Gira Okwetegyereza Obaase Kuba Omusinguzi

1-2. Okwetegyereza niki kandi nikubaasa kutuhwera kuta?

HAINE omuntu orakutwariize omu muringo gutari gw’ekitiinisa, nari akaremwa kukwetegyereza gye? Haine obu orahikirweho embeera eyaakureeteire kutiina munonga? Omu mbeera ezo zoona, tikyorobi kugamba nari kutwaza omu muringo murungi. Kwonka, Baibuli neegira ngu okwetegyereza nikubaasa kutuhwera omu mbeera ezo n’ezindi.

² Okwetegyereza nikutwariramu okugira okubaasa kw’okumanya ekyareetaho embeera nanka. Nikutuhwera kumanya ahabw’enki ekintu kyabaho nari ahabw’enki omuntu yaatwaza omu muringo nanka. N’ekirikurugamu, nikutuhwera kutwaza omu muringo gw’obwengye. Nk’eky’okureeberaho nitubaasa kutegyeka orurimi rwaitu kandi tumanye obu twine ‘kuceceka’ nari kuhunama. (Enf. 10:19; Zab. 4:4) Nikubaasa kutuhwera kutegyeka ekiniga kyaitu, kwehuzya enshobe z’abandi, okwikiriza obuhabuzi n’okuhanwa. (Enf. 19:20) Twaba abarikwetegyereza nitushemeza Yehova, kandi ebi turikukora n’ebi turikugamba nibitugasira, hamwe na bataahi baitu. Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera na munonga twaba turi omu mbeera erikubaasa kutureetera kugamba kubi nari kuremwa kutegyeka ekiniga kyaitu. Ka tushwijume eby’okureeberaho bishatu kuruga omu Baibuli ebirikworeka oku okwetegyereza kurikubaasa kutuhwera kuguma turi abacureezi, twikaikaine kandi tukesigira kimwe Yehova.

BA OMUCUREEZI OMU MWANYA GW’OKUGIRA AMARYO

3. Naamani akaba ari oha?

³ Kubaasa kukora ekihikire, twine kweihamu amaryo. (1 Pet. 5:5) Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kukikora. Kuta shi? Teekateeka aha ky’okureeberaho kya Naamani. Akaba naatuura omuri Siria eyaabaire eri haihi na ihanga rya Israeli. Naamani akaba ari omushaija w’amaani owaabaire naayebembera ihe rya Siria. Kwonka akaba arwaire ebibembe.—2 Bag. 5:1.

4. Naamani akooreka ata okwetegyereza?

⁴ Muka Naamani akaba aine omuhuuku owaabaire ari Omwisraeli owaamugizire ngu omuri Israeli hakaba hariyo nabi owaabaire naabaasa kutamba endwara ya iba. (2 Bag. 5:​2, 3) Naamani akaba naabaasa kuteekateeka ati: ‘Omwishiki omuhuuku, kandi orikuruga omu ihanga eritarikukwatanisa n’eryaitu naabaasa kungambira ekintu ky’omugasho?’ Kwonka Naamani akooreka okwetegyereza. Omu mwanya gw’okugira amaryo reero akeehuzya ebi omwishiki yaagambire, akaba omucureezi yaabitwara nka bikuru. Akatunga orusa kuruga ow’omugabe wa Siria kugira ngu aze Israeli abaase kukizibwa.—2 Bag. 5:​4, 5.

5. Niki ekyahikire ahari Naamani ku yaahikire Israeli?

⁵ Naamani akahikira ow’Omugabe Yoramu owa Israeli kugira ngu amukize. Kwonka Yoramu akateekateeka ngu omugabe wa Siria akaba naaronda ah’okutandikira kuyomba nawe. Nabi Elisa ku yaakihuriire, akagambira Yoramu ngu ayohereze Naamani owe. (2 Bag. 5:​6-9) Ebintu tibiragyenzire nk’oku Naamani yaabaire naateekateeka. Elisa tararugire n’omu nju ye ngu amwakiire nari agambe nawe. Kureka, akoohereza entumwa kugambira Naamani eki yaabaire aine kukora kubaasa kukira.—2 Bag. 5:10.

6. (a) Niki ekirikubaasa kuba kyareetaire Naamani kugira amaryo n’okwanga ebi entumwa yaamugambiire? (b) Abaheereza ba Naamani bakooreka bata okwetegyereza, kandi niki ekyarugiremu? (2 Abagabe 5:​13, 14)

⁶ Omu kubanza, Naamani tarashemereirwe ahabw’ebi entumwa yaamugambiire. “Akaguubwa kubi” kandi “yaagarukayo” aine ekiniga ky’amaani. (2 Bag. 5:​11, 12) Ahabw’enki? Obundi akeehurira ngu tarahairwe kitiinisa ekimushemereire nka mukuru w’eihe. Nari naabaasa kuba yaateekateekire ngu Elisa okumwoherereza entumwa akaba atarikuha Siria ekitiinisa. Kyona ekyabaireho, Naamani akaba ayeteekateekire kugaruka owaabo atatambiirwe. Kwonka, abaheereza be bakooreka okwetegyereza, kandi baamweshengyereza kuhinduramu. Naamani akeihamu amaryo, yaaba omucureezi kandi yaakora eki Elisa yaamugambiire. N’ekyarugiremu, akakizibwa.—Shoma 2 Abagabe 5:​13, 14.

7. Nitubaasa kwegyera ki ahari Naamani? (Enfumu 22:4) (Reeba n’ebishushani.)

⁷ Naamani nitumwegyeraho ki? Nitworeka okwetegyereza twateeraho kuteekateeka aha mbeera n’obwegyendesereza tutakagizire eki twakora. Eki nikituhwera kutaikiriza enyehurira zaitu kututegyeka. Kandi okwetegyereza nikutuhwera kuba abacureezi turikwijuka ngu titurikumanya buri kimwe. Obumwe nitwetenga obuhwezi bw’abandi, n’obwa Yehova. N’obu Naamani araabe yaabaire atakatandikire kuramya Yehova, akooreka obucureezi yaahurikiza abandi, nk’omuhuuku w’omukazi we owaabaire ari Omwisraeli, abaheereza be, kandi okukira munonga akahurikiza Elisa omuheereza wa Yehova. Naamani akarekyera aho kugira amaryo. Aha muheru, akacwamu omu muringo gw’obwengye kandi haarugamu ebirungi. N’ahabw’ekyo, tutakagizire eki twakora nari eki twagamba, twine kubanza twateekateeka. Nk’eky’okureeberaho, twaheebwa obuhabuzi kuruga omu Baibuli obu tutarikwikirizana nabwo nari obw’ekibiina obu tutarikwetegyereza, twine kwebuuza yaaba oku turaatwaze kuraayorekye ngu turi abacureezi nari ab’amaryo.—Shoma Enfumu 22:4.

GUMA OIKAIKAINE OMU MWANYA GW’OKWOREKA EKINIGA

8. Ni nka mbeera ki ezirikubaasa kuturemesa kuguma twikaikaine?

⁸ Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kuguma twikaikaine kugira ngu tutagarukamu twine ekiniga haabaho embeera erikutugwisa kubi. Amazima gari ngu obumwe ekyo ti kyorobi na munonga abandi batutwariza kubi nari bakatugambira kubi. (Efe. 4:26) Teekateeka aha ku Daudi na Abigaili baayorekire okwetegyereza omu mbeera egumire.

9. Nabali akatwariza ata Daudi?

⁹ Teera akashushani Daudi n’abashaija be baahungiire omu ihamba rya Parani. (1 Sam. 25:1) Obu baabaire bariyo, bakarinda abariisa n’amasyo g’entaama za Nabali omushaija omugaiga. (1 Sam. 25:​15, 16) Obwire bw’okukyemura ebyoya by’entaama ku bwahikire, Daudi akoohereza abashaija be ahari Nabali kumwendeza obusingye n’okumushaba eby’okurya omu bucureezi. (1 Sam. 25:​6-8) Kwonka Nabali tarasiimire Daudi n’abashaija be ahabwa byona ebi baabaire bamukoreire. Akabagambira kubi yaahika n’aha kujuma Daudi n’abashaija be.—1 Sam. 25:​10, 11.

10. Daudi na Abigaili bakooreka bata okwetegyereza? (1 Samueli 25:​32, 33) (Reeba n’ekishushani.)

¹⁰ Ku ogire ngu okaba ori omu mbeera nk’eya Daudi, okaba noija kwehurira ota? Buzima ti kigumire kureeba ahabw’enki Daudi yaagizire ekiniga kingi. Akaba ari omushaija oine enyehurira z’amaani, kandi aha murundi ogu akaba naayenda kwita Nabali. (1 Sam. 25:​13, 21, 22) Nangwa, Daudi akaba ari omu muhanda arikuza kumwita obu Abigaili muka Nabali yaamubugana. Mbwenu shi Abigaili akooreka ata okwetegyereza? Akareeba ebirungi omuri Daudi n’obu araabe yaabaire aine ekiniga, kandi akakora kyona eki arikubaasa kumuhwera kutegyeka ekiniga kye. Akamureetera ebiconco bingi, reero yaamuha obuhabuzi omu muringo gw’obwengye kandi omu bucureezi. (1 Sam. 25:​18, 23-31) Daudi akooreka okwetegyereza arikuhurikiza ebi Abigaili yaabaire naagamba, ahakuba akeetegyereza ngu bikaba nibyoreka emiteekateekyere ya Yehova aha nshonga egyo. N’ekyarugiremu, Daudi akaikaikana yaayetantara kukora enshobe y’amaani.—Shoma 1 Samueli 25:​32, 33.

11. Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kuta haagira ekyatugwisa kubi? (Enfumu 19:11)

¹¹ Nitubaasa kwegyera ki ahari Daudi na Abigaili? Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kuba ab’obusingye n’obu haakuba hariho enshonga ehikire ey’okugira ekiniga. Nikubaasa kutuhwera kuteekateeka aha birikubaasa kuruga omu bigambo byaitu n’ebikorwa byaitu. (Shoma Enfumu 19:11.) Daudi ku yaijukiibwe emiteekateekyere ya Yehova, akabaasa kutegyeka ekiniga kye. Haagira ekyakugwisa kubi, yetantare okurahukiiriza kukora kyona ekyakwija omu biteekateeko. (Yak. 1:19) Gambira Yehova oku orikwehurira omu kushaba kandi oyehe obwire kuteekateeka aha mbeera eyaakugwisa kubi. Ekyo nikikuhwera kwikaikana.

12. Abandi nibabaasa kutuhwera bata kworeka okwetegyereza kandi tukaguma twikaikaine?

¹² Nk’oku Yehova yaakoreise Abigaili kuhwera Daudi kwikaikana, naabaasa kukoresa abandi kutuhwera kugira okwetegyereza aha nshonga. N’ahabw’ekyo hagira embeera eyaakugwisa kubi, teeraho kugamba n’Omukristaayo okuzire omu by’omwoyo orikubaasa kukuhwera kureeba enshonga nk’oku Yehova arikuzireeba. (Enf. 12:15; 20:18) Mbwenu shi ku kyakukwetengyesa kuhwera munywani waawe ori omu mbeera nk’egi, noobaasa kutooreza Abigaili? Mbwenu shi noobaasa kuhwera munywani waawe kureeba enshonga nk’oku Yehova arikuzireeba? Yehova naija kukuha emigisha waateeraho kuhwera abandi kworeka okwetegyereza n’okuguma baikaikaine.

YESIGYE YEHOVA WAABA OTIINIRE

13. Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kuta kusingura okutiina?

¹³ Obumwe nituhikwaho embeera ezirikutureetera kutiina. Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kwijuka ngu Yehova aine amaani maingi kukira ebintu ebirikututiinisa. (Zab. 27:1) Yehova naabaasa kutuhwera kuraba omu buri mbeera otwariremu n’ezirikureebeka nk’ezi tutarikubaasa kusingura. Eki nikyo kyahikire ahari nabi Yona. Akaba ari omushaija w’eby’omwoyo, kwonka akaba aine kwongyera kukoresa okwetegyereza kuhikiiriza gye obujunaanizibwa bwe obwabaire butoorobi.

14. Niki ekirikubaasa kuba kyareetaire Yona kutiina obujunaanizibwa obu Yehova yaamuhaire?

¹⁴ Yehova akaha Yona obujunaanizibwa obwabaire butoorobi obw’okuza Nineeve kuranga obutumwa bw’okucwa orubanja aha batuuzi baayo. (Yon. 1:​1, 2) Ku ogire ngu niiwe waahairwe obujunaanizibwa obwo okaba noija kutwaza ota? Yona akaba aine kumara okwezi arikugyenda aha bigyere kuruga Israeli kuza Nineeve orurembo rwa Asiria. Abaasiria bakaba nibamanywa nk’abantu enshaarizi. Nangwa Nineeve ekaba neeyetwa ‘orurembo orurikusheesha eshagama.’ (Nah. 3:​1, 7) Omu mwanya gwa Yona kuhikiiriza obujunaanizibwa obwamuhairwe, akacwamu kuhunga.—Yon. 1:3.

15. Niki ekyahweraire Yona kuta obwesigye bwe omuri Yehova? (Yona 2:​6-9)

¹⁵ Obu Yona yaabaire ahungire obujunaanizibwa, Yehova akamwijutsya amaani ge arikumujuna omu muringo gw’eky’okutangaaza. (Yon. 1:​15, 17) Eki kikahwera Yona kwega eishomo rikuru. Akeetegyereza ngu akaba ataine kutiina kuza Nineeve ahakuba Yehova akaba naija kumurinda kutahikwaho akabi koona. (Shoma Yona 2:​6-9.) Yehova ku yaahaire Yona omugisha ogwa kabiri gw’okuza Nineeve, akaikiriza ahonaaho. Akaza Nineeve, kandi obuheereza bwe bukarugamu ebirungi bingi.—Yon. 3:5.

16. Okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kuta twaba tutiinire? (Enfumu 29:25) (Reeba n’ebishushani.)

¹⁶ Nitubaasa kwegyera ki ahari Yona? Titwine kwikiriza okutiina abantu kuturemesa kuramya Yehova. (Shoma Enfumu 29:25.) Okwetegyereza kukahwera Yona kutata omutima aha buremeezi obwabaire nibwija kumuhikaho, kureka akaguta aha bushagiki bwa Yehova. Naitwe titwine kutiina, kureka twine kuteekateeka aha ku Yehova atwire naatuhwera kandi akaturinda. Nitubaasa n’okutooreza eby’okureeberaho by’ab’eishe-emwe na banyaanyazi-itwe ababaasize kusingura okutiina nari abaahikiriize obujunaanizibwa butoorobi ahabw’okwesiga Yehova.a (Heb. 13:6) Ka tuteereho kworeka okwetegyereza turikwesigira kimwe Yehova kandi tuhwere abandi kukora nikyo kimwe.

GIRA OKWETEGYEREZA KANDI OGUME OKWINE

17. Nitubaasa kwongyera kugira tuta okwetegyereza?

¹⁷ Nk’oku twareeba, okwetegyereza nikubaasa kutuhwera kusingura embeera ezigumire. Niki ekirikubaasa kutuhwera kwongyera kugira okwetegyereza? Yehova niwe bukomooko bw’okwetegyereza kandi naakuha abaheereza be arikukoresa Ekigambo kye n’omwoyo gwe gurikwera. (Neh. 9:20; Zab. 32:8) Naatuha obuhabuzi oburikutuhwera kucwamu gye n’okutegyeka enyehurira zaitu. (Zab. 119:​97-101) Nitutunga okwetegyereza twashwijuma gye eki Baibuli erikwegyesa kandi tukashaba Yehova kutuha amaani g’omwoyo gurikwera. Eki nikituhwera kureeba gye enshonga, n’okumanya oku turikubaasa kworeka emiteekateekyere ya Yehova omu bi turikugamba n’ebi turikukora.—Enf. 21:11.

18. Omaririire kukora ki?

¹⁸ Ka tugumizemu nitushaba Yehova okwetegyereza kandi tukutware nk’okw’omuhendo. (Zab. 14:2) Twakora tutyo, nitwija kuguma “omu muhanda gw’okwetegyereza.” (Enf. 21:16) Kandi nitwija kumariirira kworeka okwetegyereza omu mbeera zoona ezi turikurabamu. N’ekiraarugyemu, nitwija kuba abasinguzi.