Wat bedoelde de wijze man?
’Opdat zij mogen zien dat zij beesten zijn’
Mensen kunnen prat gaan op hun bekwaamheden en kennis. Wat het einde van hun leven betreft, zijn mensen echter niet beter af dan redeloze beesten. De wijze koning Salomo vestigde hier de aandacht op toen hij zei: „Ik, ja ik, heb in mijn hart gezegd met betrekking tot de mensenzonen, dat de ware God hen zal selecteren, opdat zij mogen zien dat zij op zichzelf genomen beesten zijn. Want er is een afloop met betrekking tot de mensenzonen en een afloop met betrekking tot de beesten, en zij hebben dezelfde afloop. Zoals de één sterft, zo sterft de ander, en zij allen hebben slechts één geest, zodat er geen superioriteit is van de mens over het beest, want alles is ijdelheid. Allen gaan naar één plaats. Zij zijn allen uit het stof ontstaan, en zij keren allen tot het stof terug.” — Pred. 3:18-20.
Vlak voordat Salomo deze gedachte opperde, schreef hij: „De ware God zal zowel de rechtvaardige als de goddeloze oordelen, want er is een tijd voor elke aangelegenheid en betreffende elk werk daar” (Pred. 3:17). Wat Salomo in 3 vers 18 zei, dat God hen zal ’selecteren’ of ’ziften’, kan er dus op duiden dat wat hij hun op het gebied van gelegenheden schenkt, alsook de dingen die hij hen laat meemaken, met inbegrip van problemen en onzekerheden, te zijner tijd zullen onthullen of zij rechtvaardig of goddeloos zijn. Het feit dat het leven met moeilijkheden en onzekerheden gevuld is, en ten slotte met de dood eindigt, zou een mens ervan moeten doordringen dat hij, wat zijn eigen kracht betreft, uiteindelijk als de beesten is. Zowel mens als beest wordt door geest of levenskracht, die door ademen in stand wordt gehouden, in leven gehouden. Na gestorven te zijn, keren zowel mens als beest naar het levenloze stof terug. — Pred. 9:4-6.
Niemand kan enkel en alleen op grond van menselijke waarneming de vraag beantwoorden die vervolgens door Salomo opgeworpen wordt: „Wie weet of de geest van de mensenzonen opstijgt naar boven en of de geest van de beesten neerwaarts daalt naar de aarde?” — Pred. 3:21.
Aangezien de dood een einde maakt aan alle menselijke activiteiten, net zoals in het geval van louter een beest, komt Salomo tot de conclusie: „En ik heb gezien dat er niets beters is dan dat de mens zich verheuge in zijn werken, want dat is zijn deel; want wie zal hem erbij halen om datgene te zien wat na hem zal zijn?” (Pred. 3:22) Wijsheid schrijft de mens voor gezonde vreugde uit zijn eigen harde werk te putten. Is iemand eenmaal gestorven, dan heeft hij geen deel meer aan menselijke activiteiten. Als een levenloos lijk, kan hij niet eens zien wat er onder de mensheid voorvalt. — Pred. 9:5, 10.
Wanneer wij in gedachten houden dat de dood iemand tot helemaal niets kan terugbrengen, net als een redeloos beest, dient dit ons ernstig te stemmen. Het dient ons te doordringen van de belangrijkheid ons leven ondanks onzekerheden en problemen ten goede te gebruiken. Wij moeten er ook door bewogen worden ons tot God te wenden, in de erkenning dat alle toekomstige levensvooruitzichten na de dood bij hem berusten.