Hoe de gezinsbanden te versterken
De redenen waarom jongeren van huis weglopen, zijn vele en vaak erg gecompliceerd. Hoewel dit artikel ze niet grondig kan behandelen, toont het wel aan dat bijbelse beginselen, wanneer ze worden toegepast, effectief kunnen zijn om het gezin intact te houden.
HET is moeilijk precies vast te stellen hoeveel kinderen van huis weglopen. Alleen al in de Verenigde Staten variëren gepubliceerde schattingen tussen de 600.000 en 3.000.000 vermiste kinderen per jaar. Zulke schattingen combineren vaak categorieën als weglopers, weggestuurden, „wegwerp”-kinderen en kinderen die na een scheiding zijn ontvoerd door de ouder die niet met de voogdij was belast. Het móeten wel schattingen zijn, want kinderen die door hun ouders in de steek zijn gelaten, worden niet als vermist opgegeven, en sommige kinderen lopen geregeld weg. „Een zestienjarige die vijfmaal per jaar wegloopt en elke keer een nacht wegblijft, zal in de . . . statistieken als vijf vermiste kinderen te boek staan”, zegt The New York Times.
Belangrijker dan aantallen zijn de redenen waarom kinderen van huis weggaan. „Als een jongere wegloopt, is dit gewoonlijk een symptoom van een stoornis in de huiselijke omgeving”, aldus het tijdschrift Medical Aspects of Human Sexuality. Misschien loopt het kind weg wegens reeds bestaande problemen, zoals fysieke mishandeling, verwaarlozing, gebrek aan liefde, echtscheiding, buitensporige eisen of hardvochtige en onbuigzame regels. Of misschien is het bang voor onaangename gevolgen, zoals in het geval van zwangerschap of na met de politie in aanraking te zijn geweest. Wanneer aan weglopers wordt gevraagd waarom zij van huis zijn weggelopen, geven de meesten van hen redenen op waarbij de verhouding met hun ouders betrokken is. „De ouder-kindverhouding is klaarblijkelijk een uiterst belangrijke factor in verband met wegloopgedrag”, zegt het tijdschrift Adolescence. Het voegt hieraan toe: „Weglopers noemen een slechte ouder-kindverhouding, extreme gezinsconflicten, vervreemding van ouders, interpersoonlijke spanningen en een slechte communicatie met ouders als de belangrijkste factoren voor het van huis weglopen.”
De redenen begrijpen
Wij leven in een zorgelijke tijd. „Nu de werkloosheid stijgt en steeds meer gezinnen in financiële moeilijkheden zijn geraakt, nemen de huiselijke spanningen en problemen toe”, zegt het tijdschrift Ladies’ Home Journal. „Als een vader zijn ontslag heeft gekregen en een hypotheek niet betaald kan worden, kan iedereen in het gezin de spanning voelen. Jonge mensen, die nog niet de kunst ontwikkeld hebben om aan deze druk het hoofd te bieden, gebruiken de vlucht als een middel om hieraan te ontkomen.” Soms jagen de ouders zelf hun kinderen onbewust de deur uit. Boos zeggen zij hun misschien dat zij zich aan de ouderlijke beslissingen moeten onderwerpen of kunnen opstappen. Geïrriteerd of uitgeput wegens de strijd om het bestaan die zij dagelijks moeten voeren, hebben ouders weinig energie over om zich met hun kinderen te bemoeien.
Terzelfder tijd brengt alleen al de puberteit haar eigen spanningen mee. Tieners worden verscheurd tussen de behoefte aan zekerheid en zorg die zij als kinderen ontvingen en het gevoel onafhankelijk van hun ouders te zijn nu zij worstelen om volwassenen te worden. Het veroorzaakt verwarring en angstige bezorgdheid voor hen. Ook vinden er lichaamsveranderingen plaats. Hun leven is plotseling behoorlijk complex geworden en zij voelen zich er misschien door overweldigd. Zij voelen druk van de zijde van ouders en leeftijdgenoten. Ook ervaren zij periodes waarin zij aan zichzelf twijfelen en gedeprimeerd zijn. „Terwijl je probeert jezelf te begrijpen, moet je niet verbaasd zijn als ze thuis af en toe geen hoogte van je krijgen”, adviseert het tijdschrift ’Teen. „Hoe kunnen je ouders per slot van rekening weten wat je wilt als je jezelf niet kunt begrijpen?” Veel ouders weten, vooral met hun eerste nakomeling, niet goed hoeveel vrijheid zij hun kind moeten geven. Een te krachtige beteugeling en gebrek aan begrip hebben veel jongeren ertoe gebracht weg te lopen.
„Maar weglopen lost niets op”, merkt de schrijfster Judy Blume op in haar boek Brieven aan Judy. „Weglopen is een symptoom, geen oplossing. In plaats daarvan moeten gezinnen er samen voor gaan zitten om de feiten onder de ogen te zien. Zij moeten de werkelijkheid beschouwen. Alleen dan kunnen zij de veranderingen aanbrengen die hen zullen helpen samen in vrede te leven. En vaak hebben zij daar hulp bij nodig.”
De noodzakelijke hulp vinden
De beste bron van hulp is Gods Woord, de bijbel. Waarom is dit zo? Omdat God, als ’s mensen Schepper, weet wat het beste is voor zijn schepping. En met dat in gedachten heeft hij ons onderricht gegeven dat ten doel heeft „te onderwijzen, terecht te wijzen, dingen recht te zetten, streng te onderrichten in rechtvaardigheid, opdat de mens Gods volkomen bekwaam zij, volledig toegerust voor ieder goed werk” (2 Timótheüs 3:16, 17). Bijbelse beginselen zijn effectief en ze bestrijken alle aspecten van het leven.
Zoals echter is opgemerkt, moeten alle gezinsleden bereid zijn de feiten onder de ogen te zien en veranderingen aan te brengen. Zonder zo’n erkenning en verlangen zullen er geen verbeteringen tot stand gebracht worden en zal de dwingende kracht om weg te vluchten, blijven bestaan. Dat is vooral zo in gezinnen met problemen op het gebied van alcohol, drugs en seksuele mishandeling. Deze problemen moeten overwonnen worden voordat de normale spanningen van het leven aangepakt kunnen worden. Geloof in God en het oprechte verlangen hem te behagen, gebaseerd op een nauwkeurige kennis van zijn Woord, hebben veel gezinnen geholpen tragische situaties te overwinnen die jongeren in andere gezinnen hebben doen besluiten weg te lopen. — Vergelijk 1 Korinthiërs 6:9-11.
Alleen al het feit dat wij in deze huidige wereld leven, een wereld die gekenmerkt wordt door toenemende zelfzucht, groeiend wantrouwen en een omhoogvliegend misdaadcijfer, kan de gezinsbanden aan spanningen blootstellen. Daarom werden „alle dingen die eertijds [in de bijbel] werden geschreven, . . . tot ons onderricht geschreven, opdat wij door middel van onze volharding en door middel van de vertroosting uit de Schriften hoop zouden hebben”. — Romeinen 15:4.
Bijbelse beginselen toepassen
Met kennis van de factoren die een kind ertoe brengen weg te lopen, kunnen bijbelse beginselen toegepast worden. De bijbel gaat op deze factoren in door ouders de raad te geven de benodigde hoeveelheid tijd met hun kinderen door te brengen zodat zij echt goed contact met hen kunnen hebben en hen op consequente, liefdevolle wijze kunnen opleiden. Beide uitersten van gebrek aan belangstelling en te grote striktheid in het geven van streng onderricht dienen vermeden te worden. Gods Woord geeft de raad: „Vaders, irriteert uw kinderen niet, maar blijft hen in het strenge onderricht en de ernstige vermaning van Jehovah grootbrengen.” — Efeziërs 6:4; Spreuken 22:6.
Evenals in bijbelse tijden behoren een juist toezicht, aandacht en onderricht tot de dingen waarmee ouders zich voortdurend moeten bezighouden — ’wanneer zij in hun huis zitten, wanneer zij op de weg gaan, wanneer zij neerliggen en wanneer zij opstaan’ (Deuteronomium 11:19). Hoewel er af en toe streng onderricht gegeven moet worden, moet het met liefde toegediend worden (Spreuken 13:24). Het gezinsgeluk zal beslist toenemen wanneer een dergelijke raad wordt opgevolgd!
Kinderen moeten eveneens hun deel doen: „Kinderen, weest gehoorzaam aan uw ouders in eendracht met de Heer, want dit is rechtvaardig: ’Eer uw vader en uw moeder’” (Efeziërs 6:1, 2). De wijze man Salomo uit de oudheid, die schreef „om aan de onervarenen schranderheid te geven, aan een jonge man kennis en denkvermogen”, geeft ook de raad: „Luister, mijn zoon, naar het strenge onderricht van uw vader en verlaat de wet van uw moeder niet. . . . Indien zondaars u trachten te verleiden, stem niet toe.” — Spreuken 1:1-10.
Hoe moeten gezinsproblemen worden aangepakt? In liefde, want de bijbel geeft de raad: „Laat al uw aangelegenheden met liefde geschieden” (1 Korinthiërs 16:14). Dit dient een diepgewortelde liefde te zijn, een liefde die bereid is zich niet te storen aan iemands onvolmaaktheden en eigenaardigheden, die anderszins irritant zouden kunnen worden en op iemands zenuwen zouden kunnen gaan werken. „Hebt bovenal intense liefde voor elkaar,” zegt de bijbel, „want liefde bedekt een menigte van zonden.” — 1 Petrus 4:8.
Zo’n liefde is ook geïnteresseerd in het geluk en het welzijn van anderen en brengt de gezinsleden dichter bij elkaar. Merk op dat de zogenaamde gulden regel positief was: „Alles wat gij wilt dat de mensen voor u doen, doet dat ook voor hen” (Matthéüs 7:12, Willibrordvertaling). De meeste weggelopen jongeren die bij een bepaald onderzoek ondervraagd werden, zeiden dat hun deelneming aan het gezinsleven voordat zij wegliepen, minimaal was. „Losraken van het gezin is een belangrijke factor in het proces waarin men de beslissing neemt van huis weg te lopen en weg te blijven”, zegt Adolescence. Maar door zich te houden aan de bijbelse vermaning om „niet alleen uit persoonlijk belang het oog [te houden] op uw eigen zaken, maar ook uit persoonlijk belang op die van de anderen”, zal er meer tijd in gezinsverband worden doorgebracht en kunnen de problemen van een slechte verhouding, vervreemding en een slechte communicatie overwonnen worden (Filippenzen 2:4). Wanneer er thuis een intieme onderlinge band en belangstelling voor elkaar bestaat, zal de invloed van leeftijdgenoten die een kind ertoe zouden kunnen overhalen van huis weg te lopen, minimaal zijn.
Wanneer bijbelse beginselen worden toegepast, ziet men van huis weglopen niet langer als de oplossing voor problemen in het leven waaraan iedereen het hoofd moet bieden. Met liefdevolle hulp van de afzonderlijke gezinsleden wordt het gezin een toevluchtsoord waar men veilig is voor de druk van de buitenwereld. Een vollediger begrip van bijbelse beginselen en de toepassing ervan, te zamen met de hoop die God schenkt, zal dat geluk nog vergroten. Waarom zou u Jehovah’s Getuigen niet in de gelegenheid stellen dit met u te bespreken?
[Kader/Illustratie op blz. 7]
WAT OUDERS KUNNEN DOEN
Breng tijd met uw kinderen door; ken hun problemen en behoeften
Voorzie aanhoudend in aandacht en toezicht
Geef streng onderricht en opleiding in liefde
Maak het thuis aangenaam
WAT KINDEREN KUNNEN DOEN
Wees gehoorzaam, liefdevol en eerbiedig jegens ouders
Vermijd afzondering; toon een actieve belangstelling voor gezinsaangelegenheden
Denk aan het gezin als een geheel, niet alleen maar aan je eigen verlangens
Wees openhartig en communiceer
[Illustraties op blz. 5]
De ouder-kindverhouding is uiterst belangrijk