Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • be ɛzukoalɛdeɛ 34 m. 202-m. 205 ɛden. 4
  • Anwosesebɛmanlɛ Nee Adwenle Kpalɛ

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Anwosesebɛmanlɛ Nee Adwenle Kpalɛ
  • Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • Kɛzi Ɛbanyia Anyuhɔlɛ Wɔ Adawubɔlɛ Nu La
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Maa Anwosesebɛ
    Maa Ɛ Nye Ɛbolo Ɛgengalɛ Nee Ngilehilelɛ Nwo
  • Yɛbɔ Mɔdenle Yɛnyia Anyuhɔlɛ Wɔ Daselɛlilɛ Nu​—Bɔ Adawubɔlɛ Bo Amaa Wɔali Daselɛ Wɔ Mekɛ Mɔɔ Ɛnle Daselɛlilɛ Nu
    Yɛ Belemgbunlililɛ Gyima—2014
  • Maa Ma Mɔɔ Wɔ Nu La Ɛla Ali
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
Nea Dɔɔnwo
Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
be ɛzukoalɛdeɛ 34 m. 202-m. 205 ɛden. 4

ƐZUKOALƐDEƐ 34

Anwosesebɛmanlɛ Nee Adwenle Kpalɛ

Duzu a ɔhyia kɛ ɛyɛ a?

Kɛ ɛbaha ninyɛne mɔɔ maa bɛ sa nu to anwo edwɛkɛ dɔɔnwo la, ka ninyɛne mɔɔ maa asetɛnla yɛ kpalɛ anzɛɛ ɔmaa bɛnyia anwodozo la anwo edwɛkɛ.

Duzu ati a ɔhyia a?

Ewiade mɔɔ ɛlɔlɛ ɛnle nu la ɛmaa menli anwo ɛhyele bɛ. Menli dɔɔnwo lɛ bɛ ngyegyelɛ mɔɔ anu yɛ se kpalɛ. Yemɔti saa ɛka Baebolo ne anu edwɛkɛ ne wɔ adenle kpalɛ zo a, ɔmaa ahonle kpalɛma anye die.

EDWƐKƐ ne mɔɔ yɛbɔ ye nolo la le edwɛkpa. Gyisɛse hanle kɛ: “Kyesɛ bɛdumua bɛbɔ Edwɛkpa ne nolo bɛkile maanle maanle kɔsɔɔti.” (Maake 13:10) Gyisɛse mumua ne yɛle nwolɛ neazo ɔlua “Edwɛkpa ne mɔɔ fane Nyamenle Belemgbunlililɛ ne anwo” mɔɔ ɔbɔle ye nolo la azo. (Luku 4:43) Mɔɔ ɛzoanvolɛ ne mɔ bɔle ye nolo la noko le “Edwɛkpa ne mɔɔ vi [Nyamenle] ɛkɛ” nee “Kelaese anwo Edwɛkpa ne.” (1 Tɛs. 2:2; 2 Kɔl. 2:12) Edwɛkɛ zɛhae le kpalɛ na ɔmaa anwosesebɛ.

Mɔɔ nee ‘damɛnlangoate edwɛkpa ne’ mɔɔ “Nyamenle soanvolɛ ko ɛdu faa lua anwomanyunlu” ɛlɛka yia la, yɛsi menli adua kɛ: “Bɛzulo Nyamenle, na bɛye ye ayɛlɛ.” (Yek. 14:6, 7) Yɛka nɔhalɛ Nyamenle ne, ye duma, ye subane nee ye gyima ngakyile mɔɔ yɛ nwanwane, ye bodane mɔɔ ɛlɔlɛ wɔ nu, mgbonda mɔɔ yɛbabu yɛahile ye nee mɔɔ ɔkpondɛ yeavi yɛ ɛkɛ la yɛkile awie biala. Edwɛkpa ne bie a le kɛ Gyihova Nyamenle bazɛkye ɛtanevolɛma mɔɔ bɛmbu ye na bɛmaa alesama gyɛne anwo kyele bɛ la. Noko ɔnle yɛ gyima kɛ yɛbabua menli mɔɔ yɛka edwɛkɛ ne yɛkile bɛ la ndɛne. Yɛ ɛhulolɛdeɛ a le kɛ menli dɔɔnwo badie Baebolo nu edwɛkɛ ne amaa yeayɛ edwɛkpa yeamaa bɛ.​—Mrɛ. 2:20-22; Dwɔn 5:22.

Mmaka Ngyegyelɛ Ne Anwo Edwɛkɛ Dɔɔnwo. Nɔhalɛ nu, yɛdie yɛto nu kɛ ninyɛndane dɔɔnwo kɔ zo wɔ ɛbɛlabɔlɛ nu. Saa ɛbɔ adawubɔlɛ bo a, ɛbahola wɔaha edwɛkɛ bie mɔɔ ɛzi mɔɔ wɔ azɛlɛsinli ne anu amra ze la na wɔaha nwolɛ edwɛkɛ sikalɛ. Fane dɔɔnwo ne ala saa ɛsɛkye mekɛ wɔ nwo a, ɔmboa. Menli te amaneɛ ɛtane dahuu, yemɔti saa ɛfa mekɛ dɔɔnwo ɛka ninyɛndane nwo edwɛkɛ a, ɔbamaa bɛado bɛ anlenkɛ ne anu anzɛɛ bɛaduodua bɛ nzo. Wɔ wɔ adawubɔlɛ ne mɔlebɛbo, bɔ mɔdenle kɛ ɛbahwe adwenle wɔahɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne anu nɔhalɛ ne mɔɔ maa ahonle tɔ azule nu la azo. (Yek. 22:17) Saa ahenle ne ɛngulo kɛ ɔbadie bieko bɔbɔ a, ɛnee wɔgyakyi ye debie mɔɔ maa anwosesebɛ mɔɔ ɔbahola yeadwenle nwolɛ a. Ɛhye bamaa yeanyia ɛhulolɛ kɛ ɔbadie wɔ wɔ mekɛ fofolɛ nu.

Saa ɛkɔ wɔahɔmaa ɛdendɛlɛ noko a, ɔnle kɛ ɛka edwɛkɛ mɔɔ maa bɛ sa nu to la anwo edwɛkɛ dɔɔnwo ɔluakɛ yemɔ ala a ɛlɛkɔ zo la ati. Saa tendɛvolɛ ka alesama tumivolɛma mɔɔ bɛngola bɛnli bɛ ɛwɔkɛ zo, basabasayɛlɛ, nee ɛbɛlatane mɔɔ ɛbu la anwo edwɛkɛ dɔɔnwo a, ɔbahola yeamaa tievolɛma asa nu ado. Ka ninyɛne mɔɔ maa bɛ sa nu to la anwo edwɛkɛ wɔ mekɛ mɔɔ ɔbaboa la ala. Saa ɛka nwolɛ edwɛkɛ ekyi bie ala a, ɔbamaa wɔ ɛdendɛlɛ ne ayɛ ye mekɛ nu ɛdeɛ. Eza ɔbahola yeamaa bɛanwu ninyɛne titile bie mɔ mɔɔ fa ngyegyelɛ bie mɔ ba la na wɔalua zo wɔamaa bɛanwu deɛmɔti ye sɔbelɛ ne mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la baboa la. Saa ɔbayɛ boɛ a, ka debie fɔɔnwo bie anwo edwɛkɛ mɔɔ ɛnzɛkye mekɛ wɔ ngyegyelɛ ne mɔ anwo a.

Fane dɔɔnwo ne ala, ɛyɛ ye biala a kyesɛ ɛka ngyegyelɛ bie mɔ anwo edwɛkɛ wɔ wɔ ɛdendɛlɛ nu. Mɔɔ yɛ se la a le kɛzi ɛbava edwɛkɛ mɔɔ le kpalɛ nee ngyegyelɛ wɔabɔ nu wɔaha wɔamaa yeayɛ edwɛkɛ mɔɔ yɛ fɛ la. Amaa wɔahola wɔayɛ ɛhye la, ɔwɔ kɛ ɛnwu edwɛkɛ mɔɔ ɛbava wɔaboka nwo, mɔɔ ɛbaye wɔavi nu nee ɛleka mɔɔ ɛbazi zo la. Wɔ Boka Zo Ɛdendɛlɛ ne anu, Gyisɛse dule ye tievolɛma folɛ kɛ bɛmmadi mɛla kilehilevolɛma nee Falasiima angomedi neazo ne anzi, na ɔmanle bɛ nwolɛ neazo ekyi ɔvale ɔhilehilele nu. (Mat. 6:1, 2, 5, 16) Noko, kɛ anrɛɛ Gyisɛse baha ɛzonlenlɛ nu adekilevolɛma neazo ɛtane ne anwo edwɛkɛ dɔɔnwo la, ɔzile Nyamenle nɔhalɛ ndenle mɔɔ ɔwɔ kɛ bɛte ɔ bo na bɛfa bɛbɔ bɛ ɛbɛla la azo. (Mat. 6:3, 4, 6-15, 17-34) Ɛhye boale bɛ kpalɛ.

Maa Wɔ Edwɛkɛ Ne Ɛmaa Anwosesebɛ. Saa bɛmaa wɔ gyima bie kɛ ɛmaa ɛdendɛlɛ wɔ wɔ asafo ne anu mɔɔ fane Keleseɛnema gyimalilɛ bie mɔ anwo a, bɔ mɔdenle kɛ ɛbamaa wɔ edwɛkɛ ne amaa anwosesebɛ tɛla kɛ ɛbahwi bɛ nyunlu. Nea kɛ ɛlɛyɛ debie mɔɔ ɛmaa awie mɔ anwosesebɛ kɛ bɛyɛ la bie. (Wulo. 2:21, 22; Hib. 13:7) Fi ɛlɔlɛ nu tendɛ, tɛ ɛya zo ɔ. (2 Kɔl. 2:4) Saa ɛlɛ anwodozo kɛ ɛ mediema diedima kulo kɛ bɛsɔ Gyihova anye a, mɔɔ ɛka la bala zɔhane anwodozo ne ali, na ɛhye baboa bɛ. Yɛ kɛzi ɛzoanvolɛ Pɔɔlo lale zɔhane anwodozo ne ali la nzonlɛ kɛmɔ bɛhɛlɛ ye wɔ 1 Tɛsalonaekama 4:1-12; 2 Tɛsalonaekama 3:4, 5; nee Faelimɔn 4, 8-14, 21 la.

Ɔdwu mekɛ ne bie a, ɔbahyia kɛ mgbanyima bɔ mediema kɔkɔ wɔ nyɛleɛ ɛtane bie anwo. Noko mɛlɛbɛnwoaze baboa yeamaa bɛ nee bɛ mediema ali ye bɛtɛɛ. (Gal. 6:1) Ɔwɔ kɛ kɛzi bɛtendɛ la maa ɔda ali kɛ bɛbu menli mɔɔ wɔ asafo ne anu la. (1 Pita 5:2, 3) Baebolo ne tu mgbavolɛ folɛ titile kɛ ɔwɔ kɛ bɛnea ɛhye boɛ. (1 Tem. 4:12; 5:1, 2; 1 Pita 5:5) Saa ɔwɔ kɛ bɛtwi awie anyunlu, bɛtu ye folɛ, na bɛtete ye bɛtenrɛdenrɛ ye a, ɔwɔ kɛ bɛgyinla mɔɔ Baebolo ne ka la azo bɛyɛ ɛhye. (2 Tem. 3:16) Ɔnle kɛ tendɛvolɛ ne kakyi adwenle mɔɔ wɔ Ngɛlɛlera bie anu la ɔfa ɔsi nzuzulɛ bie mɔɔ ɔdie ɔto nu la azo anzɛɛ ɔyɛ ye kyengye kɛ bɛva bɛyɛ gyima. Saa ɔba ye kɛ ɔwɔ kɛ ɔtu folɛ a, ɔbahola yeamaa ɛdendɛlɛ ne amaa anwosesebɛ saa ɔsi kɛzi bɛbahoati ɛtaneyɛlɛ, bɛali ngyegyelɛ nee tɛnlabelɛ mɔɔ anu yɛ se la anwo gyima, nee kɛzi Gyihova ɛhulolɛdeɛ mɔɔ yɛbayɛ bɔ yɛ nwo bane la azo a.​—Edw. 119:1, 9-16.

Saa ɛlɛsiezie wɔ ɛdendɛlɛ ne a, suzu kɛzi ɛbadwula edwɛkɛ titile ko biala nee ɛdendɛlɛ ne amuala la anwo kpalɛ. Mɔɔ ɛbava wɔadwula ye la a bɛkakye ye kpalɛ a. Asoo ɔbaboa bɛ?

Ɛ Nee Ɛ Mediema Diedima Adawubɔlɛ Nu. Gyihova azonvolɛ anye die adenle mɔɔ bɛnyia bɛbɔ adawu wɔ Keleseɛnema ayia bo la anwo. Ɛhye mɔ le mekɛ mɔɔ bɛfa bɛmaa sunsum nu anwosesebɛ a. Baebolo ne si yɛ adua kɛ saa yɛyia ɛleka mɔɔ yɛsonle la a, yɛmaa ɔdɛnla yɛ adwenle nu kɛ “yɛsosɔ yɛ nwo ngoko ngoko.” (Hib. 10:25) Tɛ ɛdendɛlɛ ɛmanlɛ nee mualɛ ala a yɛfa yɛyɛ ɛhye a, emomu adawu mɔɔ yɛbɔ kolaa na bɛabɔ debiezukoalɛ bo yɛɛ saa bɛwie debiezukoalɛ ne a.

Kɛmɔ ɔwɔ kɛ adawubɔlɛ ne fane yɛ dahuu asetɛnla nwo la ati, saa yɛbɔ sunsum ninyɛne nwo adawu a ɔbamaa yɛ anwosesebɛ kpole. Anwubielɛ mɔɔ yɛnyia yɛfi ɛzonlenlɛ nwuanzanwuanza nu la noko boka nwo. Saa yɛkile yɛ gɔnwo mɔ anwo anyelielɛ a, ɔmaa anwosesebɛ.

Ɔwɔ kɛ yɛnea boɛ na ewiade ne annyia yɛ nwo zo tumi. Mɔɔ Pɔɔlo kɛlɛ Keleseɛnema mɔɔ bɛwɔ Ɛfɛsɛse la, ɔhanle kɛ: “Zɔhane ati, bɛmmabɔ adalɛ bieko; awie biala ɛha nɔhalɛ ɛhile ɔ gɔnwo.” (Ɛfɛ. 4:25) Nɔhalɛ mɔɔ yɛka na yɛnrɛbɔ adalɛ la kile kɛ yɛnrɛwula ninyɛne nee menli mɔɔ ewiade ne sonle bɛ la anyunlunyia. Zɔhane ala a Gyisɛse noko bɔle kɔkɔ wɔ “anwonyia ɛhulolɛ nwo” a. (Mat. 13:22) Yemɔti saa yɛ nee yɛ mediema ɛlɛbɔ adawu a, ɔwɔ kɛ yɛnea boɛ na yɛanzi zɔhane anwonyia ɛhulolɛ ne adua ɔlua nwonane afoa nu ninyɛne mɔɔ yɛbaha nwolɛ edwɛkɛ fɛlɛko la azo.​—1 Tem. 6:9, 10.

Mɔɔ ɛzoanvolɛ Pɔɔlo tu folɛ kɛ ɔwɔ kɛ yɛmaa yɛ nwo anwosesebɛ la, ɔzile yɛ adua kɛ yɛmmabua adiema bie ndɛne anzɛɛ yɛmmabu ye kɛ ɔluakɛ “ye diedi le ekyi” na ɔnyɛ ninyɛne bie mɔ, mɔɔ kile kɛ ɔtɛtele Keleseɛnema fanwodi ne abo bɔkɔɔ la ati, ɔ nwo ɛngyia. Nɔhalɛ nu, saa yɛ adawubɔlɛ bamaa awie mɔ anwosesebɛ a, ɔwɔ kɛ yɛsuzu kɛzi bɛde nee bɛ sunsum nu anyuhɔlɛ nwo. Nea kɛzi ɔbayɛ alɔbɔlɛ kɛ yɛkɛmaa “adiema bie kɛhɔ ɛtane nu anzɛɛ kɛkpo aze a”!​—Wulo. 14:1-4, 13, 19.

Kɛ neazo la, menli mɔɔ ɛlɛgyinla ngyegyelɛ ɛsesebɛ bie​—anwodolɛ mɔɔ ɔnlɛ ye ayile​—anloa la anye die adawubɔlɛ mɔɔ maa anwosesebɛ la anwo. Bie a ahenle zɔhane babɔ mɔdenle kpalɛ na yeara debiezukoalɛ. Bie a menli mɔɔ bɛze ye tɛnlabelɛ ne la babiza ye kɛ: “Wɔ akpɔkɛ nu ɛ?” Ye biala anu, ɔ nye balie kɛzi bɛdwenle ɔ nwo la anwo. Noko ɔ nye ɛnrɛlie nwo kɛ ye anwodolɛ ne anwo edwɛkɛ ala a bɛbaha a. Bie a edwɛkɛ mɔɔ kile anyezɔlɛ nee nganvolɛ la bamaa ye ahonle adɔ ye azule nu. Wɔnwu daselɛ mɔɔ kile kɛ ɔtɛdɛ Gyihova anwo ɛlɔlɛ yɛɛ ɔtɛgyi ye munlililɛ nu wɔ tɛnlabelɛ mɔɔ anu yɛ se la anu ɔ? Ye mualɛ ɛmanlɛ maa wɔ anwosesebɛ ɔ? Saa ɛka ye mɔdenlebɔlɛ nee mɔɔ ɔyɛ ye wɔ asafo ne anu la anwo edwɛkɛ ɛtɛla ye sinlidɔlɛ a, ɔbamaa ye anwosesebɛ ɔ?​—1 Tɛs. 5:11.

Saa yɛ adawubɔlɛ ne bamaa anwosesebɛ a, ɔhyia kɛ yɛsuzu adwenle mɔɔ Gyihova lɛ ye wɔ mɔɔ bɛlɛbɔ nwolɛ adawu la anwo. Nyamenle anye anlie Yizilayɛma mɔɔ dendɛle tiale Gyihova agyakɛ nu gyinlavolɛma na bɛdendɛle bɛ nzo abo wɔ mana ne anwo la anwo fee. (Ɛdi. 12:1-16; 21:5, 6) Yɛmaa ɔda ali kɛ neazo zɔhane mɔ ɛboa yɛ ɔlua mgbanyima ne mɔ mɔɔ yɛbu bɛ nee sunsum nu aleɛ mɔɔ bɛdua akɛlɛ nɔhavo ne anwo zo bɛfa bɛmaa yɛ la azo. ​—1 Tem. 5:17.

Ɔnda ɔnyɛ se kɛ yɛbanyia ninyɛne mɔɔ nvasoɛ wɔ zo la yɛ nee yɛ mediema Keleseɛnema abɔ nwolɛ adawu. Noko, saa awie edwɛkɛ mɔɔ ɔbaha la ka ɛya a, bɔ mɔdenle kɛ ɛbamaa adawu ne ayɛ mɔɔ maa anwosesebɛ.

Saa yɛlɛdi awie mɔ daselɛ, yɛlɛtendɛ wɔ bama ne azo, anzɛɛ yɛ nee yɛ mediema ɛlɛtendɛ a, ɔrɛla ye kɛ yɛbava nwunu yɛali gyima amaa ɛdendɛlɛ “kɛnlɛma mɔɔ maa sonla nyia ngɔzo na ɔnyia mɔɔ ɔkpondɛ la, amaa mɔɔ yɛkɛha la biala azo ara nvasoɛ amaa bɛdabɛ mɔɔ bɛtie la” avi agyadeɛ mɔɔ wɔ yɛ ahonle nu la anu ara.​—Ɛfɛ. 4:29.

KƐZI ƐBAYƐ YE LA

  • Maa ɔdɛnla wɔ adwenle nu kɛ yɛ gyima a le kɛ yɛbabɔ edwɛkpa ne nolo.

  • Maa wɔ edwɛkɛ ne ɛmaa anwosesebɛ tɛla kɛ ɛbahwi bɛ nyunlu.

  • Nyia menli mɔɔ ɛ nee bɛ tendɛ la anwo adwenle kpalɛ.

  • Suzu kɛzi wɔ edwɛkɛ ne baha ahenle mɔɔ ɛ nee ye ɛlɛbɔ adawu ne la anwo.

GYIMAYƐLƐ: Kɔ awie mɔɔ ɛli dɛne anzɛɛ yeha sua nu la ɛkɛ. Bɔ adawubɔlɛ mɔɔ maa anwosesebɛ la abo. Nyia nganeɛdelɛ kpalɛ maa ye, na ka edwɛkɛ kpalɛ. Dumua suzu nwolɛ amaa wɔadwu wɔ bodane nwo.

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie