Wanneer begint het derde millennium?

HEBT u de bewering gehoord dat het derde millennium niet in het jaar 2000 maar in 2001 zal beginnen? Die bewering is tot op zekere hoogte correct. Als wij aannemen dat Jezus Christus is geboren in wat nu als 1 v.G.T. bekendstaat, zoals sommigen eens hebben verondersteld, dan zal 31 december 2000 (niet 1999) inderdaad het einde van het tweede millennium kenmerken en 1 januari 2001 het begin van het derde.a Thans zijn bijna alle geleerden het er echter over eens dat Jezus Christus niet in 1 v.G.T. werd geboren. Maar wanneer werd hij dan wel geboren?

Wanneer werd Jezus geboren?

De precieze datum van Jezus’ geboorte wordt niet in de bijbel onthuld. Er wordt echter wel in gezegd dat hij „in de dagen van koning Herodes” werd geboren (Mattheüs 2:1). Veel bijbelgeleerden geloven dat Herodes in het jaar 4 v.G.T. is gestorven en dat Jezus vóór die tijd werd geboren, misschien reeds in 5 of 6 v.G.T. Zij baseren hun conclusies over Herodes’ dood op verklaringen door de eerste-eeuwse joodse geschiedschrijver Flavius Josephus.b

Volgens Josephus deed zich kort voor de dood van koning Herodes een maansverduistering voor. Bijbelgeleerden wijzen op een gedeeltelijke maansverduistering op 11 maart 4 v.G.T., als bewijs dat Herodes in dat jaar gestorven moet zijn. Maar in het jaar 1 v.G.T. was er op 8 januari een totale en op 27 december een gedeeltelijke maansverduistering. Niemand kan zeggen of Josephus op een van de verduisteringen in 1 v.G.T. of op de verduistering in 4 v.G.T. doelde. Bijgevolg kunnen wij ons niet op Josephus’ woorden baseren om het precieze jaar van Herodes’ dood vast te stellen. Zelfs als wij dit wel zouden kunnen, zouden wij zonder verdere inlichtingen nog steeds niet kunnen vaststellen wanneer Jezus werd geboren.

Het krachtigste bewijs dat wij met betrekking tot de datum van Jezus’ geboorte hebben, komt uit de bijbel. Het geïnspireerde bericht vermeldt dat Jezus’ neef Johannes de Doper zijn loopbaan als profeet in het vijftiende jaar van de Romeinse keizer Tiberius Caesar begon (Lukas 3:1, 2). De wereldlijke geschiedenis bevestigt dat Tiberius op 15 september 14 G.T. tot keizer werd benoemd; zijn vijftiende jaar liep dus van eind 28 G.T. tot eind 29 G.T. Johannes is in dat tijdsbestek met zijn bediening begonnen, terwijl Jezus’ bediening kennelijk zes maanden later begon (Lukas 1:24-31). Dit, gecombineerd met andere bewijzen, plaatst het begin van Jezus’ bediening in het najaar van 29 G.T.c De bijbel vermeldt dat Jezus „ongeveer dertig jaar” was toen hij met zijn bediening begon (Lukas 3:23). Als hij in het najaar van 29 G.T. dertig jaar was, moet hij in het najaar van 2 v.G.T. geboren zijn. Rekenen wij nu vanaf het najaar van 2 v.G.T. tweeduizend jaar verder, (in gedachte houdend dat er geen jaar nul was, zodat van 2 v.G.T. tot 1 G.T. twee jaar is), dan beseffen wij dat het najaar van 1999 het einde van het tweede millennium en het begin van het derde millennium kenmerkt!

Maakt dat wat uit? Zou het begin van het derde millennium bijvoorbeeld het begin kenmerken van de duizendjarige regering van Jezus Christus, waarvan in het boek Openbaring melding wordt gemaakt? Nee. De bijbel legt nergens een verband tussen het derde millennium en Christus’ duizendjarige regering.

Jezus waarschuwde zijn volgelingen dat zij niet over datums moesten speculeren. Hij zei tot zijn discipelen: „Het komt u niet toe kennis te verkrijgen van de tijden of tijdperken die de Vader onder zijn eigen rechtsmacht heeft gesteld” (Handelingen 1:7). Reeds eerder had Jezus onthuld dat zelfs hij destijds niet wist wanneer God het oordeel aan dit goddeloze samenstel zou voltrekken, waardoor de weg gebaand zou worden voor Christus’ duizendjarige regering. Hij zei: „Van die dag en dat uur weet niemand iets af, noch de engelen der hemelen noch de Zoon, dan de Vader alleen.” — Mattheüs 24:36.

Is het redelijk te verwachten dat Christus precies tweeduizend jaar na zijn geboorte als mens zal terugkeren? Nee, beslist niet. Jezus moet de datum van zijn geboorte geweten hebben. En hij was natuurlijk in staat om vanaf die datum tweeduizend jaar verder te rekenen. Toch wist hij niet de dag en het uur van zijn komst. Kennelijk zou het dus niet zó eenvoudig zijn om de datum van zijn terugkeer vast te stellen! De ’tijden en tijdperken’ waren onder de rechtsmacht van de Vader — het tijdschema was alleen hem bekend.

Bovendien gaf Jezus zijn volgelingen niet het gebod om op een specifieke geografische plaats op hem te wachten. Hij zei hun dat zij in plaats van bijeen te komen en te wachten, zich moesten verspreiden tot „de verst verwijderde streek der aarde” en discipelen van mensen uit alle natiën moesten maken. Dat gebod heeft hij nooit ingetrokken. — Handelingen 1:8; Mattheüs 28:19, 20.

Hun millenniumverwachtingen de bodem ingeslagen?

Niettemin hebben sommige religieuze fundamentalisten grootse verwachtingen voor het jaar 2000. Zij geloven dat gedeelten van het boek Openbaring in de volgende paar maanden letterlijk in vervulling zullen gaan. Ja, zij zien zichzelf als mensen die een persoonlijk aandeel aan die vervulling zullen hebben. Zo wijzen zij op de in Openbaring 11:3, 7, 8 opgetekende profetie waarin sprake is van twee getuigen die profeteren in een „grote stad die in geestelijke zin Sodom en Egypte wordt genoemd, waar ook hun Heer aan een paal werd gehangen”. Wanneer de twee getuigen hun getuigenis geven hebben geëindigd, worden zij door een uit een afgrond opstijgend verscheurend wild beest gedood.

Volgens een bericht in The New York Times Magazine van 27 december 1998 heeft de leider van één religieuze groepering „aan volgelingen gezegd dat hij een van de twee getuigen is aan wie het lot is toebedeeld om de vernietiging van de aarde en de komst van de Heer aan te kondigen — en dan door Satan in de straten van Jeruzalem gedood te worden”. De Israëlische autoriteiten maken zich begrijpelijkerwijs zorgen. Zij vrezen dat bepaalde extremisten misschien zullen proberen de profetie zelf te „vervullen” — ook als dat zou betekenen dat zij een gewapend conflict uitlokken! God heeft echter niet de „hulp” van mensen nodig om zijn voornemen te verwezenlijken. Alle bijbelprofetieën zullen op Gods eigen tijd en wijze worden vervuld.

Het boek Openbaring werd „in tekenen” geschreven. Volgens Openbaring 1:1 wilde Jezus aan „zijn slaven” (niet aan de wereld in het algemeen) onthullen wat er binnenkort zou gebeuren. Om het boek Openbaring te begrijpen, zouden Christus’ slaven, of volgelingen, Gods heilige geest nodig hebben, die Jehovah aan degenen geeft die hem behagen. Zou het boek Openbaring letterlijk begrepen kunnen worden, dan zouden zelfs ongelovige mensen het kunnen lezen en begrijpen. In dat geval zouden christenen niet om heilige geest hoeven te bidden om het te begrijpen. — Mattheüs 13:10-15.

Wij hebben gezien dat het derde millennium vanaf Jezus’ geboorte volgens de bijbelse bewijzen in het najaar van 1999 begint en dat noch die datum noch 1 januari 2000, noch 1 januari 2001 enige specifieke betekenis heeft. Toch is er een millennium dat christenen intens interesseert. Als dit niet het derde millennium is, welk millennium is het dan? Het laatste artikel in deze serie zal deze vraag beantwoorden.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 5]

2000 of 2001?

Beschouw, om te begrijpen waarom het derde millennium vanaf Jezus’ geboorte volgens sommigen op 1 januari 2001 zal aanbreken, de volgende illustratie eens. Veronderstel dat u een boek leest dat 200 bladzijden telt. Wanneer u boven aan bladzijde 200 bent aangekomen, hebt u 199 bladzijden gelezen en moet alleen de laatste bladzijde nog gelezen worden. U zult het boek pas uit hebben wanneer u het einde van bladzijde 200 hebt bereikt. Op 31 december 1999 zullen evenzo 999 jaar van het huidige millennium, zoals dit algemeen wordt beschouwd, verstreken zijn, terwijl het nog één jaar duurt totdat het einde van het millennium is bereikt. Volgens die berekening begint het derde millennium op 1 januari 2001. Zoals uit dit artikel blijkt, wil dit echter niet zeggen dat er op die datum precies tweeduizend jaar vanaf de datum van Jezus’ geboorte verstreken zijn.

[Kader op blz. 6]

Hoe het v.C.-A.D.-kalendersysteem werd ontwikkeld

In het begin van de zesde eeuw G.T. gaf paus Johannes I een monnik, Dionysius Exiguus genaamd, opdracht een tijdrekenkundig stelsel te ontwikkelen dat de kerken in staat zou stellen een officiële datum voor Pasen vast te stellen.

Dionysius ging aan de slag. Hij rekende terug in de tijd, voorbij Jezus’ dood, tot wat naar zijn mening het jaar van Jezus’ geboorte was, en begon vervolgens elk erna volgende jaar vanaf dat punt te tellen. Dionysius duidde de periode vanaf Jezus’ geboorte aan als „A.D.” (voor Anno Domini — „in het jaar onzes Heren”). Hoewel Dionysius alleen maar een betrouwbare manier wilde bedenken om elk jaar de paasdatum te berekenen, heeft hij onbedoeld het idee geïntroduceerd om de jaren vanaf de geboorte van Christus te tellen.

Ofschoon de meeste geleerden het erover eens zijn dat Jezus niet werd geboren in het jaar dat Dionysius als basis voor zijn berekeningen gebruikte, stelt zijn tijdrekenkundige stelsel ons in staat gebeurtenissen in de stroom des tijds te lokaliseren en hun onderlinge verhouding vast te stellen.