OMWATSI W’ERIGHA 19
OLWIMBO 6 Olubula lukatula olukengerwa lwa Yehova
Wighe emibere y’abamalaika bataleghula
“Mupipe Yehova, inywe bamalaika biwe bosi.”—ESY. 103:20.
ENZUMWA NGULU
Esyosomo esyo twangigha oko bamalaika bataleghula.
1-2. (a) Tusighene tuti n’abamalaika? (b) Tusosene n’abamalaika omo syonzira syahi?
ITWE bandu ba Yehova tuli omo kihanda ekirimo abandu b’olwanzo abakamuramaya. Ekihanda ekyo kirimo abaghala n’abali betu erilua omo kihugho kyosi n’amamilioni y’abamalaika bataleghula. (Dan. 7:9, 10) Tukabya twalengekania oko bamalaika, tukalw’itwalangira ngoko sibatusosire. Ng’eky’erileberyako, ibo mubahangyikwa emyaka mingyi kera isituli twabyaho. (Yobu 38:4, 7) Bawite akaghala kanene kutulenga. Ibo babuyirire kandi batunganene kutulenga kundi itwe situhika-hikene.—Luka 9:26.
2 Aliwe nomo situsosene nabo omo myatsi mingyi, hane n’eyindi myatsi mingyi eyo tusoseneko. Ng’eky’erileberyako, ng’abamalaika, twanganakangania emibere eyuwene. Tuwite obwiranda obw’eriyisombolera ng’abamalaika. Abamalaika bawite amena wabo-wabo, emibere yabo, n’emibiiri mbiriri-mbiriri eyo bakakolera Yehova, netu ko tune tutya. N’ekindi, itwe n’abamalaika tulaghire okw’iramya Omuhangyiki wetu.—1 Pet. 1:12.
3. Tukendigha myatsi yahi oko bamalaika bataleghula?
3 Kundi tusosene n’abamalaika omo myatsi mingyi, eky’erileberyako kyabo kyanganatuhiramo muhwa n’eritukangirirya esyosomo nyingyi sy’omughaso. Omo mwatsi ono, tukendilangira ngoko twangigha omubere w’eriyikehya ow’abamalaika bataleghula, olwanzo lwabo oko bandu, eriyiyinia lyabo n’omubiiri ogho bakakolera endeko yitoke erisighala iyinerire.
ABAMALAIKA BAKAYIKEHAYA
4. (a) Abamalaika bakakanganaya bati omubere w’eriyikehya? (b) Busanaki abamalaika bakayikehaya? (Esyonyimbo 89:7)
4 Abamalaika bawite omubere w’eriyikehya. Nomo basi myatsi mingyi, bawite akaghala kanene n’amenge manene, aliwe bakakwama obusondoli bwa Yehova. (Esy. 103:20) Omughulu bakakola omubiiri ogho Yehova akabaha sibaliyipipa, kutse erikolesya akaghala kabo eriyikangania. Bakakola n’obutseme emibiiri eyo Yehova akabaha nomo sibendiminywa.a (Enz. 32:24, 29; 2 Abam. 19:35) Sibaliligha olukengerwa losi-losi ulutolere erihabwa Yehova. Busanaki abamalaika bakayikehaya? Kundi banzire Yehova kandi bamusikirye kutsibu.—Soma Esyonyimbo 89:7.
5. Omughulu omumalaika mulebe akanaya n’omukwenda Yohana akamukunga, mwakangania ati omubere w’eriyikehya? (Ulebaye n’epitsa.)
5 Tulangire omwatsi mughuma owakakanganaya ngoko abamalaika bakayikehaya. Hakuhi oko mwaka 96 M.W., omumalaika oyo tutasi erina, mwakangania omukwenda Yohana emyatsi y’eriswekya. (Erib. 1:1) Omukwenda Yohana mwayiwata ati abilangira emyatsi eyo? Mwasonda eriramya omumalaika oyo. Aliwe, aho n’aho omumalaika mutaleghula oyo mwamukakirya n’erimubwira ati: “Koko! Isiwakola ekyo. Naghe niri mughombe nga we. Kandi niri mughombe ng’abalikyaghu . . . uramaye oMungu!” (Erib. 19:10) Kwenene omumalaika oyo abya iniakayikehaya! Omumalaika oyo syabya anzire eriramibwa. Aho n’aho mwalw’inabwira Yohana ati aramaye Yehova Mungu. Omumalaika oyo mwatayilangiramo w’omughaso kulenga Yohana. Nomo omumalaika oyo abya iniabirikolera Yehova omo myaka mingyi kandi abya n’akaghala kanene kulenga Yohana, omw’iyikehya mwakangania Yohana ngoko naye ni mughombe mulikyabo. Nomo omumalaika oyo akunga Yohana, mwatamukaramira. Omo mwanya w’ekyo, mwakania naye omo bolo. Alinga omumalaika oyo mwaminya ngoko Yohana mwasonda erimukukamira busana n’erilangira emyatsi eyikaswekaya.
Omumalaika mwakangania omubere w’eriyikehya omughulu abya akakania na Yohana n’erimukunga (Ulebaye enungu 5)
6. Twangigha tuti omubere w’eriyikehya w’abamalaika?
6 Twangigha tuti omubere w’eriyikehya w’abamalaika? Ng’abamalaika, netu twanzire erikola emyatsi mingyi omo mubiiri wa Yehova butsira eriyibanda oko kikuba. (1 Kor. 4:7) Kandi situtolere eriyilangira mo b’omughaso kulenga abandi kundi twabirikolera Yehova omo myaka mingyi kutse tunemukola omubiiri ogho abandi batawite. Aliwe ngoko twabirikolera Yehova omo myaka mingyi ko tutolere tutya eribya tukayikehya embere sy’abandi. (Luka 9:48) Ng’abamalaika netu twanzire erikolera abandi. Sitwanzire abandi ibalengekania bati itwe tuli b’omughaso kubalenga.
7. Twangakangania tuti omubere w’eriyikehya omughulu tukahana kutse erikunga omundu mulebe?
7 Kandi tutolere erikangania omubere w’eriyikehya omughulu tukahana kutse erikunga omundu mulebe, abye Mukristo mulikyetu kutse omwana wetu. Ndambi silebe kyanganatusaba eriha omundu erihano erikalire. Ngoko omumalaika akunga Yohana omo bolo, netu twanganaha omundu y’erihano erikalire aliwe omo nzira eyiteyangamubuna mutima. Eritendiyilangiramo b’omughaso kulenga abandi, ekyo ikyanganatuwatikya eribaha amahano awakalua omo Biblia omo nzira y’erisikya n’ey’olwanzo.—Kol. 4:6.
ABAMALAIKA BANZIRE ABANDU
8. (a) Ngoko kiri omo Luka 15:10, abamalaika bakakanganaya bati ngoko banzire abandu? (b) Abamalaika bakatuwatikaya bati omo mubiiri w’eritulira? (Ulebaye n’kijalada.)
8 Abamalaika bakabya ibanasi ebikahikira abandu kutse sibalilangira abandu mo bandu bule, aliwe banzirebo. Bakatsema kutsibu omughulu omundu oyulyakola erilolo erikalire amayisubako, kandi bakatsema bakalangira omundu mulebe akigha ekwenene oko Yehova n’erisombola erimukolera. (Soma Luka 15:10.) Kandi abamalaika bakatuwatikaya omughulu tukatulira. (Erib. 14:6) Nomo sibalitulira abandu bo burora-rora, banganatusondola eriya eyiri abandu abanzire erigha ebingyi oko Yehova. Oko kwenene, sitwangalw’itwabugha tuti abamalaika mubatusondola eriyahika eyiri omundu mulebe. Kandi Yehova anganakolesya esindi nzira, ng’erikolesya ekirimu kiwe kibuyirire eriwatikya abandu abanzire erimuminya kutse anganasondola abaghombe biwe eyiri abandu abo. (Emib. 16:6, 7) Nomo bine bitya, akakolesaya kutsibu abamalaika. Kwesi, omughulu tukatulira engulu mbuya twanganayiketera ngoko abamalaika bakendituwatikya.—Ulebaye akasunduku “Emisabe yabo muyasubibwako.”b
Omulume n’omukali wiwe bamabugha eritulira ahakabya abandu bangyi. Bakasuba eka wabo, mwali wetu amalangira omukali oyo amabya ng’abirihangya-hangya. Mwali wetu oyo amibuka ngoko abamalaika banganatusondola eyiri abandu abanzire eriwatikibwa bunya-kirimu. Neryo amayakania naye akamusikya mutima (Ulebaye enungu 8)
9. Twangigha tuti abamalaika omw’ikangania abandi b’olwanzo?
9 Twangigha tuti abamalaika omw’ikangania abandi b’olwanzo? Omughulu tukowa omulaghe ngoko omundu mulebe amasubibwa omo ndeko, twanganatsema ngoko abamalaika nabo bakatsema. Ngambe itwakangania mughala wetu kutse mwali wetu ngoko tumwanzire, kandi tutsemire erilangira ngoko amatasyasubira Yehova. (Luka 15:4-7; 2 Kor. 2:6-8) Kandi twanganigha abamalaika omw’iyikasa erikola ekyosi-kyosi ekyo twangatoka omo mubiiri w’eritulira. (Omug. 11:6) Kandi ngoko abamalaika bakatuwatikaya omo mubiiri wetu w’eritulira, netu twanganawatikya abaghala n’abali betu omo mubiiri w’eritulira. Ng’eky’erileberyako, twanganayisogha eritulira n’omutuliri muhya-muhya. Kandi twanganawatikya abaghala n’abali betu abakekeluhire kutse ebirema batoke erisangira oko mubiiri w’eritulira.
10. Ekyahikira mwali wetu Sara kyamatwighisyaki?
10 Twangayira tuti emibere eyo tulimo yamatenditulighira erikolera Yehova ngoko twanzire? Twanganabana esindi nzira sy’erikola kughuma n’abamalaika omo mubiiri w’eritulira. Tulebaye ebyo mwali wetu Sara,c owe India ayilangirira. Abya iniamabibugha emyaka 20 ini mupainia, neryo mwalwala, isyangatoka n’erilua omo ngyingo. Ekyo mukyaleka iniabunika mutima kutsibu. Aliwe mwali wetu Sara mwatoka eritasyabya n’amalengekania aghuwene busana n’obuwatikya bw’abaghala n’abali betu omo ndeko yabo, na busana n’omubere wiwe ow’erilola embere erisoma eBiblia. Aliwe ekyo mukyamusaba eritulira omo sindi nzira. Iniakatulira erilabira etelefone lisa kundi isyangatoka eriikala akahandika esyobaruha. Neryo mwali wetu Sara iniakasubira abandu biwe oko telefone, nabo ibakamukanganaya abandi bandu abangananza erigha eBiblia. Oko nduli, omo misi milebe mwabana esyofunzo 70, sinene kutsibu kulenga esyo angatokire erisondola! Neryo mwaghabira kusyo kw’abandi b’omo ndeko yabo. Abangyi b’oko bigha abo, lino banemuhika oko mihindano yetu. Abamalaika bakatsema kutsibu erikola kughuma n’abaghala n’abali betu abali nga Sara abakayikasa erikola kutsibu omo mubiiri w’eritulira!
ABAMALAIKA BAKAYIYINAYA
11. Abamalaika bataleghula babirikangania bati eriyiyinia linene?
11 Abamalaika bataleghula ni by’erileberyako ebyuwene eby’eriyiyinia. Bamabibugha amaelfu w’emyaka bakalangira eritatunganene n’obubi, aliwe banemuyiyinia. Mubayilangirira Sitani n’abandi bamalaika ababya bakakola haghuma nabo bakayisamambula oko Yehova. (Enz. 3:1; 6:1, 2; Yuda 6) EBiblia ikakanaya oko mumalaika mutaleghula oyo wakakiribawa n’oghundi mumalaika mubi w’akaghala kanene. (Dan. 10:13) Nibya n’eritsuka oko Adamu na Eva, abamalaika babirilangira abandu bake kutsibu bakasombola eribya oko luhande lwa Yehova. Nomo bine bitya, abamalaika bataleghula abo banemulola embere erikolera Yehova n’omuhwa kandi n’obutseme. Banasi ngoko oMungu akendisyabughaho obutatunganene bosi oko ndambi eyitolere.
12. Ekyangatuwatikya eriyiyinia niki?
12 Twangigha tuti eriyiyinia ly’abamalaika? Ng’abamalaika, twanganayilangirira eritatunganene kutse nibya itwendereribwa. Aliwe, ng’abamalaika, netu twikirirye ngoko oMungu akendisyabughaho obubi bosi oko mughulu owatolere. Kwesi, ng’abamalaika bataleghula “isitwaleka erikola ebyuwene.” (Gal. 6:9) N’ekindi, oMungu akatulagha erituwatikya tutoke eriyiyinia. (1 Kor. 10:13) Twanganamusaba ekirimu kiwe kibuyirire ekyangatuwatikya eribya n’omubere w’erilindirira n’obutseme. (Gal. 5:22; Kol. 1:11) Neryo wamabya ighunemwendereribwa, wangayira ghuti? Uyiketere Yehova n’omutima waghu wosi kandi isighubaha. Mughulu wosi Yehova akendilola embere erikuwatikya n’erikuha akaghala ako ulaghireko.—Ebr. 13:6.
ABAMALAIKA BAKAWATIKAYA ENDEKO YIBYE IYINERIRE
13. Abamalaika bawite omubiiri wahi w’embaghane omo biro by’enduli bino? (Matayo 13:47-49)
13 Omo biro by’enduli, Yehova abiriha abamalaika b’omubiiri w’embaghane. (Soma Matayo 13:47-49.) Amamilioni w’abandu erilua omo kihugho kyosi bakatsemera engulu mbuya. Abaghuma ba kubo bakayisogha eribya Bakristo n’abandi ibaghana. Abiriha abamalaika omubiiri w’erisombola “abandu babi omo kati-kati k’abatunganene.” Ekyo ni bugha ambu bawite omubiiri w’eryerya endeko. Ekyo sibugha ambu obuli mundu oyukaleka erikolera Yehova syangatasyamusubira; kutse kandi omo ndeko simwangatasyabya esyombanza. Aliwe, tuyiketere ngoko abamalaika bakakola kutsibu eriwatikya esyondeko syetu sibye isinerire.
14-15. Twangigha tuti abamalaika, n’erikangania ngoko twanzire endeko isighale iyinerire? (Ulebaye n’esyopitsa.)
14 Twangigha tuti abamalaika oko mubiiri wabo ow’eryerya endeko? Litolere itwayikasa eriteya obwira bwetu haghuma na Yehova. Tukakola ekyo omw’isombola ndeke abira abanzire Yehova, n’eriyihighula oko myatsi eyangatsandya obwira bwetu haghuma naye. Twamabikola tutya, itwanganawatikya endeko erisighala iyinerire. (Esy. 101:3) Kandi twanganawatikya abaghala n’abali betu basighale bataleghula oko Yehova. Ng’eky’erileberyako, twangakolaki twamabiminya ngoko mughala kutse mwali wetu abirikola erilolo erikalire? Kundi twanzire omundu oyo, itukendimubwira tuti ayasungane n’abasyakulu b’endeko. Omundu oyo amatendikola atya itukendiyabwira abasyakulu oko mwatsi oyo. Twanzire abaghala n’abali betu ababiritsandya obwira bwabo haghuma na Yehova bawatikibawe luba!—Yak. 5:14, 15.
15 Eky’obulighe, abandu balebe abakakola erilolo erikalire, bakalusibawa omo ndeko. Emyatsi y’amabibya yitya, ngambe ‘itwaleka erikola obwira’ kughuma nabo.d (1 Kor. 5:9-13) Ekyo kikawatikaya endeko isighale iyinerire. Nomo sitwangakola obwira n’ababirilusibwa omo ndeko, litolere itwabakangania olukogho. Kundi omughulu tukakwama ekyalayiro kya Yehova eky’eritendikola obwira nabo, ekyo kyanganabawatikya erilangira ngoko ni ky’omughaso basubire obwira bwabo haghuma na Yehova. Bamabikola batya, tukatsema, kutya Yehova n’abamalaika nabo bakatsema.—Luka 15:7.
Litolere itwakolaki twamabyowa ngoko omughala kutse mwali wetu alyakola erilolo erikalire? (Ulebaye enungu 14)e
16. Naghu ukendiyikasa erigha abamalaika omo nzira syahi?
16 Yehova eritulighira erigha oko bamalaika n’erikola haghuma nabo, ni lusunzo lunene okw’itwe! Kwesi, tulole embere erigha emibere yabo eyi: Eriyikehya, eryanza abandu, eriyiyinia, n’erigha omubiiri wabo w’eriwatikya endeko yibye iyinerire omo mighendere. Twamabigha emibere y’abamalaika bataleghula, netu itwanganabya ab’omo kihanda ky’abaramya ba Yehova kera na kera.
OLWIMBO 123 Erisikya obutaratibu bw’ekiteokrasi
a Oko mamia w’amamilioni w’abamalaika, eBiblia ikahula amena w’abamalaika babiri basa, ye Mikaeli bana Gabrieli.—Dan. 12:1; Luka 1:19.
b Wanganabana emyatsi mingyi eyalolawako omo Index des publications ahikwa oko mutwe “Anges” n’omo mwatsi muke “direction angélique (exemples).”
c Amena malebe mwakabindulawa.
d Ngoko twalangira omo mwatsi muhya w’akabiri we 2024 ow’Ekyaghanda Ekikasondola, omundu oyo abirilusibwa omo ndeko amabihika oko muhindano w’endeko, omutuliri anganayisogha erimuramukya kutse erimukokya erikwamana n’obunya mutima bwiwe obwabiribegheribwa n’eBiblia.
e ERIKANIA OKO PITSA Y’OKO: Mwali wetu amahana omwira wiwe ati ayasungane n’abasyakulu luba. Aliwe omughulu omwira wiwe mwataluka erikola atya, mwali wetu oyo mwayabwira abasyakulu emyatsi ngoko yiryabya.