Ekicweka 7
N’Enki Ekirugire omu Bugomi?
1-3. Ebitwire nibibaho byorekire bita ngu Yehova ahikire?
AHA nshonga ekwatiraine na Ruhanga kuba ohikire kutegyeka, n’enki ekirugire omu butegyeki bw’abantu abatarikukuratira Ruhanga obumazire emyaka mingi egi yoona? Abantu babaasize kworeka ngu n’abategyeki barungi okukira Ruhanga? Twareebera aha bintu bibi ebi abantu baijire nibakora, buzimazima tibategyeki barungi.
2 Abazaire baitu ab’okubanza ku baayangire obutegyeki bwa Ruhanga, okubonabona kwatandika. Bakereetera okubonabona kandi baakureetera na baijukuru baabo boona. Tihaine ou baabaire bashemereire kwekwatsa, kureka bo bonka. Ekigambo kya Ruhanga nikigira kiti: “Bamukoreire ebitahikire; tibakiri baana be ahabw’obumogo bwabo.”—Eky’Ebiragiro 32:5.
3 Ebitwire nibibaho nibyoreka ngu Ruhanga akaba ahikire okurabura Adamu na Haawa ngu ku baakugomeire Ruhanga, bakaba nibaija kukaikura kandi bwanyima bafa. (Okutandika 2:17; 3:19) Bakanga obutegyeki bwa Ruhanga, bwanyima baakaikura kandi baafa.
4. Ahabw’enki twena nituzaarwa tutahikiriire, niturwara kandi nitufa?
4 Ebyahikire ahari baijukuru baabo bwanyima bikaba nk’oku Abarooma 5:12 harikushoborora: ‘Ekibi kikaija omu nsi ahabw’okushiisha kw’omuntu omwe [niwe Adamu, ishe w’abantu boona] kandi kyarugamu okufa, kutyo n’okufa kwabuga omu bantu boona.’ N’ahabw’ekyo abazaire baitu b’okubanza ku baagomeire obwebembezi bwa Ruhanga, baahinduka abasiisi. Okurugiirira aha biragiro ebirikukwata aha ku turikuhungura emitwarize kuruga aha bazaire, okutahikiirira nikwo baahungwize baijukuru baabo. Egi niyo nshonga ahabw’enki twena twazairwe tutahikiriire, turikurwara kandi tukafa.
5, 6. Ebitwire nibibaho byorekire ki aha kuteeraho kw’omuntu okureeta obusingye n’entunguuka ebya buzima?
5 Hahingwireho ebyasha by’emyaka bingi. Obutegyeki nibwija kandi burugaho. Abantu bagyerizeho buri muringo gw’obutegyeki gwona. Kwonka nabwe, ebintu bibi bingi bigumire nibihika aha bantu. Bwanyima y’emyaka enkumi mukaaga, omuntu akaateekateekire ngu abantu bakaabaire baabaasize kureetaho obusingye, oburingaaniza n’entunguuka omu nsi yoona, kandi ngu kuri baayetegyereize obukuru bw’okukwatanisa n’okuba abanyambabazi.
6 Kwonka ebiriho hati nibitaana n’ekyo. Tihariho gavumenti y’abantu erareeteire abantu boona obusingye n’entunguuka ebya buzima. Omu kyasha kya 20 kyonka, hakabamu okwitwa kw’obukaikuru bw’abantu omu butegyeki bw’Abanazi n’okwitwa kw’abantu obukaikuru nka 100 omu ntaro. Omu bunaku bwaitu obu, abantu nyamwingi babonabonesiibwe, baitwa, kandi baakomwa ahabw’obutaikirizana omu by’obutegyeki.
Ebiriho omu Bunaku Obu
7. Noobaasa kushoboorora ota embeera y’abantu omu bunaku obu?
7 Oyihireho ebyo, teekateeka aha mbeera y’abantu abarikukira obwingi omu bunaku obu. Obugomi n’obushaarizi bikanyire. Okukoresa emibazi erikutabura obwonko nikweyongyera. Endwara z’obushambani nizibonabonesa abantu baingi. Siriimu, endwara y’akabi, nayo neebonabonesa obukaikuru bw’abantu. Obukaikuru n’obukaikuru bw’abantu nibafa buri mwaka ahabw’enjara, kandi obwo abantu bakye n’abatungi munonga. Abantu nibashiisha ensi egi. Amagara n’emitwarize omu maka buri hamwe bisiisikaire. Buzima, embeera y’abantu omu bunaku obu neeyoreka ngu bari ahansi y’obutegyeki bubi bwa Sitaane, “ruhanga w’ensi egi.” Ensi ei arikutegyeka terimu rukundo na mbabazi kandi ni mbi buzima.—2 Abakorinso 4:4.
8. Ahabw’enki tutarikubaasa kugira ngu ebi abantu babaasize kukora n’entunguuka eya buzima?
8 Yehova arekire obwire burikumara kuhinguraho kugira ngu abantu bakore entunguuka erikukirayo omu bya sayansi n’omu kukora ebintu. Kwonka shi entunguuka ei bakozire tugyete nungi obu omu mwanya gw’obuta n’emyambi hagiiremu embundu enkye n’empango, enyonyi z’endwano na zaarwatamigongo? Tugire ngu shi n’entunguuka abantu kugyendera omu mwanya kwonka batarikubaasa kutuura hamwe omu busingye omu nsi? Tugire ngu shi n’entunguuka obu abantu barikutiina kugyenda aha nguuto nyekiro, nangwa na nyomushana omu myanya emwe?
Eki Obwire Obuhingwireho Bworekire
9, 10. (a) Ebyasha by’emyaka ebihingwireho byorekire gye ki? (b) Ahabw’enki Ruhanga atarikutwihaho obugabe obw’okwecweramu?
9 Ebyasha by’emyaka ebihingwireho byorekire ngu abantu baaba batarikutegyekwa Ruhanga, tibarikubaasa kwehabura gye omu rugyendo rwabo. Abantu tibakiine matsiko g’okuba gye batarikutegyekwa Ruhanga nk’oku batarikubaasa kugira amatsiko g’okuba gye baaba batariire, batanyweire nari batarikwitsya. Obuhame nibworeka gye ngu titurahangirwe kubaho tutarikwebemberwa Muhangi waitu nk’oku amagara gaitu gatarikubaasa kubaho tutarikurya, tutarikunywa maizi nari tutarikwitsya.
10 Ruhanga okureka obubi kubaho kumubaasiise kworeka ebibi ebirikuruga omu kukoresa kubi obugabe bw’okwecweramu. Kandi obugabe bw’okwecweramu n’ekiconco ky’omuhendo munonga, nikyo Ruhanga omu mwanya gw’okubwiha aha bantu abarekire kureeba ebirikuruga omu kubukoresa kubi. Ekigambo kya Ruhanga nikigamba amazima ku kirikugira kiti: “Omuntu weena ogyenda tabaasa kwehabura mu rugyendo rwe ahu yaahika hoona.” Kandi Baibuli ehikire ku erikugira eti: “Omuntu naayekuriza ahari mugyenzi we kumukora kubi.”—Yeremia 10:23; Omubuurizi 8:9.
11. Hariho obutegyeki bw’abantu bwona oburabaasize kuhezaho okubonabona?
11 Ruhanga okureka abantu kwetegyeka okumara emyaka enkumi mukaaga kyorekire ngu omuntu tarikubaasa kumaraho okubonabona. Tihariho obu omuntu arabaasize kumaraho okubonabona. Nk’eky’okureeberaho, Sulemaani, Omugabe wa Israeli, owaabaire aine obwengye bwingi, obutungi n’obushoboorozi, tarabaasize kuhezaho okubonabona okwabaire nikuruga omu butegyeki bubi. (Omubuurizi 4:1-3) Nikyo kimwe, abeebembezi b’omu bunaku obu, n’obu baakukoresa entunguuka y’ahaiguru eriho hati, tibarikubaasa kuhezaho okubonabona okuriho. Ekibi munonga, ebitwire nibibaho byorekire ngu abantu ahabw’okutakuratira butegyeki bwa Ruhanga, boongyeire aha kubonabona omu mwanya gw’okukuhezaho.
Ruhanga Naareebera Hare eby’Omu Maisho
12-14. Ni birungi ki ebirikwija kuruga omu kubonabona oku Ruhanga arekireho?
12 Ruhanga okurekaho okubonabona kiturugiiremu obusaasi. Kwonka akurekireho, arikumanya ebirungi ebiraije kurugamu bwanyima y’obwire buraingwa. Oku Ruhanga arikureeba enshonga tikurikwija kugasira ebihangirwe kumara emyaka mikye yonka nari enkumi nkye z’emyaka, kureka okumara obukaikuru bw’emyaka, buzima ebiro n’ebiro.
13 Omu bwire bw’omu maisho omuntu ku arikoresa kubi obugabe bwe obw’okwecweramu okuhakanisa omuringo ogu Ruhanga arikukoramu ebintu, kiryaba kitarikwetengyesa kumuha obwire kuhamya enshonga ze. Ahabw’okugira ngu Ruhanga arekireho abagomi kumara enkumi z’emyaka, kibaire eky’okugyenderaho hoona omu nsi n’omu iguru ebiro byona.
14 Ahabw’okugira ngu Yehova arekireho obubi n’okubonabona okuhitsya omu bwire obu, kiryaba kyareebirwe gye ngu ekintu kyona ekitarikugyendera aha bya Ruhanga tikirikubaasa kuba gye. Nikiija kuba kyareebirwe butunu ngu tihaine eki ebihangirwe eby’omwoyo nari abantu barikubaasa kukora ekirikubaasa kurugamu ebirungi eby’obutwire. N’ahabw’ekyo, Ruhanga aryaba buzima ahikire kucwekyereza omugomi weena oribaho. “Ababi boona aryabahwerekyereza.”—Zaaburi 145:20; Abarooma 3:4.
[Ekishushani ekiri aha rupapura 15]
Bwanyima y’abazaire baitu b’okubanza kucwamu kwetegyeka, bakakaikura kandi baafa
[Ekishushani ekiri aha rupapura 16]
Obutegyeki bw’abantu obutari hansi ya Ruhanga burugiremu okubonabona
[Ebigambo Ebirikworeka oburugo bw’Ekishushani Ekitateirwe Bajurizi ba Yehova]
U.S. Coast Guard photo