Nomo nanabya mukutu munahikira eribya mumisionere

Nabutirawa e Vienna, omo Otrishe oko 1951. Ababuti baghe babya Bakatoliki. Nomo nanabya mukutu, nabya nikirirye oMungu kandi ingamusaba kangyi-kangyi. Nabere nayira emyaka 9, baba mwatsuka erigha eBibila n’Abimiri ba Yehova; mughulu muke enyuma w’aho, mama naye mwatsuka erigha.

Mutwalw’itwatsuka erihindana omo Ndeko ye Döbling, omo Vienna. Itukakola bingyi byo haghuma omo kihanda kyetu. Itukasoma n’erigha eBiblia, eriya oko mihindano y’endeko, n’eribya bawatikya oko mihindano minene-minene. Inikine mwana, baba mwaniwatikya eryanza Yehova yo kutsibu. Baba iniabeghere erisaba ati ngambe ingye na mwali wetu itwasyabya bapainia. Aliwe, oko mughulu oyo, isinanzire eribya mupainia.

ERITSUKA OMUBIIRI W’OMUGHULU WOSI

Munabatisibwa oko 1965, iniwite emyaka 14. Aliwe, ikikanikalako eritulira abandu abo nitasi. Kandi ingayowa abandi balwana nga banilengire, neryo ingaza eribya ng’abo. Neryo omughulu muke nabibatisibwa, munatsuka eribya ngatamba n’abatabya bakakolera Yehova. Nomo nabya nanzire eritamba nabo, obunya-mutima bwaghe ibukanikenderaya kundi ingalabaya endambi nene n’abate Bimiri ba Yehova. Aliwe, mukyanikalako erilekana nabo. Ekyaniwatikaya niki?

Omumbesa mughuma oyukahulawa mo Dorothée oyo wabya n’emyaka 16 mwabya mutuliri omo ndeko yetu. Abya n’omuhwa omo mubiiri w’eritulira lukyo oko lukyo; omuhwa wiwe iniakaniswekaya kutsibu. Nabya mukulu hake kumulenga, aliwe isiniri n’omuhwa omo mubiiri w’eritulira. Neryo munayibwira niti: ‘Ababuti baghe ni Bimiri ba Yehova, aliwe Dorothée n’iye Mwimiri iyuwene omo kihanda kyabo. Syalibula omo mubiiri w’eritulira, nomo mama wiwe ni mukoni!’ Eky’erileberyako kiwe mukyanihiramo muhwa w’eritasyakolera Yehova yo kutsibu. Neryo ingye na Dorothée mutwabya bapainia. Mutwabya bapainia bawatikya, abo kera ibakahulawamo bapainia b’omo mughulu w’ekonze, n’enyuma w’aho mutwabya bapainia b’omughulu wosi. Naghe munabya n’omuhwa ng’owa Dorothée. Mwaniwatikya eritsukisya efunzo yaghe y’erimbere y’eBiblia. Ebiro bikalaba, munatsuka eribya ngakania n’abandu bweghu-bweghu eka wabo, omo syondaki, n’ehandi.

Omo mwaka waghe w’erimbere w’obupainia b’omughulu wosi, mughala wetu oyukahulawamo Heinz, mwahumira omo ndeko yetu. Mwighira ekwenene e Kanada, omughulu alenderera mughala wabo, oyo wabya Mwimiri. Heinz mwatumwa omo ndeko yetu mo mupainia w’embaghane. Munalw’inamwanza kutsibu. Aliwe abya anzire eribya mumisionere; aliwe ingye sinabya nanzire omubiiri oyo. Ekyo mukyaleka initalw’inamukangania ko nimwanzire. Aliwe enyuma w’aho, mutwabya bira, twamahikira n’okw’ilunga; neryo mutwalola embere itwe bosi n’obupainia omo Otrishe.

MUNATSUKA ERIBYA N’ENGUMBU Y’ERIBYA MUMISIONERE

Heinz iniabeghere erinibwira ati anzire erisyabya mumisionere. Nomo isyalinikasa, iniakanibulaya amabulyo awabya akaniwatikya erilengekania. Iniakanibulaya amabulyo ng’aya: “Kundi situwite oko bana, sitwangatasyakola bingyi omo mubiiri wa Yehova?” Kundi nabya mukutu, ingasagha eribya mumisionere. Ni kwenene nabya mupainia, aliwe eribya mumisionere ini mubiiri ogho nisaghire kutsibu. Aliwe, Heinz mwalola embere eriniwatikya erilengekania okw’ibya mumisionere. Kandi mwaniwatikya eritendibya ngayilengekaniako kutsibu, aliwe erilebya nganangawatikya abandi bo niti. Oko kwenene, amahano wiwe ayo, mwaniwatikya.

Lyolo-lyolo, munatsuka eribya n’engumbu y’eribya mumisionere, neryo mutusulya efomu y’eriyasoma Akalasi k’Egileadi. Aliwe, oyo wabya akimanira Ebeteli oko mughulu oyo, mwabugha ati nitsuke naminya ndeke Ekingereza. Habere halaba emyaka isatu ininemwigha Ekingereza, mutwasisira bakatubwira ambu twamatumwa omo ndeko ye Yugoslavi, e Salzburg omo Otrishe. Mutwakolera omo kiharo ekyo omo myaka 7. N’omo myaka eyo, mumwanabya omwaka mughuma ogho omwira waghe abya mulebya w’omutimbo. Omubughe we Serbo-Kroatia abya akalire, aliwe twabya n’amafunzo mangyi.

Oko 1979, abaghala betu ababya bakasondola omubiiri oko Beteli, mubatusaba eriya e Bilgari omo biro bike. Kundi omubiiri wetu abyako ebikakiryo omo kihugho ekyo, mubatubwira bati tubye tukabugha tuti tulyalendererayo. Mubatubwira bati isitwatulira, aliwe mubatuha ehitsapo hike-hike ehyo twaheka omo bubiso-biso tukatwalirahyo abali betu batano ababya e Sofia, omuyi munene we Bilgari. Munakwa obuba, aliwe Yehova mwaniwatikya erikola omubiiri oyo. Erilangira omuhwa n’obutseme obo abali betu abo babya nabo, nomo babya ibanganaghuswa omo ngomo, mukyamba akaghala k’erikola ekyosi-kyosi ekyo endondeka ya Yehova ikanisaba.

Oko mughulu oyo, kandi mutusulya efomu y’Egileadi; rero mubatubirikira. Twabya tukalengekania tuti tukendiyasoma akalasi ako omo Kingereza, e Amerika. Aliwe oko Mwisi 11, 1981, akandi Kalasi k’Egileadi mukatsuka eribya oko Beteli ye Wiesbaden, omo Alemanye. Neryo kundi mutwasoma akalasi ako omo mubughe we Kijerumani, mukyaniolobera eryowako ndeke. Twenditumwa hayi?

ERIKOLERA OMO KIHUGHO EKIRIMO AMALWA

Mubatutuma e Kenya! Aliwe Ebeteli ye Kenya, muyatubulya nga twanganayakolera omo kihugho kye Uganda ekiri hakuhi ne Kenya. Emyaka mingyi oko 10 eyabya iyamabilaba, omukulu mughuma w’abasuda, oyo wabya akahulwamo Idi Amin, abya iniabirimya kinyanganga obutabali. Omo butabali bwiwe, abandu bangyi mubitibwa n’awandi mamilioni mwaghalwa kutsibu. Neryo oko 1979, naye mwalusibwa oko kitumbi. Ekyo kyo kyaleka inakwa obuba bw’eriyakolera omo kihugho ekiri ng’ekyo. Aliwe Akalasi k’Egileadi mukatuwatikya eriyiketera Yehova. Neryo mutwaligha eriyakolerayo.

Emyatsi yabya yikalire omo Uganda. Omo Kitabu Mwaka eky’oko 2010, Heinz mwakania oko mibere eyo ati: “Emibiiri mingyi muyimana, . . . ng’eyimanire eby’amaghetse, n’ebyabya bikawatikya abandu erikanirania kutse eribana esyongulu. . . . Esyombundu isibeghere erihuta, n’ebindu ibikibawa kutsibu, kangyi-kangyi omo kiro. . . . Obuli mundu iniakasighala ewiwe, inianemusaba kutsibu abibi isibamwingirira.” Nomo emyatsi yabya yikalire, abaghala n’abali betu babya n’obwikirirya obuwatire!

Oko 1982, ingye na Heinz mutwaya e Kampala, omuyi munene we Uganda. Omo misi itano y’erimbere, mutwabya omo kihanda kya Sam Waiswa n’omukali wiwe Christina. Babya n’abana babo batano n’abandi batunga babo bani. Ekihanda kya mughala wetu Sam ikibeghere erirya kaghuma kasa oko kiro, aliwe ibakahitaya oko bike ebyo babya nabyo. Omughulu ogho twalabaya haghuma n’ekihanda ekyo, mwatwighisya esyosomo nyingyi esyatuwatikaya omo mubiiri w’obumisionere. Ng’eky’erileberyako, mutwigha erinaba amaghetse make, n’eritasyakolesya amaghetse maghumerera ayo ekabine. Oko 1983, mutwabana enyumba e Kampala, omo kiharo ekyabyamo obuholo hake.

Mutwatsemera omubiiri w’eritulira omo Kampala. Namibuka ngoko omo mwisi mughuma mutwateka ebitsapo bingyi oko 4000! Aliwe, ekyatutsemesaya kutsibu ry’abya erilangira ngoko abandu babya bakaligha ekwenene. Ibasikirye oMungu kandi ibakanza erikania oko myatsi y’eBiblia. Ingye na Heinz, obuli mundu inakasondola amafunzo 10 erihika oko 15. Kandi mutwigha emyatsi mingyi erilua oko bigha betu b’eBiblia. Ng’eky’erileberyako, nomo ibakaghenda olughendo luli obuli yenga busana n’erihika oko mihindano, ibakabya ibanatsemire kandi isibaliyilungumula.

Oko 1985 n’oko 1986, muhatasyabya awandi malwa abiri omo Uganda. Itukalangira abana balere abasuda ibanahekire esyombundu nene-nene kandi ibakabahira oko syobariere. Oko mughulu oyo, itukasaba Yehova tuti atuhe amenge n’erituwatikya eritulera omughulu twabya tukatulira. Yehova iniakasubiraya oko misabe yetu eyo. Kangyi-kangyi itukabya twahindana n’omundu oyo wanzire erigha oko Yehova, itukibirirawa ngoko tuli omo malwa.

Kandi itukanza eritulira abandu ababya bakalua omo bindi bihugho. Ng’eky’erileberyako, mutwahindana na Murat Ibatullin na mukali wiwe Dilbar n’eritsuka erigha nabo eBiblia. Babya be Tatarstan, omo Risi. Murat abya munganga. Abosi mubabatisibwa, n’erihika munabwire bakinakolera Yehova yo butaleghula. Oghundi oyo nahindana naye abya Tetyana Vileyska, omukali w’omo Ikrene. Abya akasonda eriyiita. Abere abibatisibwa mwasuba e Ikrene, n’enyuma w’aho mwawatikya oko mubiiri w’eribindula ebitsabo byetu omo mubughe we Kiikrene.a

AWANDI MALIGHO

Oko 1991, ingye na Heinz mutwaya oko konze e Otrishe. Itune eyo, Ebeteli ye Otrishe, muyatubwira yiti tukenditsuka eriyakolera e Bilgari. Oko myaka mingyi, omubiiri wetu w’eritulira mwabyako ebikakiryo omo bihugho bilebe by’omo Bulaya. Aliwe emyatsi muyabinduka, Abimiri ba Yehova mubalighirwa eritulira omo bihugho ebyo. N’ekihugho kye Bilgari kyabya kubyo. Ngoko nilyakanaya aho embere, ekihugho ekyo kyo twatwalamo ebitsapo omo bubiso-biso. Aliwe lero mutwatumwayo eriyatulira.

Ebeteli muyatubwira yiti isitwasyasuba e Uganda. Neryo mututasuba e Uganda eriyasenga ebindu byetu kutse erilagha abira betu. Mutwalw’itwaya oko Beteli ye Alemanye, bamatuha omutoka owatutwala e Bilgari. Mutwatumwa omo kikuto ky’abatuliri hakuhi 20 omo muyi we Sofia.

Mutwabana awandi maligho mbiriri-mbiriri omo Bilgari. Eky’erimbere, sitwabya twasi omubughe. Eky’akabiri, ekitabu Kweli Iongozayo Kwenye Uzima wa Milele n’ekitabu Kitabu Changu cha Hadithi za Biblia byo bitabu bibiri bisa ibyabya omo mubughe we Kibilgari. N’eky’akasatu, ikikatukalako eritsukisya amafunzo w’eBiblia. Nomo amaligho wosi ayo, ekikuto kyetu kike ekyo mukyalola embere n’omuhwa omo mubiiri w’eritulira. Abandu b’omo kisomo kye Ortodokse babere balangira ekyo mubatatsema; neryo mubatsuka eritwaghalya.

Oko 1994 abakulu b’Eleta mubabugha bati sibakyasi Abimiri ba Yehova mo kisomo, neryo abandu bangyi be Bilgari mubalengekania bati tuli ekisomo ekituwene. Abaghala betu balebe mubabohwa. N’ab’esyongulu mubalalaghania esyongulu esituwene okw’itwe, bakabugha bati Abimiri ba Yehova bakita abana babo bakaghana omusasi, kandi bati Abimiri ba Yehova bakabwira Abakristo balikyabo bati bayite. Ingye na Heinz ikikatukalako eritulira. Kangyi-kangyi itunemutulira, abandu ibakatukaramira, eritubirikirira abapolisi, n’eritughusako ebindu. Si kyabya kyolo eribana ebitsapo omo kihugho ekyo, kandi ikikatukalako eriyahindana oko Bisenge by’Obwami. Kiro kighuma abapolisi mubimania omughuma w’oko mihindano yetu minene-minene. Ingye na Heinz sitwabya tubeghere erisunga abandu abatuponire ng’aba. Si babya ng’abandu b’omo Uganda ababya bayiteghekire erigha eBiblia! Niki kyo kyatuwatikaya eritendibunika mutima?

Erilabya endambi haghuma n’abaghala n’abali betu kyo kyatuwatikaya. Mubanza ekwenene kandi mubatsema tukalabya nabo endambi. Mutwasighala bira n’eribya tukawatikania. Ebyatuhikira ebyo mubyatwighisya ngoko twanganabya n’obutseme nomo twangahabwa omubiiri wahi twamabya tukalengekania oko bandi omo mwanya w’erilengekania oko maligho wetu.

Aliwe emyatsi muyuwana enyuma sy’emyaka milebe. Oko 1998, endondeka yetu muyatasyaminywa buhya n’Eleta, neryo ebitsapo byetu mubyatasyasungika omo mubughe we Kibilgari. N’oko 2004, Ebeteli muyahererwa oko Yehova. Lino, e Bilgari yiri esyondeko 57 esirimo abatuliri 2 953. N’oko 2024, abandu 6 475 mubahika oko Muhindano w’Eryibuka Oluholo lwa Yesu. Aliwe oko mughulu mulebe, omo Sofia mwabya abali betu batano basa, lino yiri esyondeko 9! Oko kwenene twabiriyilangirira ‘omuke akabya elfu.’​—Isa. 60:22.

ERIYIYINIA OKO MALIGHO WAGHE-WAGHE

Nabirikwa amakoni mangyi. Ngendo nyingyi abanganga ibakafumbula ngoko nikwire amakuku, erihirako n’erikuku lighuma eryabya omo bongo. Munabana amatunzo awakala-kalire busana n’erikuku eryalasa omo bongo bwaghe. Munaya e India eyo omunganga anikolako obuparasyo omo syosaha 12. Babere banikolako obuparasyo obo, mutwasighala oko Beteli ye India omo mughulu muke nitsuke nalama, enyuma sy’aho mutwasuba e Bilgari.

Mughulu muke enyuma sy’aho, Heinz mwatsuka erikwa obukoni obo omundu akasighalaya erilua omo kihanda. Bwabya bukoni obo abandu bangyi sibabeghere erikwa. Busana n’obukoni obo, ikikamukalako erighenda, erikania, n’emiki yiwe isiyirisyakola ndeke. Kundi obukoni bwabya bukalola embere, nabya nitolere erimuwatikya kutsibu. Ndambi silebe ingaluha kutsibu n’erihangya-hangya busana n’ebyangatuhikira. Aliwe, kangyi-kangyi mughala wetu mulwana oyukahulawa mo Bobi iniakaghenda na Heinz omwitulira. Bobi isyalisagha ebyo abandu bangabugha busana na Heinz eritaluka eribugha n’eritendikolesya ndeke ebyala n’ebisando biwe. Kangyi-kangyi ingabirikira Bobi omughulu kyamanyikalako erisulubirira Heinz. Nomo twanayisogha eritendiyira oko bana omo kihugho kibi kino, itukalangira Yehova ng’abirituha Bobi mo mughala wetu!​—Mar. 10:29, 30.

Heinz mwakwa n’akasere. Eky’obulighe, omwira waghe mwanzwa mwahola oko 2015. Abere abihola munayowa omo mbwera; mukyanyikalako eriligha ngoko abirihola. Aliwe omo bwenge bwaghe, ngalangira ng’akineho! (Luka 20:38) Obuli kiro ngibuka ebinywa biwe ebyuwene n’amahano wiwe w’amenge. Ngasima kutsibu oko myaka yosi eyo twakolamo haghuma naye butaleghula.

NGASIMA YEHOVA BUSANA N’OBUWATIKYA BWIWE

Oko kwenene Yehova abiriniwatikya omo maligho waghe wosi. Kandi abiriniwatikya erikinda obukutu bwaghe n’eribya mundu oyo wanzire eriwatikya abandi. (2 Tim. 1:7) Kandi busana n’obuwatikya bwiwe, ingye n’omulere waghe mumbesa tune omo mubiiri w’omughulu wosi. Lino, iye n’omwira wiwe banemukolera omo mutimbo e Serbi, omo Bulaya. Yehova abirisubirya oko misabe yosi ya baba waghe!

Eriyighisya eBiblia likaleka inatulera. Omo mighulu eyikalire, nabirigha eribya ‘ngasaba kutsibu’ nga Yesu. (Luka 22:44) Enzira nguma eyikakanganaya ngoko Yehova akasubiraya oko misabe yaghe l’olwanzo n’obubuya bw’abaghala n’abali betu b’omo ndeko ye Nadezhda, e Sofia. Kangyi-kangyi bakanibirikira eriyalabya endambi haghuma nabo, n’erinibwira ngoko banianzire. Ekyo kikaleka inatsema kutsibu.

Nibeghere erilengekania okw’ilubuka. Ngalengekanaya ngalangira ababuti baghe ibane embere sy’enyumba yetu, ibabirighamba kutsibu ng’ekiro ky’endwa yabo. Ngalengekanaya mwali wetu inianemuhuka akalyo. Ngalengekanaya Heinz inianimene hakuhi n’esabayiri yiwe. Eribya ngalengekania nitya kikaniwatikaya erilusya omo bwenge bwaghe mw’amalengekania awatuwene n’erileka inasima Yehova yo kutsibu.

Omughulu ngalengekanaya oko bibuya byosi ebyo nabirilolako n’ebinilindirire, ng’alw’inayowa nga Daudi oyo wagbugha atya omo Esyonyimbo 27:13, 14: “Nangabere wandi ko natabya nikirirye ngoko ngendisyalangira obubuya bwa Yehova omo kihugho ky’abaliho? Uyiketere Yehova; ubye mutubaha kandi suleke omutima akalua omo nda. Inga, uyiketere Yehova.”