12) Seguro naisip to ya inmarap met labat komon si Eliseo bilang respeto ed posisyon to. Sakey ni, nen nadngel to may instruksion na mensahero, seguro say pakalikna to et minelmelag nen Eliseo so Sirya. Kanian nandesisyon si Naaman ya onsempet la, anggano agla ditan onabig. Pero maong labat ta impatnag na ariripen to so aralem a pakatalos. Kinatongtong day amo ra, tan akikasi rad sikato ya pannonotan to nin maong so desisyon to. Dinmengel si Naaman. Imbes ya manpaatagey, mapaabeba ton inunor imay instruksion nen Eliseo. Kanian inmabig!—Basaen so 2 Arari 5:​13, 14.

7. Antoy naaralan tayod eksperiensya nen Naaman? (Proverbio 22:4) (Nengnengen met so litrato.)

⁷ Antoy naaralan tayo? Makatulong so aralem a pakatalos pian agtayo bengatbengat ya mandedesisyon base labat ed saray nanenengneng tayo. Imbes ya pinunuyan tayoy liknaan tayo, kontrolen tayo itan. Ontulong met so aralem a pakatalos pian nipanengneng tayoy kapaabebaan. Awaten tayo ya wala ray agtayo amta tan kaukolan tayoy tulong na arum, lalo lay tulong nen Jehova. Anggano aliwa nin lingkor nen Jehova si Naaman, mapaabeban dinmengel ed samay ugaw ya aripen, diad saray mismon ariripen to, tan ed propeta nen Jehova ya si Eliseo. Anggano asakitan, nampaabeba la, kanian maong so nansumpalan to. Antoy naaralan tayo ed eksperiensya nen Naaman? Pannonotan tayo nin maong iray ibabaga tan gagawaen tayo. Singa bilang, panon to no walay angiter ed sika na simbawa ya base ed Biblia pero agmo agustoan? O panon to no walay balon instruksion ya inter na organisasyon pero agka masyadon kompormi? Imbes ya bastabasta ka labat ya man-react, tunda kan magano tan isip mo ni no antoy dugan gawaen, tan pansagpotan mon ipanengneng so kapaabebaan.—Basaen so Proverbio 22:4.

IMBES YA ONSANOK KA, MANSIANSIA KAN KALMADO

8. Anto ray situasyon ya mairap so mansiansian kalmado?

⁸ Makatulong so aralem a pakatalos pian mansiansia tayon kalmado anggano makapasyodot so situasyon. Siempre, aliwan mainomay ya pokpokan so sanok tayo, lalo la no walay aliwliwa ya imbaga o ginawa na arum ed sikatayo. (Efe. 4:26) Nengnengen tayo no panon ya impatnag nen David tan Abigail so aralem a pakatalos anggano tensionado la so situasyon.

9. Antoy reaksion nen Nabal nen wala ray imbaki nen David ya mikerew na naakan ed sikato?

⁹ Mair-irap so situasyon nen David tan saray bataan to nen manaamot-amot ira diad kalawakan na Paran. (1 Sam. 25:1) Pero legan iran wadman, prinotektaan da iray managpastol tan ayayep na sakey ya mayaman ya laki, si Nabal. (1 Sam. 25:​15, 16) Nen panagkiskis la na bagoy karnero, angibaki si David na saray bataan to ya onlad si Nabal pian mikerew na naakan. Binilin to ra ya marespeto so pitongtong dad sikato. (1 Sam. 25:​6-8) Pero anggapoy utang na linawa nen Nabal! Anta agla lanti angiter na naakan, minelmelag to ni si David tan saray bataan to.—1 Sam. 25:​10, 11.

10. Panon ya impanengneng nen David tan Abigail so aralem a pakatalos? (1 Samuel 25:​32, 33) (Nengnengen met so litrato.)

¹⁰ Ampetang ya maong so ulo nen David nen naamtaan toy imbagbaga tan ginawa nen Nabal. No sika man, ompan onsulag ka met! Pero say aliwa ed si David, agto kinontrol so sanok to. Labay ton pateyey Nabal! (1 Sam. 25:​13, 21, 22) Pero maong labat ta nen onlusob lay David tan saray bataan to, inabet la rad dalan nen Abigail, say asawa nen Nabal. Panon ya impanengneng nen Abigail so aralem a pakatalos? Atebek to ya maong ya too si David tan asakitan labat kanian onman so reaksion to. Kanian nanggaway paraan si Abigail pian napakepa toy sanok nen David. Inyawitan toy dakdakel ya naakan tan mapaabeba ton sinimbawa. (1 Sam. 25:​18, 23-31) Si David ey? Panon to met ya impanengneng so aralem a pakatalos? Dinengel toy simbawa nen Abigail, tan atebek to ya nanlapu iratan ed si Jehova. Kanian kinmepa so sanok to, tan apaliisan toy makagawa na seryoson kasalanan.—Basaen so 1 Samuel 25:​32, 33.

11. Panon ya makatulong so aralem a pakatalos no walay makapasulag ya situasyon? (Proverbio 19:11)

¹¹ Antoy naaralan tayo? No walay aralem a pakatalos tayo, mansiansia tayon kalmado anggano wala met so rason tayon onsanok. Ontulong met itan pian nanengneng tayo la ray makapuy ya resulta no agtayo pokpokay sanok tayo. (Basaen so Proverbio 19:11.) Nen impanonot nen Abigail ed si David no antoy nalikna nen Jehova no ituloy toy plano to, diman kinmepa so sanok to. Kanian anggano makapasulag so situasyon, kontrol moy reaksion mo. (Sant. 1:19) Pian onkalma ka, manpikasi kad si Jehova tan isip mo ni no antoy nalikna to.

12. Siopa ray makatulong ed sikatayo pian nipanengneng tayoy aralem a pakatalos tan mansiansia tayon kalmado?

¹² Sarag met nen Jehova ya usaren iray agagi pian tulongan itayon onkalma tan makapannonot na duga, no panon ya inusar toy Abigail pian tulongan si David. Kanian no walay aarapen mon situasyon ya agmo naiwasan so onsanok, maabig no mitongtong ka ni ed maespiritual ya agi—amay natulongan to kan ipatnag so aralem a pakatalos tan pasesegen to kan gawaen no antoy makapaliket ed si Jehova. (Pro. 12:15; 20:18) Panon to balet no walay kaarom ya ondadalan ed situasyon ya singa agto la napigilay sanok to? Alig moy Abigail. Antokaman so dadalanen na kaarom, ipanonot mod sikato no antoy nibaga nen Jehova. Makaseguro ka ya tulongan ka nen Jehova pian napaseseg moy kaarom ya ipatnag toy aralem a pakatalos.

IMBES YA ONTAKOT KA, MANMATALEK KAD SI JEHOVA

13. Panon ya makatulong so aralem a pakatalos pian ag-itayo nadaeg na takot?

¹³ Walan-wala ray situasyon ya agtayo naiwasan so ontakot. Pero no walay aralem a pakatalos tayo, ag-itayo nadaeg na takot ta sankanonot tayo ya anggapoy makapipara ed pakapanyari nen Jehova. (Sal. 27:1) Sarasarag to tayon tulongan, anggan diad saray situasyon ya pakalikna tayo et singa anggapo lan balot so nagawaan tayo. Apaneknekan itan nen propetan Jonas. Maespiritual ya too si Jonas, pero tinmakot ya maong nen inikdan nen Jehova na mairap ya asainmin.

14. Akin et imbatikan nen Jonas so asainmin to?

¹⁴ Mairap met ya tua imay asainmin ya inter nen Jehova ed si Jonas. Kaukolan toy onlad Ninive, sakey ya syudad ed Asirya, tan iyabawag toy mensahe na panangukom ed saray manaayam ditan. (Jon. 1:​1, 2) No sika si Jonas, antoy naliknam ey? Diad tua, amay biahe ni labat, mair-irap la. Kaukolan toy manakar na manga sakey bulan pian makasabid syudad na Ninive. Tan kabkabat ya masibeg tan maruksa iray Asiryano. Atawag ingen so Ninive ya “syudad a managpaagus na dala.” (Nah. 3:​1, 7) Kanian imbatikan nen Jonas so asainmin to!—Jon. 1:3.

15. Antoy akatulong ed si Jonas pian mantiwala ed si Jehova? (Jon. 2:​6-9)

¹⁵ Nen ontatakas si Jonas, inligtas nen Jehova so bilay to diad makapakelkelaw ya paraan. Atan so angipanonot ed si Jonas ya si Jehova so Makapanyarin-amin ya Dios! (Jon. 1:​15, 17) Diman to anengneng ya anggapoy nepeg ton takotan ta sarasarag nen Jehova ya protektaan. (Basaen so Jonas 2:​6-9.) Kanian nen ingganggan nen Jehova diad komaduan pankanawnawa, agla nan-alangan si Jonas. Linman tampol ed Ninive, tan maong so nansumpalan na asainmin to.—Jon. 3:5.

16. Panon ya makatulong so aralem a pakatalos no onaarap tayod makapataktakot iran situasyon? (Proverbio 29:25) (Nengnengen met so litrato.)

¹⁶ Antoy naaralan tayo? Agtayo ompapayag ya lapu labat ed takot ed too et naapektoay panaglingkor tayod si Jehova. (Basaen so Proverbio 29:25.) Akatulong ed si Jonas so aralem a pakatalos pian nanengneng to ya diad tulong nen Jehova, sarasarag ton gawaen so asainmin to. Singa si Jonas, anto met so gawaen tayo pian nalabanan tayoy takot tayo? Dalepdepen tayo no panon itayo lan tinulongan tan prinotektaan nen Jehova nensaman. Dalepdepen tayo met so eksperiensya na agagi ya akapampakpel anggano inmarap irad makapataktakot ya situasyon, tan agawaan day mairap ya asainmin da lapud nantiwala ira ed si Jehova. (Heb. 13:6) On, imbes ya ontakot tayo, ipanengneng tayoy aralem a pakatalos tan manmatalek tayod si Jehova! No ontan so gawaen tayo, makaaral so arum ed maong ya alimbawa tayo.

LANANG MON IPATNAG SO ARALEM A PAKATALOS

17. Antoy gawaen tayo pian lanang tayon nipatnag so aralem a pakatalos?

¹⁷ Singa apantongtongan tayo, makatulong so aralem a pakatalos pian amta tayoy dugan gawaen diad saray mairap ya situasyon. Antoy gawaen tayo pian lanang tayon nipatnag itan? Patulongan tayod si Jehova ta sikato so lapuan na aralem a pakatalos. Uusaren to so Biblia tan say masanton espiritu to pian ikdan na aralem a pakatalos iray lingkor to. (Neh. 9:20; Sal. 32:8) Dakel so bilin ya impaisulat tod Biblia ya makatulong pian nakontrol tayoy liknaan tayo tan makapandesisyon tayoy duga. (Sal. 119:​97-101) Itultuloy tayo sirin ya basaen tan dalepdepen so Biblia tan agtayo onsasawan onkerew ed si Jehova na masanton espiritu to. No ontan so gawaen tayo, napaliket tayoy Jehova tan naalig tayo nin siansiay panagnonot to anggano mairap so situasyon.—Pro. 21:​11, paimanod leksab.

18. Antoy determinadom ya gawaen kada agew?

¹⁸ Agtayo komon ibabaliwala so aralem a pakatalos ya iiter nen Jehova. (Sal. 14:2) No tuloytuloy tayon pablien itan, agtayon balot makaarawi ed “dalan na pakatalos.” (Pro. 21:16) Ipanengneng mo sirin so aralem a pakatalos kada agew. No ontan so gawaen mo, maong so pansumpalan mo tan napaliket moy Aman Jehova.