Kapitulo 2
Say “Prinsipe na Kareenan” So Onaarap ed Armagedon
1, 2. (a) Anton makapasagyat iran salita so impuyan na Dios ed si propeta Isaias a salitaen? (b) Kapigan so inggapon kasumpal na sarayan salita?
Diad komawalon siglo sakbay na Komon a Panaon tayo, apuyanan si propeta Isaias a mangibaga ed totoo na Dios: “Ta wala so sakey ya ugaw a nianak ed sikatayo, wala so sakey a anak a laki a niiter ed sikatayo; tan maprinsipen uley so nipasakbat ed abala to. Tan say ngaran to so natawag na Makapakelaw a Mananimbawa, Makapanyari a Dios, Maandon Ama, Prinsipe na Kareenan. Diad inkadaakan na maprinsipen uley tan ed kareenan et anggapo so anggaan, diad trono nen David tan diad panarian to ta pian niletneg a malet tan napabiskeg diad panamegley na inkaalas tan diad panamegley na inkatunong, manlapud natan tan angga ed panaon ya ag-agetaran.”—Isaias 9:6, 7.
2 Saratan a makapasagyat a salita so ginmapon asumpal ed unor a kabiangan na taon 2 K.K.P. Saya so sanen si Jesus so nianak a bilang kapolian nen Arin David, a nanuley ed syudad na Jerusalem diad 12 tribu na Israel.
Sipanan Nipaakar ed Sakey a Panarian ya Anggapo So Anggaan na Kareenan
3. (a) Anton sipanan so ginawa na Dios ed si Arin David? (b) Diad anton kapolian nen Arin David so angipabtangan nen Jehova na titulon “Prinsipe na Kareenan”?
3 Lapud seseg nen David ed panagdayew ed Dios na Israel, si Jehova so akigawaan na sakey a sipanan nipaakar ed andi-anggaan a Panarian ed linya na kapolian to. (2 Samuel 7:1-16) Satan a sipanan so pinabiskeg na samba na Dios. (Salmo 132:11, 12) Unong ed satan a sipanan, say panarian nen David so nakaukolan a mangiter na letnegan a para ed isabi na Panarian na “Prinsipe na Kareenan.” “Si Jesu-Kristo, anak nen David,” so sakey a pangipabtangan nen Jehova na titulon “Prinsipe na Kareenan.”—Mateo 1:1.
4. (a) Siopa so nagmaliw a mangaraldalin ya ina nen Jesus? (b) Anto so imbaga na anghel Gabriel ed sayan pamaakaran?
4 Say ina nen Jesus so sakey a biin nianak ed maarin linya nen Arin David. Sikato so sakey a birhen sanen inlukon to so nisipan ya anak, a magmaliw a permanentin mananawir ed trono nen David. Sayan impanlukon so agawa sakbay na impangala nen Jose ed sikato a bilang asawa to. (Mateo 1:18-25) Say anghel Gabriel so angipakabat ed si birhen Maria: “Nia! inginew mo ed panaganakan mo tan iyanak mo so sakey ya anak a laki, tan tawagen mo so ngaran to a Jesus. Sayan sakey so baleg tan natawag na Anak na Sankatageyan; tan si Jehova a Dios so mangiter ed sikato na trono nen David ya ama to, tan sikato so manuley a bilang ari ed abung nen Jacob lawas, tan anggapo so anggaan na panarian to.”—Lucas 1:31-33.
5. Anto so impasakbay nen propeta Isaias nipaakar ed uley na “Prinsipe na Kareenan”?
5 Sikato no akin ya impasakbay nen propeta Isaias so nipaakar ed “Prinsipe na Kareenan” a “maawang so pananguley to ed kareenan ya anggapo so anggaan to, a para ed trono nen David tan para ed maarin pakayari to.” (Isaias 9:6, 7, The Jerusalem Bible) Sirin, unong ed sipanan a niletneg ed si David, sayan Panarian so magmaliw ya andi-anggaan a gobiernon anggapo so anggaan na kareenan. Say trono to so ontalindeg “lawas”!
6. (a) Pian nasumpal so sipanan ed Panarian, anto so ginawa na Dios ed komatlon agew na impatey nen Jesus? (b) Kapigan so inggapo nen Jesus a manuley a bilang “Prinsipe na Kareenan”?
6 Para ed kasumpal na sayan sipanan ed Panarian, say Makapanyarin-amin a Dios so amaoli ed si Jesus a nanlapud saray inaatey diad komatlon agew na inkamartir to. Saman so diad koma-16 ya agew na Judion bulan a Nisan, diad taon 33 na Komon a Panaon tayo. Bilang sakey ya akatasi ed inkioli ed Anak na Dios, inkuan nen apostol Pedro a si Jesus so “niiyan ed ipapatey diad laman, balet . . . agawan mabilay ed espiritu.” (1 Pedro 3:18) Say Sankatageyan a Dios so angitandoro ed sikato diad dilin nikawanan a lima To. Diman, nanlapulad impanampot na Panaon Hentil, odino “say aturon panaon na nasyones,” ed asasakbay ya Oktubre na taon 1914, sikato so manuuley a bilang say “Prinsipe na Kareenan.”—Lucas 21:24.
7. (a) Anto so nidungetan nen Jesus a nanlapud gapo na uley to? (b) Siopa so mangiyaabawag ed inkaari nen Jesus ed amin a nasyones, tan diad kasumpalan na anto?
7 Manlapud gapo na mangatatawen ya uley to, inarap to so managbusol a mundo, a singa impatnag na duaran guerra mundial diad salisalan ed no siopa so manuley ed dalin. Sikato so nidunget natan ed muyongan na Nasyones Unidas. Diad sankagloboan a panangiyabawag ed maong a balita na Panarian na saray Tasi nen Jehova, a manpupulong ed masulok a 200 daldalin, say aktibon inkaari to ed katawenan so nitatawag ed imano na amin a nasyones. Saya so kasumpalan na samay impasakbay na “Prinsipe na Kareenan” a mismo, a singa nabasa tayo ed Mateo 24:14: “Sayan maong a balita na panarian so nipulong ed amin ya atooan a dalin ya onkanan pantasi ed amin a nasyones; tan insan onsabi so anggaan.”
8. Akin a nibagan sikatayo la so wala ed kaaraleman na sayan “konklusyon na sistema na bengabengatla”?
8 Say salisalan ed pananguley na mundo so nepeg a naareglo lan magano. Natan, masulok lan 70 taon kayari na impanampot “na aturon panaon na nasyones” nen 1914, sikatayo la so wala ed kaaraleman na sayan “konklusyon na sistema na bengabengatla.” Say kapolian na 1914 so akanengneng ed gapowan na makabaliksan iran nagawgawa ed mundo ya impasakbay nen Jesus. (Mateo 24:3-14) Satan a kapolian, inkuan nen Jesus, so agnapaso ya anggad amin na sarayan bengatla so nasumpal. Asingsingger lan tuloy natan so kasampotan to.—Mateo 24:34.
9, 10. (a) Panon so inkipatalos na mapropetikon impormasyon ed libro na Apocalipsis ed sikatayo? (b) Anto so ipapasakbay na Apocalipsis 16:13, 14, 16 nipaakar ed Har-Magedon, odino Armagedon?
9 Sirin, anto so manatalaran ed arapen, tan anto so aarapen na “Prinsipe na Kareenan”? Sikato a mismo so nausar a mangipasakbay ed saya diad sankaunoran a libro na Biblia, say Puyan, odino Apocalipsis, ya inter na Dios ed sikato tan impasabi to ed si masiken lan apostol Juan diad panamegley na sakey ya anghel. (Apocalipsis 1:1, 2) Saman so agawa ed ngalngalin impanampot na inmunan siglo na Komon a Panaon tayo. Diad Apocalipsis 16:13, 14, 16, si Jesus so angiganggan ed si apostol Juan a manggawa ed sayan makabaliksan ya impanukoy ed Har–Magedon, odino Armagedon:
10 “Tan anengneng ko so taloran marutak ya apuyanan a balikas a nengneng da so patapatang a pinmaway ed sangi na dragon tan pinmaway ed sangi na atap ya ayep tan pinmaway ed sangi na palson propeta. Sikara, diad tua, so balbalikas ya impuyan na saray dedemonyo tan manggagawa na saray tanda, tan onla ra ed saray arari na interon panaayaman a dalin, pian tiponen ira a pankakasakeyen ed bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin. Tan sikara so tinipon da a nankakasakey ed pasen a tinawag ed Hebreo na Har–Magedon.”
Say Piguratibon “Palandey na Megido”
11. (a) Anto so kabaliksan na ngaran ya Armagedon, tan kasin wala so heograpikon pasen ed ontan a ngaran? (b) Akin a say kadaanan a syudad na Megido so walaan na kaimportansyaan ed awaran? (c) Anton nankaduan kabaliksan so kiwasan na ngaran ya Armagedon?
11 Say Hebreon ngaran a Har–Magedon, odino Armagedon, et kabaliksan to so “Palandey na Megido.” Anggapo so heograpikon pasen ed kadaanan odino modernon panaon a tinawag na Palandey na Megido. Sirin diad sakey a libron singa say Apocalipsis so napno na piguratibon lenguahe, say termino so walaan na simbolikon kabaliksan. Anto ’tan? Bueno, say nipaatagey a syudad na Megido, say ngaran a say pasen et kabaliksan to so “asamblea na saray trupa,” so maawaran a kaimportantian. Diad sekular tan diad awaran na Biblia et say ngaran so nipaliing ed saray pakanodnonotan ed saray sigpot a bakal. Akin? Lapud say syudad ed saman so dinomina ed sakey ya estratehikon dalin a daralanen ed baetan na Europa, Asia, tan Africa, tan saray managlubak so walaan na bentahan angatan tan patundaen ditan na saray manaayam. Sirin say Megido so walaan na doblen kabaliksan—say trahikon katalo ed sakey a dapag tan say maglorian pambiktorya a para ed sananey a dapag.
12, 13. (a) Panon a say Dios na Biblia so nagmaliw a nisiglaot ed Megido tan saray kabangibang ya ilog legan na saray agew nen Ukom Barak? (b) Panoy impaneskribe na impanbiktoryan kanta nen Barak tan Debora ed betang na Dios diad impanbiktorya?
12 Say Dios na Biblia a nisiglaot ed Megido tan diad kabangibang ya ilog Kishon legan na saray panaon na Israelitan uko-ukom. Diad saray agew nen Ukom Barak tan si propetesan Debora, say Dios so angiter na sinyal ya impanbiktorya ed pinilin totoo to ed kabangibang na Megido. Si Ukom Barak so walaan lambengat na 10,000 lalaki, bang say kakabusol ed leksab na Heneral Sisera so walaan, nilikud ed saray trupa ed leksab, 900 a de-kabayoan a karwahe na bakal. Si Jehova so sinmalet ed bakal nisesengeg ed pinili ton totoo tan impelag to so delap pian agmakagalaw iray mabibiskeg a karwahe na kakabusol. Diad impanbiktoryan kanta a kinanta nen Barak tan Debora ed Dios kayari na mamilagron inkatalo na armada nen Sisera, intawag da so imano ed biang na Dios ed sayan impaneral ed kakabusol:
13 “Saray arari so sinmabi, sikara so akibakal; diad saman et saray arari na Canaan so akibakal ed Taanach diad saray danum na Megido. Anggapo so impakagamor na pilak ya inala. Manlapud tawen a saray bibitewen so akibakal, manlapud telek da et sikara so akibakal a sumpad si Sisera. Saray ilog na Kishon so angitakos ed sikara, saray ilog ed kadaanan iran agew, say ilog na Kishon.”—Uko-ukom 5:12, 19-21.
14. Antoran manangisaran salita na saman ya impanbiktoryan kanta so andi-duaruwan sakey a pikakasi nipaakar ed onsasabin bakal diad Armagedon?
14 Andi-duaruwa, saray apuyanan a salitan angikaputan nen Barak tan Debora na kanta ra kayari na saman ya impanbiktorya ed Megido so onaplika no nipaakar ed onsasabin bakal na Armagedon. Inkanta ra: “Sirin komon amin a kakabusol mo so natawtaw, O Jehova, tan saray manangaro ed sika a singa sano say agew so onsinag ed biskeg to.”—Uko-ukom 5:31.a
Saray Nasyones So Natitipon ed Armagedon
15. (a) Anton nengneng na pasen, sirin, so Armagedon? (b) Anto so sakey ed saray sengegan na marutak a propaganda a mangipapakurang ed saray nasyones diad bakal ed Armagedon?
15 Sirin say Megido so sakey a pasen ya akagawaan na saray sigpot a bakal. Makatunongan, sirin, a say Armagedon so lawak na bakalan ya amin na saray minumundon nasyones natan so manmartsa ed leksab na manangisagyat a puersan adeskribe ed Apocalipsis 16:13, 14. Say “balikas ya impuyan na saray dedemonyo” a mamapakurang ed saray nasyones et say propaganda a sikato so ibubungakngak natan a singa saray marutak a patang ed Biblia. Sakey ed saray sengegan na satan a marutak a propaganda et say “baleg a kolor-apuy a dragon.” Ipapabidbir na Apocalipsis 12:1-9 “so dragon” a si Satanas a Diablo.
16. Diad Apocalipsis 16:13, anto so isisimbolo “na atap ya ayep”?
16 Sananey a sengegan na marutak a propaganda et “say maatap ya ayep.” Diad Apocalipsis 16:13 et sayan simbolikon “atap ya ayep” so nisiglaot ed diniriablon “dragon.” Unong ed Apocalipsis 20:10, sayan “atap ya ayep” so naderal ed ando lan ando lapud pikokoopera to ed simbolikon “dragon.” “Say atap ya ayep” so mangisisimbolo ed interon mapulitikan sistema na sayan mundo a “say dragon” so dios. (2 Corinto 4:4) Sasayakupen to so amin a nanduruman mapulitikan gobierno na sayan mundo.—Ipareng so Daniel 7:17; 8:20, 22.
17. Anto so epekto na singa-patang a propagandan ompapaway a manlapud “atap ya ayep”?
17 Say ontan a sankamundoan a sistema na mapulitikan uley so walaan na nikabiig a propaganda. Tan sayan panangibungakngak, singa-patang a propaganda so sakey ya apuyanan a balikas a manserbin kaiba na apuyanan a balikas na “dragon” diad panipon ed “saray arari,” odino mapulitikan manuley na mundo, diad “bakal na baleg ya agew na Dios a Makapanyarin-amin” a nagawa ed Armagedon.
18. (a) Anto so ipanengneng na ngaran ya Har–Magedon? (b) Anto so insimbolo na sakey a palandey?
18 Sirin say Har–Magedon so mangituturo ed sakey a kipapasen na mundo a manasaglawi ed sakey a sigpot a bakal. Ipapanengneng to a say ultimon kipapasen a sabian na kurang na mundo a saray mapulitikan manuley so mankakasakey ya onsumpa ed linawa na Dios, ta pian say Dios so onkiwas a sumpad sikara unong ed gagala to. Sirin saray arapen so nadetermina diad saray resulta na sayan dugpaan. Diad Megido a mismo, say heograpikon pasen, anggapo so palandey. Balet say palandey so mangisimbolo na prominentin pasen na pandaragupan a mainomay a nanengneng a manlapud arawi na amin a militaryan puersan mantitipon diman.
19, 20. Anton estratehya so usaren na Heneral na mangatatawen a puersa nen Jehova diad Armagedon, tan diad anton resulta?
19 Si Jesu-Kristo, say Heneral na mibabakal a puersa nen Jehova, so diad dakel iran taon et ninmengneng ed katitipon na saray manuley na mundo tan say mibabakal a puersa ra ed Armagedon. Balet sikato so ag-analin mangituturo na anggan anton partikular ya ari tan saray militaryan puersa to a mangabil ed sikara a sansakey tan sirin upoten so puersa na kakabusol. Diad kasuniyan, aabuloyan toran nawalaan na magenap a panaon a mandaragup tan pankakasakeyen daray puersa ra diad sankabalgan a militaryan biskeg. Say makpel a gagala to et say panipon ed sikaran amin ed sakey a panaon!
20 Ditan et nagamoran to so lalon mabiskeg a pambiktorya ed sikara, diad kigloriaan na dilin Hepe na Komando to, si Jehova a Dios, tan diad kapekderan to a mismo bilang, agnasuppiat, say “Ari na arari tan Katawan na kakatawan.”—Apocalipsis 19:16.
[Paimano ed leksab]
a Arum iran reperensya ed Megido so naromog ed 2 Arari 9:27; 23:29, 30; 2 Awaran 35:22; Zacarias 12:11.