Wanneer traditie botst met de waarheid

GEVAAR — GEEN DRINKWATER. Wij zijn er misschien aan gewend zulke waarschuwingen te zien. In veel gebieden letten mensen goed op wat zij drinken omdat zij weten dat sommige watervoorraden verontreinigd worden door wat wel een „heksenbrouwsel” van giftige besmetting is genoemd. Als gevolg van deze vervuiling kan water, zo wees een onderzoek uit, in plaats van een „instandhouder en beschermer van het leven” „een overbrenger van ziektekiemen en . . . chemische verontreiniging” worden. — Water Pollution.

Vervuiling van de waarheidswateren

Tradities die botsen met de waarheid zijn net als vervuilde watervoorraden. Wij houden misschien argeloos vast aan tradities — van de ene generatie op de andere overgeleverde inlichtingen, meningen, geloofsovertuigingen of gewoonten — die in werkelijkheid verontreinigd zijn door een „heksenbrouwsel” van valse, misleidende denkbeelden en filosofieën. Die tradities zouden, net als verontreinigd water, onnoemelijk veel schade — geestelijke schade — kunnen aanrichten.

Zelfs als wij van mening zijn dat onze traditionele geloofsovertuigingen op de bijbel gebaseerd zijn, zouden wij er allemaal de tijd voor moeten nemen ze zorgvuldig te onderzoeken. Bedenk dat toen Maarten Luther vasthield aan de traditionele overtuiging van zijn tijd en Copernicus veroordeelde, hij geloofde dat hij daarin door de bijbel werd ondersteund. Toch liet Luther na het voortreffelijke voorbeeld van de Bereeërs uit de oudheid te volgen, die ’edel van geest waren omdat zij zorgvuldig de Schriften onderzochten of deze dingen zo waren’. — Handelingen 17:10, 11.

Denk eens aan de schade die sommige joden uit Jezus’ tijd door traditionele geloofsovertuigingen hebben ondervonden. Zij waren er vast van overtuigd dat hun overleveringen waar waren. Toen zij er bezwaar tegen maakten dat Jezus’ discipelen zich niet aan de overleveringen hielden, daagde Jezus hen uit met de vraag: „Waarom overtreedt ook gij het gebod van God ter wille van uw overlevering?” (Mattheüs 15:1-3) Wat was er misgegaan? Jezus gaf aan wat het probleem was toen hij de woorden van de profeet Jesaja aanhaalde: „Tevergeefs blijven zij [God] aanbidden, omdat zij mensengeboden als leerstellingen onderwijzen.” — Mattheüs 15:9; Jesaja 29:13.

Ja, waarheden die van God afkomstig waren, hadden zij vervangen door denkbeelden die van mensen afkomstig waren of, wat nog erger is, die van de demonen afkomstig waren. In Insight on the Scriptures, Deel 1, blz. 506, wordt bijvoorbeeld uitgelegd: „De Farizeeën leerden destijds dat wanneer iemand zijn bezittingen eenmaal tot ’korban’ of een aan God gewijde gave had verklaard, hij ze niet meer ter ondersteuning van zijn ouders kon gebruiken, ongeacht hoe behoeftig zij waren, ofschoon hij er zelf tot aan zijn dood gebruik van kon maken als hij dat wilde.”a De menselijke wijsheid waardoor de waarheidswateren werden verontreinigd, had in geestelijk opzicht een slechte uitwerking op de joden. De meerderheid verwierp zelfs hun langverwachte Messias.

De christenheid draagt bij tot de vervuiling

Na Jezus’ dood werd er soortgelijke geestelijke schade aangericht. Velen die beweerden zijn volgelingen te zijn, beriepen zich op mondelinge overlevering als autoriteit voor nieuwe leerstellingen. Volgens de Cyclopedia of Biblical, Theological, and Ecclesiastical Literature, door McClintock en Strong, geloofden sommige zogenaamde christenen dat die overlevering bestond uit „onderricht dat door de eerste christelijke kerken uit de mond van de apostelen was ontvangen, uit het apostolische tijdperk was overgeleverd en in zuivere vorm tot in hun eigen tijd bewaard was gebleven”. — Wij cursiveren.

In werkelijkheid waren veel van deze overleveringen onzuivere, verkeerde denkbeelden. Zoals in de Cyclopedia wordt uitgelegd, waren deze nieuwe filosofieën „niet alleen in strijd met andere overleveringen, maar zelfs met de geschriften van de apostelen, die hun ter beschikking stonden”. Dit gebeurde niet geheel onverwacht. De apostel Paulus had christenen de waarschuwing gegeven: „Past op: misschien zal iemand u als zijn prooi wegdragen door middel van de filosofie en door ijdel bedrog overeenkomstig de overlevering van mensen, overeenkomstig de elementaire dingen van de wereld en niet overeenkomstig Christus.” — Kolossenzen 2:8.

Ook in deze tijd zijn veel traditionele geloofsovertuigingen ’in strijd met zelfs de geschriften van de apostelen’. De christenheid heeft de waarheidswateren vergiftigd met talloze door demonen geïnspireerde denkbeelden, zoals de Drieëenheid, het hellevuur, de onsterfelijkheid van de menselijke ziel, nationalisme en afgoderijb (1 Timotheüs 4:1-3). De geschiedenis getuigt van de geestelijke ziekte waardoor mensen getroffen zijn die ten prooi zijn gevallen aan de demonische leerstellingen die de traditionele leerstellingen van de christenheid zijn geworden. — Vergelijk Jesaja 1:4-7.

Die verontreiniging van de waarheid is in feite al sinds het begin van de mensheid aan de gang. Satan heeft het proces dat hij in Eden in werking heeft gezet, waarbij de geest van mensen wordt vergiftigd met leugens en bedrog, voortgezet (Johannes 8:44; 2 Korinthiërs 11:3). Toen de menselijke familie zich na de vloed van Noachs dagen over de hele aarde verspreidde, werden mensen van allerlei culturen het slachtoffer van een opzettelijke vergiftiging van de voorraden van menselijke kennis met filosofieën en denkbeelden die door demonen waren geïnspireerd.

Gevolgen van geestelijke vervuiling

Welke schade kan die geestelijke verontreiniging aanrichten? Wij kunnen dit vergelijken met de gevolgen van vervuild water op onze lichamelijke gezondheid. Een deskundige zegt: „Ongeveer 200 miljoen mensen zijn het slachtoffer van schistosomiasis (bilharzia) [dat bloedarmoede, pijn, een algehele slechte gezondheid en zelfs de dood tot gevolg heeft], veroorzaakt door besmet water op de huid. Vijfhonderd miljoen mensen hebben trachoom, een van de belangrijkste oorzaken van blindheid, als gevolg van verontreinigd waswater. . . . Zo’n twee miljard leden van de menselijke soort hebben geen veilig drinkwater” (Our Country, the Planet). Miljoenen mensen zijn geestelijk afgemat, verblind en zelfs omgekomen doordat zij zich aan tradities hebben gehouden die vermengd zijn met valse, demonische leringen. — 1 Korinthiërs 10:20, 21; 2 Korinthiërs 4:3, 4.

Velen verkeren bijvoorbeeld in verwarring of zijn verblind wat de verhouding tussen Jezus Christus en zijn Vader, Jehovah God, betreft. Het werd onder sommigen die beweerden christenen te zijn een gewoonte om Gods heilige naam, Jehovah, uit de christelijke Griekse Geschriften weg te laten. George Howard zegt in de Journal of Biblical Literature: „Deze verwijdering van het Tetragram[maton] schiep naar onze mening verwarring in de geest van vroege heidenchristenen omtrent de verhouding tussen ’God, de Heer’, en ’Christus, de Heer’.”

Denk ook eens aan de verwarring, het bijgeloof en de angst veroorzaakt door de onschriftuurlijke overlevering dat de menselijke ziel onsterfelijk is. (Vergelijk Prediker 9:5; Ezechiël 18:4.) Hoeveel mensen verkeren in slavernij aan voorouderverering of leven in de voortdurende vrees dat de doden zullen terugkeren om hun kwaad te doen? Dit geloof heeft mensen er zelfs toe aangezet zichzelf en anderen te doden.

Veel Japanners zijn van mening dat na de dood hun heengegane geesten elkaar in het hiernamaals zullen ontmoeten. Sommige ouders die zelfmoord plegen, hebben het daarom het beste gevonden ook hun kinderen te doden. In An English Dictionary of Japanese Ways of Thinking wordt uitgelegd: „In Japan wordt zelfmoord niet altijd veroordeeld, maar vaak bezien als een aanvaardbare manier om zich te verontschuldigen voor een ernstige fout . . . Zelfs zelfmoorden waarbij een heel gezin betrokken is, worden meestal in meelevende bewoordingen verhaald.”

Beproef de tradities

Wat dienen wij te doen, gezien de gevaren die betrokken zijn bij het blindelings vasthouden aan traditionele overtuigingen en gebruiken? Tegen het einde van de eerste eeuw gaf de apostel Johannes zijn medechristenen de volgende raad: „Geliefden, gelooft niet elke geïnspireerde uiting, maar beproeft de geïnspireerde uitingen [net zoals u water op zuiverheid zou beproeven] om te zien of ze uit God voortspruiten, want er zijn vele valse profeten tot de wereld uitgegaan” (1 Johannes 4:1; zie ook 1 Thessalonicenzen 5:21). Hoe weet u of een traditie schadelijk is? U hebt een soort autoriteit, een maatstaf van zuiverheid nodig om dat wat u gelooft te beproeven.

De bijbel is zo’n autoriteit. Jezus Christus verklaarde: „Heilig hen door middel van de waarheid; uw woord is waarheid” (Johannes 17:17). Hij zei ook: „Het uur komt, en is nu, waarin de ware aanbidders de Vader met geest en waarheid zullen aanbidden” (Johannes 4:23). Door Gods geïnspireerde Woord te gebruiken, dringt u door tot de zuivere waarheidswateren in plaats van de vervuilde wateren van menselijke en demonische filosofie. — Johannes 8:31, 32; 2 Timotheüs 3:16.

Bedenk dat zelfs minieme hoeveelheden vervuilende stoffen verschrikkelijke gevolgen kunnen hebben. Soms duurt het jaren voordat de gevolgen aan het licht treden. „Verontreinigd water”, zegt Shridath Ramphal, voormalig president van de IUCN (de Internationale Unie voor Natuurbehoud), „is de gevaarlijkste moordenaar ter wereld geworden. Elke dag sterven minstens 25.000 mensen doordat zij het hebben gebruikt.” Geestelijk besmette tradities zijn zelfs nog gevaarlijker.

Hebt u de moed om u los te maken van traditionele geloofsovertuigingen waar u misschien jarenlang aan hebt vastgehouden, als blijkt dat die botsen met de waarheid? Sla acht op de waarschuwingen. Bescherm uzelf en uw gezin door u ervan te vergewissen dat uw tradities in overeenstemming zijn met Gods zuivere Woord der waarheid. — Psalm 19:8-11; Spreuken 14:15; Handelingen 17:11.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 7]

Gods Woord der waarheid is als een rivier van zuiver, schoon water