Diad Bukig tan Sagur, Papabiskegen nen Jehova so Totoo To
DIAD saray teritoryan nisesebel so panagpulong, diad daldalin ya inapag-apag na karawalan, tan diad saray bansa a say panangisebel so agano nin inekal—on, diad sankamundoan a lawak—itutultuloy nen Jehova ya iikdan iray Tastasi to na “say sankatageyan ya inkabaleg na pakayari.”—2 Corinto 4:7.
Say Ibubulaslas ed Panaon na Panangisebel
Diad sakey ya isla na Arawin Bukig, say panagpulong so natan nisesebel diad loob na 17 taon la. Kasin saray Tasi so adismaya? Peteg ya andi! Nen inbeneg a Mayo, adampot da so balon pantok na 10,756 a manangipalapag, a diad sikara et 1,297 so manlilingkor bilang sigpot-panaon a ministro. Legan a saray kipapasen ed mundo so onuuges, saray totoo ed isla so lalon marengerengel ed katuaan. Kanian sikara so mangirereport na 15,654 a panangiyaral na Biblia a nikokondukta ed saray ayaman na interesadon totoo. Agano ni, 25,397 so inmatendi ed saray miting a maligeligen a ginawa diad pakanodnonotan ed impatey nen Jesus.
Sanen say “Madibinon Panangibangat” a Distriton Kumbension so agawa—lamet ed sikakabat a paraan unong ed lokal iran sirkumstansya—saray agagi so malikeliket ya angawat, ed lokal a lenguahe, iray kopya ra ed pareho iran paway a nipaway ed Estados Unidos. Saray managpatalos, proofreader, tan arum ni so nanbulontaryon man-overtime a mankimey ta pian niparaan da so manunan libron nipaway diad suston panaon a walaan na nilasus a pahina. Tan sakey a kooperatibon planta na imprintaan na aliwan Tasi so maliket a manggawa ed marakep a kimey diad pangimprinta tan pangapis. Saray kumbensionista so malikeliket ya angawat ed publikasyon, awalaan na masulok a sanlibon marakep iran de-kolor a retrato. Dakel ya opisyales na gobierno so manrerespeto ed saray Tasi nen Jehova, tan say isusumpa so manunan manlalapu ed saray klero na Kakristianoan. Iilaloan ya agmabayag et say panangisibel so naekal.
Komusta Met so Amerika?
Saray Tasi nen Jehova ed sarayan Mamasagur a bansa so mikakasakey ed agagi ra ed Bukig diad siseseseg a pangaarap ed saray problema ra, tan say masanton espiritu nen Jehova so ontutulong ed sikara pian natalonaan iray mairap a kipapasen. Bilang alimbawa, say onggendan a report manlapud sakey a Latin-Amerikan dalin a no iner et saray grupon mangokontrol ed produksion tan panaglako na isesebel iran druga so manbabaroy a regular ed katakelan.
Sakey a grupo na Tastasi so linmugan ed sakey a bus a mamaarap ed nisulinek a teritorya. Legan na iyeepas da ed bus, naimano ra so melag a dalan ed diking a papaway ed baryo. Kanian say limaran agagin lalaki so linma pian nengnengen so pugtaan na saman a melag a dalan, papabtangan iray agagin bibii tan ananak a mankimey ed baryo. Isasalaysay na sakey ed saray agagi:
“Diad duaran oras a panaakar ed dalan et naimanon talagan pigpigara so abung. Insan, waloran armadon lalaki ya akasukbot so biglan pinmaway ed kakiewan. Arum so walaan na saray machine gun, tan arum so walaan na saray punyal. Anto so nidungetan mi? Ginapoan min tinepet no anto so labay da, balet imbaga da ed sikami a manpareen tan agmansalita—basta diritson manakar. Onman so ginawa mi! Duaran oras na inpanakar ni ed makapal a katakelan et sikami so akarateng ed sakey a mapatnag a di-armadon kampo. A dakerakel iray guardian di-armas. Diad pegley et sakey a marakep ya inpaalagey ya abung a diman so angiyakaran da ed sikami.
“Sikami so pinayurong na sakey a singa say lider na kampo. Sikato’y maayos ya akakawes, edukadon tuloy, tan medyo kagalang-galang. Tinuro to so sakey ya agin laki ed grupo mi tan pinaalagey to. Tan insan to tinepetan: ‘Anto so nibagam nipaakar ed grupo mi?’ Lapud kabat ton sigpot no iner so kawalaan mi, inyebat na agin laki: ‘Bueno, kabat mi so nipaakar ed grupo yo, balet anggapo so interes mi ed satan, odino diad anggan dinan a grupo na pulitika. Say makasengeg labat na niakaran mi dia et pian manpulong nipaakar ed Panarian nen Jehova a Dios diad panamegley nen Kristo Jesus. A satan so magano lan maneral ed amin a mapulitikan gobierno na sayan sistema na bengabengatla tan mangitarok na makapakelaw iran bendisyon ed totoo ed sayan dalin diad silong na Paraison kipapasen—bengatlan agnagawaan na siopaman a too odino grupo na totoo.’
“Anguman so walna na too. Sikato so ginmapon nantetepet. ‘Iner so akaaralan yo ed amin na saya? Panon kayon nipaparaan a manpaliwawa a singa ontan?’ Diad loob na sakey tan kapalduan oras, akapangiter kami na maabig a pantasi nipaakar ed saray kipapasen na mundo tan nipanengneng ya ipapakabat na Biblia so mogmon ilalo para’d katooan. Inpaliwawa mi met so Roma kapitulo 13—ya uunoren mi iray walad pakauley, balet sano wala so agpantunosan ed baetan na Salita nen Jehova tan diad sikara, unoren min ununa so Dios mi, si Jehova. Kaunoran, sikato so inopresian mi na saray libro ya awit mi. Sikato so angala na talora ed saraman tan sakey a Biblia tan, nikelawan kamin tuloy, angiter na kontribusyon para’d saratan. Inkuan ton basaen to iraman.
“Insan, sinenyasan na lider so sakey ed saray lalaki pian sikami so ipaway ed kampo. Diad saman sikami so mamapapawil la, a misadsalamat ed si Jehova lapud inpanbiktoria mi ed sananey a lawak na panagtasi.”
Diad Magulon Aprika
Diad baetan na Arawin Bukig tan arawin Sagur so pakaromogan na kontinenti na Aprika. Nagmaliw a linok na karawalan iray arum a bansa lapud panbabakal na tribu. Diad Liberia, say totoo nen Jehova so inapiktaan lamet a tuloy na inlesa na sibil a bakal. Ununa et wala so panlalaban ed limog tan kaliberliber na kabisiran syudad legan na Oktubre tan Nobyembre 1992. Insan, legan a say bakal so linmaknab ed saray baley, intero iran kongregasyon so ataytayak legan a saray agagi so tinmaynan ya amaarap ed kalawakan a kaibay arum ni. Anggaman ontan, say seseg da so nansiansian agkinmesay. Legan ya ontataynan ira, sikaray nanpulong, tan saya so nansumpal ed sakey a baleg ya inpantasi ed sankasulinekan iran parte na interyor.
Sakey a kongregasyon na agagin apilitan a tinmaynan so angipaalagey na temporaryon Kingdom Hall diad pegley na tanemay rubber tree. Diad sakey a baley ya asingger ed panbabakalan, legan na agew saray sibilyan so onbatik ed kaliberliber na tanemay rubber tree pian napaliisay bomba a manlalapud tagey. Saray lokal ya agagi (pati dakel a tinmaynan a manangipalapag manlapud kabisira, ed Monrovia) so angorganisa na kapapaway ed lawak tan regular a naiimanon manpupulong ed nilibon manaayam ed silong na saray rubber tree! Bektaman ya eroplano so manasingger, saray agagi so onlukso ed asingger a kanal tan insan, sano say kapeligroan so linmabas la, sikara so mangituloy ed panagpulong da.
Makapakelaw, say sanlibo-tan-onsulok niran manangipalapag na kongregasyon so akapangireport ed Sosyedad na promedyon 18.1 ya oras ed lawak na kimeyan tan mangikokondukta na 3,111 a panangiyaral ed Biblia a binulan anggaman ed sarayan kipapasen na sibil a bakal.
Diad Aprika legan na apalabas ya apatiran taon, saray panameget ed kimey na saray Tasi nen Jehova so inekal ed 18 iran bansa. Tan magaygayaga! Nen Agosto 12, say panangisebel ed saray Tasi nen Jehova ed Malawi a nipakseb, so inekal. Say inyamot a panagpulong na maong a balita so lawas tinmalona, balet natan saray Tasi so makapantultuloy ed kawayangan, anggaman sikara so manalagar ed kikioli pian abrasaen lamet iray dakel a pinablin kakaaro ra a pinatey na saray sumusumpa. Diad Mozambique, sakey a paknaan so inmipekto nen Oktubre 4, 1992. Saray teritorya a datin agnalolooban lapud bakal ed apalabas a 16 a taon so nasasabi la. Diad lugar na Carioco, say pitatalosan so niletneg lamet ed 375 ya agagi ya ag-akapitalosan ed organisasyon ed apalabas a pitoran taon. Agawa so espesyal ya agew ya asamblea diad Milange, say kabisira na distrito a datin kabat bilang pasen na kampo na panangipangawan tan sentro na “reeducation” na saray Tasi nen Jehova, a dakel ed sikara so tinmaynan manlapud Malawi. Sakey a makapaliket a dagup na 2,915 a totoo so inmatendi, pati say administrador na baley, ya angabrasa ed saray Tasi nen Jehova. Kanian say datin sentro para’d “reeducation” so nagmaliw a sakey a sentro para’d madibinon panangibangat para’d saman ya agew.
Sakey a misionero so nansulat: “Nipaakar ed saray agagi tayo a walad saray refugee camp ed Probinsya na Tete, sakey a makapainteres a panag-imaton so ginawa na sakey a manangilaman na UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees.) Inkuanto a saray Tasi nen Jehova so angorganisa na saray dili ran kampo, a biig manlapud arum niran grupo. ‘Say kampo ra,’ kuanto, ‘so alenleneg a suston nipapakurang,’ inyarum to ni, ‘saray Tasi nen Jehova so malinis, organisado, tan edukado.’ Insan inyopresi ton ilugan toak ed eroplano ya onbeltang ed kalawakan pian nanengneng kon mismo. Manlapud tagey, inturo na piloto so duaran kampo. Say sakey so agmauksoy tan marutdutak, a walaray nanseseksekan ya abung a ginawa ed pitek ya anggapo so antokaman a panangiplano. Say sananey a kampo so niplanon maong, a walaan na saray abung a nandadarasig a nibiig ed panamegley na saray dalan. Mararakep so itsura na abung, a walaan na maayos iran patio. Arum ni ingen so apintaan na pintan ginawad-abung. ‘Bitlam no dinan so kien yo?’ kuan na piloto. Liket kon tuloy so pakapikabat ed saray agagi ed sayan kampo. Wala la natan so waloran kongregasyon ed sayan baryo na Tastasi.”
Diad “say Dalin na Agila”
Andi, saya so aliwan agila na E.U.! Diad baetan na Bukig tan Sagur so kawalaan na sakey a bansa na Europa, say Albania, a say ngaran to ed opisyal a lenguahe, et Shqipëria a kabaliksan to’y “Say Dalin na Agila.” Agano ni, inekal so maruksan 50-a taon na inpanebel ed saray Tasi nen Jehova ed sayan dalin, tan sikara so makapikasakey ed saray agagi ra manlapud Bukig tan manlapud Sagur diad panggayaga ra ed kawayangan ed panagdayew. Peteg a sikara so ‘mangaanamot ed panaon.’ (Efeso 5:16) Say sankaunaan ya asamblea ed awaran na Albania, say sakey-agew ya asamblea, so ginawa diad National Theater, diad kabisira, ed Tiranë, nen Simba, Marso 21. Diad Sabado na ngarem sakey a grupo na 75 a boluntaryon Tastasi so amasimbalo ed sakey a daan lan pasen na panagmitingan a nagmaliw a marakep, malinis ya assembly hall. Say manangipakurang so mankelaw. Tan imanoen a diad 75 a boluntaryo, 20 labat so abautismoan!
Say panaon so maabig. Legan ya onsasabi iray delegado a nanlapud biek taew, saray pabano—a ngalngali diad panagsenyas tan panaglakap—so nanggawa ed satan ya espesyal ya agew na asamblea a nikaduman tuloy. Tekep na saray dakulap ya akaunat a mamatagey, si Brother Nasho Dori so angidaulo ed manangilukas a pikakasi. Sikato so abautismoan nen 1930 tan sikato natan so kurarap la. Say programa so nipresenta diad Albanian, say babaleg a parte na programa so betang na saray sankailin special pioneer. Say 585 ya inmatendi so anganta ed kantan “Kristianon Dedikasyon”—sakey ed anemiran kanta a nipatalos ed Albanian para’d asamblea—legan na panaakar na 41 ya agagin lalaki tan bibii a mamaarap ed pool a sipapangasin imparaan ed lokal a Kingdom Hall na saray binmisitan agagin Griego. Agaylan impanguman! Dati, say pakawalaan na Biblia so mankabaliksan na kipangaw ed saray kampo na impasoot a panagtrabaho, tan saray miting so nilimitaan ed saray grupo na duara odino taloran totoo.
Diad tinmunbok ya agew kayari na asamblea, say opisina na Watch Tower so akaawat na tawag ed telepono manlapud direktor na teatro. Gendagendat sikato so walaan na samet ya interes ed no siopa so manguusar na teatro. Satan so trabaho na katulongan a direktor. Balet inkuanto: “Ginagalak so tinmawag ed sikayo pian misalamat. Agko nin balot anengneng iyan pasen ya ontanlan kalinis. No satan so deskribien ko, nibagak a sakey a siplog nanlapud tawen ya amaleksab ed teatro mi nen karuman. Kapiganman a labay yon usaren iray pasilidad mi, ipangasin pawil kayo, tan sikayo so unaan min ikdan na pankanawnawan mangusar. Amta yo, nepeg mi kayon papawilen kada talo’y bulan a libre min pausar ed sikayo.”
Saray Tasi so amawil ed saray baley da ya apabiskeg tan misadsalamat tan ginmapon manparaan para’d Memoryal na inpatey nen Jesus. Diad 15 agew ed saginonor, ed Martes, Abril 6, say sankaunaan a parungtalan a Memoryal so ginawa ed pitoran paspasen.
Diad baley na Berat, say inmatendi et asabi to’y 170, tan say lokal a pari so sinmanok a tuloy. Diad 33 a manangipalapag na Panarian ed Berat, 21 so abautismoan diad asamblea. Inreport na Berat so 472 ya inmatendi ed Memoryal. Say bilang na inmatendi ed arum nin Memoryal so matalonggaring met, apalaknab bilang resulta na maabig a panangidaulo na saray special pioneer.
Diad sanka-Katolikoan a baley na Albania, Shkodër, a diman so kawalaan na sakey a basilika, say iglesia so ginmapon angimprinta na binulan a newsletter, tan kada paway so akisiglaotan ed “No Panon so Ipaliis ed Tastasi nen Jehova.” Say unor a paway so angikuan: “Saray Tasi nen Jehova so angubkob ed Shkodër”! Say baleg ya armada na duaran Tastasi diman so anugyop ed 74 a maabig tan masimoon a totoo ed Memoryal. Kayari inpandengel ed paliwawa ed Memoryal, 15 a pamilya so kinmerew na panangiyaral na Biblia ed ayaman. Diad sananey a baley, diad Durres, a diman so kawalaan na sakey ya armada na apatiran Tastasi, say inmatendi et asabi to’y 79.
Lapud isusumpa na saray kalangweran a Katoliko, ya amagyaw a sonsonen iray Tasi diad panamegley na pantupak, say miting ed Memoryal diad palandey ed baley na Kalmeti i Vogel so inyalis ed sakey a lokal ya ayaman na agin taga diman, ya inatendian na 22 a marendeen. Wala so limaran manangipalapag ed sayan grupo, talora ed sikara so abautismoan ed asamblea diad Tiranë.
Diad Vlorë et duaran tobonbalon lalaki so akaawat na kopya na Say Panag-Bantayan, satan so binasa, tan nansulat ed Sosyedad: “Ipapasen mi la’y inkasikami natan a Tastasi nen Jehova lapud katuaan a naaralan mi ed Say Panag-Bantayan. Ipangasin tulongan yo kami.” Duaran special pioneer so inasain diman, tan sakey ed sarayan kalangweran a lalaki so tampol a nagmaliw a kualipikado bilang sakey a manangipalapag. Sikato so maliket a magmaliw a kaiba na saramay 64 ya inmatendi ed Memoryal diad Vlorë.
Sakey ya agin lakin taga Albania ya akaamta na katuaan diad Estados Unidos so pinmawil ed binalegan ton baley ed Gjirokastër ed saray taon na 1950, a nanlingkor diman ed anggaay nayarian to anggad impatey to. Sikato so angitanem na saray bukel na katuaan ed puso na ilalak ton laki. Sanen say panangisebel so inekal, sayan anak so kinmerew na tulong ed Watch Tower Society. Sananey nin interesadon too a manaayam ed sakey a baryo ed bandad amianen so nansulat met pian patulongan, kanian apatiran special pioneer so inbaki diman. Diad Mierkoles na kabuasan kayari na Memoryal, sakey ed sikara so tinmawag ed opisina na Sosyedad na Tiranë: “Agko nayarian ya ag-ibalikas ed sikayo no kaunongan so ginawa na espiritu nen Jehova. Sikami so maliket a tuloy. Say Memoryal so matalona.” Say inmatendi et 106, pati say grupo ra na pitoran manangipalapag na Panarian.
Anto so dagup na inmatendi ed Memoryal? Nen 1992, sanen wala lambengat so 30 a manangipalapag na Panarian, say inmatendi et 325. Nen 1993, say 131 a manangipalapag so akatugyop na kinarakel nen say 1,318 ya inmatendi. Diad nanparan taon, say inmatendi so maminsamplon danay ed bilang na saray manangipalapag. Agaylan makapaliket so pakanengneng a say “daiset . . . so magmaliw a sanlibo” ed antikey labat a panaon!—Isaias 60:22.
“Parukeyen Mo Iray Lubir na Kobongkobong”
Legan a say panagpulong a kimey na Tastasi nen Jehova so onlalaknab ed amin a sukong na globo, say kelyaw so mantutultuloy: “Pabalegen mo so pasen na kobongkobong mo, tan pabuskag mo ed sikara so saray sakbong na saray panayaman [engranden tabernakulo, NW] mo; agka mangikera. Padukeyen mo so saray lubir mo, tan pasekderen mo so saray palitek mo. Ta ontayak ka ed nikawanan tan nikawigi.” (Isaias 54:2, 3) Saya so onlalaknab ed “engranden tabernakulo” na Dios—a nirepresenta ed sankamundoan a kongregasyon na saray managdayew to—so peteg a mapatnag diad Mamabukig ya Europa, nagkalautla ed daldalin a datin Sobyet Union. Kayari panusustini ed ariripen to legan na saray dekada na pananguntrol, tatarokan nen Jehova natan iray Tastasi to na nakakaukolan a dinamikon biskeg diad pamalaknab tan pamabiskeg ed organisasyon to.
Diad Moscow, Russia, ed Locomotive Stadium, nen Hulyo 22-25, sakey a pantok na 23,743 so inmatendi ed makatantandan internasyonal a kumbension na “Madibinon Panangibangat” a serye nen inbeneg a taon. Siopa so makapanilalo a saya so posibli, anggan dua’y taon la’y apalabas? Ingen walara! Masulok a 1,000 so nanlapu ed Hapon tan Korea, ngalngalin 4,000 so nanlapud Estados Unidos tan Canada, tan say arum a nilibo so nanlapu ed masulok a 30 a daldalin ed Abalaten a Pasipiko, Aprika, Europa, tan ed arum nin pasen—peteg a panaabetan na Bukig tan Sagur. Agaylan makapaseseg para’d amin na saraya a bulos a makapanlilimog ed masulok a 15,000 ya agagi ran bibii tan lalaki a taga Russia! Peteg a manlepwa so gayaga.
Sakey a makapakelaw a dagup na 1,489 a balon Tastasi so abautismoan. Say bautismo so naikdan na baleg ya impangipaimano na media ed interon mundo, katekep na sakey a marakep a retrato ed unaan a pahina na The New York Times. Anggaman wala so maksil a tipak legan na bautismo, satan so apalumbasan legan na unor a paliwawa sanen, kayari na espiker ya akisalamat ed 4,752 iran nanbulontaryo tan opisyales a tinmulong ed intalona na kumbension, inkuan to: “Manuna ed amin, misalamat itayo ed si Jehova!” On, say espiritu nen Jehova so angamper ed mabiskeg ya isusumpa manlapud saray relihyonistan Ortoduks tan angitarok na kaukolan a dinamikon biskeg a nanggawa ed kumbension a makapaligsan kapetegan.
Anggaman ontan, dakel ni sinmabi ed Ukrainian syudad na Kiev, nen Agosto 5-8. Lamet, saray mabulos a boluntaryo so sigpot ya amasimbalo ed estadyum, tan sayan abalbaleg a Kingdom Hall so anayakup ed 64,714 bilang, say pantok ya inmatendi. Sakey ni, saray Tasi so nanlapud Bukig tan Sagur tan ed amin a parte na mundo. Saray manunan paliwawa so inpatalos ed 12 a lenguahe. Ngalngalin 53,000 a delegado, so sinmabin akalugan ed eroplano, tren odino bus, a kaukolan ya abeten ed saray estasyon na saray train tan airport tan impatnobang ed saray pampundoan dan hotel, eskuelaan, tan saray pribadon ayaman, ontan met ed saray barko. Amin na saya so asumpal diad melag a gastos tekep na inkauksoy tan inkagenap na organisasyon ya angitarok na saray balikas na pankelaw tan pandinayew na saray pulis na syudad.
Say kapantokan na makapaliket a programa na kumbension et say bautismo, ya angukopa ed duara-tan-kapalduan oras. Sakey a dagup na 7,402 a balon agagi ya angisimbolo na dedikasyon da ed si Jehova, legan a say tipak so onaaniweng tan mananiweng ed liber na maawang ya estadyum. Saya so masulok ni nen say 7,136 a pantok na nanpabautismo a nirekord ed apalabas sanen 253,922 a kumbensionista so nantitipon ed New York City nen 1958.
Legan na sayan panaon na panangukom so mamapaarap ed anggaan to, saray malakarneron totoo a nanlapud Bukig, Sagur, tan “anga ed kasampotan na dalin” so natitipon ed pankakasakey ya agnaparaan ed interon awaran na too. On, “sakey a baleg ya olop . . . a nanlapu ed balang nacion tan amin na saray kailalakan, tan binaleybaley, tan salita” so miuulop ed espiritual ya Israel diad pangiyaabawag na pananisia ra ed mablin dondon bagat nen Jesus, say letnegan na amin a nasusumpal diad kialangon na soberanon uley nen Jehova.—Gawa 1:8; Apocalipsis 7:4, 9, 10.
[Saray litrato ed pahina 8, 9]
Manaabetan so Bukig tan Sagur diad Moscow tan Kiev