Yehova abirinikangirirya erilua omo bulwana

Nabiritsuka omwatsi w’omo kati-kati, muleke nitsukegho oko mwanzo. Nabutirawa e Calgary, omo Kanada omughulu w’Amalwa w’Akabiri w’Ekihugho Kyosi. Oko mwaka 1940, Omupainia mulwana uyukahulawa mo Donald mwakongota oko mulango wetu, na mama waghe mwatsuka erigha eBiblia. Mwatsema erigha ekwenene y’eBiblia. Aliwe kundi inialwere kutsibu mwatatoka erikola kutsibu haghuma n’endeko. Nomo bine, mwalola embere, amabatisibwa oko 1950. Eky’obulighe, enyuma sy’emyaka ibiri mwahola. Oko mughulu oyo, baba abya isi Mwimiri, aliwe mwalighira Abimiri erita mama.

Enyuma w’ebiro bike mama iniabirihola, mwali wetu, omukekulu oyuhirirweko amaghuta mwanibirikira oko muhindano. Mwali wetu oyo abya akahulwa mo Alice. Inyananiasi, kundi omughulu mama abya akabana akaghala k’eriya oko muhindano w’omwiso w’eyenga, ingaghenda naye. Munabulya baba nga nanganaghenda oko mihindano eyo. Mwaligha, n’eribugha ati akendighenda naghe kaghuma kasa eriyasima omughala wetu oyowalabaya omukania w’oluholo lwa mama. Omuhindano w’erigholo eryo, abya Akalasi k’Omuhindano w’Ekiteokrasi n’Omuhindano w’Omubiiri. Oko kwenene, omuhindano w’erimbere ogho baba abya atolere erihindanako abya igho oyo. Iye iniabirisoma akalasi k’erikania embere sy’abandu, neryo mwatsemera kutsibu emikania eyalaba oko muhindano oyo. Neryo baba mwayisogha eribya akahindana oko muhindano oyo obuli yenga. Endambi muyahika amatsuka eribya akahika n’oko yindi mihindano.

Ebiro ebyo, omughombe w’omuhindano w’Akalasi k’Ekiteokrasi iniakatsuka omuhindano omw’ibirikira amena w’abaghala betu ababiriyihandikisya. Iniakabya abirikira erina ry’omundu neryo omundu oyo iniabugha ati: “Ingye yono.” Oko muhindano mughuma munabugha niti naghe erina ryaghe risyasomawa oko muhindano w’eyenga eyikwamire. Mughala wetu mwanisima kutsibu, aliwe mwatanibulya nga ninasi ekyo nga ni bugha ambuki.

Nabya isinasi ngoko abo amena wabo akasomawa oko mihindano, bo bakalabaya ebihindi. Aho naghe nabya inamabiyihandikisya oko abakalabaya ebihindi isiniasi. Ingye ekyo nabya nianzire, lyabya iry’erisoma erina ryaghe oko mihindano! Oko yenga eyikwamire, mubabirikira erina ryaghe, namasubirya niti: “Ingye yono.” Enyuma w’omuhindano, abaghala n’abali betu mubanisima kutsibu. Habere habilaba amayenga malebe, mubaniha akaratasi akaliko ekihindi ako niryahula oko nzuko.

Munasisira! Oko mughulu oyo abakolo ibatolere eriteghekania omukania w’esyodakika 6 kutse 8. Oko mughulu oyo isihali ekihindi ky’obusomi bw’eBiblia. Baba mwaniwatikya eriteghekania omukania, n’erinisubya mugho ngendo 20 embere nilabayegho. Nabere nabilabya ekihindi kyaghe, mubaniha amahano awaniwatikaya. Yehova abirinibegherya erilabira baba waghe, abaghala n’abali betu, n’endondeka yiwe.

ERIBEGHERIBWA RYAMALOLA EMBERE

Omughulu natsuka eritulira, Alice mwanibegherya eritulira. Omo biro ebyo itusabirwe erisomera omundu y’amasako asatu, n’enyuma sy’aho itwamuha ekitabu. Omughulu in’ingye nitolere erikania n’omundu, iniakabwira omundu y’erina riwe, iniatsukisya omukania, neryo iniabugha ati nisome erisako ry’erimbere. Neryo in’ingye ngatasyalolaya omukania w’embere, inasoma erisako ry’akabiri n’ery’akasatu, n’eriha omundu y’ekitabu. Enyuma sy’aho munatoka eribya ngatsukisya omukania. Baba waghe mwabatisibwa oko mwiso-mwiso w’omwaka we 1954, neryo mwalola embere erinibegherya eritulira. Mwakola ekyosi-kyosi ekyo angatoka eriniwatikya eryanza Yehova nomo anabya iyuwene. Okw’iye emihindano n’eritulira byabya by’omughaso munene. Ingabya ininasi ko tutolere eriya oko mihindano yosi n’eritulira oko mwiso w’eyenga.

Ekalasi, isiniritaluka kandi isiniritoka kutsibu-tsibu; aliwe emyaka 12 eyo nabughayo yabiriniwatikya omo ngebe yaghe. Ng’eky’erileberyako, munigha erikola emighanzo eyiri mw’esyonamba nene kutse longue colonne de chiffres. Munigha n’Ekingereza kyo ndeke. Akalasi k’Ekingereza ak’erisoma emyatsi ngoko ikahandikawa kabiriniwatikya omo mubiiri ogho ngakola omo Departema y’eby’erihandika.

Abandu ibabeghere erinibulya nga ni busanaki nianzire emizike. Ababuti baghe babya banzire omuzike. Oko mughulu mulebe, ininawite emyaka 7, munigha eriwata esentetizere, aliwe omughalima waghe mwalangira nga siniwite obutoki bw’eriwata esentetizere. Mwabwira baba waghe ati nanganaleka erisoma akalasi ako. Munaminya ekiryaleka omughalima iniabwira atya baba. Oko mughulu oyo, nabya isinitsomene akalasi ako.

Enyuma sy’emisi milebe, baba waghe mwanisonderya oghundi mughalima. Lero aho, munatoka ebibiri byosi; eriwata esentetizere n’eriimba. Ingimba esoprano, kandi iniwite omulenge owuwene, kandi munasinga oko masindano malebe. Munasoma akalasi ako kundi nabya ingalandamirira eribya mughalima w’omuziki, omubiiri oyo anganiwatikirye eribya mupainia. Nabere ngasonda eribugha akalasi, munalangira ngoko kikendinisaba erilabya endambi ngayiteghekania oko masindano w’eby’omuziki n’eyindi myatsi eyilebirye omuziki. Neryo munaleka akalasi, namayihandikisya oko bupainia b’omughulu wosi. Abya mwaka 1963.

MUNABANA OBUTSEME OMO BUPAINIA

Habere habilaba omwaka mughuma inine mupainia w’omughulu wosi, munabya mupainia w’embaghane, bamanituma e Kapuskasing, Ontario. Mutwabyayo ingye na Daniel Skinner, abya ini mukulu kw’ingye ko kutsibu. Mwanikangirirya emyatsi mingyi eyilebirye endeko. Ininawite emyaka 20 munasombolwa erikolera omo Katunga k’omubiiri k’endeko, ekyo mukyanisaba erigha myatsi mingyi. Nitsemire kundi kandi endondeka yabirihira omuwato okw’ibegherya abaghala betu abakine balere. Abaghala betu abo bamabikolesya ebyo bakigha, Yehova inianganakolesyabo nibya ibakine balere!

Engebe e Kapuskasing siyabya nyolo. Omughulu w’embeho e Kapuskasing iyikahuhirira kutsibu, n’omughulu w’ekihuhania ini kihuhania ekikalire kutsibu. Omo kiharo ekyo, sihali aho tutahika tuna Daniel. Omughuma w’oko myatsi mingyi eyo natsemera omo kiharo ekyo ry’erihindana na mwali wetu Linda Cole. Enyuma w’aho munamutahya, amabya Linda Splane.

Linda inianzire eritulira ryo kutsibu, kandi iniawite abandu bangyi b’erisubira. Iniakahitaya, iniatsomene abandu, kandi iniakayihira oko bandu. Mama wiwe, ye Goldie, ini mukali w’obwikirirya. Allen baba wa Linda isyanzire Abimiri ba Yehova. Mama wabo, ye Goldie iniabeghere erighenda na Linda n’abaghala babo babiri, ye John na Gordon oko mihindano, kandi mwakangiriryabo eritulira. Goldie, Linda, John, na Gordon abosi mubakola oko mubiiri w’obupainia. Enyuma w’emyaka mingyi, Allen mwabya Mwimiri wa Yehova, kandi mwakola kutsibu omo ndeko.

Oko 1965, munabirikirwa eriyasoma oko Kalasi k’Omubiiri w’Obwami akabya kakabugha omwisi mughuma. Mutwasomerako oko Beteli ye Kanada. Oko kalasi ako munahabwa efomu y’eriyasoma oko Kalasi k’Egileadi. Nabya isinirinatalengekania okw’ibya mumisionere. Ingalangira nga sinangatoka na hake, aliwe munusulya efomu eyo. Munabirikirwa oko kalasi ka 42. Oko kalasi kw’eyo, abaghalima ibakabya ibanemutubwira nga tunemukola tuti. Eby’erimbere ebyo batubwira mubyanitsotsya eriyikasa eriminya endondeka yo ndeke inikine oko kalasi ako. Nabya iniwite emyaka 21 misa. Neryo, eryo lyabya rihano eryuwene kutsibu.

Oko Gileadi mubatukangirirya n’emyatsi eyilebirye eby’esyongulu, ni bugha ambu emyatsi eyilebirye esyo radio, esyotelevizyo, n’amagazeti w’esyongulu. Munatsemera ekihindi ekyo. Nabya isiniasi ngoko erisoma oko eby’esyongulu kikendisyaniwatikya omo biro ebikasa. Ngendibakanirya kukyo kw’enyuma.

MUNATUMWA E SENEGALE

Twabere twabugha Akalasi k’Egileadi, ingye na Michael Höhle mutwatumwa omo kindi kihugho; mutwatumwa eriyabya bamisionere e Senegale. Oko mughulu oyo, e Senegale yabya abatuliri hakuhi 100.

Isindinabugha e Senegale y’omwaka, mubanibwira ambu nibye ngakolera oko Beteli ekiro kighuma oko yenga. Ebiro ye Beteli yabya omo kyumba kighuma oko bwikalo bw’ab’amisionere. Mughala wetu Emmanuel Paterakis, omughombe we Beteli ye Senegale iniabeghere erinyibukya ngoko nomo e Beteli ni nyike, yo yikimanira endondeka ya Yehova omo kihugho ekyo. Kiro kighuma, mughala wetu Paterakis mwayisogha ati tuhandikire abamisionere bosi b’esyobaruha esikabasikaya mutima. Mutwahandika esyobaruha syosi sy’omo daktilo, kundi oko mughulu oyo ikikalire erilusya omo baruha mw’esindi kopi. Abya ini mubiiri munene kutsibu, kundi isyatolere eribyamo amakosa!

Omwigholo-gholo, inine muyiteghekania erisuba eka, mughala wetu Paterakis mwamba ekilope. Mwanibwira ati: “David, endondeka yabirikuhandikira.” Munasungamo enguma y’oko syobaruha esyo nahandika! Ekyo mukyanitsotsya erisikya endondeka nomo e Beteli eyo tulimo yangabya nge kutse nene.

Munabya mwira w’abatuliri bangyi omo ndeko, n’omo poso omwigholo-gholo ingalabaya endambi nene n’ebihanda by’omo ndeko eyo. Yabya mighulu y’obutseme! Na lino tukinakanaya nabo. N’Ekifaranza ekyo nayifunzira e Senegale kikinaniwatikaya omughulu ngalenderera esyobeteli.

Oko 1968, munatsukisya obwira na Linda. Emisi mingyi enyuma sy’aho, munasondya ekasi y’erikola omo biro bilebe omo yenga ingye na Linda tutoke erikola obupainia e Senegale. Aliwe ekasi muyatasungika, kundi abawite oko syokasi ibakabugha bati sibangakolesya omundu oyute we Senegale. Neryo munasuba e Kanada, twamalunga, neryo twamabana olusunzo lw’eribya bapainia b’embaghane. Mubatutuma omo kayi kake akali oko mupaka w’engabiro ye Kebeke, akakahulawa mo Edmundston, New Brunswick.

OMUBIIRI W’OBUPAINIA OMO NEW BRUNSWICK N’OMO KEBEKE

E New Brunswick siyabya batuliri omughulu twatumawayo, yabya abigha bake b’eBiblia. Ekikatoliki ikiri omo musasi w’abandu bayo. Hakuhi oko buli nyumba ikuli ekiminyikalo ekikaghanaya Abimiri eringira omo nyumba eyo. Oko mughulu oyo, endondeka isiyihirire omuwato okw’isikya ebiminyikalo ebyo. Itukingira omo buli nyumba, ibyeko kiminyikalo kutse iyehe. Obuli yenga, ekitunga ky’Ekikatoliki ikikahira omo lupapura lw’esyongulu m’omulaghe ono: “Tukwese n’erihigha Abimiri ba Yehova ngoko bakanahigha omuloyi.” Omo muyi mwabya “abaloyi” bani basa, ingye, Victor, Velda Norberg na Linda. Neryo mutwalw’itwaminya ngoko n’itwe bakahula!

Sinendisyibirirwa omughulu omulebya w’omutimbo atulenderera ery’erimbere. Mwatubwira ati: “Alinga ekyo mwangayikasa erikola eno, ry’eriwatikya abandu b’eno eritendibya n’amalengekania awatuwene oko Bimiri ba Yehova.” Eritsuka ekiro ekyo, mutwalandamirira erikola ekyo, kandi mutwatoka! Ryolo-ryolo, abandu mubatsuka erilangira eritendisosana eriri omo kati-kati k’Abimiri ba Yehova n’abakulu b’ekisomo ky’Ekikatoliki. Abimiri ba Yehova ibo ibakayikehaya, aliwe abakulu b’ekisomo ibakayiheka. Lino, omo muyi oyo mune endeko y’abandu bake.

Habere halaba omwaka mughuma itune omo kiharo ekyo, mutwatumwa omo yindi ndeko eyabyamo abandu banene omo muyi we Kebeke. Abaghala n’abali betu b’omo ndeko eyo ibakakokaya abagheni. Enyuma sy’emisi 6 itune omo ndeko eyo, mutwatumwa omo mubiiri w’omutimbo.

Mutwabugha omo mubiiri w’omutimbo mw’emyaka 14 omo ngabiro ye Kebeke. Yabya mighulu eyuwene kutsibu! Oko mughulu oyo, omubiiri w’eritulira omo Kebeke abya akaleta ebighuma ebyuwene. Kandi omo syondeko esyotwabya tukalenderera twabya tukeyamo ekihanda kighuma kutse ebingyi okw’aho abanemwigha eBiblia bakalandamirira eribatisibwa!

TUKIBUKA ABAGHALA N’ABALI BETU ABABIRIKOLA KUTSIBU

Ni kyolo eribya bira b’abaghala n’abali betu abakabugha Ekifaranza omo Kanada. Sibalitimba-timba oko nzumwa, batsanga-tsangire, kandi bahuha-huhene. Aliwe mukitoloba okw’ibo eriligha ekwenene. Kandi n’oyo wabya akaligha ekwenene, ekihanda kiwe ikikamwendereraya kutsibu. Abandi bana ababya bakasonda eribya Bimiri ba Yehova, ababuti babo ibakabwirabo bati: “Wamabya iwanzire eribya hano, uleke erigha n’Abimiri ba Yehova!” Nomo banendereribawa, mubasighala oko luhande lwa Yehova. Yehova akatsema akalangirabo!

Sinangabya butsira eryahula ekikuto ky’abapainia b’embaghane n’ab’omughulu wosi abakola obupainia omo Kebeke oko mughulu oyo. Abangyi ba kubo ibakalua omo bindi biharo bye Kanada. Eritomeka okw’igha Ekifaranza, ibatolere ibigha n’emibere y’abandu b’eyo, n’enzira yabo y’erilengekania. Ekikatoliki ikyabiritula oko malengekania n’emibere y’abandu b’eyo.

Abapainia b’embaghane ibakatumawa omo biharo by’ehali ebirimo obwagha bw’abatuliri. Kundi abandu b’eyo isibanzire Abimiri ba Yehova, neryo ikikakala erisunga ah’erikala, n’omubiiri w’erikola omo mughulu muke. Nibya, n’abalunga bahya-bahya ibakanimaya enyumba yo bandu bani, sita, kutse munane kusangwa amanyumba iniakalire; abandu babiri isibangatoka eriliha enyumba. Abapainia aba ibakayiherera n’erikola kutsibu. Ibakabya bamabitsuka irigha eBiblia n’omundu, ibakakola ekyosi ekyo bangatoka erimuwatikya erilola embere. Neryo kundi lino e Kebeke siyikiri obwagha bw’abatuliri, abangyi b’oko bapainia abo babirighenda omo bindi biharo ebirimo obwagha.

Omughulu twabya tukalenderera esyondeko, itukayikasa eritulira n’abalwana n’abambesa omo poso omo tututu. Ekyo ikikatuwatikaya eriminya amaligho agho bakalabamo. Lino abaghuma b’oko balwana n’abambesa abo ni bamisionere omo bindi bihugho, n’abandi banemukola oko yindi mibiiri y’ekiteokrasi.

Oko biro ebyo, esindi ndeko isisiritusubuliraya esyofranga esyo tulyakolesaya, neryo ikikanatuhikira omwisi iniahwa isitukiwite oko lufranga. Neryo itukayiketera Yehova musa kundi iye iyo wasi ebyo tukalabamo. Na Yehova isyalitulabiraya ahisi. Ikikanahika nibya itwaghenda omo bisando tukalua omo ndeko tukaya omo yindi.

EBYO NIGHA OKO BAGHOMBE BATALEGHULA

Ngoko ninalyabugha, oko Gileadi mutwasoma ekihindi ekilebirye emyatsi y’esyongulu. Ekihindi ekyo mukyaniwatikya kutsibu. Omo biro ebyo e Kebeke, itukabana ehyanya hingyi hy’eritulira oko televizyo n’omo bipapura by’esyongulu. Ngendo nyingyi ibakanihira haghuma na Léonce Crépeault, omulebya w’omutimbo oyo wasi ndeke erikania n’ab’esyongulu. Itukabya twahika ahali omundu oyo wasi eby’esyongulu, omo mwanya w’erikangania ngoko anasi eby’esyongulu, iniakabugha ati: “Ingye n’oyo tuli naye oyu, tuli baghombe, tulyatumawa. Eby’esyongulu sitwasibyo. Aliwe mubakatuha omulaghe ambu tuyabwire abandu ngoko Abimiri ba Yehova bakendibya n’omuhindano munene. Neryo tukakusaba utuwatikaye.” Eriyikehya eliri ng’eryo irikaleka ibatuwatikya.

Enyuma sy’aho, e Beteli muyanisaba erikola na mughala wetu Glen How, omughuma w’oko baavoka betu. Mubatusaba erikola oko myatsi eyikalire eyo n’abandu b’esyongulu sibendibula eribughako. Ebyo nasoma oko Gileadi n’ebyo nigha oko mughala wetu Léonce mubyaniwatikya kutsibu. Lwabya lusunzo lunene erikola haghuma na mughala wetu How. Isyalisagha omughulu akakanaya n’ab’emighambo, ibwa kutsibu-tsibu iniasaghire oMungu. Inianzire Yehova yo kutsibu.

Oko 1985 mutwatumwa omo mutimbo wa hakuhi n’ewa baba waghe, ow’oko luhande lw’eyo eryuba rikalengera, e Kanada. N’ekyo mukyaleka itwatoka eribya tukamusulubirira. Eky’obulighe, enyuma sy’emisi isatu mwahola. Mutwalola embere erilenderera emitimbo y’oko luhande lw’eyo eryuba rikalengera lwe Kanada erihika oko 1989, omughulu twabirikirawa eriyakolera oko Beteli ye Amerika. Aho twabya itwamabibugha emyaka 19 itunemulenderera esyondeko. Omo myaka yosi eyo, twabya itwamabyikala omo manyumba mangyi kutsibu n’erirya akalyo kangyi k’abaghala n’abali betu. Tukasima kutsibu abosi abatukokaya omo manyumba wabo n’erituha oko kalyo kabo!

TWAMAHUMIRA E AMERIKA ERIYAKOLERA OKO BETELI

Mutwabya twabihika e Brooklyn, mubanihira omo Departema y’omubiiri. Mughulu wosi ngasima kutsibu okw’ibegheribwa eryo nabana omo departema eyo. Enguma y’oko syosomo esyonigha omo departema eyo ry’eriyiteghererya omwatsi wo ndeke omo mwanya w’eribugha niti ninasigho. Oko 1998, munahirwa omo Departema y’eby’erihandika, na lino mo nikinakolera. Nikinigha bingyi omo Departema eyo. Omo myaka mingyi, munabya n’olusunzo lw’eribya muwatikya wa mughala wetu John Barr, oyo wabya musangania w’Akatunga k’eby’erihandika. Mwanibegherya ndeke. Sinendisyibirirwa eribegherya riwe n’ebiro ebyo nalabaya naye. Ini mulume oyukakwama ndeke-ndeke eky’erileberyako kya Kristo.

Okw’ingye ni lusunzo lunene erikola haghuma n’abaghala n’abali betu abakayikehaya, abakakolera omo Departema y’eby’erihandika. Mughulu wosi bakasaba Yehova eribawatikya omo mubiiri wabo, kandi banasi ndeke-ndeke ngoko ebyosi ebyo bakakola si busana n’akaghala kabo n’obutoki bwabo, aliwe ni busana n’ekirimu kya Yehova.

Kandi ingye na Linda twabirilenderera abaghala n’abali betu bataleghula omo bihugho 110. Olo ka ni lusunzo lunene! Twabiriyilangirira olwanzo lw’abamisionere, lw’abaghala betu abali omo Hitunga hye Beteli, n’olw’abandi balikyetu abali omo mubiiri w’omughulu wosi. Kandi ni muyisa eriyilangirira omuhwa n’obutaleghula bw’abaghala n’abali betu abo b’omo bihugho ebyo, abakahira emyatsi y’Obwami y’embere omo ngebe yabo nomo bangabya omo bihugho ebirimo amalwa, obusama n’eryendereribwa. Yehova anzire abalikyetu abo bo kutsibu!

Omo myaka yosi eyo, Linda abiriniwatikya kutsibu ngakola omubiiri waghe. Ni mundu w’abandu, neryo akabya inianemusonda ng’angawatikyabo ati. Asi ndeke eritsukisya omukania akatulira kitsumbukirania. Abiriwatikya abandu bangyi erigha oko Yehova, nibya n’ababya ibabirileka erikola abiribawatikya eritasyasubira Yehova. Oko kwenene, Linda ni kihembo erilua oko Yehova! Ingye na Linda twamabikekeluha. Neryo tukasima kutsibu abaghala n’abali betu abakine balere abakatuwatikaya omughulu tukendibya n’olughendo, n’abakatuwatikaya omo yindi myatsi mbiriri-mbiriri.​—Mar. 10:29, 30.

Ngasima kutsibu ngalengekania oko myaka 80 eyamabilaba. Ngalighirana n’omuhandiki w’Esyonyimbo oyo wahandika ati: “Mungu, wabirinikangirirya eritsuka omo bulwana, n’erihika lino, nikinatulaghanaya emibiiri yaghu y’eriswekera.” (Esy. 71:17) Nanzire inalola embere erikola nitya omo ngebe yaghe yosi.