Zal ik een vervolgopleiding doen?

1-2. (a) Voor welke keuze staan jongeren? (b) Wat wordt er met ‘vervolgopleiding’ bedoeld? (Zie ‘Term toegelicht’.)

‘WAT wil je later worden als je groot bent?’ Als je jong bent, heb je die vraag waarschijnlijk al vaak gehoord. Het beste dat je met je leven kunt doen is kiezen voor de volletijddienst. Maar je moet natuurlijk ook geld verdienen om voor jezelf te kunnen zorgen (2 Thess. 3:10). Je denkt er vast weleens over na wat voor werk je later zou kunnen doen.

² Veel jongeren hebben er in overleg met hun ouders voor gekozen na hun school een vervolgopleiding te doen.a Vraag jij je af of een vervolgopleiding iets voor jou is? En welke moet je dan kiezen? In dit artikel vind je Bijbelse principes die je kunnen helpen een evenwichtige kijk op onderwijs te hebben. Een evenwichtige kijk leidt tot evenwichtige beslissingen. Hoewel dit artikel vooral gericht is tot jongeren, kan iedereen die een vervolgopleiding overweegt er iets aan hebben. Bovendien kunnen de principes ouders helpen hun kinderen goed te begeleiden.

WEL OF GEEN VERVOLGOPLEIDING?

3. Waarom zou iemand voor een vervolgopleiding kunnen kiezen?

³ In sommige landen kun je prima rondkomen zonder extra opleiding. Maar in andere landen heeft iemand een vervolgopleiding nodig om een baan te vinden die genoeg betaalt of fijne werktijden heeft. Dat geeft hem misschien de mogelijkheid om meer tijd te besteden aan de velddienst of andere theocratische activiteiten. Aan de andere kant is het zo dat een vervolgopleiding tijd, geld en energie kost en uitdagingen met zich meebrengt.

4. Wie bepaalt of een christen een vervolgopleiding gaat doen? (Zie ook de voetnoot.)

⁴ Volgens de Bijbel heeft iedereen ‘zijn eigen verantwoordelijkheid te dragen’ (Gal. 6:5, vtn.). Elke volwassen christen moet dus zijn eigen beslissing nemen als het gaat om een vervolgopleiding.b Daarnaast hebben ouders de verantwoordelijkheid om beslissingen te nemen voor de opleiding van hun jonge kinderen (Ef. 6:1). En als ze hun kind goed begeleiden, zal hij later als volwassene zelf verstandige keuzes maken als het gaat om opleiding (Spr. 22:6).

5. Wanneer moet je gaan nadenken over een vervolgopleiding, en waarom? (Zie ook de afbeelding.)

⁵ Jongeren moeten vaak al voordat ze klaar zijn met school een beslissing nemen over een vervolgopleiding. Het is goed om dat als jongere met je ouders te bespreken ruim voordat je een beslissing moet nemen. Dan heb je genoeg tijd om met elkaar de verschillende opties te bekijken. Misschien kun je dan al vakken kiezen die je zullen helpen bij je toekomstige baan of opleiding. Maar moet de beslissing over een vervolgopleiding al worden genomen voordat je klaar bent met school? Niet per se (Spr. 21:5). Sommige jongeren hebben ervoor gekozen na hun school werk te zoeken en te gaan pionieren. Ondertussen denken ze erover na of ze nog een vervolgopleiding willen doen. Iemand kan ook later in zijn leven zo’n beslissing nemen.

6. Wat kan iemand helpen een verstandige beslissing te nemen als het gaat om een vervolgopleiding?

⁶ Wat kan je helpen een verstandige beslissing te nemen als het gaat om een vervolgopleiding? Bid erover (Jak. 1:5). En doe de volgende twee stappen. Ten eerste: onderzoek eerlijk je motieven (Ps. 26:2). Ten tweede: verdiep je in de opleiding die je overweegt (Spr. 14:15). Laten we die stappen eens bekijken.

ONDERZOEK JE MOTIEVEN

7. Waar moet je op letten als je over een vervolgopleiding nadenkt?

⁷ Als je over een vervolgopleiding nadenkt, is het goed om je af te vragen: waarom wil ik deze opleiding doen? Veel mensen kiezen een bepaalde opleiding omdat ze een baan willen die ze leuk vinden of die goed betaalt. Zijn dat slechte redenen? Niet per se (1 Tim. 5:8). Maar de Bijbel laat duidelijk zien hoe gevaarlijk het is materialistisch te worden of te denken dat geld zekerheid geeft (Spr. 23:4, 5; 1 Tim. 6:8-10; 1 Joh. 2:17). Als het je doel is rijk te worden of status te krijgen, blijf je niet alleen met een leeg gevoel achter maar loopt ook je band met Jehovah gevaar.

8-9. (a) Hoe moet je onderwijs bezien? (Mattheüs 6:33) (b) Wat heb je geleerd van Josefina, Morine en Iris?

⁸ Hoe zou je onderwijs moeten bezien? Niets mag belangrijker voor ons zijn dan Jehovah dienen (Matth. 22:37, 38; Fil. 3:8). Bezie onderwijs dus als een middel om in je onderhoud te kunnen voorzien zodat je Jehovah met je hele hart kunt dienen. (Lees Mattheüs 6:33.)

⁹ Wat heeft sommige jongeren geholpen een evenwichtige kijk op een vervolgopleiding te hebben? Josefina uit Chili zegt: ‘M’n vervolgopleiding hielp me aan een baan waarmee ik Jehovah volledig kan dienen. Ik paste m’n opleiding aan m’n geestelijke doelen aan, en niet andersom.’ Morine koos voor een opleiding van een jaar om kapster te worden. Ze legt uit: ‘Het was m’n doel om te dienen waar de behoefte groter was. Dus ik zocht een opleiding die dat mogelijk kon maken. Na de opleiding ging ik werken als kapster zodat ik geld kon sparen om te verhuizen naar waar de behoefte groter was. En toen ik eenmaal verhuisd was, kon ik ook daar werk vinden dankzij m’n opleiding.’ Iris, die voor een wat langere studie koos om tandarts te worden, zegt: ‘Een vervolgopleiding heeft zo z’n voordelen. Maar het gaat je natuurlijk nooit echt gelukkig maken. Het is eigenlijk heel simpel: als je leven om het dienen van Jehovah draait, dan weet je gewoon zeker dat je gelukkig zult worden.’ Dus als je vriendschap met Jehovah het belangrijkste in je leven is, neem je beslissingen die je blijvend gelukkig zullen maken.

VERDIEP JE IN DE OPLEIDING

10. Hoe kan het principe in Deuteronomium 32:29 je helpen als je over een vervolgopleiding nadenkt?

¹⁰ Misschien heb je al een bepaalde opleiding in gedachten. Toch is het goed om na te denken over andere mogelijkheden, binnen hetzelfde vakgebied of erbuiten. (Vergelijk Spreuken 18:17.) Tegenwoordig zijn er opties die vroeger niet bestonden, zoals een online opleiding. En vergeet niet dat er nog een optie is. Overweeg of je zonder extra opleiding in je onderhoud kunt voorzien. Johanna uit Finland, die geen vervolgopleiding heeft gedaan, zegt: ‘Na school vond ik een parttimebaan en ging ik pionieren. Ik heb allerlei baantjes gehad en ik heb gezien dat Jehovah zich altijd aan zijn belofte houdt om voor ons te zorgen.’ Bedenk: elke beslissing over een vervolgopleiding – of je er wel of niet voor kiest en zo ja, welke – heeft zowel voor- als nadelen. Vraag je dus af: wegen de voordelen op tegen de nadelen? (lees Deuteronomium 32:29; 1 Kor. 10:23) Laten we eens naar een aantal factoren kijken die ons helpen die vraag te beantwoorden.

11. Waarom is het belangrijk erover na te denken hoeveel tijd de opleiding je zal kosten? (Zie ook de afbeeldingen.)

¹¹ Het lesrooster. Denk erover na hoeveel uur je per week kwijt bent aan theorie- of praktijklessen en aan huiswerk. Zul je nog genoeg tijd hebben voor de waarheid en voor verplichtingen die je thuis hebt? (Fil. 1:10) Zou je door je opleiding geen energie meer overhouden om je voor te bereiden op de vergaderingen of om persoonlijke studie te doen? Dat is wat Jeroz uit India meemaakte. Hij zegt: ‘Ik vond het moeilijk om op geestelijke dingen te focussen. Soms sloeg ik vergaderingen over. Achteraf gezien was de opleiding alle tijd en energie niet waard.’ Er zijn ook opleidingen die niet zo veel tijd kosten, zoals deeltijdstudies of opleidingen met weinig huiswerk. Rabeca uit Mozambique is blij met de opleiding die ze koos. Ze zegt: ‘Het kostte me maar twee uur per dag. Daardoor kon ik blijven pionieren.’

12. Hoe kun je je tijd zo goed mogelijk gebruiken als het gaat om een vervolgopleiding? (Prediker 12:1)

¹² De tijdsduur. Denk erover na hoeveel maanden of jaren je opleiding gaat duren. Vraag je af of je je tijd zo goed mogelijk gebruikt als je voor die opleiding kiest (Ef. 5:15-17). Krijg je met deze vervolgopleiding de kans om Jehovah het beste te geven nu je nog jong bent? Kun je bijvoorbeeld gaan pionieren? (Lees Prediker 12:1.) Is er een vergelijkbare opleiding die korter is? Misschien kun je praktische vaardigheden leren door een vakopleiding of technische opleiding te volgen die minder tijd en geld kost dan de universiteit. Mario uit Chili zegt: ‘Ik heb een technische opleiding gevolgd die twee jaar duurde en goedkoper was dan een universitaire studie. Omdat ik maar vier dagen per week les had, kon ik tijdens de opleiding pionieren.’

13. Wat kan er gebeuren als je voor je opleiding ergens anders moet gaan wonen?

¹³ De locatie. Misschien vind je een opleiding bij jou in de buurt. Maar wat als de opleiding ver weg is of als je voor je opleiding woonruimte met anderen moet delen? Onthoud dat uit huis gaan een groot geestelijk gevaar kan opleveren, vooral als je huisgenoten krijgt die geen Getuigen zijn (Spr. 22:3; 1 Kor. 15:33). Matias uit Mozambique volgde een goedkope opleiding van een jaar. Toch heeft hij spijt van zijn keuze. Hij legt uit: ‘Tijdens de opleiding zat ik op een kostschool. Elke dag kreeg ik met verleidingen te maken. Ik raad anderen aan een opleiding te zoeken waarbij je gewoon thuis kunt blijven wonen.’ Een zuster uit Rusland zegt: ‘Ik ben niet naar een studentenhuis verhuisd maar ben bij m’n ouders blijven wonen. Zo kon ik allerlei gevaren en problemen voorkomen.’ Misschien kun je zelfs een opleiding vinden die je online kunt volgen.

14. Hoe kan het principe uit Lukas 14:28 je helpen als je over een vervolgopleiding nadenkt?

¹⁴ De kosten. Sommige opleidingen zijn niet duur of worden door de overheid betaald. Je kunt dan zonder al te veel geld kwijt te zijn de kennis en vaardigheden opdoen die nodig zijn om werk te vinden. Maar een vervolgopleiding kan ook heel duur zijn. En er kunnen verborgen kosten zijn, bijvoorbeeld als je bijles moet nemen om je te kunnen inschrijven. Door sommige opleidingen zit je misschien jaren met een studieschuld. Adilson uit Mozambique, die spijt heeft van zijn keuze, zegt: ‘M’n familie moest bezuinigen op eten en andere basisdingen om m’n opleiding van vier jaar te kunnen betalen.’ Als je over een vervolgopleiding nadenkt, vraag je dan af: Hoeveel gaat het kosten? Kan ik of mijn familie het betalen? Is er een goedkopere optie? Hoelang zal het duren om eventuele schulden af te betalen? Zal ik later genoeg verdienen om een schuld af te betalen en mezelf te onderhouden? (lees Lukas 14:28; Spr. 22:7)

15. Waarom moet je naar de arbeidsmarkt kijken voordat je een opleiding kiest?

¹⁵ De arbeidsmarkt. Nog iets om over na te denken is de arbeidsmarkt in de omgeving waar je woont of wilt gaan wonen. Zal de opleiding je ook echt aan een baan helpen? Sommige opleidingen zijn niet op de praktijk gericht maar op de theorie. Misschien gaan ze vooral over intellectuele, academische of filosofische onderwerpen (Kol. 2:8). Een zuster uit India zegt: ‘M’n studie heeft me niet echt geholpen de vaardigheden te leren waar werkgevers naar zoeken. Daardoor kon ik in dat vakgebied geen werk vinden.’ Er zijn ook opleidingen voor werk waar weinig vraag naar is. Sublime uit de Centraal-Afrikaanse Republiek volgde een cursus om airco’s te repareren. Maar hij zegt: ‘De meeste mensen hier repareren alles zelf. Dat maakt het moeilijk om werk te vinden.’

16. Waarom is het goed na te denken over het soort werk dat je met je opleiding kunt vinden?

¹⁶ Denk ook na over het soort werk dat je met je opleiding kunt vinden. Zul je het leuk vinden? (Pred. 3:12, 13) Hoe zal je werkomgeving eruitzien? Is het een bedrijfstak die bekendstaat als onveilig, heel prestatiegericht of stressvol? Hoeveel kun je met het werk verdienen? Zul je jezelf kunnen onderhouden? Heb je constant bijscholing nodig om je baan te behouden? En het belangrijkste: zul je Jehovah op de eerste plaats kunnen stellen? (Pred. 12:13) Als er weinig werkgelegenheid is, kun je niet al te kieskeurig zijn. Maar door de juiste opleiding te kiezen kun je wel je kansen op de arbeidsmarkt vergroten. Tabitha uit India, die een naaicursus van zes maanden deed, zegt: ‘Ik redeneerde dat ik als naaister makkelijk kon pionieren. Het is werk waar altijd vraag naar is en waarbij je flexibele werktijden hebt en niet veel geld hoeft te investeren om te kunnen beginnen.’ Dankzij de cursus kon Tabitha werk vinden waardoor ze kon blijven pionieren.

17. (a) Waar vind je de informatie die je nodig hebt om een evenwichtige beslissing te nemen? (b) Welke Bijbelse principes kunnen je bij je beslissing helpen? (Zie het kader ‘Om over na te denken’.)

¹⁷ We hebben heel wat factoren besproken waarover je na moet denken als het gaat om een vervolgopleiding. Maar nu is de vraag waar je de informatie kunt vinden die je nodig hebt om een evenwichtige beslissing te nemen. Je zou de school of website kunnen bezoeken van de opleiding die je interessant lijkt. Bekijk hoeveel vacatures er zijn in dat vakgebied. Je kunt ook praten met personen die vergelijkbare opleidingen hebben gedaan of in het vakgebied werken (Spr. 13:10). Je kunt ze bijvoorbeeld vragen wat de voor- en nadelen van de opleiding of het werk zijn. En praat met personen die Jehovah met vreugde dienen (Spr. 15:22). Welke opleiding en wat voor werk raden zij aan? Misschien brengen ze je wel op een idee waar je nog niet aan had gedacht.

18. Wat mag je niet vergeten?

¹⁸ Zoals we hebben gezien, heeft een vervolgopleiding voor- en nadelen. Denk dus onder gebed goed over je opties na. Een vervolgopleiding kan je misschien helpen een baan te vinden om jezelf te onderhouden. Maar vergeet niet dat een hechte vriendschap met Jehovah de enige manier is om echt gelukkig te zijn (Ps. 16:9, 11). Jehovah zal altijd voor je zorgen, wat voor opleiding je ook hebt gehad (Hebr. 13:5). Maar stel dat je voor een bepaalde vervolgopleiding hebt gekozen. Wat kan je dan helpen om tijdens je opleiding je band met Jehovah sterk te houden? Dat is het onderwerp van het volgende artikel.