Uwatikaye luba abali “n’omutima owanzire eryangirira ekwenene”

1. Abandu sibasosene bati omo nzira eyo bakalighamo engulu mbuya? (Emibiiri 13:47, 48; 16:14, 15)

ABANDU bangyi b’oko karne k’erimbere mubalw’ibaligha ekwenene omughulu bababwira engendo y’erimbere oko Mungu n’oko Biblia. (Soma Emibiiri 13:47, 48; 16:14, 15.) Na munabwire, abandu bangyi bakatsema kutsibu omughulu bakowa engulu mbuya engendo y’erimbere. Hane n’abandi abatetsemera engulu mbuya oko nzuko, aliwe oho nyuma ibanza eriminya bingyi n’eriramya oMungu. Neryo litolere itwakolaki omughulu twamahindana n’omundu oyuli “n’omutima owanzire eryangirira ekwenene” omo mubiiri w’eritulira?

2. Busanaki twanganasosekania omubiiri wetu w’eritulira n’ow’omulimi?

² Twanganasokekania omubiiri wetu w’eritulira n’ow’omulimi. Amatunda w’oko muti mulebe amabyera, omulimi anganatwagho, aliwe inianemulola embere eritakula ekitaka n’erihera eyindi miti omo ririma eryo. Kutya, omughulu tukabana omundu mulebe oyo wanzire eriminya engulu mbuya tukalw’itwayikasa erimuwatikya eribya mwigha wa Kristo. Aliwe, tukabya itunemulola embere eriwatikya abalaghire oko ndambi batoke eriminya busanaki ni ky’omughaso erigha oko Mungu n’oko Biblia. (Yoh. 4:35, 36) Obuyiteghererya bukendituwatikya eriminya nga twangabawatikya ndeke tuti. Omo mwatsi ono, tukendilangira ebyo twangakola omughulu twamahindana engendo y’erimbere n’abandu abanzire eriminya ekwenene. Kandi tukendilangira ngoko twangabawatikya batoke erilola embere bunya-kirimu.

TWANGAWATIKYA TUTI ABANZIRE ERIMINYA EKWENENE?

3. Litolere itwakolaki omughulu twamahindana n’abandu abanzire eriminya ekwenene omo mubiiri w’eritulira? (1 Abanya Korinto 9:26)

³ Omughulu tukahindana n’abandu abanzire eriminya ekwenene omo mubiiri w’eritulira, tukanza eriwatikyabo batsuke erilendera omo nzira eyikalolaya oko ngebe. Twamabihindana n’abandu abali ng’abo, litolere itwatsukisya efunzo y’eBiblia n’eribirikirabo oko mihindano yetu omughulu twamakania nabo engendo y’erimbere.​—Soma 1 Abanya Korinto 9:26.

4. Teka eky’erileberyako ky’omundu mulebe oyo walw’iniatsuka erigha eBiblia.

⁴ Eritsukisya efunzo y’eBiblia. Abandu balebe abo tukakanaya nabo banayiteghekire erilw’ibatsuka erigha eBiblia. Ng’eky’erileberyako, kiro kighuma omo Pili, omumbesa mughuma w’omo Kanada mwahika oko prezantware, amimya akatabu Tsemera engebe kera na kera! Omwali wetu oyo wabya oko prezantware mwamubwira ati erilabira akatabu ako anganigha eBiblia butsira eriliha. Omumbesa oyo mwanza kutsibu, neryo mwaha omwali wetu y’enimero yiwe y’etelefone, na mwali wetu amamuha eyiwe. Ekiro kighumerera ekyo, omumbesa oyo mwahandikira mwali wetu n’erimubulya nga bangatsuka eribya bakigha kiroki. Omwali wetu abere abimusubirya ngoko anganasa omo Poso kutse omo Yenga, omumbesa oyo mwamubulya ati: “Siwangasa omungya kwe? Siniwite eky’erikola.” Neryo mubigha omo Tano. Omumbesa oyo mwasa oko muhindano w’omwiso w’eyenga n’erikola esyombinduka syo luba.

5. Ekyangatuwatikya eriminya omughulu oghuwene w’eritsukisyako efunzo y’eBiblia niki? (Ulebaye n’esyopitsa.)

⁵ Oko kwenene, obuli mundu syangabya ng’omumbesa oyo n’erilw’inianza eritsuka erigha eBiblia. Abandu balebe abanzisibwe n’ekwenene banganalagha oko ndambi. Twanganatsukisya omukania oko mwatsi mulebe ogho omundu akatsemera. Aliwe, twamabilola embere eribya n’amalengekania aghuwene oko mundu n’erilola embere erimukangania ngoko tumutsomene, omo katambi kake twanganatsukisya efunzo y’eBiblia. Ni myatsi yahi eyo twangabugha omughulu tukatsukisaya efunzo y’eBiblia? Tulebaye ebyo abaghala n’abali betu abali n’obutoki bw’eritsukisya amafunzo w’eBiblia bakatubwira oko mwatsi oyo.

6. Ni myatsi yahi eyo twangabugha eriwatikya omundu erilangira ngoko erigha eBiblia ryuwene okw’iye?

⁶ Abatuliri n’abapainia ababulibawa oko mwatsi w’eritsukisya amafunzo w’eBiblia mubabugha bati omo bihugho bilebe omughulu tukakanaya oko funzo y’eBiblia sikyuwene erikolesya ebinywa nga, “erigha,” “erigha eBiblia,” kutse “erikukangirirya.” Mubalangira ikyanganuwana kutsibu erikolesya ebinywa nga, “erikanirania,” na “eriminya eBiblia yo ndeke.” Eriwatikya omundu erisyakuhulikirira ekindi kiro, wanganabugha uti, “kikaswekaya erilangira ngoko eBiblia ikasubiraya oko mabulyo w’omughaso agho tukayibulaya omo ngebe” kutse “eBiblia si kitabu ky’ekisomo lisa, aliwe kikatuha amahano awakatuwatikaya omo ngebe yetu y’obuli kiro.” Wanganatomekako uti: “Omo syodakika nge nyisa wanganigha omwatsi mulebe owangakuwatikya omo ngebe yaghu.” Si ky’omughaso erikolesya ebinywa nga, “tukendibya n’eprograme y’eribya tukasungana” kutse “tukendibya tukigha obuli yenga,” kundi ebinywa ebiri ng’ebyo byanganaleka abandu ibakwa obuba.

7. Ni mughulu wahi ogho abandu balebe baminya ekwenene y’eBiblia engendo yabo y’erimbere? (1 Abanya Korinto 14:23-25)

⁷ Ubwirebo uti base oko mihindano yetu. Alinga omo mughulu w’omukwenda Paulo, abandu balebe mubaminya ekwenene y’eBiblia omughulu bahika oko mihindano y’Ekikristo kw’engendo y’erimbere. (Soma 1 Abanya Korinto 14:23-25.) Na munabwire ko bine bitya. Abandu bangyi bakakola esyombinduka syo luba omughulu bakatsuka erihika oko mihindano yetu. Ni mughulu wahi ogho litolere iwabwirabo uti base oko mihindano yetu? Ekitabu Tsemera engebe kera na kera! kikatusaba eribirikira abandu oko mihidano yetu omo somo ye 10. Aliwe, situlaghire eritsuka erihika oko somo eyo imo twabirikira omundu. Omo syodakika nge nyisa, wanganabwira omundu uti ase oko muhindano w’omwiso w’eyenga nibya omughulu ukakanaya naye engendo y’erimbere. Kwa muhwa wanganamubwira omutwe w’omukania w’abandu bosi kutse enzumwa eyo mukendigha omo Akaleberyo k’Omuteya.

8. Twanganabwira omundu yoki omughulu tukamubwira tuti ase oko mihindano yetu? (Isaya 54:13)

⁸ Omughulu ukabwira omundu oyo wanzisibwe n’ekwenene uti ase oko mihindano yetu, umubwire ngoko yisighene n’ekisomo ekyo abeghere eriyako. Omughulu omwigha mughuma ahindana engendo yiwe y’erimbere okw’igha ly’Akaleberyo k’Omuteya, mwabulya omukangirirya wiwe w’eBiblia ati: “Oyukasondola Akaleberyo k’Omuteya anasi erina ly’obuli mundu?” Omwali wetu mwamubwira ati itwe bosi tukayikasa eriminya amena w’ab’omo ndeko yetu, ngoko tukaminya amena w’ab’omo kihanda kyetu. Omwigha w’eBiblia oyo, mwalangira ekyo ikisighene kutsibu n’eby’omo kisomo kiwe. Kandi twanganabwira omundu ekikaleka emihindano yetu iyasighana n’ebindi bisomo. (Soma Isaya 54:13.) Tukahindana busana n’eriramya Yehova, erigha okw’iye, n’erisikania mutima. (Ebr. 2:12; 10:24, 25) Ekyo kikaleka emihindano yetu iyabyamo obutondeke n’eryuwana, siyirikwama emitsye. (1 Kor. 14:40) Emyanya yetu y’eriramiryamo ni ye kawaida, kandi ikatuwatikaya erigha. Kundi situliyingiraya omo myatsi y’epolitike, situlikanaya kuyo; kandi situlikuba obuhaka oko malengekania w’abandu. Neryo kyanganabya ky’omughaso embere omwigha w’eBiblia ase oko mihindano yetu erimukangania evideo Oko Kisenge ky’Obwami kukakolawaki? Ekyo kyanganamuwatikya eriminya ebikendibya oko Kisenge ky’Obwami.

9-10. Twamabibwira omundu mulebe tuti ase oko mihindano yetu, ni myatsi yahi yo tutolere erimubwira akasyasagha eryasa kuyo? (Ulebaye n’epitsa.)

⁹ Abandu balebe bakatika-tika eryasa oko mihindano yetu kundi bakasagha bati tukendisababo tuti babye “Bimiri ba Yehova.” Ubwire omundu ngoko tukatsema erikokya abagheni kandi ngoko situlihatikanabo eribya Bimiri ba Yehova kutse eriteka ebisubiryo. Tukakokaya ebihanda erihirako n’abana balere. Oko mihindano yetu, abana sibalikangiriribawa bwabo. Omo mwanya w’ekyo, ababuti n’abana bakikala haghuma n’erigha haghuma. Ekyo kikaleka ababuti ibaminya abana babo nga bali nandi, kandi nga bakakangiriribawaki. (Ebih. 31:12) Situlisaba esadaka kutse erilabya ekibo. Omo mwanya w’ekyo, tukakwama erihano rino rya Yesu: “Mwabirihabwa butsira eriliha, muhitaye butsira erilihisya.” (Mat. 10:8) Kandi wanganakangania omundu oyo ngoko syalaghire oko syongyimba esikangabasenie eryasa oko mihindano yetu. OMungu akalangira ebiri omo mutima, butsira ngoko omundu akalangirika ehihya.​—1 Sam. 16:7.

¹⁰ Omundu mulebe amabyasa oko mihindano yetu, umuwatikaye ayowe ndeke. Umukanganaye oko basyakulu balebe b’endeko kutse oko bandi batuliri. Amabiyowa ndeke, inianganasyasa ekindi kiro. Emihindano ikalaba, amabya isyawite oko Biblia, musomere haghuma naye omo Biblia yaghu, erimuwatikya eryowa omukania owanemulaba n’erimukangania ebitsapo ebyo tukighiramo atoke erikwamana netu kutse iwamuha ekitsapo kiwe-kiwe.

NGOKO WANGAWATIKYA OMUNDU OMUGHULU WAMABITSUKA ERIGHA NAYE EBIBLIA

11. Wangakangania ghuti ngoko usikirye endambi n’eprograme y’omwigha waghu w’eBiblia?

¹¹ Ni myatsi yahi yo tutolere eryibuka omughulu tukigha n’omundu eBiblia? Usikaye endambi n’epograme yiwe. Ng’eky’erileberyako, amabikuha eprograme, uhike oko endambi nomo omo kiharo kyenyu abandu sibalisikaya endambi. Kandi kyanganuwana erigha bike engendo y’erimbere. Abaghala n’abali betu balebe ababirigha eBiblia n’abandu bangyi bakabugha bati, kyuwene erigha bike oko nzuko nomo omwigha angananza erigha bingyi. Kandi isiwabugha bingyi. Ulekere omundu y’akanya k’eribugha ebiri oko mutima.​—Misyo 10:19.

12. Tukanatsuka efunzo y’eBiblia, ni kyahi kyo tutolere erilandamirira?

¹² Mukanatsuka, ekyo utolere erilandamirira ry’eriwatikya omuhulikiriri waghu eriminya Yehova na Yesu n’erikulya olwanzo lwiwe okw’ibo. Erikola ekyo, mughulu wosi litolere iwakanganiabo ebyo eBiblia ikabugha butsira ebyo wasi. (Emib. 10:25, 26) Omukwenda Paulo mwatusighira eky’erileberyako ekyuwene. Omughulu abya akakangirirya abandu, abya akakangiriryabo oko Yesu oyo Yehova atuma tutoke erimuminya n’erimwanza. (1 Kor. 2:1, 2) Kutya Paulo mwakangania ngoko ni ky’omughaso eriwatikya abigha erikulya emibere eyuwene eyanganasosekanibwa n’ehoro, efeza, n’amabwe w’obughuli. (1 Kor. 3:11-15) Emibere eyuwene eyo yihiriremo obwikirirya, amenge, obuyiteghererya, n’eryubaha Yehova. (Esy. 19:9, 10; Misyo 3:13-15; 1 Pet. 1:7) Ukwame enzira ya Paulo y’erikangirya omw’iwatikya abigha baghu b’eBiblia erikulya obwikirirya obuwatire n’obwira obuwene haghuma na Tata wabo w’olwanzo w’elubula.​—2 Kor. 1:24.

13. Twangakangania tuti omutima w’erilindirira n’eriyihira omo mwanya w’abandi omughulu tukawatikaya abanzisibwe n’ekwenene? (2 Abanya Korinto 10:4, 5) (Ulebaye n’epitsa.)

¹³ Ukwame enzira ya Yesu y’erikangirirya omw’ibya n’omutima w’erilindirira n’eriyihira omo mwanya w’omundu. Isiwabulaya omundu y’amabulyo awanganaleka iniayowa muhanda. Hamabya omwatsi mulebe ogho kyamamukalako eryowa, mulabe oko mwatsi oyo n’erisyasuba kugho ko bolo. Omo mwanya w’erimukasa eriligha amakangirirya malebe isyalyabya tayari, umulekere akatambi k’erilengekania kugho n’eribindula amalengekania wiwe. (Yoh. 16:12; Kol. 2:6, 7) EBiblia ikalinganisaya amakangirya mabi n’ebindu ebyabirihanda emirihi ebyo tutolere eriterya. (Soma 2 Abanya Korinto 10:4, 5) Omo mubughe w’erimbere-mbere, hano eBiblia ikakolesaya ekinywa ekikasosekanaya ahakongotere ahatolere erisambulwa. Kyanganakala oko mwigha w’eBiblia erileka amakangirirya malebe agho abirikirya omo myaka mingyi. Neryo litolere itwawatikya omwigha w’eBiblia eribya n’obwira obuwatire haghuma na Yehova. Neryo kikendimwolobera erilekana n’amakangirirya awabirihanda emirihi.​—Esy. 91:9.

NGOKO TWANGAWATIKYA ABAHYA ABAKASA OKO MIHINDANO YETU

14. Litolere itwakolera tuti abahya abakasa oko mihindano yetu?

¹⁴ Yehova anzire itwakolera abandu bosi bo ndeke, nomo bangabya ibakasira hayi, ini b’omo kihanda kyahi, kutse nomo bangabya bera kutse bateke. (Yak. 2:1-4, 9) Neryo twangakangania tuti ngoko twanzire abahya abakasa oko mihindano yetu?

15-16. Twangawatikya tuti abahya eriyowa ndeke oko mihindano yetu?

¹⁵ Abandu balebe bakasa oko mihindano yetu busana n’erisyalangira lisa ngoko ikabya, kutse kundi omundu mulebe w’omo kindi kiharo mwakamusaba eryasa oko mihindano yetu. Neryo omughulu wamalangira omuhya oko mihindano yetu, ukanaye naye. Ubakokaye, aliwe isiwaleka bakayowa muhanda busana n’omuhwa waghu munene. Usabebo eryikala haghuma naghu. Usome haghuma nabo omo Biblia yaghu, kutse uhebo ebitsapo byabo. Kandi ulengekanaye oko sindi nzira esyangaleka ibayowa ndeke. Omulume mughuma oyo wasa oko Kisenge ky’Obwami mwabwira mughala wetu oyo wamukokaya ati abiriyowa muhanda kundi syambite ndeke ng’abandi. Omughala wetu oyo mwamuwatikya eriyowa ndeke n’erimubwira ati Abimiri ba Yehova bali ng’abandu bosi. Omulume oyo, abiribatisibwa, aliwe syalyatibirirwa n’ahake ngoko mughala wetu oyo amuwatikaya eriyowa ndeke. Aliwe omughulu tukakanaya n’abagheni embere kutse enyuma w’emihindano, tukakanganaya ngoko tubatsomene omw’itendibulyabo amabulyo awangaleka ibayowa muhanda kutse eriyingirya omo myatsi eyitatulebirye.​—1 Pet. 4:15.

¹⁶ Kandi twanganaleka abagheni betu ibayowa ndeke omo yindi nzira. Ng’eky’erileberyako, twanzire erikangania ngoko tubasikirye erilabira emikania yetu, erilabira ebisubiryo byetu n’erilabira ebihindi byetu ebikakanaya oko abate Bimiri ba Yehova kutse oko makangirirya wabo. Isiwakolesaya ebinywa ebyangatwikalyabo kutse ebyangalangirika nga ni bitsumi. (Tito 2:8; 3:2) Ng’eky’erileberyako, situtolere erikania oko myatsi eyo bikirirye omo butakenga. (2 Kor. 6:3) Abaghala betu abakalabaya emikania y’abandu bosi bakayiteghereraya kutsibu oko mwatsi oyo. Kandi bakakanganaya ngoko banasi ngoko abate Bimiri bane omo kati-kati k’abahulikiriri omw’owisya ebinywa ebyo batebangowa.

17. Tukalandamiriraki omughulu tukabana omundu oyuli “n’omutima owanzire eryangirira ekwenene” omo mubiiri wetu w’eritulira?

¹⁷ Obuli kiro, omubiiri wetu w’eriyira abigha anemubya w’erikolwa luba. Kandi tukendilola embere eribana abandu abali “n’omutima owanzire eryangirira ekwenene eyikaha omundu y’engebe ya kera na kera.” (Emib. 13:48) Neryo omughulu tukakolagho, situtolere eritika-tika eritsukisya amafunzo w’eBiblia n’eribwira abandu tuti base oko mihindano yetu. Omw’ikola tutya, tukawatikayabo eribana “enzira … eyikakolaya oko ngebe.”​—Mat. 7:14.