‘Wanabirigha ekumbo’ y’eritsemera ebyo uwiteko?

1. Eritsemera ebyo tuwiteko ni bugha ambuki, kandi sibugha ambuki?

UKANATSEMERA ebyo uwiteko? Omundu uyukatsemera ebyo awiteko akabya n’obutseme n’obuholo omw’ilengekania oko miyisa eyo anemubana. Syalihitana busana n’ebyo atawiteko. Aliwe eritsemera ebyo tuwiteko si ry’eriyilekerania. Ng’eky’erileberyako, si muhanda Omukristo amanza erikola bingyi omo mubiiri wa Yehova. (Rom. 12:1; 1 Tim. 3:1) Aliwe ekyo sikyangaleka iniaherya obutseme bwiwe kundi syatabana luba amadaraka agho anzire omo ndondeka.

2. Busanaki eritenditsemera ebyo tuwiteko lyanganatukolya ahatuwene?

² Eritenditsemera ebyo tuwiteko lyanganatukolya ahatuwene. Abatetsemera ebyo bawiteko bakakola kutsibu kandi omo syosaha nyingyi batoke eribana ebindu by’ekinya-mubiiri ebyo batalaghireko. Eky’obulighe, nibya ekyo kyabirileka Abakristo balebe ibiba esyofranga n’ebindi bindu. Banganabya imubayibwira bati, ‘Nitolere ekindu eki,’ ‘Nabirilindirirakyo oko mughulu muli,’ kutse bati, ‘Ng’imaya esyofranga esi, ngendisyasubulyasyo bolo.’ Aliwe, obwibi bosi-bosi sibuliletera Yehova y’olukengerwa kandi sibulimutsemesaya. (Misyo 30:9) N’abandi babiribunika mutima erihika oko kika ky’erileka erikolera Yehova kundi mubatabana edaraka eyo babya banzire. (Gal. 6:9) Omundu oyo wabiriyiherera oko Yehova anganahikira ati erikola emyatsi eyiri ng’eyo? Kwa muhwa anganabya iniabirileka eribya akatsemera ebyo awiteko.

3. Erisako ry’ Abanya Filipi 4:11, 12 lyamatwighisyaki?

³ Itwe bosi twanganatoka eribya tukatsemera ebyo tuwiteko. Omukwenda Paulo mwahandika ati: “Nabirigha eritsemera ebyo niwiteko omo hali yosi.” (Soma Abanya Filipi 4:11, 12.) Mwahandika ebinywa ebi iniane omo ngomo. Nomo byanabya bitya, mwataherya obutseme bwiwe. ‘Mwigha ekumbo’ y’eritsemera ebyo awiteko. Kyamabya ikikukalireko eritsemera ebyo uwiteko, ebinywa bya Paulo n’ebyo alolako byanganakuwatikya erikulya omubere oyo. Aliwe si kyolo erikanganiagho omo hali yosi. Ekyanganatuwatikya ry’erigha eribya n’agho. Tuti? Tukanaye oko mibere iyangatuwatikya erigha ekumbo y’eritsemera ebyo tuwiteko.

UBYE UKASIMA

4. Eribya tukasima lyanganatuwatikya liti eribya tukatsemera ebyo tuwiteko? (1 Abanya Tesalonike 5:18)

⁴ Omundu uyukasima kikamwolobera eritsemera ebyo awiteko. (Soma 1 Abanya Tesalonike 5:18.) Ng’eky’erileberyako, twamabya tukasima kundi tunemubana ebindu ebyo tulaghireko, isitwendibya tukalengekania kutsibu oko bindu ebyo twanzire aliwe isitulaghire kubyo. Twamabya tukatsemera edaraka eyo tuli nayo omo mubiiri wa Yehova itukendiyikasa erikola kutsibu omo mubiiri oyo omo mwanya w’erilengekania kutsibu oko yindi daraka eyo twanzire erihabwa. Kyo kikaleka amasako iniatubwira ati isitwabula eribya tukasima Yehova tukamusaba. Twamabya tukasima itukendibya “n’obuholo b’oMungu obulengire ebyosi ebyo abandu bangalengekania.”​—Filip. 4:6, 7.

5. Abaisraeli babya batolera erisima Yehova busana n’emyatsi yahi? (Ulebaya n’epitsa.)

⁵ Tulengekanaye oko kyahikira Abaisraeli. Ngendo nyingyi mubayilungumula oko Yehova bati sibetabana akalyo ako babya bakalya e Misri. (Emig. 11:4-6) Ni kwenene, engebe siyabya nyolo omo mbwarara. Aliwe, ekyangabawatikirye eritsemera ebyo babya bawiteko niki? Bendisima Yehova nga mubibuka ebyo Yehova abya iniabiribakolera. Ng’eky’erileberyako, omughulu babya e Misri mubanubibwa kutsibu. Aliwe, Yehova mwatuma oko Bamisri kw’ebihunzo 10 n’erisabula Abaisraeli. N’omughulu balua e Misri, ‘mubahunga oko Bamisri’ kw’efeza, ehoro, n’esyongyimba. (Eril. 12:35, 36) Omughulu Abamisri babakwamirira eriyahika oko Ngetse y’Engula, Yehova mwaghaba engetse yo kabiri n’erisabulabo omo nzira y’ekitiko-tiko. N’omughulu babya omo mbwarara, Yehova iniakahabo amana obuli kiro. Neryo busanaki ibakayilungumula? Mubatatsemera ebyo babya nabyo kundi mubatabya bakalengekania oko ebyo Yehova abya iniabiribaha.

6. Ni myatsi yahi eyangatuwatikya eribya tukasima?

⁶ Niki ekyangakuwatikya eribya ukasima? Eky’erimbere, obuli kiro ubye ukalengekania oko myatsi mibuya eyo ulyatsemera. Nibya obuli kiro wanganabya ukahandika emyatsi ibiri kutse ey’isatu eyo wanzire erikanganiako erisima. (Eki. 3:22, 23) Eky’akabiri, ubye ukakangania erisima lyaghu. Ubye ukasima abandi busana n’emyatsi eyo balyakukolera. N’ekikulu oko byosi, ubye ukasima Yehova yo kangyi-kangyi. (Esy. 75:1) N’eky’akasatu, usombole abira abanganakuwatikya eribya ukasima. Wamabya ukatamba n’abandu abakasima, naghu ighukendibya ukasima. Kutya wamabya ukatamba n’abatesima naghu isiwendibya ukasima. (Ebih. 1:26-28; 2 Tim. 3:1, 2, 5) Twamabya tukalengekania kutsibu oko myatsi eyangaleka itwasima, isitwangahangya-hangya busana n’ebyo tutawiteko aliwe isitulaghire kubyo.

7. Aci mwakulya ati omubere w’erisima, n’ekyo mukyamuwatikya kiti?

⁷ Tulebaye ekyahikira mwali wetu Aci, owe Endonezi. Akabugha ati: “Omo mughulu w’ekihunzo kye Korona, munatsuka eriyilinganisya n’abandi baghala n’abali betu. Ekyo mukyaleka initabya ngatsemera ebyo niwiteko.” (Gal. 6:4) Ekyamuwatikya niki? Akabugha ati: “Munatsuka erilengekania oko miyisa eyo nabya ngabana buli kiro n’erilengekania oko myatsi mibuya eyo nabiribana busana n’eribya omo ndondeka ya Yehova. Neryo munasima Yehova busana n’emyatsi yosi eyo. Ekyo mukyaleka inatasyabya ngatsemera ndeke ebyo niwiteko.” Naghu wanganakola ng’omwali wetu oyu wamabya isighutsemire busana n’emibere eyo ulimo lino.

UBYE UKAYIKEHYA

8. Baruku mwatoghera omo kitegho kyahi?

⁸ Kiro kighuma ye Baruku, omuhandiki wa Yeremia, mwatoghera omo kitegho. Baruku mwahabwa omubiiri owakalire. Mwasabwa eriwatikya Yeremia eritwalira Abaisraeli omulaghe owakalire busana n’eritendisima lyabo. Aliwe, muhanabya mughulu Baruku amalusya obwenge bwiwe oko ekyo asabawa erikola amatsuka erilengekania buli oko ekyo abya anzire eribana. Yehova Mwamubwira atya erilabira Yeremia: “Ukayironderaya emyatsi mikulu-kulu. Uleke erirondya emyatsi eyiri ng’eyo.” (Yer. 45:3-5) Yehova mwabya ng’akamubwira ati: “Utsemere emibere eyo ulimo lino.” Baruku mwaligha erikungwa, neryo mwalola embere eribya mwira wa Yehova.

9. Ngoko kiri omo 1 Abanya Korinto 4:6, 7, omubere w’eriyikehya akatuwatikaya erilighaki? (Ulebaye n’esyopitsa)

⁹ Ndambi silebe, Omukristo anganayibwira ati n’iye atolere erihabwa edaraka nyilebe. Anganabya iniawite obutoki mbiriri-mbiriri, iniakakola kutsibu, kutse iniabirikolera Yehova oko myaka mingyi. Aliwe omo mwanya w’erimuha edaraka eyo, ibahayo oghundi mundu. Ekyangamuwatikya eritendihitana niki? Anganalengekania oko binywa ebyo omukwenda Paulo ahandika ebiri omo 1 Abanya Korinto 4:6, 7. (Soma.) Obuli daraka eyo tuli nayo n’obutoki bosi-bosi obo twangabya nabo, ebyosi bikalua oko Yehova. Situtolere erihabwa emyatsi yosi eyo. Aliwe Yehova akatuhayo busana n’olukogho lwiwe.​—Rom. 12:3, 6; Efe. 2:8, 9.

10. Twangakulya tuti omubere w’eriyikehya?

¹⁰ Twanganakulya omubere w’eriyikehya omw’ilengekania kutsibu oko ky’erileberyako kya Yesu. Terilengekania oko ekyabya omughulu Yesu anabaya ebisando by’abakwenda biwe. Ngoko omukwenda Yohana ahandika, n’omo “Yesu abya inyabiriminya ngoko Tata abirihira emyatsi yosi y’omo byala biwe; kandi abya inyabiriminya ngoko alua ew’oMungu, kandi ngoko akendisuba ew’oMungu, . . . [mwanabya] abigha biwe b’oko bisando.” (Yoh. 13:3-5) Yesu endibwira abakwenda biwe ati bo bamunabaye oko bisando. Aliwe Yesu mwatabugha ati kundi iye ni Mughala w’oMungu abya atolere eriyira oko maisa aghuwene kutsibu. (Luka 9:58) Iniakayikehaya n’eritsemera ebyo awiteko. Mwatusighira eky’erileberyako ekyuwene.​—Yoh. 13:15.

11. Omubere w’eriyikehya mwawatikya ati Dennis eribya akatsemera ebyo awiteko?

¹¹ Dennis, oyo wikere e Holande, ati anemuyikasa erikwama eky’erileberyako kya Yesu ky’eriyikehya, aliwe ati si kyolo okw’iye erikola atya. Akabugha ati: “Ndambi silebe, ngayowa muhanda omughulu omundu mulebe amahabwa omubiiri ogho nilue ngalengekania niti n’ingye nilue nitolere erihabwagho. Omughulu ekyo kyamahuluka, ngayighisaya emyatsi eyikakanaya okw’iyikehya. Omo JW Library^® nabirihiramo eliste ey’amasako awakanirye oko mubere w’eriyikehya. Neryo ekyo kikaniwatikaya eribanagho luba n’eritasyasomagho. N’omo telephone, nabirihiramo emikania eyikanirye oko mubere w’eriyikehya. Neryo ngabya ininemukwamayo kangyi-kangyi.a Nabirigha ngoko omubiiri wosi-wosi ogho tukakola, tukakolagho busana n’eriha Yehova y’olukengerwa, butsira itwe. Obuli mundu ali n’eky’erikola omo mubiiri wa Yehova.” Wamabitsuka eritenditsemera emibere eyo ulimo lino, kumbe iwakola kutsibu erikulya omubere w’eriyikehya. Ekyo ikikendikuwatikya eriwatya obwira bwaghu haghuma na Yehova n’eribya ukatsemera ebyo uwiteko.​—Yak. 4:6, 8.

UBYE UKALENGEKANIA OKO MAHA WAGHU

12. Ni maha wahi w’omo biro ebikasa awakatuwatikaya eritsemera ebyo tuwiteko? (Isaya 65:21-25)

¹² Erilengekania oko maha wetu aghuwene, kikatuwatikya eritsemera ebyo tuwiteko. Erilabira omuminyereri Isaya, Yehova mwakangania ngoko anasi engebe yetu ko si nyolo. Neryo akakanganaya ngoko akendisyabughaho ebyosi ebikatwaghalaya. (Soma Isaya 65:21-25.) Tukendisyabya omo syonyumba esyuwene kandi omo buholo. Tukendisyabya n’emibiiri eyuwene, n’eribya tukalya akalyo akakahimba emibiri n’akasihire. Sitwendisyasyabya tukahangya-hangya busana n’emyatsi mibi eyanganatuhikira kutse eyanganahikira abana betu. (Isa. 32:17, 18; Ezek. 34:25) Amaha wetu w’omo biro ebikasa uwene kutsibu kandi akendisyabererera.

13. Tutolere erilengekania kutsibu oko maha wetu omo mibere yahi?

¹³ Lino tutolere itwabya tukalengekania kutsibu oko maha wetu kulenga kera. Busanaki? Kundi tuli omo “biro by’enduli” kandi itwe bosi tukabya itunemulola oko maligho awakalire. (2 Tim. 3:1) Obuli kiro, Yehova akatuwatikaya eriyiyinia omw’ituha obusondoli, akaghala, n’obuwatikya obo tulaghireko. (Esy. 145:14) N’ekindi, amaha wetu akatuwatikaya kutsibu omughulu tuli omo maligho. Kwa muhwa, si kyolo okw’iwe eriha ab’omo kihanda kyaghu ebyo balaghireko kinya-mubiri. Ekyo kinasondire eribugha kiti ukendisyasighala mwera mughulu wosi? Iyehe. Yehova abirikulagha erikuha ebyo ulaghireko, kandi akendisyakuha binene kutsibu omo Paradiso. (Esy. 9:18; 72:12-14) Obuli kiro wanganabya ighukabya n’obulumi, kutse ighuluhire omo bwenge, kutse ukwire obukoni obukalire kutsibu. Ekyo ni bugha ambu ukendisyaghalwa kera na kera? Iyehe. Amakoni n’oluholo sibyendisyabya omo kihugho kihya ky’oMungu. (Erib. 21:3, 4) Amaha ayo akatuwatikaya eritendihitana busana n’emyatsi eyituwene eyinemutuhikira munabwire. Nomo twanganakolerwa muhanda, kutse itwaholerwa n’omwanzwa wetu, kutse itwalwala, kutse itwahikirwa n’awandi maligho, twanganalola embere eritsemera ebyo tuwiteko. Busanaki? Ni busana, nomo twangabya itunemulaba omo maligho awali ati munabwire, tunasi ngoko ni ‘w’omughulu muke’ kandi ngoko omo kihugho kihya sitwendisyaghalwa.​—2 Kor. 4:17, 18.

14. Twanganawatya tuti amaha wetu?

¹⁴ Kundi amaha akatuwatikaya kutsibu eritsemera ebyo tuwiteko, twanganawatyagho tuti? Omwatsi mughuma, ry’eribya tukalengekania ngoko engebe ikendisyabya omo kihugho kihya. Ng’eky’erileberyako, omughulu twamahangya-hangya kutsibu busana n’eribula esyofranga twanganalengekania oko mughulu ogho sitwendisyasyalagha oko syofranga n’omughulu obwera bukendisyahwaho. Omughulu twamahangya-hangya kundi situtahabwa edaraka eyo twanzire, twanganalengekania oko mughulu ekyo sikyendisyasyabya ky’omughaso twabihika-hikana n’erikolera Yehova oko maelfu w’emyaka. (1 Tim. 6:19) Lino kyanganatukalako erilengekania oko myatsi mibuya ey’omo mughulu owakasa kundi hali bingyi ebikatuhanga-hangaya. Aliwe twamabilola embere eribya tukalengekania oko mughulu oghuwene ogho Yehova abiritulagha, itwanganabeghera eribya tukakola tutya.

15. Ebinywa bya Christa byamakwighisyaki?

¹⁵ Lebaya ngoko amaha abiriwatikya Christa, omukali wa Dennis oyo tulyakanayako aho embere. Akabugha ati: “Nikwire emiki. Yabirileka inabya ngakolesya akakinga k’ebirema n’erilabya endambi nene omo ngyingo. Obuli kiro, ngabya omo bulumi. Omo biro ebyamabilaba, omunganga mwambwire ati sihakiri maha. Aliwe aho n’aho, munalw’inayibwira niti, ‘Oyu syalilangira ebiro ebikasa ngoko ingye ngalangirabyo.’ Ngalengekanaya kutsibu oko maha waghe, ekyo kikaniwatikaya erisighala ininatulere. Lino ninemuyiyinia, aliwe omo kihugho kihya, ngendisyabya n’engebe eyuwene!”

“ABAKAMUBAHA SIBALIBULA KINDU”

16. Busanaki Omwami Daudi mwabugha ati abakubagha Yehova “sibalibula kindu”?

¹⁶ Nibya nomo twangatsemera ebyo tuwiteko, tukabya itunemwaghalwa. Lengekania oko Mwami Daudi. Abana biwe ng’abasatu mubahola. Mubamulegha, bamamughotera, kandi oko myaka mingyi mwabya musayi akateya engebe yiwe. Nomo anabya akayiyinia omo maligho wosi ayo, mwabugha atya oko Yehova: “Abakamubaha sibalibula kindu.” (Esy. 34:9, 10) Mwabugha atya busanaki? Kundi nomo netu, itwe baghombe ba Yehova tukanaghalawa, sitwendisyabula ekindu kyosi-kyosi ekyo tulaghireko. Kandi tuyiketere ngoko Yehova akendisyatuwatikya omo maligho wetu wosi. (Esy. 145:16) Kwesi nomo emyatsi yangabya yiti, twanganabya tukatsemera ebyo tuwiteko.

17. Busanaki kyuwene erigha ekumbo y’eribya ukatsemera ebyo uwiteko?

¹⁷ Yehova anzire iwabya ukatsemera ebyo uwiteko. (Esy. 131:1, 2) Neryo uyikase erigha ekumbo y’eritsemera ebyo uwiteko. Wamabiyikasa eribya ukasima, eribya ukayikehya, n’eriwatya amaha waghu, naghu iwanganasyabugha uti: ‘Ngatsemera ebyo niwiteko.’​—Esy. 16:5, 6.