Kapitulo 17
Sakey a Duman Awawey Diad Katutulok
1. Akin ya inabuloyan nen Jehova iray taga Babilonia a maneral ed Jerusalem?
1 Diad dakel iran taon sakbay na impaneral na Babilonia ed Jerusalem, pinasakbayan nen Jehova iray Judios ed no anto so onsabi tan no akin. Sikara so manutumbok ed inklinasyon na dili ran kaawetan na puso imbes ya ontulok ed Dios.—Jeremias 25:8, 9; 7:24-28.
2. (a) Makatunongan, antoran gungguna so mandepende diad katutulok ed Dios? (b) Panon so inloob na Israel ed sakey a sipanan a siglaotan ed si Jehova?
2 Agpaskaren nen Jehova so siopaman a manlingkor ed sikato, balet, makatunongan, a nakakaukolan to so katutulok ed amin a mankaliktan na panangabobon to tan diad saray bendisyon na bilay a kaulop na satan. Kayari na impangiliktar to ed Israel a nanlapud Ehipto, imbaga nen Jehova: “No peteg a tuloken yo so boses ko tan peteg a sumpalen yo so sipanan ko, sirin sikayo so magmaliw a nikabiig a kayarian ko a manlapud arum a totoo, lapud say interon dalin so kayarian ko. Tan sikayo a mismo so magmaliw ed siak a sakey a panarian na saray saserdote tan sakey a masanton nasyon.” (Exodo 19:5, 6) Kayari na impangibaga na Dios ed saray nakakaukolan to ed sikara tan nadngel da so impangibasa “ed libro na sipanan,” sikara ed dilin bulos na linawa ra so angawat na responsabilidad a kaulop na satan a relasyon ed Dios.—Exodo 24:7.
3. (a) Diad antoran dalan a say Israel ed kayari to so angipatnag na rebelyoson espiritu ed si Jehova? (b) Akin a saraman ya agawgawa so nikurit ed Biblia?
3 Anggaman kuan, agnambayag et ginmapon pinmatnag so rebelyoson espiritu. Saray anak na Israel so aliwan lupanlupan angitalirak na pananisia ra ed si Jehova; balet diad pananumlang ed ganggan to, dakel so analin mangikames na saray kaugalian na Ehipsios diad panagdayew ed si Jehova. (Exodo 32:1-8) Saginonor et arum so nananap na lingo ed saray lalakin uusaren nen Jehova a bilang nanengneng a manangilaman to. (Numeros 12:1-10; 16:1-3, 31-35) Bilang sakey a nasyon, impanengneng na Israel so kakulangan na pananisia ya onkiwas ed salita na Dios, lapud pinakiwas na takot ed too. (Numeros 13:2, 31-33; 14:1-4; Hebreos 3:17-19) Sano saray impakalukso so agginagala, say mapaabeban nagbabawi so akagamor na panamerdona. Balet diad peryodo na siamiran siglo et say nasyon so nanggagalan nanleglemew ed madibinon nakakaukolan, a sakey-sakey, tan mabetbet a dakel la ed sikara. Saray bengatlan ginawa ra tan say nansumpalan so nikurit ed Biblia a bilang ehemplon pasakbay ed sikatayo.—2 Awaran 36:15-17; 1 Corinto 10:6-11.
4. (a) Sioparay Rekabitas? (b) Antoran obligasyon so impasakbay nen Jehonadab ed sikara?
4 Diad saray agew nen Jeremias, kayarin niiter so naulit-ulit a pasakbay nipaakar ed mauges iran pansumpalan na kurang da, inggeter nen Jehova ed arap na saray Judios so sakey ya ehemplo—saray Rekabitas. Saraya so aliwan-Israelitas, kapolian nen Jehonadab ya angipatnag a sikato so walad nagnap a pitukoyan ed agpanangabuloy nen Jehu na pilalaban ed si Jehova. Sayan Jehonadab (odino, Jonadab) a bilang patriarkan ulo na tribu na Rekabitas so angiganggan ed sikara ya arawian da so alak ya anggad panaon ya andi-geter, ontan met a sikara so agmanayam ed kaabungan odino mandalos noagta manayam ed saray tolda. Sirin sikara so mangipakurang na aliing, simplen bilay, bulos ed kagletan na laman tan saray bisyo ed syudad, legan a mandadayew ed si Jehova kaiba daray Israelitas, a diad limog da et sikara so manaayam.
5. Panon a saray Rekabitas so maabig ya ehemplo ed katutulok?
5 Lapud aglabay na saray Judios so ontalineng ed si Jehova, say Sankatalbaan a Soberano, kasin nailaloan a saray Rekabitas so ontulok ed toon ama ra? Ginawa ra, tan diad maabig ya ehemplo. Anggaman saray Rekabitas so nansalimbeng ed Jerusalem sanen linmubak so Babilonia tan saray armada na Syria ed Juda, sikara so nantultuloy a nanayam ed saray tolda. Balet panon kapekder so desisyon dan agmaniwit na alak, anggaman diad limog na totoon panaayaman da et naabuloyan ya oninum ed satan? Ginanggan nen Jehova si Jeremias ya awiten toray Rekabitas diad pananganan a kuarto ed templo, a mangiparaan na saray kopa na alak tan imbitaan toran oninum. Agda labay. Akin? Mapatnag et inapresya ra so debosyon na ateng da ed si Jehova, atalosan da so maaron panangimano to ed pankaabigan da, tan sirin tinulok da so ganggan to. Aliketan si Jehova ed sayan maabig ya ehemplo na katutulok ya angipatnag ed kakulangan na katutulok na saray Judios ed si Jehova.—Jeremias 35:1-11.
6. (a) Siopa natan iray singa Rekabitas? (b) Siopa so apaneknekan ya antitipo na matungangan Israel?
6 Walaray totoo natan a singa saray Rekabitas. Sikara so “arum a karnero” na Katawan. Balanglan sikara so oninum na alak so aliwan isyu natan. (Ipareng so 1 Timoteo 5:23.) Saya so personal a pamaakaran basta agda lablabasen so iyinum odino manbuanges. (Uliran 23:20; 1 Corinto 6:9, 10) Balet makana so maridios a katutulok. Miduma ed Kakristianoan, sikato so antitipikon apostatan Israel, say modernon-agew a Rekabitan klase so angipanengneng ed saray kiwas a kabat da so kablian na maridios a katutulok. Panon so pangungguna na saya ed sikara?
7. (a) Anton makapaseseg a sipan so ginawa nen Jehova ed saray Rekabitas? (b) Anton ilalo so itarya na satan ed saray modernon-agew a Rekabitan klase?
7 Diad debosyon da, inikdan nen Jehova iray Rekabitas na sakey a sipan a walaan na mabiskeg a mapropetikon kabaliksan ed agew tayo, a kuanto: “Nisengeg ta tinulok yo so ganggan nen Jehonadab ya ama yo tan nantultuloy a sinumpal yo so amin a ganggan to tan ginawa yo so unong na amin ya ingganggan to ed sikayo, sirin saya so imbaga nen Jehova na saray ehersito, say Dios na Israel: ‘Anggapo so kapegpeg a manlapud si Jonadab ya ilalak nen Rekab na sakey a lakin ontalindeg ed arap mo a naynay.’” (Jeremias 35:18, 19) Sikara so kaiba na saray niliktar ed inkaderal na Jerusalem nen 607 K.K.P. Tan say klasen inyanino ra so makaliktar ed onsasabin kadederal na Kakristianoan tan amin a kabiangan na mundo ya independentin mankukurang ed inkasikato, ya ag-amidbir ed inkasoberano nen Jehova.
No Akin a say Katutulok so Aliwan Mainomay
8. Akin a naromog na dakel a totoon say katutulok so mairap?
8 Aromog na dakel a totoo a say katutulok so mairap ya aralen. Sikara so binmaleg ed sakey a mundon balang sakey so ‘manggagawa ed dilin labay to.’ Nayarin labay da so nanaaralan da nipaakar ed bilay da ed leksab na Panarian na Dios. Balet no say kinon so mangulabot ed panag-isip da, nayarin leglemewen da so arum ed saray nakakaukolan na Dios odino mananap ira na lingo ed nengneng na inkipatalos na saraya. (Uliran 8:13; 16:18) Si Naaman, a hepe na armada na Syria ed saray agew nen propeta Eliseo, so walaan na ontan a problema.
9. (a) Panoy inkagawa a si Naaman so linman minengneng ed si Eliseo? (b) Anto so inilaloan to, balet anto so peteg ya agawa?
9 Si Naaman so sinalot na kating. Balet sakey a walad kalangweran ya Israelitan kautibo so makpel ya angibalikas na pananisia to a si Naaman so onabig no sikato lambengat so onla ed si propeta nen Jehova ya Eliseo, si Naaman so nambiahe ed Israel. Diad saray kabayo tan karwahe ed bakal et sikato so linma ed abung nen Eliseo. Natan, si Naaman so sakey a prominenten too tan inilaloan to si Eliseo ya ompaway a miabet ed sikato tan insan ondalan ed sakey a seremonya, ontawag ed si Jehova tan iyan-andawes to so lima to ed asakitan a laman ya anggad satan so onabig. Imbes, si Eliseo so basta angibaki na mensahero a mangibaga ed sikato ya onla ed Ilog Jordan tan diman et manames a maminpito.—2 Arari 5:1-12.
10. (a) Panon so inkiwas nen Naaman? (b) Anto ed kaunoran so anenyeg ed sikaton ontulok? (c) Anto so nansumpalan?
10 Asakitan so kinon nen Naaman. Tinmaynan a sisasanok. Balet diad impikatunongan na saray ariripen to ed sikato, sikato so nampaabeba ed pananisia. “Diad saman et sikato so linma tan linmegep ed Jordan ya aminpito unong ed salita na too na tuan Dios; a kayari to et say laman to so pinmawil a singa say laman na melag ya ugaw tan nagmaliw a malinis.” Akumbinse si Naaman a si Jehova so alenleneg a tuan Dios, tan amoria to, anggaman ed antimanon reaksion to, saray panangidirihe nen Eliseo so peteg a nanlapud Dios.—2 Arari 5:13-15.
11. (a) Diad antoran dalan a say “arum a karnero” so inretrato nen Naaman? (b) Antoran importantin leksion so nepeg tayon aralen ya amin?
11 Kasi ta nanengneng mo so arum ed saray ugali nen Naaman ed inkasika? A singa tua ed arum iran aliwan-Israelitas ya angagamil na pananisia, si Naaman so nausar ed Kasulatan a mangiretrato ed “arum a karnero” ya akikasakey ed tuan panagdayew. Amin na saraya, lapud nianak ed kasalanan, so aminsan et asakitan ed espiritual. Nakaukolan dan amin so mananap na tulong na alanaan ya aripen a klase nen Jehova tan insan onkiwas a situtulok ed imbangat na sayan “aripen” ed sikara a manlapud Salita na Dios. (Mateo 24:45) Arum ed aminsan a panaon et agda inapresya so amin a Makasulatan a simbawan niiter ed sikara—a singa say pankaukolan na iyatendin maparanay ed saray pantitipon ed kongregasyon, say kaimportantian na isian a manlapud mundo odino diad Kristianon bautismo ed danum. Nayarin sikara ni ingen so agmanggawa na dedikasyon tan manpabautismo ed danum lapud say puso ra so onsumpa ed pankaukolan na ‘pangitalirak na inkasika’ ta pian magmaliw a patumbok nen Kristo. Diad arum iran kipapasen et balawen da so nengneng na kikiiter na simbawa ed sikara na saray responsabli ed kongregasyon. Balet nasabi panaon et amin a tuan magmaliw ya “arum a karnero” na Katawan et nakaukolan dan aralen so kaimportantian na kaumildian tan maaron katutulok.—Santiago 4:6; Mateo 16:24.
Ganggan a Mangungguna ed Sikatayo
12, 13. (a) Akin a say katutulok ed saray ganggan nen Jehova so mangungguna ed sikatayo? (b) Panon so kiilustra na saya?
12 Legan a nakabat tayo si Jehova tan saray dalan to, naapresya tayo no panon a tua iray salitan sinalita to ed saray ariripen to ed imbeneg iran panaon: “Siak, si Jehova, a Dios mo, say Sakey a mangibabangat ed sika na pankaabigan mo, say Sakey a manggawa ed sikan mankurang ed dalan a nepeg mon panakaran. O no sika lambengat so peteg a mangimano ed saray ganggan ko!” (Isaias 48:17, 18) Say magunaet a pilalek nen Jehova et say pakapaliis na saray totoo ed desyang tan panggayagaan so bilay diad pangimano ed saray ganggan to. Kabat to no panon so inkagawa tayo tan no anto so mangitarok ed sikatayo na peteg a liket. Papasakbayan to itayo a sumpad konduktan mandutak ed sikatayo odino maneral na relasyon tayo ed arum.
13 Saramay angimano ed pasakbay to a sumpad pilalawanan tan pikakalugoran so asalba ed emosyonal a gonigon, sakit tan inkianak na saray bastardo a pawalaen na saraya. (1 Corinto 6:18; Hebreos 13:4) Diad pangiyaplika ed simbawa a singa say wala ed 2 Corinto 7:1, sikara so nibulos a manlapud panagtabako tan arum iran druga, a maneral na bunigas na laman tan mansumpal ed masakbay ya ipapatey. Say ganggan ton ‘onarawi a manlapud dala’ so tinmulong ed saray ariripen ton mamabiskeg na panagmatalek da ed sikato a bilang say Sakey a pandependian na amin ya iilaloan da a bilay, tan ontan met et sinalimbengan tora a sumpad makapataktakot a sakit a nayarin ikayat na panangiyalis na dala.—Gawa 15:28, 29.
14. Panon so kagunggunaan tayo diad pananap ya ununa ed Panarian imbes a diad pibabali tayon agnakaukolan ed mundo?
14 Anggad sikatayo so wala ni ed mundo, seguradon wala so karakel na nakakaukolan a pakapiarap ed satan. Balet papasakbayan itayo nen Jehova ya agtayo iteteen so ilalo tayo ed sikato, a magmaliw a kabiangan to. Kabat to no anto so itatarya na arapen a para ed mundo. Agaylan kakulangkulangan so panusar na bilay na sakey diad pamaalagey ed no anto so igeba na Dios! Lalon mauges ni, saramay manggawa na ontan so makaromog ya idadasig da so kapalaran da ed mundo ya angidebotoan da na bilay da. Agaylan makagungguna, sirin, so konsehon inter na Anak na Dios: Anapen so Panarian na Dios! Sikato so unaen ed bilay yo!—1 Juan 2:17; Mateo 6:33.
15. (a) Pian magmaliw a kaiba na saraman so makagamor ed abalang nen Adan, anto so nepeg tayon aralen a gawaen? (b) Panon so pansalita nen Jehova ed sikatayo legan na Milenyo?
15 Tekep na nagnap a pikakabat ed nakakaukolan tayo, ipaparaan nen Jehova so totoo to a para ed bilay diad matunong a balon sistema na bengabengatla to. Say katutunganga ed biang nen Adan so angitonton ed atooan ya inkayadyari, impakabalang na maandon bilay tan inkapagit ed Paraiso. Segurado a no labay tayo so magmaliw a kaiba na saraman so nabendisyonan ed saman so abalang nen Adan, nepeg ya iter tayo so pamatnagan a sikatayo so manimano no say Dios so mansasalita. Tan panon so pansalita to ed sikatayo legan na Milenyon onsabi, legan a say katooan so nitatarok ed inkayadyari? Diad panamegley na Mesianicon Panarian. Kasin satan a gobierno so walaan met na nanengneng a mangaraldalin iran manangilaman? On. Say Ari so walaan ed serbisyo to na “saray piprinsipe ed amin a dalin.” (Salmo 45:16; ipareng so Isaias 32:1, 2.) Diad panamegley na maaron katutulok ed sayan piprinsipe, ipatnag na katooan so katutulok ed mangatatawen ya Ari ra.
16. Akin a say katutulok ed saray mamatatken so sakey a salimbeng natan, tan panon a satan so maabig a panagparaan a para ed bilay diad Balon Sistema na Dios?
16 Diad pamparaan ed satan a panaon, itatarya la nen Jehova natan so kipapasal ed panamegley na nanengneng a teokratikon muyongan to. Diad dalem na saray kongregasyon et pinatalindeg toray mamasiken ed espiritual, odino mamatatken. Iter da so nakaukolan a panangasikaso ed saray miting na kongregasyon tan mangipangulo diad panangipulong ed mensahe na Panarian. Tulongan da so amin a malabay a manserbi ed si Jehova a mangaral ed no panon so pangiyaplika ed saray prinsipyo na Biblia ed bilay da tan sikara so simamaaron mamapasakbay a sumpad saray patit a nayarin maneral ed relasyon na sakey ed Dios. Saray Tasi nen Jehova ed sankamundoan so sikakabat met a say pangimano ed panangiwanwan na saray mamatatken so mabetbet a mansumpal diad kipreserba na bilay legan na saray bagyo, yegyeg tan diad iterak na armadon karawalan. Say kongregasyon so aliwan kayarian na saray mamatatken; noagta kayarian na Dios. Saray mamatatken so agmangibabagan sikara so apuyanan. Balet, a singa ipanengneng na Kasulatan, sikara so uusaren na Dios a mangipangulo tan say katutulok ed sikara so mangipatnag na respeto ed areglon uusaren nen Jehova diad pangiparaan ed saray ariripen to a para ed kililiktar ya onloob ed Balon Sistema.—Gawa 20:28; Hebreos 13:17.
17. Anto so nepeg a mamakiwas ed sikatayon magmaliw a matulok?
17 Anggaman kuan, aliwa lambengat a say pilalek ed pagmaliw a kaiba na saray niliktar ed onsasabin kadederal na mundo so mamakiwas ed ontan a katutulok. Wala ni so nagkalalo. Anto? Say apresasyon ed bilay tan ed amin a probisyon a ginawa nen Jehova a mamabiskeg ed satan. Say pisasalamat diad saray langkap to a mamayaman ed saray bilay tayo—say abilidad a mankatunongan, say mangapresya ed kalimgasan tan espiritual a kablian, say kapasidad a mangamta tan mandayew ed Amalsa tayo. Ontan met, say pikakabat ed baleg ya aro ed dilin biang na Dios so amakiwas ed sikaton mangiter ed dilin Anak to a mangiter na bilay ton imbagat ta pian nawalaan itayo na pankanawnawan manbilay na ando lan ando.
18. Sano nakabatan tayon maong so Dios, panon so panmoria tayo ed katutulok ed sikato tan diad muyongan to?
18 Para ed saraman so mikabat ed Dios a maong, say katutulok so aliwan sakey ya agmakapaliket. Say suston pakatalos ed saray gagala to tan nakakaukolan to, a dingan na pakaeksperiensia ed saray maabig a resulta diad pangiyaplika ed saraya, so agmangiter na panduaruwa ed kanonotan da a say panggawa ed saray bengatla diad dalan na Dios so alenleneg a makatunongan tan makabat a kurang. Bidbiren da a satan so sakey a salimbeng. Sikato met so sakey a dalan ed pangipanengneng na panangaro ra ed Dios. Naromog da so baleg a liket diad katutulok ed sikato.—1 Juan 5:3; Salmo 119:129.