Akin ya Onia lay Iyuuges na Panaon?
SANO onyurong kan manbasay peryodiko odino manbantay na balita ed TV odino mandengel na balita ed radyo, nailaloan moy mauges a balita, agta ontan? Anganko ta agka la nasurprisan makaamta a walay peles a bakal a siansian ompapalalo, a say marawal a krimen et siansian ondaraak, odino say eras so siansian mamapakapoy ed manpapaaligwas a dalin.
No manaayam ka’d banda’d arawi ed kagagawaan na saraya, anganko et agka la masyadon nasesesga ed saratan a balita. Tutal, siopa so makapangitepel a milikna ed amin na saratan a maniirap a karaklan? Anggano ni, imposiblin agka naapektoan sano nipapaarap ed sikatayoy pakapapairap na saray indibidual. Diad arum a salita, bangta duman bengatla so pakabasay nipaakar ed sakey a bakal tan panumameng ed estatistika na saray atigway, mas lalon duma so pakabasay nipaakar ed melag nin Adnan, siam-taon a lakin taga-Bosnia a say ina to et inatey sanen ginaygay na bomba so abung da. Say ama nen Adnan so apuroan nen pinaltog na sniper pigara labat a bulan diad saginonor legan a manaakar iran saniiba ed lansangan. Sabalet so agi ton bii et sankanengneng ton aragas pigaran simba labat ed saginonor, sakey a biktimay pabanton bomba a dinmapo ed sular na eskuelaan. Aromogan na saray doktor ya anambal ed si Adnan lapud impakasesgaan a say ugaw et ameeng, naandian ed amin a liknaan—anggan say inkamausisa. Saray panaon a sikatoy abangon et ginonigon na pakatatakot tan pawil-pawil a memorya’d saray agawa; sinamsam na saray bangungot so maitlek a kakaugip to. Si Adnan so aliwa lambengat ya estatistika. Sikatoy naiirapan ya ugaw; anggapoy nagawaan tayo noagta say milikna ed sikato.
Tua met itan ed arum niran makapoy a kipapasen na mundo. Sakey a bengatla so pakabasay nipaakar ed eras; duman tuloy so pakanengneng ed litrato na limay-taon a biin kutkoratbeng tan walaay binmaleg ya eges, manpapairap a biktima lapud pakakaerasan. Sakey a bengatla so pakabasa ed estatistika na krimen; duman tuloy so pakadngel ed sakey a maedad lan balo a maruksan pinekpek, tinakewan, tan pinasoot. Sakey a bengatla so pakabasay nipaakar ed pakakabuyak na pamilya; duman tuloy so pakaamta ed inan sigagagalan amigot tan maramsak ya angabuso ed anak ton dili.
Makapaot-ot so pakabasa’d ontan iran bengatla. Balet mas alodloor no sakey ed sarayan englobon bakbak et direktan mangaapekta ed sikatayo! Sano personal mon sasagmaken so inkauges, mas grabi no englobon situasyon so ipaparungtal na balita’d mundo. Makapatalagnaw so iyarap ed katuaan a say paniirap lapud krimen, bakal, eras, tan sakit so ondaraak ed laknab ya agnin balot agawa’d awaran na too. Talagan aralem so epektoy pideneng lapud saray kapetegan na sayan koma-20 siglo—kaslakan so inkawetwet, takot, tan depresyon.
Aanapen na totoo ed dakel a relihyon iray ebat ed oniaran makagonigon a tepet a singa say, Akin ya onuuges iray bengabengatla? Iner so aarapen na katooan?
Makapaermen, saray relihyon natan et mataltalag a makapangiyopresi na makapnek iran ebat. Diad primeron impakanengneng mo na tepet ed apis na sayan magasin, nayarin nanduaruwa ka—sakey a natalosan a reaksion. Mabetbet a sasalien na saray pundamentalistan relihyon so pangipatalos ed bengatlan agkargaey Biblia—say eksakton agew tan oras na anggaay mundo. (Nengnengen so Mateo 24:36.) Kaliktan na saray manangipalapag na sayan dyurnal ya ipaliwawa na Biblia so inkasikato. Nasurprisa ka anganko no naamtaan mon say salaysay na Biblia nipaakar ed kaunoran iran agew so matua tan resonabli. Tan aglambengat ipapaliwaway Biblia no akin ya onuuges iray bengabengatla. Itatarya to met so ilalo’d arapen, sakey a bengatlan peteg a makaligliwa. Imbitaan mi kan mangonsidera ed onggendan iran artikulo pian nanengneng mo no panon ya ontan.
[Picture Credit Line ed pahina 3]
Jobard/Sipa Press