Een blik op de wereld
Verwrongen prioriteiten
De hopeloze levensomstandigheden in ontwikkelingslanden zouden aanzienlijk beter kunnen worden als regeringen maar hun nationale begrotingen zouden willen aanpassen, aldus het tijdschrift Internationale Samenwerking. Het tijdschrift baseert zijn conclusies op een recent rapport van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties en zegt dat „wanneer de ontwikkelingslanden hun defensiebegrotingen alleen maar zouden bevriezen”, ze ruim $10 miljard per jaar zouden kunnen besparen. Met dat bedrag, door het tijdschrift een vredesdividend genoemd, zou basisonderwijs, primaire gezondheidszorg, voldoende voedsel en veilig drinkwater betaald kunnen worden. Veel landen, zo merkt het tijdschrift echter ook op, „besteden nu minstens twee keer zoveel aan wapens als aan onderwijs en gezondheidszorg”, waarbij het als voorbeeld landen in Afrika, Azië en Zuid-Amerika noemt.
Tabaksreclame in Afrika
Terwijl roken nog steeds zijn tol eist onder miljoenen Afrikanen, spreken gezondheidsfunctionarissen zich er openlijk tegen uit. Zo zegt dr. Paul Wangai, een adviseur van de Wereldgezondheidsorganisatie in Kenia (Afrika): „Tabak . . . is het enige mij bekende produkt dat dodelijk is als je het op de door de fabrikant bedoelde manier gebruikt.” Volgens de in het zuiden van Afrika verschijnende krant Lesotho Today „worden in Afrika per jaar 175 miljard sigaretten gerookt”. Dit betekent dat er een bedrag verrookt wordt dat drie en een half maal zo groot is als de staatsbegroting van Ivoorkust. Dr. Wangai betoogt dat sigarettenfabrikanten gewetenloos profiteren van het feit dat reclamebeperkingen in Afrika bijna ontbreken en dat de meeste mensen de gezondheidsrisico’s van roken niet kennen. Volgens Lesotho Today wordt in het grootste deel van Afrika op pakjes sigaretten en in sigarettenreclame geen melding gemaakt van „waarschuwingen voor de gezondheid zoals dat in ontwikkelde landen vereist is”.
Vervuilde beker der vrijheid
Door het wegvallen van het ijzeren gordijn kwam aan het licht dat Oost-Europa dreigt weg te zinken in de milieuproblemen, aldus London Calling, het programmablad van de BBC (de Britse nationale omroeporganisatie). „Chemische fabrieken die zich niet aan beperkende milieuvoorschriften hoefden storen, vervuilde waterwegen, stervende bossen en onveilige kernreactors”, bericht het blad, vormen slechts een fractie van de „erfenis op het gebied van milieuverontreiniging die het communisme heeft nagelaten . . . een bittere droesem in de beker der vrijheid”.
„Oma droppen”
Ziekenhuismedewerkers spreken over ’oma droppen’, de praktijk waarbij familieleden een bejaarde bloedverwant naar de ongevallenpolikliniek brengen met een verhaal over een of andere lichamelijke klacht die een hele serie dure onderzoeken en een opname van een of meer dagen vereist. Als het ziekenhuis dan na de onderzoeken contact probeert op te nemen met de familieleden van de bejaarde, blijkt het door hen achtergelaten adres en telefoonnummer vals te zijn. Sommige verpleegtehuizen volgen een zelfde gedragslijn. Terwijl een daar wonende bejaarde in het ziekenhuis ligt, wordt eenvoudig zijn of haar bed aan een ander toegewezen — vaak aan een gegadigde omtrent wie men meer zekerheid heeft dat hij betaalt — waarna geweigerd wordt de patiënt uit het ziekenhuis terug te nemen. Volgens het tijdschrift Newsweek zijn deskundigen het erover eens dat dit steeds vaker voorkomt. Er wordt in gezegd dat in een informeel onderzoek „sommige artsen berichtten dat bij hen op de ongevallenpolikliniek wel acht bejaarde patiënten per week gedropt werden”.
Slagaderboor
In Australië gebruiken artsen een ongewoon nieuw instrument om dichtgeslibde kransslagaders weer vrij te maken, aldus het tijdschrift Asiaweek. Het instrument, de rotablator genoemd, heeft een minuscule kop, bezet met duizenden microscopisch kleine diamantschilfertjes. Daar de kop met een snelheid van 190.000 toeren per minuut draait, schuurt hij de sterk verkalkte slagaderafsluitsels weg, waarbij de aldus ontstane deeltjes zo fijn zijn dat er geen enkel gevaar bestaat dat ze in de hersenen vast komen te zitten en tot een beroerte leiden. De bloedstroom voert ze eenvoudig op een veilige manier af. Volgens Asiaweek is het instrument zo nauwkeurig dat „het bij demonstraties een groefje in de schaal van een rauw ei slijpt zonder het vlies aan de binnenzijde ervan te doorboren”.
Een positief rolmodel?
„Ik ben homo!” Deze woorden kwamen onlangs uit een verrassende hoek — ze werden geuit door een stripheld. Northstar, de in het rood geklede Canadese held uit een populair, door Marvel Comics uitgegeven stripblad, verklaarde in een recente uitgave homoseksueel te zijn. Hoewel de stripfiguur voorheen het predikaat „Canada’s meest begeerde vrijgezel” had meegekregen, veronderstelden homoseksuelen reeds lang dat hij als homo bedoeld was, aldus de Newyorkse Daily News. Homogroeperingen lieten zich lovend uit over de laatste onthulling, die op de omslag van het stripblad als volgt wordt uitgebazuind: „Northstar zoals je hem niet eerder hebt gekend!” Vindt u als ouder een homoseksueel een positief rolmodel waarmee uw kind zich kan identificeren? Gods Woord de bijbel veroordeelt degenen die ’zeer verhit worden in hun wellust jegens elkaar, mannen met mannen’, en noemt wat zij doen „ontucht”.
Een boom zonder stam
„We hebben nu niet langer een universele verklaring voor de evolutie van het leven op aarde”, zegt het Parijse tijdschrift Le Figaro-Magazine. In Blois (Frankrijk) was een internationale conferentie gehouden waar 200 vooraanstaande natuurwetenschappers uit de hele wereld waren bijeengekomen om over de oorsprong van het leven te spreken. Het tijdschrift zegt in een verslag daarover dat „de oude theorieën ineenstorten”, en resumeert de commentaren van verscheidene geleerden als volgt: „De theorie van Darwin biedt een verklaring voor een zeker aantal secundaire zaken, maar niet voor de belangrijke stappen in de evolutie (het verschijnen van nieuwe organen of nieuwe soorten van organisatie, zoals vogels of gewervelden).” Als commentaar op de enorme leemten die er overal in de theorie zitten, zei de paleontoloog Robert Fondi: „Als we een evolutiestamboom schilderen, bestaan alleen de bladeren en een enkele zijtak, maar de stam en het begin van de takken ontbreken. Het is een boom die niet kan staan!”
Geestesziek en dakloos
Het aantal mensen dat zowel dakloos als geestesziek is, blijft toenemen in de Verenigde Staten. Volgens een door de Amerikaanse Conferentie van Burgemeesters uitgevoerd onderzoek naar de situatie in 21 Noordamerikaanse steden groeiden de gelederen van deze beklagenswaardige groep alleen al in het afgelopen jaar zowaar met 7 procent. In de 21 steden waren naar schatting in totaal 208.000 daklozen, waarvan ongeveer een derde deel — 69.000 mensen — ernstig geestesziek is. Tot de onderzochte steden behoorden ook de drie grootste steden in het land — New York, Chicago en Los Angeles. Sommige burgervaders klaagden dat dit probleem grotendeels te wijten is aan een gebrek aan overheidsgeld ten behoeve van geestelijke gezondheidszorg voor geestelijk gehandicapten.
De aarde wordt warmer
De jaren ’80 waren een warm decennium. Het door het Internationale Instituut voor Milieu en Ontwikkeling uitgegeven tijdschrift Perspectives bericht dat „van de zeven warmste jaren in de 140 jaar waarover temperatuurrecords werden bijgehouden, er zes in de periode na 1980 vielen”. En volgens gegevens van de Britse Meteorologische Dienst was 1990 het warmterecordjaar. Deze informatie, zo beweert Perspectives, „bevestigt dat de gemiddelde temperatuur van de lucht aan het oppervlak stijgt en levert nieuw bewijsmateriaal dat de aarde over het geheel genomen warmer aan het worden is”.
De honden van Parijs
Met één hond op elke tien inwoners kan Parijs erop bogen de stad te zijn met de dichtste hondenpopulatie van alle Europese hoofdsteden. De 200.000 honden deponeren dagelijks zo’n negen ton uitwerpselen op straat. De stadsreiniging spendeert jaarlijks Ffr. 42 miljoen aan een legertje gemotoriseerde straatvegers die bijna de helft van de uitwerpselen verwijderen, terwijl de rest naar verluidt in de goten en riolen spoelt. Er blijft echter zo veel van het smerige spul op de straten van de stad liggen dat dit de op twee na meest gehoorde klacht van Parijzenaars over hun stad is. De stad start nu een actie om de hand te houden aan de wetten die hondebezitters voorschrijven zelf de troep op te ruimen.
De plaag van jeugdmisdaad
„De jeugdcriminaliteit neemt toe. Ze is de afgelopen vijf jaar verdubbeld. Alleen al in de afgelopen paar maanden is ze met een derde toegenomen.” Dat is het sombere beeld dat de statistische gegevens over de toename van de jeugdmisdaad in Italië tussen 1986 en 1990 te zien gaven, aldus de krant La Repubblica. In 1986 bedroeg het aantal gevallen waarbij ernstig lichamelijk letsel werd toegebracht, 3064, maar in 1990 werden er 6092 van dergelijke misdrijven door jongeren gepleegd. In 1986 waren er 715 gevallen van drugshandel en -gebruik, vergeleken met 2113 in 1990. Helaas staat Italië in dit opzicht niet alleen. Op de Tweede Internationale Conferentie over Zekerheid en Veiligheid die jongstleden november in Parijs werd gehouden, kwam naar voren dat jeugdmisdaad over de hele wereld, Japan uitgezonderd, toeneemt.
„De ooievaars van de nacht”
In Brazilië stond in het tijdschrift Veja dat een geheime vrouwenorganisatie bij welgestelde families baby’s op de stoep achterlaat. Nadat het kind is neergelegd, bellen de vrouwen aan en rennen weg om vanuit een in de buurt geparkeerde auto toe te kijken. Later die nacht bellen ze anoniem op en dringen er bij de familie op aan het kind te adopteren. Daarna hoort de familie nooit meer iets van hen. Volgens Veja hebben 60 rijke families in Feira de Santana (Brazilië) op deze wijze in de afgelopen zes jaar een pasgeboren baby op hun stoep gevonden. De groep vrouwen, die als „de ooievaars van de nacht” bekendstaat, probeert naar verluidt in de steek gelaten kinderen te helpen, maar de manier waarop is omstreden. Geciteerd werd een uitspraak van Márcia Serra Negra, een advocate en specialiste in gezinsaangelegenheden: „In feite oefenen de ooievaars een vorm van dwang uit.”