Een blik op de wereld
Bom van Hirosjima gereconstrueerd
Onderzoekers aan het Los Alamos National Laboratory in New Mexico (VS) hebben een nauwkeurige kopie gebouwd van de atoombom die Hirosjima met de grond gelijkmaakte. De reden? Men wil een einde maken aan het nog steeds bestaande mysterie rond de uitwerking van de straling die bij die ontploffing veertig jaar geleden vrijkwam. Terwijl de bom op Nagasaki en andere geteste bommen plutonium bevatten, was alleen de bom op Hirosjima een uraniumbom. In het begin van de jaren ’80 bleek uit een nieuwe evaluatie van die ontploffing dat voorgaande berekeningen niet correct waren, en dat de bom in plaats van neutronenstraling voornamelijk gammastraling had opgeleverd. Momenteel worden er door zo’n 60 Amerikaanse en Japanse geleerden gezamenlijke pogingen in het werk gesteld om uit te maken welke berekeningen correct zijn en om gegevens te vinden waarmee men veiligheidslimieten kan vaststellen voor de mate waarin mensen aan straling mogen worden blootgesteld. „De les is dat wij geen reëel beeld hebben van de omvang van de biologische uitwerking van in oorlogstijd gebruikte kernwapens”, zei Dr. Hugh DeWitt, een natuurkundige aan een van de twee laboratoria in Amerika waar kernwapens worden ontworpen. „De gevolgen zijn wellicht veel ernstiger dan men op het Ministerie van Defensie gelooft.”
Nood in Afrika
„De 21ste vergadering van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid eindigde . . . na de aanneming van een verklaring dat de meeste landen op het continent voor een ’economische ineenstorting’ stonden”, bericht The New York Times. „Ongeveer 150 miljoen Afrikanen zien zich gesteld voor voedseltekorten, en bijna de helft van de Afrikaanse landen is afhankelijk van voedselhulp.” Maatregelen die ter verlichting van de problemen werden aanbevolen, waren onder andere verhoogde landbouwinvesteringen, een gunstiger prijspolitiek voor boeren en het aanwenden van stimulansen voor industriële groei. „De vraag is nu of deze aanbevelingen werkelijk zullen worden uitgevoerd”, zei een Oostafrikaanse functionaris. Hoewel hij opmerkte dat enkele landen reeds met hervormingen zijn begonnen, voegde hij eraan toe: „Maar er zijn ook landen die bepaald andere prioriteiten schijnen te hebben.”
Een verdeeld huis
„Het Ministerie van Landbouw besteedt momenteel $5,3 miljoen per jaar aan research voor ’een veilige sigaret’”, aldus The New York Times, terwijl het Ministerie van Volksgezondheid zegt dat zulk onderzoek vruchteloos is. „De conclusie waartoe wij enkele jaren geleden zijn gekomen, is dat een veilige sigaret niet bestaat”, zei Donald R. Shopland, uitvoerend directeur van het Bureau voor Roken en Gezondheid. „Dat geld kan beter besteed worden aan het ontmoedigen van roken dan aan pogingen om de samenstelling van sigaretten te veranderen.” Het onderzoek van het Landbouwministerie loopt al tien jaar. Woordvoerders van de tabaksindustrie ontkenden dat zij soortgelijk onderzoek verrichten. Een van hen zei: „Het is ons niet bekend dat er iets is dat sigaretten gevaarlijk zou maken, dus hoe zouden wij kunnen streven naar een veiliger sigaret?”
Het voornaamste verlangen
„Waarnaar verlangen Japanse kinderen het meest?” vraagt de Asahi Sjimboen. „Geld, aldus een recente enquête. En de ouders, zo bleek uit de enquête, ontmoedigen hen daarin niet.” De opdracht tot de enquête onder 1244 leerlingen van de lagere en middelbare scholen en hun ouders in Koganei, een voorstad van Tokio, kwam van de gemeentelijke commissie voor jeugdproblemen. Waarom willen zij geld? „Omdat het fijn is het te hebben”, zei 57 procent van de geënquêteerde jongeren, terwijl 43 procent zei geld nodig te hebben „om iets te kopen”. De krant verklaart: „De commissie concludeerde dat het feit dat meer dan 50 procent van de kinderen geïnteresseerd is in geld omwille van het geld, te kennen geeft dat hun wereld niet veel verschilt van de wereld van de volwassenen, waar de yen oppermachtig is.”
Opnieuw verborgen
Gods naam, Jehovah, kwam recentelijk te voorschijn tijdens de renovatie en reparatie van de 200 jaar oude kerk van Kuhmoinen in Finland. Bij het verwijderen van de oude verflaag kwam het woord „Jehova” (de Finse spelling van de goddelijke naam) in hoofdletters duidelijk waarneembaar te voorschijn op de muur recht boven het altaar en onder een grote muurschildering. Wat er met „dit enigszins verwarrende woord alsmede de grote muurschildering” zal worden gedaan, zo berichtte de plaatselijke krant Kuhmoisten Sanomat, „is binnen de gemeente van verscheidene zijden beschouwd en besloten is, de beslissing aan de parochieraad over te laten”. De curator van het museum van Centraal-Finland, Janne Vilkuna, vond de schildering „zo waardevol dat ze zonder uitstel vakkundig moest worden gerestaureerd”, zo berichtte de krant. Maar de parochieraad stemde unaniem voor een betimmering om de wandschildering te bedekken en aldus de „verwarrende” naam van God te verbergen.
Kunstexpositie zonder gevaar van diefstal
Toen onlangs ongeveer 150 kunstvoorwerpen van onschatbare waarde vanuit de Sovjet-Unie werden verscheept om in Londen geëxposeerd te worden, gebeurde dat „zonder konvooi van vrachtwagens of gepantserde goederenwagens, enorme verzekering en van temperatuurregeling voorziene ruimten”, berichtte de Observer. Waarom kon dat? Omdat alle voorwerpen in holografische vorm kwamen. Hierdoor werd het mogelijk voorwerpen tentoon te stellen die te oud en te kwetsbaar waren om te worden vervoerd, terwijl het ook mogelijk was ze op verschillende plaatsen tegelijk tentoon te stellen. „Alleen al één van de tentoongestelde ’stukken’, een Scythisch borstharnas van goud uit de 4de eeuw v. Chr., was voor $10 miljoen verzekerd en moest een permanent gewapend escorte hebben toen het enkele jaren geleden naar de Verenigde Staten reisde”, meldde de krant. De kleurenhologrammen, naar verluidt van de hoogste tot dusver bereikte kwaliteit, werden vervaardigd met een „krachtige, met zeven golflengten werkende, gepulseerde laser”.
Bedreigde olifanten
De Centraal-Afrikaanse Republiek is voor olifanten een van Afrika’s laatste bolwerken, zeggen natuurbeschermers. Maar na een onderzoek waarbij men van vliegtuigen gebruik heeft gemaakt, moest daar een „catastrofale daling” in de olifantenpopulatie in de laatste vier jaar gemeld worden, aldus Dr. Iain Douglas-Hamilton, een lid van de groep onderzoekers en een vooraanstaand deskundige op het gebied van Afrikaanse olifanten. Stropers uit Soedan en Tsjaad hebben de dieren gedood om hun slagtanden. Bovendien heeft de plaatselijke bevolking ze gedood om zowel het ivoor als het vlees. De groep onderzoekers schat dat de olifantenpopulatie in de republiek in de afgelopen tien jaar is gedaald van 80.000 tot 15.000.
Dode zee
„De Noordzee zal op zijn laatst over 25 jaar biologisch dood zijn, en misschien wel binnen drie jaar”, verklaart The German Tribune in een verslag over een onderzoek dat is ingesteld door professor Konrad Buchwald van de Universiteit van Hannover. Volgens Buchwald is het misschien alleen nog haalbaar dat men de vervuiling op het huidige niveau weet te houden. Hij heeft geen hoop dat de vroegere staat van betrekkelijke zuiverheid van de Noordzee hersteld kan worden.
Abortus in Canada
Een federaal onderzoek door het Canadese Bureau voor de Statistiek onthult dat het aantal abortussen onder tieners meer dan het dubbele bedraagt van het aantal abortussen bij vrouwen boven de 25. Er worden 16 abortussen verricht per 1000 meisjes in de leeftijd van 15 tot 19 jaar. Dit laat zich vergelijken met 7 per 1000 voor vrouwen tussen de 25 en 44, en 18 per 1000 voor vrouwen tussen de 20 en 24 jaar. „Van de 17.725 abortussen die in 1981 bij tieners werden verricht, was 7 procent een herhalingsoperatie, een stijging van 2 procent”, meldt de in Toronto (Canada) verschijnende Globe and Mail in een bericht over de bevindingen. „Bij vrouwen tussen de 20 en 24 jaar nam het percentage herhaalde abortussen toe van 11 tot 16 procent.”
Denkende baby’s
„De mogelijkheid dat een twee dagen oude zuigeling werkelijk enig rudimentair denkwerk zou kunnen verrichten, heeft onder specialisten op het gebied van de ontwikkeling van kinderen heel wat stof doen opwaaien”, bericht The Toronto Star. Tot voor kort, zo meldt het bericht, geloofden deskundigen dat zuigelingen jonger dan acht of twaalf maanden niet in staat waren gegevens afkomstig van meer dan een van hun zintuigen te coördineren. Maar op deze jaarvergadering van het Amerikaans Genootschap ter Bevordering van de Wetenschap berichtte Andrew Meltzoff van de Universiteit van Washington dat men zuigelingen van 12 tot 21 dagen oud gelaatsuitdrukkingen heeft zien imiteren. Hij concludeert dat een baby in staat is „meteen vanaf zijn geboorte inlichtingen met elkaar in verband te brengen die hij van onderscheiden zintuigen ontvangt, en direct vanaf het begin over psychologische mechanismen beschikt voor het smeden van banden tussen zichzelf en andere mensen”.
Drankgebruik op tv
Ouders die zich zorgen maken over wat hun kinderen op de tv zien, hebben er nog een zorg bij: drankgebruik. Volgens een in Engeland verricht onderzoek van tv-programma’s in de periode met de hoogste kijkdichtheid, bevat 71,7 procent van de tv-verhalen scènes waarin alcohol wordt gedronken, en zijn er gemiddeld 3,4 van zulke scènes per uur. Zorgelijker is echter de bevinding dat „er maar heel weinig wordt getoond van alcoholgebruik dat specifiekere gevolgen heeft, zoals mishandelingen, auto-ongelukken, brand, moord, mishandeling van het gezin of een slechte gezondheid”, zei Anders Hansen, een medewerker van de Universiteit van Leicester die het onderzoek instelde. Integendeel, zulke programma’s geven de kijker het idee dat drinken een integrerend deel is van het goede leven of de levensstijl van de rijken en welgestelden.
Sprekend geld
Ten bate van blinden is het technisch-wetenschappelijk laboratorium van de Carleton Universiteit in Canada ermee bezig een draagbaar, laaggeprijsd apparaatje te ontwikkelen dat de waarde van een bankbiljet kan „lezen” en die dan door middel van een spraak-synthesizer in het Frans of Engels kan laten horen. Een kleine microprocessor kan de waarde van het biljet vaststellen door een serie donkere en lichte streepjes af te tasten, net zoals er gegevens worden afgelezen uit de streepjescode die in veel landen op allerlei produkten wordt aangetroffen. Voorstanders van de uitvinding hopen dat de streepjes bij het eerstvolgende nieuwe ontwerp op de Canadese bankbiljetten zullen verschijnen.
Wodka voor een tank
Toen vier Russische soldaten tijdens manoeuvres in Tsjechoslowakije met hun tank verdwaald raakten, ruilden zij de tank voor twee kisten wodka. Volgens het bericht in de Frankfurter Allgemeine Zeitung reden zij een dorpje binnen en stalden zij hun tank achter de enige herberg die daar was. Autoriteiten kwamen er later achter dat de herbergier de tank voor 24 flessen wodka overnam, deze sloopte en de stukken aan een oud-ijzerhandel verkocht. De soldaten werden twee dagen na het voorval slapend in het bos aangetroffen.