Ahabw’enki Nitwetenga Ekitambo?

1-2. Twine kucungurwa kuruga omuri ki, kandi ahabw’enki? (Abarooma 7:​22-24) (Reeba n’ekishushani.)

TEERA akashushani ekyombeko kyagwera omushaija, kandi ahatami omu bishenyuka byakyo. Akihuriire, kwonka taine maani g’okweiha omu bishenyuka by’enju egyo. Eki arikubaasa kukora n’okuteera enduuru arikushaba obuhwezi aine amatsiko ngu nihabaasa kugira owaamujuna.

² Buri omwe ahariitwe ari omu mbeera nk’egyo. Mu muringo ki? Adamu ku yaagomiire Omuhangi we, akahinduka omusiisi. Bwanyima, abaana be bakahungura ekibi kye. N’ekyarugiremu, abantu boona bakakwatiirwa omu bisheenyuka by’ekibi, kandi tibarikubaasa kweiha omu buremeezi obwo. Omu baruha ei entumwa Paulo yaahandiikiire Abarooma, akashoboorora embeera ei turimu ahabw’ekibi. (Shoma Abarooma 7:​22-24.) Akeeshengyereza ngu hagire owaamujuna kuruga omu “omubiri ogu ogw’okufa.” Paulo akaba akwatiirwe omu kibi eki yaahungwire ekirikurugamu okufa. (Rom. 6:23) Naitwe turi omu mbeera nk’egyo kandi nitwetenga ow’okutucungura!

3. Ekitambo nikibaasa kutucungura mu miringo ki?

³ Kwonka ebi Paulo yaayongyeireho nibituha amatsiko. Ku yaaherize kubuuza ati: “N’oha orinjuna omubiri ogu ogw’okufa?” Akeegarukamu ahonaaho arikugira ati: “Ruhanga asiimwe, [kurabira omuri] Yesu Kristo Mukama waitu.” (Rom. 7:25) Paulo akaba naagamba aha kitambo kya Yesu.a Ekitambo ekyo nikibaasa kutucungura kirikutuhwera (1) kusaasirwa ebibi byaitu, (2) kutukiza obutahikiirira bwaitu, kandi (3) okugarukana n’omuhangi waitu. Twaba nitushwijuma enshonga ezo, nitwija kwongyera kukunda Yehova, ‘Ruhanga [waitu orikutuha] amatsiko.’ (Rom. 15:13) Kandi nitwija kwongyera kusiima Yesu “ou twatungiiremu okucungurwa.”—Kol. 1:14.

EKITAMBO NIKITUHWERA KUSAASIRWA EBIBI

4-5. Ahabw’enki twena nitwetenga ekitambo? (Omubuurizi 7:20)

⁴ Nitwetenga ekitambo kugira ngu tubaase kusaasirwa ebibi byaitu. Buri muntu otahikiriire naashiisha yaaba omu bigambo nari omu bikorwa. (Shoma Omubuurizi 7:20.) Kwonka ebibi ebimwe n’eby’amaani kukira ebindi. Nk’eky’okureeberaho, omu Biragiro bya Musa, Omwisraeli owaabaire akora ekibi ky’obushambani nari eky’okwita nawe akaba aitwa. (Lev. 20:10; Kub. 35:​30, 31) Kwonka, n’obu ebibi ebimwe biraabe bitari by’amaani nibiguma biri ebibi. Nk’eky’okureeberaho, Daudi akahandiika omuri Zaaburi ati: ‘Ninza kurinda emitwarize yangye, ndekye kushiisha n’orurimi rwangye.’ (Zab. 39:1) Ekyo nikyoreka ngu nitubaasa kushiisha omu bigambo byaitu.—Yak. 3:2.

⁵ Teekateeka aha bi waakozire enyima n’ebi waagambire. Mbwenu shi haine ebi waagambiire abandi ebirikukureetera kwefuuza? Hatariho kubangaanisa, twena turagambire kandi twakora ekintu ekirikutureetera kwehurira tutyo. Baibuli neegira eti: “Ku tugira ngu titwine kibi, tuba nitwebeiha, kandi tuba tutaine mazima.”—1 Yoh. 1:8.

6-7. Yehova naihirira ahari ki kutusaasira ebibi byaitu? (Reeba n’ekishushani.)

⁶ Yehova naihirira aha kitambo kutusaasira ebibi byaitu. (Efe. 1:7) Kwonka ekyo tikirikumanyisa ngu Yehova naayehuzya enshobe zaitu orikushusha ngu tizirikumukwataho. Yehova naayangira kimwe ebibi. (Isa. 59:2) Ahabw’okugira ngu n’omuringaaniza, naaba aine kugira ah’okwihirira kusaasira ebibi byaitu.

⁷ Omu Biragiro bya Musa, Abaisraeli bakaba baine kuhayo enyamaishwa nk’ebitambo kubaasa kurihiirira ebibi byabo. (Lev. 4:​27-31; 17:11) Ebitambo ebyo bikaba nibijwekyera ekitambo kya Yesu ekirikukirayo obukuru, kandi ekirikureeta emigisha. Ekitambo kya Yesu nikyo Yehova yaabaire naija kwihiriraho kusaasira ebibi byaitu. Paulo akeetegyereza omugasho gw’okufa kwa Yesu nk’oku kirikworekwa omu bi yaahandiikiire Abakristaayo b’omuri Korinso. Bwanyima y’okugamba ebibi ebi baabaire bakozire, akabagira ati: ‘Mukoogibwa, mwayezibwa, mwaihwaho orubanja omu iziina rya Mukama waitu Yesu Kristo n’omu mwoyo gwa Ruhanga.’—1 Kor. 6:​9-11.

8. Noobaasa kuteekateeka ahari ki waaba nooyetebeekanisa kuza aha Kiijutsyo ky’omwaka ogu?

⁸ Taho obwire bw’okuteekateeka aha bukuru bw’okusaasira kwa Yehova, waaba nootebeekanisa kuza aha Kiijutsyo omwaka ogu. Nk’eky’okureeberaho, ahabw’ekitambo tikirikukwetengyesa kuguma nooyeshinja ahabw’ebibi eby’enyima ebi waayeteisize. Kwonka shi ku waakuba noogumirwa kwikiriza ngu Yehova akakusaasira? Obundi noobaasa kuba noogira oti: ‘Niimanya ngu Yehova naasaasira, kwonka nyowe tindikubaasa kwesaasira.’ Ku oraabe nikwo orikwehurira, ijuka ngu Yehova niwe arikusaasira, kandi ahaire Omwana we obujunaanizibwa bw’okucwa emanja. Yehova takuhaire obushoboorozi nari omuntu ondiijo weena kucwamu oshemereire kusaasirwa n’otaine kusaasirwa. Baibuli neegira ati: “Kwonka ku tugyendera omu mushana, nka [Yehova] oku ari omu mushana, . . . eshagama ya Yesu Kristo Omwana we eguma neetwozyaho ebibi byona.” (1 Yoh. 1:​6, 7) Nitubaasa kugira obwesigye omuri ekyo nk’obu twine omu nyegyesa za Baibuli ezindi. Yehova naihirira aha kitambo kutusaasira n’okutugirira embabazi. Kandi ekigambo kye nikigira ngu ayeteekateekire kusaasira.—Zab. 86:5.

EKITAMBO NIKIIJA KUTUHWERA KUKIZIBWA

9. Niki ekindi ekirikutwariramu omu kibi? (Zaaburi 51:5)

⁹ Omu Baibuli ekigambo ‘ekibi’ obumwe nikimanyisa ekikorwa kandi obundi kimanyisa embeera y’obutahikiirira ei twahungwire obu twazaarwa. (Shoma Zaaburi 51:5.) Embeera egi terikutureetera kukora ebibi kyonka, kureka neetureetera obutahikiirira oburikurugamu endwara, okukaikura, n’okufa. Ekyo nikituhwera kumanya ahabw’enki n’abeereere abatakakozire kibi kyona barikurwara kandi bakafa. Kandi nikituhwera kwetegyereza ahabw’enki abantu abarungi n’ababi barikubonabona kandi bakafa. Buri mwijukuru wa Adamu akahungura ekibi n’obutahikiirira.

10. Adamu na Haawa bakeehurira bata bwanyima y’okushiisha?

¹⁰ Teekateeka aha ku mushaija n’omukazi ab’okubanza bwanyima y’okushiisha. Ekibi akabareetera kwehurira kubi. Ahonaaho bakatunga oburemeezi oburikuruga omu kuhenda ekiragiro kya Ruhanga ekyabaire “kihandiikirwe omu mitima yaabo.” (Rom. 2:15) Bakeehurira ngu hakaba hariho ekitari kya butoosha omu magara gaabo. Ahonaaho bakeetegyereza ngu bakaba baine kushereka bimwe aha bicweka by’emibiri yaabo, kandi beesherekye Omuhangi waabo nk’enkozi z’ebihagaro. (Kut. 3:​7, 8) Obwo nibwo Adamu na Haawa babanza kugira omutima ogurikweshinja, kwerarikirira, obusaasi, kutagira oburinzi, n’okuhemuka. Bakaba nibaija kuguma n’enyehurira ezo kuhika aha kufa kwabo.—Kut. 3:​16-19.

11. Buri omwe ahariitwe naakwatwaho ata embeera y’ekibi?

¹¹ Naitwe nitukwatwaho embeera y’ekibi nk’oku yaakwatsire aha mushaija n’omukazi ab’okubanza. Embeera egyo neetureetera obusaasi n’amaganya. N’obu turaabe nituteeraho munonga kugonjoora embeera yaitu, titurikubaasa kuhezaho oburemeezi bwaitu bwona. Ahabw’enki? Ahakuba Baibuli neegira ngu ebihangirwe bikaragiirwa “kutegyekwa ebitaine mugasho.” (Rom. 8:20) Ekyo nikituhikaho twena. Nk’eky’okureeberaho, teekateeka aha ku abantu barikuteeraho kurinda eby’obuhangwa, kumaraho ebihagaro n’obworo, n’okureetaho obusingye omu mahanga. N’obu baraabe bahikiriize bikye ahari ebyo, baremirwe kumariraho kimwe oburemeezi bwona. Mbwenu shi ekitambo nikibaasa kutucungura kita kuruga omu mbeera y’ekibi?

12. Ekitambo nikituha matsiko ki?

¹² Ekitambo nikituha amatsiko ngu ‘ebihangirwe. . . nibiija kucungurwa, birekye kuba eby’okujunda.’ (Rom. 8:21) Ku turaatandikye kugasirwa omu bwijwire omu migisha y’ekitambo omu nsi ensya, tituraagaruke kuteganisibwa obusaasi aha mubiri, omu biteekateeko n’omu nyehurira, n’obu kwakuba okweshinja, okwerarikirira, okutagira oburinzi, obusaasi, n’okuhemuka. Kandi ekindi, okuteeraho kwaitu kw’okuboneza ensi n’okutuura omu busingye tikurikwija kugaruka kufa busha. Kureka nitwija kutuura omu mbeera nungi ahansi y’obutegyeki bwa Yesu Kristo “Mukama w’Obusingye” owaahaireyo ekitambo ahabwaitu.—Isa. 9:​6, 7.

13. Niki ekindi eki orikubaasa kuteekateekaho waaba nooyetebeekanisa kuza aha Kiijutsyo ky’omwaka ogu?

¹³ Teekateeka aha ku turaagasirwe twacungurwa kuruga omu mbeera y’ekibi. Teera akashushani orikwimuka buri kasheeshe orikwehurira gye kandi otaine kwerarikirira kwona ngu iwe nari omwe aha bakundwa baawe naaza kwitwa enjara, arware nari afe. Nangwa na hati, noobaasa kugira obusingye oburinganiire ‘ahabw’okuhamya amatsiko . . . [agari] nk’ekitsibo ky’amagara, agahamire kandi agatarikunyiganyigibwa.’ (Heb. 6:​18, 19) Nk’oku ekitsibo kirikuhamya eryato, amatsiko ag’Ekikristaayo nigabaasa kukuhwera kuhamya okwikiriza n’okugumisiriza oburemeezi obu orikurabamu hati. Hatariho okubangaanisa, noobaasa kugira obwesigye omuri Yehova ngu naija ‘kuha ebihembo abarikumusherura.’ (Heb. 11:6) Ekitambo nikyo kiraakubaasise kutunga okuhuumurizibwa n’amatsiko g’ebiro by’omumaisho.

EKITAMBO NIKITUHWERA KUGARUKANA NA RUHANGA

14. Ekibi kikakwata kita aha mukago gwaitu n’Omuhangi waitu, kandi ahabw’enki?

¹⁴ Kuruga obu Adamu na Haawa baashiisha, abantu batwire beetaaniise ahari Ruhanga. Nangwa Baibuli neegira ngu abantu boona okutwarira hamwe bakataanisibwa aha Muhangi waabo. (Rom. 8:​7, 8; Kol. 1:21) Ahabw’enki? Ahabw’okuba emitindo ya Yehova ehikiriire terikumwikiriza kwehuzya ekibi. Baibuli neegamba ahari Yehova eti: “Iwe ow’amaisho gashemeire, agatenda kureeba kibi, kandi agatarikwemerera kureeba ekitahikire.” (Hab. 1:13) N’ahabw’ekyo ekibi kikairiza abantu hare na Ruhanga. Tihaine n’omwe ahariitwe orikubaasa kugira omukago murungi na Yehova okwihaho hagira owaatugarukanisa nawe. Kandi ekitambo nikyo kirikubaasisa ekyo kubaho.

15. Yehova akaihirira ahari ki kubaasa kugaruka kugira omukago murungi n’abantu?

¹⁵ Baibuli neegira ngu Yesu “niwe karabo ahabw’ebibi byaitu.” (1 Yoh. 2:2) Ekigambo ky’Orugriika ekyavunwirwe ‘nk’ekarabo’ nikibaasa kumanyisa eki omuntu arikuhayo kubaasa kugaruraho omukago ogwabaire gusiisikaire. Mbwenu shi niki eki Yehova yaihiriireho kugaruka kugira omukago murungi n’abantu? Yehova akaihirira aha kitambo. (Rom. 3:​23-26) Kandi ahabw’ekitambo ekyo akaba naabaasa kureeba abamuheereize ira Yesu atakazairwe ‘nk’abahikiriire’. (Kut. 15:​1, 6.) Ahabw’enki? Ahakuba akaba naihirira aha kitambo ekyabaire nikiza kuheebwayo omu biro by’omumaisho. Akaba aine obwesigye ngu omwana we Yesu akaba naija kwikiriza kuhayo ekitambo. (Isa. 46:10) N’ahabw’ekyo ekitambo kikataho omuhanda gw’okugarukanisa abantu na Ruhanga.

16. Niki ekindi eki orikubaasa kuteekateekaho waaba nooyetebeekanisa kuza aha Kiijutsyo omwaka ogu? (Reeba n’ekishushani.)

¹⁶ Teekateeka aha ku orikugasirwa ahabw’okugarukana na Ruhanga. Nk’eky’okureeberaho, noobaasa kuba nooreeba Yehova nka “Sho” nk’oku Yesu yaagizire. (Mat. 6:9) Kandi obumwe noobaasa n’okweta Yehova “Munywani” waawe. Kwonka twaba nitukoresa ebigambo nka “Taata” nari “Munywani” turikumanyisa Yehova, twine kukikora omu muringo gw’ekitiinisa kandi ogw’obucureezi. Ahabw’enki? Ahabw’okugira ngu tituhikiriire, omukago ogu twine na Yehova n’ekintu ekitarikubaasa kubaho ahabw’amaani gaitu. Kureka ekitambo nikyo kyonka ekirikutubaasisa kugira omukago murungi na Ruhanga. Yehova abaasize “kureeta obusingye ahabw’eshagama ya Yesu [eyaasheeshekire aha muti].” (Kol. 1:​19, 20) Egyo niyo nshonga ahabw’enki turikubaasa kugira omukago murungi nawe n’obu turaabe turi abatahikiriire.

EKITAMBO NIKYOREKA EMBABAZI ZA YEHOVA

17. Ekitambo nikyoreka kita ngu Yehova n’omunyambabazi? (Abaefeso 2:​4, 5)

¹⁷ Ekitambo nikituhamiza ngu Yehova aine embabazi nyingi. “Akatuhindura abahuriire . . . n’obu twabaire turi abafu omu by’okushiisha byaitu.” (Shoma Abaefeso 2:​4, 5.) Abaine ekihika ky’okutunga “amagara agatahwaho” nibataka barikushaba obuhwezi, ahakuba nibamanya ngu bakwatairwe omu bishenyuka by’ekibi eki baahungwire kandi nibeetenga ow’okubacungura. (Byak. 13:48) Yehova naahurira okutaka kwabo abahwera kurabira omu makuru marungi, kugira ngu babaase kumanya ebirikumukwataho n’Omwana we Yesu. (Yoh. 17:3) Sitaane ku araabe yaateekateekire ngu okugoma kwa Adamu na Haawa kukaba nikuza kuremesa ekigyendererwa kya Ruhanga, akaba agwire.

18. Twine kuguma nitwijuka ki, twaba nituteekateeka aha kitambo?

¹⁸ Twaba nituteekateeka aha migasho ei turikutunga ahabw’ekitambo, twine kuguma nitwijuka enshonga enkuru. Titwine kuteekateeka ngu Yehova akahayo ekitambo kutujuna kyonka, kureka nikyo arikukoresa kugarukamu ekibuuzo eki Sitaane yaimukizeho omu musiri Edeni. (Kut. 3:​1-5, 15) Yehova naakoresa ekitambo kweza eiziina rye n’okuriihaho ebijumo byona. Kandi naayoreka ngu ni Ruhanga wa rukundo arikutucungura kuruga omu kibi n’okufa. N’obu turaabe tutahikiriire, ahabw’embabazi za Yehova ezitatushemereire, naatwikiriza kugira eki twakoraho kworeka ngu Sitaane n’omubeihi. (Enf. 27:11) Mbwenu shi noobaasa kworeka ota ngu noosiima Yehova ahabw’ekitambo? Nituza kugarukamu ekibuuzo ekyo omu kicweka ekirikukurataho.