Kasin Say Kompetinsiaan so Tombok ed Itatalona?

“ANGGAPOLAY nagkalalon importanti noagta say pananalo.” Dakel natan so manbibilay unong ed sarayan salita, a nanlapud sakey a football coach ya Amerikano, a si Vince Lombardi. Natan, saray datin Komunistan bansa so akibiang met la ed panangitandoro ed prinsipyo na kompetinsiaan. Say panangiparungtal ed kompetinsiaan ed saray panaglakoan da so nibagan pinagka-pasis ed aligwas. Diad Oriente dakel ya ateng so mangikontes ed saray anak da sumpad arum tan paneskuelaen dara ed saray pribadon eskuelaan na maganon panagbangat a mangibangat ed sikara na nikaduman aral pian makasapat ed saray entrance exam. Saray atateng a napapagaan a tuloy nipaakar ed sayan pamaakaran so kombensido a say iloob ed sakey a bantog ya eskuelaan so tombok ed arapen ya iyaaligwas.

Say kompetinsiaan, unong ed pananisia na dakel, so tombok ed itatalona. Unong ed pananisia ra, saray totoo so onaaligwas diad pikokompetinsiaan ed sinansakey. “Say kompetinsiaan para’d iyasenso so sengegan na inkabiskeg na saray korporasyon na saray taga Hapon,” kuan na 65.9 porsiento na saray manangasikaso ed manuna iran korporasyon a sinurbey na Federation of Economic Organizations na Hapon. Tan ompapatnag a saray kompanya na saray taga Hapon so ontatalona ed pigara lan panaon. Anggaman ontan, kasin say kompetinsiaan so tombok ed itatalona?

Peteg Kasin Makatumang?

Saray totoon milalaslasan ed arum so mangipapatnag na inkasiblet, siak-ni ya awawey. Sikaray maliket no natataloy arum, a nononoten dan mangiyatagey ed dilin marka ra. Para’d dilin sinisiblet a gungguna ra, nayarin sikaray mangusar na saray pakana a mamasakit ed arum. Anto so pansumpalan na ontan a pangegemtan ed itatalona ed panamegley na kompetinsiaan? Si Yasuo, ya angimedmer ed inkasikato ed pilalaslasan pian bidbiren ed kompanya to, so nannonot ed apalabas a ginawa to tan inkuanto: “Lapud sigpot a napno na espirituy kompetinsiaan tan andi lay nononoten et say iyasenso, impareng ko so inkasiak ed arum tan alikna’k a siak so atagtagey. Sano saraman a totoo et ipasen ed posisyon ya atagtagey nen say siak, siak so inagew-agew a manreklamo nipaakar ed panangipakurang na saray empleado na kompanya. Anggapo la’y kaarok ed tuan kabaliksan na salita.”

Say espiritu na pikokompetinsiaan so nayari met a mangitonton ed andi-ed-panaon ya ipapatey. Panon? Isisiglaot na Mainichi Daily News na Hapon so karoshi, odino ipapatey lapud alablabas a panagtrabaho, ed walnan type-A. Say type-A so manideskribe ed walnan nigalet a tuloy ed trabaho a mipupuligesgesan ed pilalaslasan ed panaon, pikokompetinsiaan, tan pagmaliw a maingongot. Isisiglaot na saray Amerikanon cardiologist a si Friedman tan Rosenman so walnan type-A ed sakit ed puso. On, say espiritu na kompetinsiaan so makapatey.

Say kompetinsiaan ed pantatrabahoan so mansumpal met ed arum nin pisikal tan mental a sakit. Say sakey ya alimbawa et si Keinosuke, a sankamaongan ya ahente ed sakey a manunaan iran manangilako na kotse ed Hapon. Sikato so akagawa na rekord diad impakalako na dagup na 1,250 a kotse. Say letrato to so inkuwadro tan insabit ed kuarto ya uusaren na saray board of director ed hedkuarter na kompanya. Anggaman agto labay so pangusar na saray kakaiba to bilang pinagka-baton balitang pian onasenso, sikatoy pinaskar na kompanya a mikompetinsiaan. Bilang resulta, diad loob na sakey taon sikatoy nansakit na gastric tan duodenal ulcers. Diad saman met a taon, 15 a manangasikaso ed kompanya to so naospital, tan sakey so nanbikkel.

Diad ayaman, say ugalin pilalaslasan ed kakaabay so manadagdag ed totoon mangipanta ed saray kayamanan da diad agmanganggan pilalaslasan. (1 Juan 2:16) Say komersyo labat so minanabang ed saya, ya iiter so kuarta ed saray lima na managtagilako ed mundo.​—Ipareng so Apocalipsis 18:11.

Anggaman say pilalaslasan tan say espiritu na pikokompetinsiaan so nayarin mamawala na dunong ed kimey, agpankelawan a naimano nen arin Solomon: “Diad saman anengneng ko so amin a kimey tan balang mabmabig a gawa, a nipaakar ed saya say too sibletan na kaabay to. Saya met sikato so kaapaan tan pangoosil ed dagem.” (Eclesiastes 4:4) Kanian panon tayon napansiansia so kareenan ed nonot legan a manbibilay ed sakey a sosyedad na kompetinsiaan? Pian naamtaan, imanoen tayon onuna no iner so nanlapuan na ideyan kompetinsiaan.