Ubye w’olukogho ukabugha n’erikangirirya ekwenene

1. Twangakolaki twamabya twanzire eribya omo kihanda kya Yehova?

OMUGHULU tukahindana n’abandi balikyetu engendo y’erimbere, tubeghere eribabulya tuti: “Wabana uti ekwenene?” Abandi bakanasubiraya bati “babutawa” kutse “bakulira omo kwenene.” N’abandi bakanasubiraya bati “basa omo kwenene.” Tukasubiraya tutya kundi ekwenene eyo twigha omo Kinywa ky’oMungu muyatula oko ngebe yetu yosi. Yiti? Kundi tunasi ngoko twamanza eribya omo kihanda kya Yehova ritolere itwakangania ko twanzire ekwenene kandi itwakolesyayo omo ngebe yetu. Enzira nguma, ly’eribya b’ekwenene omo byo tukabugha n’omo byo tukakola.​—Esy. 15:1-3.

2. (a) Yesu abya iniasibwe ati? (b) Abandu mubayiwata bati busana n’amakangirirya wa Yesu?

² Mughulu wosi Yesu iniakabugha ekwenene. Esyonzighu siwe musyabugha siti akabugha ekwenene n’omo syabya isisiritsemera ebyo abya akabugha. (Mat. 22:16) Yesu mwakangania ngoko abandu bakendisyayiwata busana n’amakangirirya wiwe. Mwabugha ati: “Kusangwa munasa erisyaghaba baba na mughala wiwe, mama na mwali wiwe, na mabyala na mwalyana wiwe.” (Mat. 10:35) Yesu abya anzire abandu ibahulikirira n’eritsemera amakangirirya wiwe n’aw’abigha biwe. Nomo bine, abya inianasi ngoko abandu bosi sibenditsemeragho. (Mat. 23:37) Abya inianasi ngoko amakangirirya wiwe akendighaba abandu. Kandi abya inianasi ngoko abandi bakendilighagho n’abandi ibaghanagho.​—2 Tes. 2:9-11.

3. Omo mwatsi ono tukendikania okuki?

³ Nga Yesu, mughulu wosi tukayikasa eribugha ekwenene nomo abandu bangatupona busana n’eribugha ekwenene. Kandi tukatulira n’erikangirirya abandu b’ekwenene eyiri omo Biblia, nomo abandu balebe banganahitana tukakola ekyo. Ekyo kinabughire kiti neryo isitwasyatsomana ngoko twangabugha ekwenene eyo kutse eritenditsomana nga litolere itwabughayo omughulu wahi? Ko bite bitya! Omo mwatsi ono, tukendisubirya oko ribulyo rikulu rino: Ekwenene eyilebirye Yehova ikasungika hayi? Kandi tukendisubirya n’oko wandi mabulyo ano: Busanaki, litolere itwakanirya abandi b’ekwenene? Twangabakanirya kuyo ko tuti, kandi mughulu wahi? Ebisubiryo by’amabulyo ayo bikendituwatikya eribya n’olukogho tukatulira engulu mbuya, ni bugha ambu itwatulira oko ndambi eyitolere kandi itwakolesya amenge.

AHO TWANGASUNGA EKWENENE

4. Busanaki tukabugha tuti Yehova yo nzuko y’ekwenene?

⁴ Yehova yo nzuko y’ekwenene. Ebyosi ebyo akabugha ni by’ekwenene. Ng’ekyerileberyako, ebyosi ebyo akatubwira ebilebirye ekibuya n’ekibi, ni by’ekwenene. (Esy. 19:9; 119:142, 151) Obuli kindu ekyo abiritulagha omo biro ebikasa kikendisyabererera. (Isa. 55:10, 11) Iye akaberereraya ekyo abirilagha. (Migh. 23:19) Okw’ekyo, Yehova syangabugha amabehi n’ahake! (Ebr. 6:18) Kwesi kitolere ndeke-ndeke eryahula Yehova mo “Mungu w’ekwenene.”​—Esy. 31:5.

5. Busanaki sikikalire eriminya ngoko “OMungu w’ekwenene” aneho? Kanaya. (Emibiiri 17:27)

⁵ Abandu balebe bakabugha bati, kikalire eriminya “Yehova oMungu w’ekwenene” aneho. Aliwe bakayiteba. Tukalangira ebindu bingyi ebyo ahangyika, n’ekyo kikakanganaya ngoko aneho. (Rom. 1:20) Omughulu omukwenda Paulo abya akakania n’Abagiriki abasomire e Atene, mwabugha ati oMungu anzire abandu “ibamusunga” kandi ati “syali hali oko buli mughuma w’okw’itwe.” (Soma Emibiiri 17:27.) Nibya Yehova akaleta okw’iye kw’abandu bolo abanzire eriminya ekwenene eyimulebirye.​—Yoh. 6:44.

6. Ni myatsi yahi eyo eBiblia ikatubisulira, kandi busanaki ukatsema eriminya emyatsi eyo?

⁶ Enguma y’oko syonzira esyangatuwatikya eriminya Yehova ly’erigha eBiblia. Ekirimu kibuyirire ky’oMungu kyo kyasondola abahandikayo. (2 Pet. 1:20, 21) Okw’ekyo, obuli mwatsi owali omo Biblia ni w’ekwenene kandi ni w’eriyiketera. Ng’eky’erileberyako, omughulu eBiblia ikabugha yiti Yehova yo wahangyika ebindu byosi, litolere itwikirirya ekyo. (Enz. 1:1, 26) EBiblia ikatubwira ekikaleka itwabya bakoli b’amalolo n’ekikaleka ihabya eryaghalwa n’oluholo. Litolere itwikirirya emyatsi eyo. (Rom. 5:12; 6:23) Kandi litolere itwayiketera ngoko eBiblia ikabugha ekwenene omughulu ikabugha yiti Yehova akendisyakolesya Mughala wiwe eribughaho emyatsi mibi yosi eyo Sitani, “baba w’amabehi” abirileta. (Yoh. 8:44; Rom. 16:20) Kandi litolere itwayiketera ndeke-ndeke ngoko esyondaghane esiri omo Biblia esikakanganaya ngoko Yesu akendisyabughaho ababi, akendisyalubukya abaholi, akendisyayira ekihugho mo paradiso, n’erituhikya okw’ihika-hikana. (Yoh. 11:25, 26; 1 Yoh. 3:8) Yehova abirituha olusunzo olusikire kundu! Abiritukangirirya ekwenene eyimulebirye n’erituha olusunzo lw’erikangirirya abandi b’ekwenene eyo.​—Mat. 28:19, 20.

EKIKATUKUNA ERIBUGHA EKWENENE

7-8. Niki kyo kitolere ikyatukuna eribugha ekwenene? Teka eky’erileberyako. (Mariko 3:11, 12) (Ulebaye n’esyopitsa.)

⁷ Ngoko tunalyabugha embere, twamabya twanzire eribya omo kihanda kya Yehova litolere itwabya tukabugha ekwenene. Aliwe, eribugha ekwenene siritosire twamabya twanzire eritsemesya Yehova. Yehova akalebaya n’ekikatukuna eribugha ekwenene. Tukanaye oko mubiiri wa Yesu omughulu abya oko kihugho. (Soma Mariko 3:11, 12.) Yesu inianemutulira hakuhi n’engetse ye Galilaya, ekikumula ky’abandu mukyamutimbako. Omo bandu abo mwabya n’abaliko esyombinga. Ibakawa embere siwe n’erilaka bati: “Uli Mughala w’oMungu.” Niki kyo kyaleka esyombinga isyabugha oko Yesu kw’ekwenene? Esyombinga esyo alinga syabya sikasonda abandu ibikiriryasyo, neryo ibalua oko Yehova. Ebyo esyombinga syabugha byabya by’ekwenene, aliwe syabya sikakunwa n’omwatsi owatatolere. Yesu abya inianasi ekikakunasyo kandi mwatatsemerakyo. Nibya Yesu mwaghania esyombinga eritula engulu eyimulebirye.

⁸ Omwatsi oyu angatwighisyaki? Yehova akalebaya n’ekikatukuna eribugha ekwenene. Neryo kwesi eryanza Yehova lyo litolere iryatukuna erikangirirya abandi b’ekwenene eyimulebirye. Kandi abandu bamatupipa busana n’engulu eyo tukabwirabo, ngambe itwalolerya eripipa ly’oko Yehova, isitwayiloleraya ly’oko!​—Mat. 5:16; lebaya n’omo Mib. 14:12-15.

9. Litolere itwayiteya okuki, kandi busanaki?

⁹ Tukanaye n’oko ghundi mwatsi owakasaba eriyiteya tukasyayirondera olukengerwa. Tubughe tuti mughala wetu oyuwite olusunzo lulebe omo ndondeka iniatukanirya omwatsi owatatolere eriminywa n’abandi bandu aliwe ibwa itwe itwakaniryagho abandi bandu. Abo tulyakanirayagho bamabiminya ngoko ni kwenene, ibanganasweka n’eriyibulya nga tulyaminya tuti. Ibanganalengekania bati hane n’eyindi myatsi eyo batasi eyo twasi. Ekyo kyanganaleka ibatuhamya, aliwe embere sya Yehova itwabya bandu bule. (Misyo 11:13) Busanaki? Kundi nomo ebyo tulyabugha bilue by’ekwenene, situlue n’ehamuli y’eribisulabyo. N’ekiryatukuna sikilue kitolere.

NGOKO TWANGABUGHA EKWENENE

10. Ebinywa “ebyuwene” bye biri biti? (Abanya Kolosai 4:6)

¹⁰ Soma Abanya Kolosai 4:6. Omukwenda Paulo mwahana Abakristo be Kolosai ati babye bakabugha “ebinywa ebyuwene.” Ekyo ni bugha ambu ki? Ekinywa ky’ekigiriki ekikolesibwe hano kikakanganaya ngoko litolere itwabugha ebinywa ebikahimba kandi ebikatsemesaya.

11-12. Busanaki ritolere itwalebya ndeke ngoko tukakangiriraya ekwenene? Teka eky’erileberyako. (Ulebaye n’epitsa.)

¹¹ Litolere itwakwama erihano lya Paulo eryo. Litolere itwabya b’olukogho tukakangirirya abandi b’ekwenene eyiri omo Biblia. EBiblia ikasosekanaya amakangirirya wayo n’omuyali owatwire owanganaghaba enafsi n’omutima. Ekyo ni bugha ambu, yanganabisula amalengekania wetu n’ebiri emwisi syetu. (Ebr. 4:12) Aliwe tutitakolesya eBiblia yo ndeke, itwanganahitania abandu, kutse nibya itwakuba nabo obuhaka. Ekyo kyangatuhikira kiti?

¹² Terilengekania oko kino. Ighunemutulira, iwahindana n’omulume oyo wanzire kutsibu emyatsi y’ekisomo. Omundu oyo akasaba esyosanamu, kandi abeghere eryibuka enwili n’epasika haghuma n’ekihanda kiwe. Twanganakolesya eBiblia, itwamukangania ngoko ni bukiru erisaba esyosanamu esitawite engebe n’erimukangania ngoko enwili n’epasika ni bisendebele by’ekipagani. (Isa. 44:14-20; 2 Kor. 6:14-17) Twamamubwira ebyo engendo y’erimbere tukahindana naye, itukendibya itwamamubwira ekwenene, aliwe itukendibya isitutakolesya Ekinywa ky’oMungu kyo ndeke.

13. Ebinywa byetu byangabyamo biti omunyu?

¹³ Kandi Paulo mwabugha ati, litolere itwabya tukabugha ebinywa ebikatsemesaya, ebiri ng’akalyo akalimo omunyu. Ekyo sikibughire kiti litolere itwabisa ekwenene kutse erikaniayo ngoko yite. Omo mwanya w’ekyo, ritolere itwakolesya ebinywa “ebirimo omunyu” ebikenditsemesya abandi bakatuhulikirira. (Yobu 12:11) Aliwe ekyo si kyolo. Kikanatuhikira itwalengekania tuti, olulengo lw’omunyu ogho tukalya, lo n’abandi nabo bakanalya. Kutya itwanganalengekania tuti enzira yetu y’eribugha ikatsemesaya obuli mundu. Aliwe ko bite bitya. Ng’eky’erileberyako, abandu b’omo bihanda bilebe banganabya n’enzira yabo y’erikangania amalengekania wabo, nibya n’omughulu bakakanaya n’omundu mukulu okw’ibo. Aliwe abandu b’omo bindi bihanda banganalangira enzira eyo nga siyowene, nibya nga ni butakenga. Paulo mwabugha ati: “Ritolere itwaminya ngoko twangasubirya obuli mundu.” Ekyo ni bugha ambu litolere itwabugha omo nzira eyikenditsemesya abandi, butsira eribugha ngoko ekihanda kyetu kibeghere eribugha kutse ngoko itwe twanzire eribugha.

OMUGHULU W’ERIBUGHA EKWENENE

14. Omughulu Yesu abya oko kihugho, mwanakangirirya abigha biwe b’ebyosi ebyo abya asi? Kanaya.

¹⁴ Mughulu wosi, Yesu iniakabugha ndeke n’abigha biwe. Kandi mwakangiriryabo emyatsi mingyi, aliwe omo binywa by’olukogho. (Mar. 6:34) Nomo bine, habya ihakine eyindi myatsi eyo litolere ibasyaminya ebiro bikalaba. Yesu mwatasonda erikangiriryabo obuli mwatsi ogho asi. Iniakalebaya obutoki bwabo. Abya inianasi ngoko awandi makangirirya bakendisyowagho ebiro bikalaba, neryo mwalinda endambi eyitolere. Nibya mwabwirabo ati sibenditoka eryowa amakangirirya ayo. (Yoh. 16:12) Ekyo kyamatwighisyaki?

15. Kinatolere erikangirirya omundu y’ebyosi ebiri omo Biblia tukanatsuka erigha naye? Kanaya. (Emisyo 25:11) (Ulebaye n’epitsa.)

¹⁵ Eky’erileberyako kya Yesu kyamatwighisyaki? Eribya itwasi ekwenene eyiri omo Biblia, si kibughire kiti litore itwakangirirya omundu y’ebyosi engendo y’erimbere. Twangakwama tuti eky’erileberyako kya Yesu? Litolere itwalengekania oko mibere eyo omundu alimo. Tutasyalengekanaya oko mulume oyukibuka enwili n’epasika haghuma n’ekihanda kiwe. Tunasi ngoko ebisendebele ebyo ni by’ekipagani kandi ngoko oMungu syalighirebyo. Neryo tubughe tuti wamatsuka erigha eBiblia n’omulume oyo kandi hakisiya yenga nguma kutse ibiri enwili iyahika. Olukogho lutolere ilwakukuna eritendimubwira aho n’aho ebyo eBiblia ikabugha oko bisendebele by’ekipagani n’eritendilengekania uti akendilw’inialekana nabyo. Ni kwenene, hane abigha balebe abakalw’ibakolesya luba ebyo bakigha omo Biblia. Aliwe oko bandi kikasaba endambi erilekana n’amalengekania n’emikolere yabo. Abigha betu banganalola embere twamabwirabo oko ndambi eyitolere emyatsi eyo batolere eriminya.​—Soma Emisyo 25:11.

16. Twangawatikya tuti abigha betu b’eBiblia erilola embere “erikwama ekwenene”?

¹⁶ Sihali ekikatuletera obutseme ng’erikangirirya abandu b’oko Yehova. Tukendiwatikyabo “erikwama ekwenene” twamakola emyatsi eno: Uyitsinge eribya ky’erileberyako ekyuwene. (3 Yoh. 3, 4) Litolere engebe yaghu iyakangania ndeke-ndeke ngoko wikirirye esyondaghane sy’oMungu esiri omo Kinywa kiwe. Ubye n’ekikakukuna eribugha ekwenene ekitolere. Ukakakangirirya abandi b’ekwenene, ukolesaye ebinywa ebyuwene, ebihehere, kandi eby’olukogho n’eribughabyo oko ndambi eyitolere. Kandi abandu bamakupipa, uloleraye olukengerwa l’oko Yehova. Wamakola ebyo, ukendikangania ko ukakolera Yehova, oMungu w’ekwenene.