Ubye ukakangirirya ndeke omo mubiiri w’eritulira

1. Litolere itwighaki, kandi busanaki? (2 Timoteo 4:2) (Ulebaye n’epitsa.)

YESU mwabwira abigha biwe ati: “Muyire abigha . . . , mukangirirayebo erikwama ebyosi ebyo nabiribahana.” (Mat. 28:19, 20) Ekyalayiro ekyo kikakanganaya ngoko Abakristo bosi batolere ibabya bakangirirya. Oko kwenene, Yehova akaleta abandu ab’emitima ‘eyanzire eryangirira ekwenene,’ neryo abamalaika bakatuwatikaya erisunga abandu ng’abo. (Mib. 13:48; Yoh. 6:44; Erib. 14:6) Aliwe, litolere itwigha ngoko twangakangirirya abandu oko Yehova. Neryo muleke tukanaye oko ky’erileberyako ky’omukwenda Paulo n’eky’omukwenda Barnaba. EBiblia ikabugha yiti omughulu batulira omo sinagogi ye Yekoniamu “mubakania ndeke, n’ekyo mukyaleka Abayahudi bangyi n’Abagiriki ibikirirya.” (Mib. 14:1) Butsira eritika-tika, Paulo na Barnaba babya ‘ibakakangiriraya ndeke.’ (Soma 2 Timoteo 4:2.) Abakristo bosi batolere eriyikasa eribya bakakangirirya ndeke.

2. Busanaki Abakristo balebe bakayowa nga sibangatoka erikangirirya ndeke?

² Abandu bangyi bakalengekanaya bati sibangatoka eryuwania obutoki bwabo bw’erikangirirya kundi mubatasoma kanene kutse bati kundi sibawite obutoki bw’eryowisya emyatsi yo ndeke. Abalume balebe b’omo Biblia nabo mubanayowa batya. (Eril. 4:10; Yer. 1:6) Abandi banganabunika mutima bati sibasi erikangirirya ndeke kundi sibalibana ebighuma ebyuwene omo mubiiri wa Yehova. Oko kwenene, si y’obuli mundu oyo tukahindana naye omo mubiiri w’eritulira yukangirira engulu mbuya. Kandi obutoki bwetu busa si bo bukaleka itwabana ebighuma ebyuwene omo mubiiri w’eritulira. Ngoko twabirilangira, Yehova n’abamalaika bakayikasa ab’emitima eyuwene batoke erisungika. Aliwe, tukayikasa erikola ekyosi-kyosi ekyo twangatoka eritula engulu mbuya omo nzira eyikenditsemesya. Erituwatikya erikola ekyo, omwatsi ono, akendikania oko syonzira isatu esyangatuwatikya eribya tukakangirirya ndeke omo mubiiri w’eritulira.

UTSOMANE ABAHULIKIRIRI BAGHU

3. Busanaki Yesu abya akatoka eritula oko mitima y’abahulikiriri biwe?

³ EBiblia ikabuga yiti Yesu iniakabya “inyanasi ebiri omo mitima y’abandu.” (Yoh. 2:25) Eki ni bugha ambu Yesu iniakaminya amalengekania w’abandu n’ebikabakuna erikola emyatsi milebe. Yesu abya n’obutoki bw’eritula oko mitima y’abahulikiriri biwe, kundi abya akaminya ebyo balaghireko. Abya akalangira ngoko abandu sibalikakiriribawa ndeke kandi ngoko babirighalibwa n’emitsye mingyi n’emighambo eyo abakulu b’ekisomo babya bakabahiriraho. (Mat. 9:36; 23:4) Yesu mwakania oko myatsi eyo omo Makangirirya wiwe w’Oko Kitwa. Abandu bangyi babya bakasa oko Yesu kundi abya akakania oko ebibalebirye.

4. Twangakangania tuti ngoko tutsomene abandu? (Ulebaye nʼesyopitsa.)

⁴ Twanganakangania ngoko tutsomene abandu abo tukahindana nabo omw’itulira omw’iyikasa eriminya ebikabahanga-hangaya. Omo nzira nyilebe obuli mundu oyo tukatulira akaghalibawa busana n’ekihugho kibi kino kya Sitani. Twamabiminya ekyo, itwanganakwira abandu b’omo kiharo kyetu b’obulighe. Ng’eky’erileberyako, hane esyongulu sya lino-lino esikahanga-hangaya abandu b’omo kiharo kyetu? Ababuti banemuhangya-hangya abana babo nga bane buholo ekalasi? Kikalire oko bandu b’omo kiharo kyetu eribana omubiiri? Terilengekania engebe yabo nga yiri yiti “omo mighulu eyikalire” eno isibawite amaha wosi-wosi agho eBiblia yikateka.​—2 Tim. 3:1; Isa. 65:13, 14.

5. Yesu syabya ati ng’Abafarisayo? (Matayo 11:28-30)

⁵ Yesu abya atsomene abahulikiriri biwe. Ekyo kyabya kikalangirika omo nzira eyo abya akakolerabo.Yesu syabya ng’Abafarisayo ababya baghonere abandu b’ahisi! (Mat. 23:13; Yoh. 7:49) Aliwe, Yesu inyakakolera abandi bo ndeke n’omw’isikya. Kandi abya ‘n’omutima molo kandi iniakayikehaya,’ neryo ekyo mukyaleka iniabya mukangirirya mubuya. (Soma Matayo 11:28-30.) Netu kutya litolere itwakolera ndeke kandi itwasikyabo.

6. Twangakolera ndeke tuti abakaghana omulaghe wetu n’erisikyabo?

⁶ Abandu balebe bakaghana omwatsi wetu nibya ibahitana busana nagho. Neryo litolere itwakolaki? Omo mwanya w’erikolerabo muhanda, Yesu akatuhana ati: “Isimwaleka erikolera ababaponire b’ebibuya,” “eritsumula abakabatsuma”, “n’erisabira abakababwira nabi.”(Luka 6:27, 28) Ekyo, kikenditwolobera kutsibu twamabyibuka ngoko hanganabya ekikaleka ibaghana erituhulikirira. Oko kwenene, hakabya ihane abandu balebe abatyanza erituhulikirira. Kutse abandi banganaghana erituhulikirira kundi bakahanga-hangaya busana n’omwatsi owakalire owali omo kihanda kyabo kutse busana n’oghundi mwatsi owatatulebirye, kutse kundi mutukahindana nabo oko ndambi eyituwene. Omo mibere yosi eyi, litolere itwakwama erihano lino erikabugha liti: “Mubye mukabugha ebinywa ebyuwene, ebirimo omunyu. Ekyo kikendibawatikya eriminya ngoko mwangasubirya obuli mundu.” (Kol. 4:6) Twamabikwira abandu b’obulighe n’eriyikasa eriminya ebyo balaghireko, isitwendibya tukahitana luba-luba, n’ekyo ikyanganatuwatikya eribya bakangirirya babuya.

UBYE UKAYIKETERA EKINYWA KY’OMUNGU

7. Omughulu abya akakangirirya, Yesu mwakangania ati ngoko ayiketere Ekinywa ky’oMungu? (Yohana 7:14-16)

⁷ Yesu isyaliyiketera amenge wiwe. Ebyo abya akakangirirya ibiseghemere oko Kinywa ky’oMungu. Iniakakola atya omo nzira nyolo eyabya ikawatikya abandu abamuhulikirire bowe ndeke ebyo abya akakangiriryabo n’eryibukabyo. EBiblia ikatubwira yiti Yesu abya akakangirirya “ng’omundu oyuwite ehamuli butsira ng’abakangirirya b’emighambo.” Neryo abandu “ibakaswekera” ekyo. (Mar. 1:22) Omo biro bya Yesu, abakangirirya b’emighambo ibakakangiriraya abandu ebyo abandi bakangirirya abakumayire babugha. Aliwe Yesu iye, inyakakangiriraya abandu ebyo Kinywa ky’oMungu kikabugha. Kundi ni Mughala w’oMungu embere ase oko kihugho, endikolesya amenge wiwe manene eriswekya abahulikiriri biwe nibya n’ekyo kyendileka ibahangya-hangya. Aliwe mwatakola atya. Omo mwanya w’ekyo, abya akakolesya Ekinywa ky’oMungu erikangirirya abandu ebyo Mungu anzire ibakola. (Soma Yohana 7:14-16.) Yesu mwasighira abigha biwe b’eky’erileberyako ekyuwene.

8. Omukwenda Petro mwakwama ati eky’erileberyako kya Yesu?

⁸ Abigha ba Yesu nabo ibakayiketera Ekinywa ky’oMungu omughulu babya bakakangirirya. Ng’eky’erileberyako, tulengekanaye oko mukania ogho omukwenda Petro ateka ekiro kye Pantekoste oko mwaka 33 M.W. Petro syabya asomire akalasi kanene, aliwe mwatula oko mitima y’abahulikiri biwe omw’ikolesya Amasako erikania oko maminyereri agho Yesu aberereraya. (Mib. 2:14-37) Ekyo mukyalw’iramo ebighuma byahi? “Abangirira ebinywa biwe n’obutseme, mubabatisibwa. Abandu hakuhi 3 000 mubahirwa oko mighanzo y’abigha.”​—Mib. 2:41.

9. Busanaki tutolere erikolesya Ekinywa ky’oMungu omughulu tukakangiriraya?

⁹ Sitwangatoka eritula ndeke oko mitima y’abahulikiriri betu tutitakolesya Ekinywa ky’oMungu. (Ebr. 4:12) Neryo, litolere itwakolesya eBiblia omughulu tukakangiriraya. Twanzire “erihubirya Ekinywa,” butsira amalengekania wetu. (2 Tim. 4:2) Emisyo 2:6 ikabugha yiti: “Yehova iyuwene-wene yukaha omundu y’amenge; Omo buno bwiwe mukalua ebinywa ebikawatikaya omundu eriminya emyatsi minene n’eribya n’obutoki bw’eriyiteghererya.” Neryo omughulu tukakangiriraya tukakolesya Amasako, tukabya nga tukaleka Yehova yubughe. (Mal. 2:7) Twanzire abandu ibaminya ngoko omo Biblia muli emyatsi milebe eyilengire kutsibu amenge w’abandu. EBiblia yasondolawa n’oMungu eritubwira amenge agho tulaghireko tutoke eritsemesya Omuhangyiki wetu n’eribya n’engebe eyirimo butseme.​—2 Tim. 3:16, 17.

10. Twangakolaki omwigha wetu atoke eriminya ngoko ebyo akigha bikalua omo Biblia?

¹⁰ Omughulu ukateghekanaya eriyasondola efunzo yaghu y’eBiblia, ulengekanaye oko Masako agho ukendikangania omwigha waghu awangamuwatikya erilangira ebyo Biblia yikakangiriraya. Omwigha waghu w’eBiblia atolere iniaminya ngoko esyopitsa n’esyovideo syanganamuwatikya eriminya ebyo akigha, aliwe litolere iniaminya ngoko eBiblia yo yangamuwatikya kutsibu. Neryo usondekanaye Amasako w’omughaso n’eriwatikya omwigha waghu erilengekania kugho. Omughulu mukakanaya oko syopitsa n’oko syovideo, uyiteghereraye ndeke omwigha waghu ng’anabiriminya esyokanuni sy’eBiblia esyo ukamukangiriraya. Erikola ekyo sighusabirwe eribugha bingyi kutse erisoma obuli risako eriri omo somo. Omo mwanya w’ekyo, uhe omwigha waghu y’akanya k’erilengekania oko maana w’obuli risako erikasomawa; nibya mwanganatasyasoma erisako eryo mwabirisoma kyamabitolera. Twamabikola tutya isitwendibya tukakangirirya omundu ebyo ekitabu kikabugha, epitsa, kutse ebyo evideo ikabugha, aliwe ebyo Biblia yikabugha.​—1 Kor. 2:13.

11-12. (a) Twangakangania tuti abigha betu omutima w’erilindirira? (Emibiiri y’Abakwenda 17:1-4) (Ulebaye n’epitsa.) (b) Abandu balebe bangananza erigha oko Biblia, neryo twangawatikyabo tuti?

¹¹ Kyamabikala oko mwigha waghu w’eBiblia eriligha omwatsi mulebe, wibuke ngoko litolere “iwahubirya ekinywa . . . Ighunemuhanda omutima.” Abandu bosi sibalilola embere oko lulengo lughumerera. Oko bigha balebe kyanganasaba endambi eriligha amakangirirya agho itwe tukalangira ng’olobire. Paulo mwatulira kangyi-kangyi Abayahudi ababya e Tesalonika, kandi mukyamusaba erilengekania nabo oko Masako; neryo abaghuma ba kubo mubowa ndeke ebyo abya akakangirirya.​—Soma Emibiiri y’Abakwenda 17:1-4.

¹² Eyindi nzira eyikakanganaya ngoko tukahanda omutima, ry’eribulya abigha betu b’amabulyo n’erilekerabo akatambi k’erisubirya. Uyikase eribya ukahulikirirabo ndeke, n’eriminya ebyo bakalengekanaya oko mwatsi mulebe. Neryo musome n’erikania oko masako malebe eriwatikyabo eriminya amalengekania w’oMungu oko mwatsi oyo. Kandi ulengekanaye oko kino: Abandu balebe sibasi nahake eBiblia kandi sibasi n’ebirimo. Erikanganiabo eBiblia eyitsapisibwe lyanganawatikyabo! Wanganakolesya ekitswe “Emyatsi milebe ey’erigha omo Biblia,” eyikabanika oko nzuko y’Embindula y’ekihugho kihya-kihya eribakakangania emyatsi y’omughaso eyikabanika omo Biblia. Wangawatikyabo eriminya ngoko eBiblia yanganawatikyabo omo ngebe yabo omw’ibakangania erisako lighuma kutse abiri awakabanika omo ribulyo lye 15. Omo kikuhi wamabiwatikya abigha baghu b’eBiblia erilangira obutoki bw’Ekinywa ky’oMungu, ibakendikolesya ebyo bakigha omo ngebe yabo n’eryanza erigha bingyi.

UWATIKAYEBO ERIMINYA YEHOVA

13. Omughulu tukakangiriraya, nindi yo tutolere erikaniako kutsibu? Teka eky’erileberyako.

¹³ Ekyo tukalandamirira ry’eriwatikya abahulikiriri betu eriminya Yehova n’eriyitunda hakuhi naye. (Yak. 4:8) Okw’ekyo, twanganasosekania omubiiri wetu n’omundu oyukakoleraya oghundi mundu atoke eribana ekindu kilebe omo mwirimya. Akakoleraya ekindu ekyo omo mwanya w’eriyikolerya. Ekyo kikawatikaya omundu oyukarondaya ekindu atoke eribanakyo. Kutya, omughulu tukakangiriraya isitwaleka abandu ibahira amalengekania wabo okw’itwe, aliwe oko Yehova.

14. Twangakolaki eriwatikya omwigha wetu w’eBiblia eryanza eritsemesya Yehova?

¹⁴ Omughulu ukasondola efunzo y’eBiblia, uwatikaye omwigha waghu alangire ngoko angatsemesya Yehova. (Misyo 27:11) Sighulikangiriraya lisa omwigha waghu ebyuwene, n’ebituwene ebyo atolere erileka atoke eribya Mwimiri wa Yehova. Wanzire omwigha waghu iniakola esyombinduka atoke eritsemesya Yehova. Ng’eky’erileberyako, kyamabya ikyabirikala oko mwigha waghu erilekana n’omutsye mulebe umubulaye amabulyo awali ng’ano: “Busanaki Yehova aponire omutsye oyo? Busanaki Yehova anzire iwaleka erikola omwatsi mulebe ogho wanzire? Eki kikakanganaya kiti ngoko Yehova akwanzire?” Wamabiwatikya omwigha waghu eribya akalengekania oko Yehova, iniakendilangira ngoko ni Tata oyumwanzire kutsibu. Aho, omwigha waghu iniakendyanza Yehova yo kutsibu n’eryanza erimutsemesya.

ULOLE EMBERE ERIBYA UKAKANGIRIRYA NDEKE

15. Wangakolaki utoke eribya mukangirirya mubuya?

¹⁵ Wanganasaba Yehova uti akuwatikaye erilebya aho wanguwania omw’ikangirirya lyaghu. (1 Yoh. 5:14) Erikola erikwamana n’emisabe yaghu, wanganakolesya ebyo ukigha oko mihindano y’endeko. Wanganasaba abasi erikangirirya eriyasondola naghu efunzo yaghu. Neryo wanganabulyabo aho wanganakokotya. Ulengekanaye oko ebyo omwigha waghu asi n’ebyo atasi oko mwatsi ogho mukendigha. Terilengekania omwigha waghu ng’akendiyowa ati oko myatsi eyo mukendikaniako. Neryo uwatikaye omwigha waghu erilangira ngoko ebyo tukamwighisaya ni ngulu mbuya. Byanganaleka iniabya n’obwira obuwene na Yehova kandi byanganaleka iniabya n’obutseme bw’ekwenene.​—Esy. 1:1-3.

16. Busanaki kyuwene erilola embere erigha ngoko twangakangirirya abandi?

¹⁶ Omughuma w’oko myatsi eyikatuletera obutseme bunene, ry’erikangirirya abandi oko Yehova. Omubiiri w’erikangirirya akendisyabya w’omughaso munene n’omo kihugho kihya-kihya. Omo kihugho kihya-kihya, abandu bangyi bakendisyalagha okw’ikangiriribwa. Neryo tulole embere eritsomana abahulikiriri betu, eriyiketera Ekinywa ky’oMungu, n’erileka abandu balengekanaye kutsibu oko Yehova tukatula engulu mbuya. Twamabikola tutya twanganabya bakangirirya babuya.