Gebruik Bijbelse principes om je geweten te vormen

1-2. (a) Welk cadeau kregen Adam en Eva? (b) Hoe hadden ze hun waardering voor dat cadeau moeten tonen?

DIEREN volgen hun instinct. Machines kunnen worden geprogrammeerd om op een bepaalde manier te functioneren. Maar mensen zijn anders. Wij hebben een bijzonder cadeau gekregen, waar we heel dankbaar voor zijn: onze vrije wil. Daardoor kunnen we zelf keuzes maken. De Bijbel vertelt dat de eerste mens, Adam, naar Gods beeld werd gemaakt (Gen. 1:26, 27). Jehovah gaf Adam en Eva het vermogen om hun eigen beslissingen te nemen.

² Jehovah gaf Adam en Eva geen lange lijst met wetten. Hij zei gewoon dat ze voor de aarde moesten zorgen, kinderen moesten krijgen om de aarde te vullen en zijn recht om redelijke grenzen te stellen moesten respecteren (Gen. 1:28; 2:16, 17). Door die simpele geboden te gehoorzamen, hadden ze hun dankbaarheid kunnen tonen voor hun vrije wil en al het andere dat Jehovah ze had gegeven. Zo hadden ze kunnen laten zien dat ze van hem hielden en hem graag blij wilden maken (Spr. 23:15).

3. Hoe gebruikten Adam en Eva hun vrije wil?

³ De Bijbel laat zien dat Adam en Eva hun vrije wil niet verstandig gebruikten. Ze kozen ervoor Jehovah niet te gehoorzamen. Die beslissing namen ze niet uit dankbaarheid en liefde voor Jehovah maar uit egoïsme (Gen. 3:1-7). In deze tijd hebben we nog steeds te maken met de gevolgen van die beslissing (Rom. 5:12).

4. (a) Wat moeten we volgens Galaten 6:5 allemaal doen? (b) Over welk ander cadeau gaan we het in dit artikel hebben?

⁴ Het leven is tegenwoordig heel ingewikkeld. Elke dag zijn er heel wat beslissingen die je moet nemen. (Lees Galaten 6:5.) Sommige beslissingen zijn vrij simpel, maar andere zijn een stuk moeilijker. Hoe kun je beslissingen nemen waar Jehovah blij mee is? Om te beginnen moet je erkennen dat je Jehovah’s hulp nodig hebt (Spr. 16:3; Jer. 10:23). Zelfs Jezus, die volmaakt was, besefte dat hij zijn hulp nodig had (Hebr. 5:7). Dus als onvolmaakte mensen hebben wij al helemaal leiding nodig. We gaan het nu hebben over nog een cadeau van Jehovah dat ons helpt om goede beslissingen te nemen: het geweten.

WAT IS HET GEWETEN?

5. (a) Wat is het geweten? (b) Hoe kan je geweten je helpen? (Romeinen 2:14, 15)

⁵ Het geweten is een innerlijk besef van goed en fout. Ook mensen die Gods wetten niet kennen hebben een geweten (2 Kor. 4:2). Je geweten is als het ware een rechter die je kan beschuldigen of juist kan vrijspreken van iets dat je doet of denkt. (Lees Romeinen 2:14, 15.) Je geweten kan je waarschuwen voor iets waarvan je weet dat het fout is (1 Sam. 26:8-11). Of het kan je motiveren iets te doen waarvan je weet dat het goed is. Het feit dat je een vrije wil hebt, garandeert niet dat elke beslissing die je neemt Jehovah blij maakt. Daarom heb je je geweten nodig om te bepalen of een beslissing goed of slecht is.

6. Waarom moet je je geweten blijven vormen?

⁶ Maar er is een probleem met ons geweten. Het is onvolmaakt, net als wij. Het kan beïnvloed zijn door je opvoeding, je cultuur of verkeerde verlangens. In de Bijbel staat dat je geweten ‘zwak’, ‘verontreinigd’, ‘dichtgeschroeid’ of zelfs ‘slecht’ kan zijn (1 Kor. 8:12; Tit. 1:15; 1 Tim. 4:2; Hebr. 10:22). Zo’n geweten is niet meer te vertrouwen. Het is als een onnauwkeurige weegschaal die je opnieuw moet kalibreren. Zo moet je ook je geweten blijven vormen zodat het goed blijft functioneren (1 Petr. 3:16). Hoe doe je dat?

HOE JE JE GEWETEN KUNT VORMEN

7-8. (a) Hoe kun je je geweten vormen? (b) Illustreer hoe Bijbelse principes je kunnen leiden. (Zie ook de afbeelding.)

⁷ Hoe kun je je geweten vormen? Dat doe je door regelmatig in de Bijbel te lezen zodat je erachter komt wat Jehovah goed en fout vindt. Je kunt bijvoorbeeld zijn wetten bestuderen om zijn manier van denken te begrijpen. Maar zoals we in het vorige artikel hebben besproken, zijn specifieke wetten niet altijd en overal toepasbaar. Daarom moet je ook op zoek gaan naar principes, omdat die je een ruimer beeld geven van wat Jehovah denkt en voelt (Jes. 55:9).

⁸ Het leven is te vergelijken met een tocht door een woestijn. Stel je een woestijn voor zonder duidelijke paden of borden. De stand van de zon en de sterren zou je kunnen helpen om te weten waar je ongeveer heen moet. Maar het zou veel handiger zijn als je een kaart had waar bepaalde herkenningspunten op staan. Dankzij zo’n kaart weet je of je in de juiste richting loopt of de verkeerde kant op gaat. De bestemming in ons leven is Jehovah blij maken. De Bijbel is als de kaart die ons specifieke leiding geeft. En Bijbelse principes zijn als de herkenningspunten. Als je die principes volgt, kun je ervan op aan dat je je bestemming zult bereiken.

9. Wat zal je nog meer helpen om je geweten te vormen? (Romeinen 9:1)

⁹ Om je geweten goed te kunnen vormen, heb je Jehovah’s heilige geest nodig. (Lees Romeinen 9:1.) Heilige geest kan je helpen te begrijpen hoe Jehovah over dingen denkt en kan je de motivatie en kracht geven om te doen wat hij van ons vraagt (Fil. 2:13). Maar wat moet je doen om die hulp te krijgen?

10. Wat moet je doen om de hulp van de heilige geest te krijgen? (Luk. 11:10, 13)

¹⁰ Bid om heilige geest. (Lees Lukas 11:10, 13.) Je kunt er zeker van zijn dat Jehovah heel gul is wanneer hij zijn geest geeft (Joh. 3:34). Hij geeft die overvloedig aan iedereen die zijn leiding volgt (Spr. 1:23; Jak. 1:5). Maar wat kan je nog meer helpen om je geweten te vormen?

11. (a) Wat moet het belangrijkste doel in je leven zijn? (b) Waarom is het belangrijk dat je geweten goed functioneert?

¹¹ Zoek altijd Jehovah’s goedkeuring (Spr. 8:34, 35). Dat zou het belangrijkste doel in je leven moeten zijn. Als je dat doel in elke situatie voor ogen houdt, kan dat je helpen je geweten te vormen. Een goed gevormd geweten is een combinatie van een verstand dat is afgestemd op hoe Jehovah denkt en een hart dat waarde hecht aan hoe Jehovah zich voelt. Omdat het leven zo ingewikkeld is, is een goed gevormd geweten heel belangrijk. We worden namelijk vaak geconfronteerd met situaties waar de Bijbel niets specifieks over zegt. Zulke situaties kunnen te maken hebben met ontspanning, werk, opleiding of vrienden. Hoe weet je of Jehovah blij is met de keuzes die je op zulke terreinen maakt? (2 Kor. 1:12)

12. Hoe kun je bepalen of je geweten je de juiste kant op stuurt? (Efeziërs 5:10)

¹² Mediteer over wat je in de Bijbel leest (Ps. 49:3). Zoek tijdens het Bijbellezen naar principes die je helpen te begrijpen wat Jehovah denkt. (Lees Efeziërs 5:10.) Als je dat doet, kom je erachter of je geweten je bij lastige problemen echt in de juiste richting stuurt en je helpt om een goede beslissing te nemen (Spr. 2:4-9, 11-13). Bijbelse principes kunnen je dus helpen om je geweten bij te stellen als dat nodig is, zodat je de juiste kant op blijft gaan (Hebr. 5:14).

13. Wat moet je vermijden? Geef een voorbeeld.

¹³ Neem niet eerst een beslissing om vervolgens principes te zoeken die je beslissing ondersteunen. We willen niet dezelfde fout maken als de Israëlieten die na de verwoesting van Jeruzalem in 607 v.Chr. in Juda achterbleven. Ze zeiden tegen Jeremia: ‘Laat Jehovah, je God, ons vertellen welke weg we moeten volgen en wat we moeten doen’ (Jer. 42:3-6). Maar eigenlijk hadden ze al besloten wat ze zouden doen. En toen Jehovah’s instructies ze niet aanstonden, bleven ze bij hun oorspronkelijke beslissing. Dat had rampzalige gevolgen (Jer. 42:19-22; 43:1, 2, 4). Dus zoek voordat je een beslissing neemt naar principes die laten zien wat Jehovah wil dat je doet. En kom vervolgens in actie.

14. Waarom moet je je beslissingen op Bijbelse principes baseren?

¹⁴ Baseer je beslissingen op Bijbelse principes (Matth. 7:24-29; Jak. 1:23-25). Als je dat doet, volg je de leiding van de heilige geest. Het resultaat is dat Jehovah je zijn geest zal blijven geven (Hand. 5:32). Maar als je de leiding van de heilige geest negeert, kun je de geest ‘bedroeven’, oftewel tegenwerken (Ef. 4:30; Jes. 63:10; Hand. 7:51). Dan zou Jehovah zijn geest van je kunnen wegnemen (Ps. 51:11; 1 Thess. 5:19). Dat zou rampzalig zijn, want je hebt de kracht van de heilige geest hard nodig (Ef. 3:16).

HOE JE TOEPASSELIJKE PRINCIPES VINDT

15-16. (a) Hoe kun je toepasselijke Bijbelse principes vinden? (b) Welke principes kunnen een Bijbelstudent helpen om te stoppen met roken?

¹⁵ Gebruik studiehulpmiddelen. Voordat je Bijbelse principes kunt toepassen, moet je ze eerst weten te vinden. Stel bijvoorbeeld dat je Bijbelstudent niet begrijpt waarom roken verkeerd is. Misschien denkt hij: in de Bijbel staat niks over roken, dus hoe weten we dan dat het verkeerd is? Hoe zou je hem dan kunnen helpen toepasselijke principes te vinden waar hij over na kan denken? Een handig hulpmiddel is de Studiehulp voor Jehovah’s Getuigen. Je kunt je Bijbelstudent het kopje ‘Tabak’ laten zien. Daar staat een verwijzing naar het artikel ‘Wat is Gods kijk op roken?’ Welke Bijbelteksten en principes zal hij daar vinden?

¹⁶ Kijk eens naar vijf principes die in het artikel worden genoemd. (1) Word geen slaaf van iets dat tot de dood leidt (Rom. 6:16). (2) Vermijd alles wat schadelijk is voor je lichaam (2 Kor. 7:1). (3) Jehovah wil dat je hem met je hele hart, verstand en kracht dient (Matth. 22:37). (4) Doe niets dat schadelijk is voor anderen (Matth. 22:39; 1 Kor. 10:24). (5) Jehovah kan je de kracht geven om te doen wat juist is (Fil. 4:13). Dus hoewel er in de Bijbel niets over roken wordt gezegd, kunnen de principes die erin staan je student helpen te begrijpen hoe Jehovah erover denkt.

17. Hoe kan een stel dat hun bruiloft plant toepasselijke Bijbelse principes vinden?

¹⁷ Hoe kan een stel dat hun bruiloft plant principes vinden die hen kunnen helpen goede keuzes te maken? Ook dan is de Studiehulp handig. Onder het kopje ‘Bruiloften en recepties’ zijn verschillende artikelen te vinden waarin Bijbelse principes staan. Hier volgen zes principes waar een stel over na zou kunnen denken. (1) Alles wat er tijdens de bruiloft gebeurt, moet tot eer zijn van Jehovah (1 Kor. 10:31, 32). (2) Onze kleding moet gepast en bescheiden zijn (1 Tim. 2:9; 1 Petr. 3:3, 4). (3) We willen anderen niet imponeren met wat we allemaal hebben, zoals mensen in Satans wereld doen (Joh. 17:14; Jak. 1:27; 1 Joh. 2:15, 16). (4) De bruiloft moet goed georganiseerd zijn (1 Kor. 14:40). (5) Bruiloften moeten geen wilde feesten zijn waar te veel gedronken wordt (Gal. 5:21). (6) Iemand moet erop toezien dat alles goed verloopt (Joh. 2:8, 9).

18-19. (a) Wat is nog een handig hulpmiddel? (b) Hoe kun je dit hulpmiddel gebruiken om principes te vinden die verband houden met vieringen? (Zie het kader ‘Kun je de principes vinden?’)

¹⁸ Nog een handig hulpmiddel is Bijbelteksten voor ons leven als christen. Daarin vind je allerlei verschillende onderwerpen met toepasselijke Bijbelteksten. Als je een onderwerp hebt gekozen, zie je daaronder een aantal vragen en Bijbelteksten die je kunnen helpen de principes te begrijpen. Als je je bijvoorbeeld afvraagt of je een bepaalde viering kunt bijwonen, kun je kijken onder het onderwerp ‘Feestdagen en vieringen’. Daar vind je het kopje ‘Vieringen die christenen vermijden’.

¹⁹ Onder dat kopje staat onder andere: ‘Waarom is het verkeerd om feestdagen te vieren die een link hebben met valse religie? (1Kor 10:21; 2Kor 6:14-18; Ef 5:10, 11)’ Vervolgens worden er een aantal vieringen genoemd. Onder het kopje ‘Nationalistische vieringen’ vind je Bijbelse principes die je kunnen helpen een beslissing te nemen als het gaat om de volgende vieringen: vieringen van politieke gebeurtenissen in de geschiedenis van een land, herdenkingen van oorlogen, of ceremonies waarbij mensen het soort eer krijgen waar alleen Jehovah recht op heeft. Wat is het geweldig dat Jehovah’s organisatie ons hulpmiddelen geeft om ons geweten te vormen!

ZORG DAT JE GEWETEN GOED GEVORMD IS

20. Hoe weet je of je geweten goed gevormd is?

²⁰ Onze vrije wil is een cadeau waar we heel dankbaar voor zijn. Maar we beseffen dat we ons geweten moeten vormen om dit cadeau goed te kunnen gebruiken. Als je geweten goed gevormd is, zul je beslissingen nemen waar Jehovah blij mee is. Daar hebben we de hulp van de heilige geest voor nodig. Blijf dus om heilige geest bidden en volg de leiding ervan. Ook Bijbelse principes zijn een hulp om je geweten te vormen. Maak goed gebruik van de cadeaus die je hebt gekregen. Dan zul je ervaren hoe krachtig Gods Woord in jouw leven kan zijn (2 Tim. 3:16, 17; Hebr. 4:12).