AUGUST 31–SEPTEMBER 6, 2026
EDWƐNE 89 Tie, Di Zo, Na Nyia Nyilalɛ
Bɛnlea Kɛzi Bɛtie Edwɛkɛ La Boɛ
“Bɛnlea kɛzi bɛtie edwɛkɛ la boɛ.”—LUKU 8:18.
BODANE
Yɛbazukoa deɛmɔti ɔhyia kɛ yɛkɔ debiezukoalɛ nee nyianu ngakyile a yɛtie edwɛkɛ mɔɔ bɛlɛka la kpalɛ nee kɛzi yɛbahola yɛayɛ zɔ la anwo debie.
1-2. (a) Adenle boni a Gyihova dua zo maa ye menli sunsum nu aleɛ ɛnɛ a? (Edwɛne 23:1, 2, 5) (b) Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a?
ƐNƐ, Gyihova maa yɛ sunsum nu aleɛ dɔɔnwo. Ɔti yɛ nee Devidi mɔɔ hanle kɛ “Gyihova le me Neavolɛ. Menrɛhyia ɛhwee” la yɛ adwenle.—Kenga Edwɛne 23:1, 2, 5.
2 Yɛ asafo debiezukoalɛ ne mɔ le adenle ko mɔɔ Gyihova dua zo maa yɛ sunsum nu aleɛ ɛnɛ a. Yɛkɔ debiezukoalɛ a, ɔyɛ a yɛta yɛti ninyɛne mɔɔ yɛzukoa bɛ ɛlɛ la anu. Saa ‘yɛgyi nɔhalɛ ne anu kpundii’ bɔbɔ a, yɛhyia ngakyelɛ ɛhye mɔ. (2 Pita 1:12) Noko saa deɛ mɔɔ yɛlɛsukoa la le debie mɔɔ wɔde ye fane dɔɔnwo a, asoo ɔyɛ se ɔmaa wɔ kɛ ɛbava wɔ adwenle wɔazie zo ɔ? Ɛnee edwɛkɛ ɛhye baboa wɔ. Ɔbamaa yɛahakye deɛmɔti ɔhyia kɛ yɛkɔ debiezukoalɛ a yɛtie edwɛkɛ mɔɔ bɛlɛka la kpalɛ la. Bieko, yɛbazuzu mɔɔ ɔwɔ kɛ bɛdabɛ mɔɔ bɛkilehile wɔ asafo ne anu la yɛ amaa yeanyɛ se kɛ tievolɛma badie bɛ edwɛkɛ ne la anwo. Eza yɛbanlea nzuzulɛ bie mɔ mɔɔ ɔbaboa yɛ yeamaa yɛadie edwɛkɛ kpalɛ la. Noko maa yɛlimoa yɛnlea ahenle mɔɔ ɔtendɛ ɔkile yɛ wɔ debiezukoalɛ bo la.
KAKYE KƐ GYIHOVA A ƐLƐTENDƐ AHILE YƐ A
3. Adenle boni a Gyihova dua zo tendɛ kile yɛ a, na kɛzi ye azonvolɛ fa ye Edwɛkɛ ne di gyima kpalɛ ɛ?
3 Gyihova dua ye Edwɛkɛ Baebolo ne azo a ɔtendɛ ɔkile yɛ a. (2 Tim. 3:16, 17) Ɛnee Gyisɛse ze ye zɔ. Ɔti ɔlɛkilehile menli ne a, dahuu ɔtwe bɛ adwenle ɔkɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne ɛleka mɔɔ fɛta wɔ mekɛ mɔɔ fɛta la anu, na yemɔ hanle menli ne maanle bɛbizale bɛ nwo kɛ: “Kɛ ɔyɛle mɔɔ nrenyia ɛhye ze Ngɛlɛlera ne zɛhae wɔ mekɛ mɔɔ ɔtɛkɔle sukulu biala la ɛ?” (Dwɔn 7:15) Mɔɔ menli mɔɔ kulo kɛ bɛsukoa Gyihova anwo debie la dele kɛ Gyisɛse ɛlɛkilehile Nyamenle Edwɛkɛ ne anu la, bɛ nye liele. Zɔhane ala a alimoa Kilisienema noko yɛle a. Kɛ neazo la, ɛnee ɛzoanvolɛ Pɔɔlo nee Apɔlɔso twe adwenle kɔ Ngɛlɛlera ne azo wɔ mekɛ mɔɔ bɛ nee awie mɔ ɛlɛsuzu edwɛkɛ bie anwo la. (Gyi. 17:2, 3; 18:24, 28) Yɛdayɛ Gyihova Alasevolɛ noko ze kɛ yɛ mbuluku, JW broadcasting, ɛdendɛlɛ ngɛlata yɛɛ vidio ne mɔ anu edwɛkɛ ne amuala vi Baebolo ne anu. Ɔti mediema mɔɔ lɛ gyimalilɛ wɔ debiezukoalɛ ne mɔ abo la fa Baebolo ne a kilehile a. Na bɛngenga nuhua edwɛkɛ ne bɛngile yɛ ala, emomu bɛboa yɛ bɛmaa yɛte ɔ bo na yɛnwu kɛzi yɛbava mɔɔ yɛzukoa la yɛali gyima la. (Luku 24:32) Zɔhane ati saa menli dɔɔnwo ba yɛ debiezukoalɛ ne mɔ bie a, bɛ nye die kɛzi Gyihova menli ne fa Baebolo ne di gyima la anwo.
4. Duzu a edwɛkɛ agbɔkɛ “ɛte” nee “ɛlɛtie” abo kile a?
4 Fane dɔɔnwo, saa bɛfa edwɛkɛ agbɔkɛ “ɛte” nee “ɛlɛtie” bɛdi gyima wɔ Baebolo ne anu a, ɔkile kɛ ɛyɛ tieyɛ wɔamaa awie. Ɔti saa Gyihova ɛlɛdua ye Edwɛkɛ ne azo adendɛ ahile yɛ wɔ yɛ debiezukoalɛ ne mɔ abo na yɛte mɔɔ ɔkulo kɛ yɛyɛ la abo kpalɛ a, ɔmmaa ɔnyɛ se kɛ yɛbayɛ tieyɛ yɛamaa ye. Saa yɛtie Gyihova na yɛyɛ mɔɔ ɔka la a, ɔ nye die kpalɛ.—Mrɛ. 27:11.
DUZU ATI A ƆWƆ KƐ YƐTIE EDWƐKƐ KPALƐ WƆ DEBIEZUKOALƐ BO A?
5. Saa yɛkulo Gyihova a, duzu a ɔbamaa yɛayɛ a? (Dwɔn 4:23, 24; 1 Dwɔn 5:3)
5 Ɔkile kɛ yɛkulo Gyihova. (Mat. 22:37) Mekɛ mɔɔ yɛlɛsukoa Gyihova anwo ninyɛne dɔɔnwo la, ɛnee ɛlɔlɛ mɔɔ yɛlɛ yɛmaa ye la ɛlɛyɛ kpole. Na ɛlɔlɛ zɔhane ka yɛ maa yɛnyia ɛhulolɛ kɛ yɛbadie ye, yɛayɛ mɔɔ ɔka la na yɛazonle ye wɔ adenle mɔɔ ɔdie ɔto nu la azo.—Kenga Dwɔn 4:23, 24; 1 Dwɔn 5:3.
6. Duzu a yɛsukoa wɔ yɛ debiezukoalɛ ne mɔ abo a?
6 Ɔkile kɛ yɛkulo menli. (Mat. 22:39) Saa yɛkɔ debiezukoalɛ a, Gyihova kilehile yɛ kɛzi yɛbaboa yɛ mediema diedima nee bɛdabɛ mɔɔ bɛnle asafo ne anu la. Kɛ neazo la, Kulo Menli—Maa Bɛyɛ Ɛdoavolɛma brohyua ne ɛboa yɛ ɛmaa yɛzukoa subane mɔɔ yɛbala ye ali wɔ daselɛlilɛ nu la. Asoo ɔyɛ se ɔmaa wɔ kɛ ɛ nee awie mɔ babɔ adawubɔlɛ bo ɔ? Saa zɔhane a ɔde a, ɛnee nea kɛzi ɛ mediema yɛ nwolɛ neazo wɔ dapɛne avinli debiezukoalɛ ne sukoavo foa ɛdeɛ ne anu la boɛ.
7. Duzu ati a ɔhyia kɛ yɛkɔ zo yɛtie Gyihova a?
7 Ɔkile kɛ yɛkulo ngoane. Tieyɛ bamaa yɛahola yɛanyia ngoane kɛmɔ tete nɔhalɛ azonvolɛ mɔɔ bɛdiele Gyihova la noko nyianle ngoane la. (Dit. 32:44-47) Saa yɛkɔ debiezukoalɛ na yɛtie edwɛkɛ ne kpalɛ a, ɔbamaa yɛanyia anwosesebɛmaanlɛ mɔɔ ɔbaboa yɛ yeamaa yɛagyinla kpundii yɛahendɛ ewiade fofolɛ ne mɔɔ ɛlɛba la. (Wlo. 8:25) Ɔti ɔhyia kɛ yɛtie Gyihova ɛnɛ ɔluakɛ yɛwɔ awieleɛ mekɛ ne anu na ɔwɔ kɛ yɛmaa yɛ nye da ɛkɛ wɔ sunsum nu.—Mat. 24:42-44; Yek. 1:3.
MƆƆ YƐBAHOLA YƐAYƐ YƐABOA AWIE MƆ LA
8. Duzu ati a ɔwɔ kɛ mediema mɔɔ kilehile wɔ bama ne azo la kɔ zo nyia anyuhɔlɛ ɛ?
8 Ɔwɔ kɛ mediema mrenyia mɔɔ kilehile wɔ bama ne azo la, titili bɛdabɛ mɔɔ bɛmaa bagua nu ɛdendɛlɛ la kɔ zo nyia anyuhɔlɛ wɔ bɛ ngilehilelɛ nu. Ɔluakɛ saa bɛgyinla Baebolo ne azo bɛsiezie bɛ ɛdendɛlɛ ne kpalɛ a, ɔbahola yeahwe menli yeara nɔhalɛ ne anu na yeaboa mediema diedima yeamaa bɛadɛnla nɔhalɛ ne anu. Ɛhye ati, ɔnle kɛ bɛdabɛ mɔɔ bɛlɛ gyimalilɛ wɔ debiezukoalɛ bo la bu kɛzi bɛ gyimalilɛ ne bahola aboa awie mɔ la debie ekyi. Yemɔti saa ɛnyia ɛdendɛlɛ bie a, nea kɛzi ɛbava ninyɛne mɔɔ yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu la wɔali gyima la. Ninyɛne ɛhye mɔ fale bɛdabɛ mɔɔ bɛmaa bagua nu ɛdendɛlɛ la anwo ɛdeɛ, noko saa yɛnyia ɛdendɛlɛ biala a yɛbahola yɛava yɛali gyima.—2 Tim. 4:2; Tae. 1:9.
9. Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛhyehyɛ wɔ ɛdendɛlɛ ne boɛ a?
9 Hyehyɛ wɔ ɛdendɛlɛ ne boɛ. Saa ɛlɛmaa ɛdendɛlɛ a, ɛkulo kɛ wɔ tievolɛma ne te wɔ edwɛkɛ ne abo ndɛndɛ. Saa wɔ edwɛkɛ ne yɛ kpomgbondee a, wɔ tievolɛma ne adwenle bavi zo. Ɔti kɛ ɔkɛyɛ na wɔahola wɔahyehyɛ wɔ ɛdendɛlɛ ne boɛ ɛ? Nea nzuzulɛ bie mɔ: (1) Ka edwɛkɛ titili mɔɔ ɛbaha nwolɛ edwɛkɛ la wɔ mɔlebɛbo ne ala. (2) Kilehile edwɛkɛ titili ne mɔ anu ngoko. Saa ɛkilehile edwɛkɛ titili ko biala anu ɛwie a, gyinla ekyii na ka edwɛkɛ titili bieko mɔɔ ɛbahilehile nu la kolaa na wɔadoa zo. (3) Saa ɛwie a ti edwɛkɛ titili ne mɔ anu sikalɛ fa dwula wɔ ɛdendɛlɛ ne.
10. Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛmaa ɛ nye die edwɛkɛ ne anwo a?
10 Maa ɛ nye ɛlie edwɛkɛ ne anwo. Saa ɛ nye die edwɛkɛ bie anwo a, ɔmaa ɛnyia ɛhulolɛ kpole kɛ ɛbaha nwolɛ edwɛkɛ wɔahile awie mɔ. (Mrɛ. 2:4, 5; Gyi. 4:20) Ɔti saa ɛdwenledwenle wɔ gyimalilɛ ne nee ngɛlɛlera mɔɔ wɔ nu la anwo a, ɔbamaa ɛ nye alie nwo. Adiema nrenyia bie mɔɔ wɔ United States mɔɔ yebo ɛvolɛ 70 la hanle ɛdendɛlɛ bie mɔɔ ɔdiele wɔ mekɛ mɔɔ ɔle kakula kpavolɛ la anwo edwɛkɛ kɛ: “Metɛkakye kɛzi tendɛvolɛ ne maanle yɛ anwosesebɛ kɛ saa yɛlɛkenga Nyamenle Edwɛkɛ ne a ɔwɔ kɛ yɛdwenledwenle nwo kpalɛ la. Ɔvale anwodozo kpole a ɔdendɛle a yɛɛ ɔhilehilele kɛzi yɛbayɛ ye la anu wienyi. Ɛdendɛlɛ zɔhane hakyile me ɛbɛlabɔlɛ yɛɛ ɔhanle kɛzi mekenga Baebolo ne yɛɛ me nee Gyihova agɔnwolɛvalɛ ne.”
11. Duzu ati a ɔle kpalɛ kɛ ɛbaha nzuzulɛ fɔɔnwo mɔɔ wɔ tievolɛma bahola ava ali gyima la ɛ? (1 Timote 4:13-16)
11 Dwenle mɔɔ ɔbaboa wɔ tievolɛma la anwo na kile bɛ kɛzi bɛbava bɛali gyima la. Kɛ anrɛɛ ɛbaha edwɛkɛ ne ala la, fa Baebolo ne maa wɔ tievolɛma ne anwosesebɛ na ka nzuzulɛ fɔɔnwo mɔɔ bɛbahola bɛava bɛali gyima la anwo edwɛkɛ kile bɛ. Kɛ neazo la, ɛzoanvolɛ Pɔɔlo hanle ninyɛne fɔɔnwo mɔɔ ɔbaboa Timote yeamaa yeabikye Gyihova kpalɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɔlɛyɛ ye gyimalilɛ ne wɔ Ɛfɛsɛse la hilele ye. (Kenga 1 Timote 4:13-16.) Ɔti dwenle ninyɛne mɔɔ ɔbaboa wɔ tievolɛma ne la anwo na boa bɛ maa bɛnwu kɛzi bɛbava edwɛkɛ mɔɔ wɔha wɔhile bɛ la bɛali gyima la.
12. Duzu ati a ɔle kpalɛ kɛ ɛbavi ahonle nu wɔadendɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɛlɛmaa ɛdendɛlɛ la ɛ?
12 Saa ɛlɛbobɔ wɔ ɛdendɛlɛ ne azo a anrɛɛ maa ɔvinde ɛ nloa amaa wɔahola wɔamaa ye wɔ adawubɔlɛ adenle zo. Mmakɛlɛ edwɛkɛ biala mɔɔ ɛkulo kɛ ɛka la na ɛkenga ɛkile bɛ. Emomu, ɔwɔ kɛ ɛfi wɔ ahonle nu ɛtendɛ amaa wɔ tievolɛma ahola ali wɔ edwɛkɛ ne anzi na bɛade ɔ bo kpalɛ. Maa Ɛ Nye Ɛbolo Ɛgengalɛ Nee Ngilehilelɛ Nwo brohyua ne hanle kɛ: “Fi ahonle nu tendɛ maa wɔ tievolɛma ɛnwu kɛzi ɛte nganeɛ wɔ bɛ nwo nee edwɛkɛtile ne anwo la.” Saa ɛfi wɔ ahonle nu ɛtendɛ a, wɔ tievolɛma ne anye balie wɔ edwɛkɛ ne anwo, ɔti bɛbadie ye kpalɛ na bɛava bɛabɔ bɛ ɛbɛla.
13. Duzu ati a ɔwɔ kɛ bɛdabɛ mɔɔ bɛkilehile wɔ asafo ne anu la maa tendɛvolɛma mɔɔ bɔ mɔdenle la boa bɛ ɛ? (Eza nea nvoninli ne.)
13 Maa tendɛvolɛ mɔɔ bɔ mɔdenle la ɛboa wɔ. Kɛ neazo la, kolaa na wɔamaa wɔ ɛdendɛlɛ ne la, ɛbahola wɔava edwɛkɛ mɔɔ wɔhɛlɛ mɔɔ ɛkulo kɛ ɛfa ɛdi gyima wɔ wɔ ɛdendɛlɛ ne anu la wɔahile tendɛvolɛ mɔɔ bɔ mɔdenle la wɔamaa yeahile ye adwenle na wɔava ye nzuzulɛ ne wɔaboka wɔ ɛdendɛlɛ ne anwo. Eza maa wɔ ɛdendɛlɛ ne kile ye amaa yeaha ɛleka mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛyɛ ye boɛ la yeahile wɔ. (Mrɛ. 1:5) Ɔyɛ a yɛdayɛ mumua ne yɛngola yɛnwu ɛleka mɔɔ ɔwɔ kɛ yɛyɛ ye boɛ la, ɔti adiema bie bahola aboa yɛ yeamaa yɛ edwɛkɛ ne anu ala ɛkɛ. Yɛkulo kɛ yɛnyia anyuhɔlɛ kɛ tendɛvolɛma nee kilehilevolɛma amaa yɛ tievolɛma ahola anyia ninyɛne mgbalɛ mɔɔ wɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne anu la azo nvasoɛ.a
Maa tendɛvolɛ mɔɔ bɔ mɔdenle la ɛboa wɔ amaa wɔanyia anyuhɔlɛ (Nea ɛdendɛkpunli 13)
MƆƆ BABOA WƆ YEAMAA WƆAYƐ TIEVOLƐ KPALƐ LA
14. Duzu ati a ɔwɔ kɛ yɛnyia Edwɛne 119 kɛlɛvolɛ ne subane ne bie a? (Edwɛne 119:24, 111, 167)
14 Ɔwɔ kɛ yɛmaa Gyihova ngakyelɛ ne mɔ anwo kyia yɛ. Yɛ muala yɛhyia Nyamenle ngakyelɛ ne mɔ amaa yɛahola yɛagyinla ngyegyelɛ mɔɔ yɛyia wɔ ‘mekɛ ɛhye mɔɔ anu yɛ se’ anu la anloa. (2 Tim. 3:1) Saa yɛkɔ debiezukoalɛ na ɔzɔho kɛ yɛde edwɛkɛ ne mɔɔ bɛlɛka la fane dɔɔnwo bɔbɔ a, ɔwɔ kɛ yɛnyia subane mɔɔ Edwɛne 119 kɛlɛvolɛ ne nyianle ye wɔ Nyamenle ngakyelɛ ne mɔ anwo la bie. Saa yɛyɛ ye zɔ a, ɔbaboa yɛ.—Kenga Edwɛne 119:24, 111, 167.
15. Duzu a baboa yɛ amaa yɛ nye ahɔ zo alie edwɛkɛ mɔɔ yɛsukoa ye wɔ debiezukoalɛ bo la anwo a?
15 Ɔwɔ kɛ yɛmaa yɛ nye sɔ sunsum nu aleɛ mɔɔ bɛfa bɛmaa yɛ la. Ɛnee ɔwɔ kɛ Yizilayɛma noko anye sɔ mana ne mɔɔ Gyihova vale maanle bɛ wɔ mekɛ mɔɔ bɛlua fienemgbole ne anu la dahuu. (Ɛzɛ. 16:15, 31) Mɔlebɛbo ne, Yizilayɛma anye liele mana ne anwo, ɔluakɛ Gyihova a vale maanle bɛ a, ɛnee ɔyɛ fɛ yɛɛ ɔboale bɛ ɔmaanle bɛdɛnlanle ngoane nu. Noko akee mekɛ ɛlɛkɔ la, mana ne vonlonle bɛ nuhua bie mɔ. (Nɔm. 21:5) Duzu a yɛsukoa yɛfi nu a? Ɔnle kɛ yɛbu sunsum nu aleɛ mɔɔ bɛfa bɛmaa yɛ ɛnɛ la kɛ nwolɛ ɛngyia anzɛɛ yɛde dedee. Emomu, ɔwɔ kɛ yɛkɔ zo yɛbu sunsum nu aleɛ kɛ ɔvi Gyihova ɛkɛ. Ɔwɔ kɛ yɛkakye kɛ akɛlɛ nɔhavo ne dwenlenle edwɛkɛ ne anwo kpalɛ na bɛahɛlɛ bɛamaa yɛ kɛ yɛzukoa. Eza ɔwɔ kɛ yɛkakye kɛ nrɛlɛbɛ mɔɔ wɔ edwɛkɛ mɔɔ bɛfa bɛbɛlɛ yɛ anu la bahola alie yɛ ngoane.—Mrɛ. 3:13, 16-18; Dwɔn 17:3.
16. Duzu a boa mediema bie mɔ mɔɔ bɛzonle Gyihova bɛhyɛ la maa bɛtie edwɛkɛ kpalɛ wɔ debiezukoalɛ bo a? (Eza nea ɛlɛka, “Nzuzulɛ Mɔɔ Ɔbaboa Wɔ Yeamaa Wɔadie Edwɛkɛ Kpalɛ La.”)
16 Yɛsukoa awie mɔ neazo ne a ɔbahola yeaboa yɛ. Nea mɔɔ boa mediema bie mɔ mɔɔ bɛzonle Gyihova bɛhyɛ la ɔmaa bɛtie edwɛkɛ kpalɛ wɔ debiezukoalɛ bo la. Ashley mɔɔ ɛva ɛvolɛ mɔɔ bo 30 ɛzonle Gyihova la hanle kɛ: “Saa medimoa mesukoa ninyɛne mɔɔ yɛbazukoa ye wɔ debiezukoalɛ bo la kolaa na meahɔ a, ɔmaa metie edwɛkɛ ne kpalɛ. Noko saa meanyɛ ye zɔ a, ɔmmaa mengola memmaa mualɛ yɛɛ me adwenle noko kpɔsa.” József mɔɔ ɛva ɛvolɛ 52 ɛzonle Gyihova la hanle kɛ: “Me nye die nwo kɛ mebadie edwɛkɛ mɔɔ mede ye ɛlɛ la bieko ɔluakɛ meze kɛ ahenle bahilehile nu wɔ adenle gyɛne zo na yemɔ maa mete edwɛkɛ ne abo kpalɛ.” Ɔdoale zolɛ kɛ: “Saa tendɛvolɛ ne ɛmbɔ mɔdenle kpalɛ a, mefa me adwenle mesie Baebolo ne anu edwɛkɛ mɔɔ ɔlɛkilehile nu la azo na tɛ kɛzi ɔtendɛ la.”
17. Duzu a ɛbahola wɔayɛ amaa wɔadie edwɛkɛ kpalɛ wɔ debiezukoalɛ bo a? (Eza nea nvoninli ne.)
17 Saa ɛfa nzuzulɛ mɔɔ doa zo la anu ko anzɛɛ dɔɔnwo ɛdi gyima a, ɔbaboa wɔ yeamaa wɔadie edwɛkɛ kpalɛ. (1) Mmadi aleɛ dɔɔnwo kolaa na wɔahɔ debiezukoalɛ amaa wɔanla. (2) Kɔ ndɛ na kpondɛ ɛleka tɛnla kolaa na bɛabɔ ɔ bo. (3) Fa wɔ fonu ne to ɛleka mɔɔ ɔnrɛzu ɔnrɛgyegye wɔ yɛɛ mmamaa ɔtwehwe wɔ adwenle wɔ mekɛ mɔɔ debiezukoalɛ ne ɛlɛkɔ zo la. (4) Fa wɔ adwenle bu mɔɔ bie a tendɛvolɛ ne baha nwolɛ edwɛkɛ la. (5) Nea tendɛvolɛ ne. (6) Yɛ edwɛkɛ titili ne mɔ anwo kɛlɛtokɛ ngyikyi anzɛɛ dolɔdolɔ nwolɛ nvoninli. (7) Bɔ mɔdenle kɛ ɛbanwu ngɛlɛlera titili mɔɔ bɛlɛfa bɛali gyima yɛɛ kɛzi ko biala fale edwɛkɛ ne anwo la. (8) Biza ɛ nwo kɛ, ‘Kɛ ɔkɛyɛ na meava edwɛkɛ ɛhye meaboa awie wɔ asafo ne anu anzɛɛ azɛlɛsinli ne anu ɛ?’ (9) Kolaa na wɔahɔ nyianu bie la, dimoa nea kenle ne anu edwɛkɛtile ne, ɛdendɛlɛ ngakyile mɔɔ bɛbamaa nee ngɛlɛlera titili mɔɔ ɛdendɛlɛ ko biala gyi zo la. (10) Tɛnla aze koonwu tie edwɛne mɔɔ bɛbɔ nee vidio mɔɔ bɛye kolaa na bɛabɔ gyimalilɛ ne abo la fa siezie wɔ ahonle.
Kɔ zo tie Nyamenle ngakyelɛ ne mɔ, mmamaa ɛlɛtɔlɔneke ninyɛne twehwe wɔ adwenle (Nea ɛdendɛkpunli 17)
KƆ ZO TIE GYIHOVA
18. Duzu ati a ɔwɔ kɛ yɛkɔ zo yɛtie edwɛkɛ wɔ debiezukoalɛ bo a?
18 Ɔwɔ kɛ yɛkɔ zo yɛtie edwɛkɛ kpalɛ wɔ debiezukoalɛ bo, ɔluakɛ saa yɛyɛ ye zɔ a ɛnee yɛlɛmaa Gyihova ava yɛ alua “tenleneyɛlɛ ndenle nu.” (Edw. 23:3; 31:3) Yɛhyia folɛdulɛ mɔɔ bɛfa bɛmaa yɛ la anwo amaa yɛamminli yɛanvi adenle ne azo. Ɛhye ati, ‘nea kɛzi ɛtie edwɛkɛ la boɛ’ na fa adehilelɛ mɔɔ ɛnyia ye wɔ debiezukoalɛ bo la di gyima. (Luku 8:18) Bɛdabɛ mɔɔ bɛtie Gyihova la anye balie ɛnɛ na bɛanyia dahuu ngoane kenle bie.—Edw. 119:2, 14.
EDWƐNE 87 Bɛla! Ɛbanyia Anwosesebɛ
a Amaa wɔahola wɔanyia anyuhɔlɛ kɛ tendɛvolɛ nee kilehilevolɛ la, sukoa Maa Ɛ Nye Ɛbolo Ɛgengalɛ Nee Ngilehilelɛ Nwo brohyua ne nee Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ buluku ne.