51 BARNABAS
‘Zoon van vertroosting’
TOEN Saulus van Tarsus na drie jaar weer terugging naar Jeruzalem, ging hij op zoek naar de discipelen daar (Gal. 1:15-19). Voor hem waren het nu zijn broeders en zusters, maar voor hen was hij nog steeds een wrede vervolger. Velen van hen geloofden niet dat hij echt veranderd was. Maar er was één man die zo moedig en vriendelijk was om Saulus te helpen. Hij werd Barnabas genoemd.
De christenen in Jeruzalem waren bang om Saulus van Tarsus te helpen, maar Barnabas kwam hem moedig te hulp
Barnabas wordt in het Bijbelverslag geïntroduceerd als een christen die Jozef heet. In het jaar 33, rond de tijd van Pinksteren, verkocht hij een stuk land en gaf het geld als bijdrage om behoeftige christenen te helpen. Hij stond bekend als een vriendelijke man die altijd naar manieren zocht om anderen te helpen en te troosten. Daarom werd hij door de apostelen Barnabas genoemd, wat ‘zoon van vertroosting’ betekent. Later, rond het jaar 36, was hij degene die de moed had om Saulus vriendelijk te ontvangen. De Bijbel zegt: ‘Barnabas kwam hem te hulp en bracht hem bij de apostelen.’ Dat was het begin van een lange en hechte vriendschap.
Omdat Saulus in Jeruzalem met zo veel ijver predikte, wilden sommige religieuze fanatici hem doden. Daarom stuurden de broeders hem naar Tarsus, zijn geboorteplaats. Zo’n negen jaar later werd Barnabas gevraagd om naar de Syrische stad Antiochië te gaan om daar de nieuwe gelovigen aan te moedigen. Er wordt over hem gezegd dat ‘hij een goed man was, vol heilige geest en geloof’. Er waren zo veel mensen in Antiochië die positief op het goede nieuws reageerden dat Barnabas hulp kon gebruiken. Daarom ging hij naar Tarsus om zijn vriend Saulus te zoeken. Samen vormden ze een sterk predikingsteam. Ook hielpen ze bij het organiseren van een hulpactie voor behoeftige broeders en zusters.
Saulus, die na verloop van tijd bekend kwam te staan als Paulus, ging samen met Barnabas op zendingsreis. Hun moed werd steeds opnieuw op de proef gesteld. Toen ze in Ikonium waren, wilden sommige Joden hen stenigen. Daarom vertrokken ze naar Lystra. Daar wilden de mensen hen aanbidden, omdat ze dachten dat ze goden waren! Maar toen kwamen er tegenstanders uit Antiochië en Ikonium, die leugens over hen vertelden en de menigte beïnvloedden. Ze stenigden Paulus, sleepten hem de stad uit en lieten hem daar voor dood achter. Maar toen de christenen uit Lystra om Paulus heen gingen staan, beseften ze dat hij nog leefde. Hij kwam overeind en ging de stad weer in. Wat moet Barnabas opgelucht zijn geweest! De volgende dag vertrokken ze uit Lystra. Maar niet lang daarna gingen ze terug om de christenen daar op te bouwen. Dat liet zien dat ze echt moedig waren.
Barnabas en Paulus maakten samen geweldige dingen mee in hun dienst voor Jehovah, zelfs in gevaarlijke situaties. Toch kwam hun vriendschap op een gegeven moment onder druk te staan. Barnabas was vastbesloten om zijn jongere neef Markus mee te nemen op de volgende reis. Maar Paulus vond het geen goed idee, want Markus had hen al een keer in de steek gelaten. Geen van beiden was bereid de ander tegemoet te komen. ‘Ze kregen daarover een hoogoplopende ruzie en gingen uit elkaar.’
Zou Barnabas boos blijven, of zou hij Paulus vergeven? Als er een conflict tussen christenen ontstaat, kan het verleidelijk zijn om wrok te koesteren, negatief over de ander te spreken of zelfs weg te blijven van vergaderingen. Er is moed nodig om niet die makkelijke weg te volgen maar juist je best te doen om de vrede te bewaren met Jehovah en met je broeders en zusters.
Het is duidelijk dat geen van beiden toeliet dat die onenigheid hun dienst voor Jehovah in de weg stond. Barnabas en Markus gingen per schip naar Cyprus, waar ze doorgingen met het maken van discipelen. Ook Paulus vertrok en nam op zijn reis Silas mee, en Jehovah hielp ze om de gemeenten aan te moedigen en veel mensen met het goede nieuws te bereiken.
Bleven Barnabas en Paulus boos op elkaar? Nee. Dat weten we omdat Paulus later in zijn geïnspireerde brieven positief over Barnabas sprak. In een van die brieven zei hij dat zijn vriend net als hij werkte voor de kost om te kunnen blijven prediken (1 Kor. 9:6). In een andere brief sprak hij over Markus en noemde hem specifiek de neef van Barnabas, waarmee hij liet zien dat hij respect voor Barnabas had (Kol. 4:10, 11). De Bijbel zegt niet of Paulus en Barnabas nog hebben samengewerkt in de prediking, maar we kunnen er zeker van zijn dat ze goede vrienden bleven. Barnabas is er ongetwijfeld mee doorgegaan zijn naam eer aan te doen door anderen op te bouwen en het goede nieuws te prediken. En tijdens zijn samenwerking met Markus zal hij hem vast verder opgeleid hebben. In het volgende hoofdstuk zullen we Markus’ voorbeeld van moed bespreken.
Lees het verslag in de Bijbel:
Om te bespreken:
Op welke manieren toonde Barnabas moed?
Graaf dieper
1. Levieten kregen geen erfdeel in Israël. Hoe kon de Leviet Barnabas dan een stuk grond bezitten? (Num. 18:20; Hand. 4:36, 37; w98 15/4 20 ¶4, vtn.)
2. Waarom werd Barnabas een apostel genoemd? (Hand. 14:14; it ‘Barnabas’ ¶3)
3. Op Cyprus predikten Barnabas en Paulus tot een man die Sergius Paulus heette. Was het terecht dat Lukas, de schrijver van Handelingen, Sergius Paulus ‘de proconsul’ noemde? (Hand. 13:7, 12; it ‘Cyprus’ ¶7) A
Bank of Cyprus Cultural Foundation Collection
Afbeelding A: Munt uit de tijd van keizer Claudius, die regeerde toen Barnabas en Paulus Cyprus bezochten. De munt maakt melding van ‘de proconsul’, de gouverneur van het eiland
4. Waarom was het niet verrassend dat de inwoners van Lystra Barnabas en Paulus met offers welkom wilden heten? (bt 97, kader)
Denk na over de lessen
Op welke praktische manieren kun je net als Barnabas vrijgevig zijn?
Hoewel Barnabas tijdens hun zendingsreis blijkbaar eerst de leiding nam, kreeg Paulus later meer verantwoordelijkheid dan hij. Toch werd Barnabas niet jaloers op Paulus. In welke situaties kun je zijn voorbeeld volgen? B
Afbeelding B
Op welke manieren kun je Barnabas’ moed in je leven navolgen?
Mediteer over het grotere plaatje
Wat leert dit verslag me over Jehovah?
Hoe houdt dit verslag verband met Jehovah’s doel met de aarde en de mens?
Waarom ben je dankbaar dat Barnabas is uitgekozen om samen met Christus in de hemel te regeren?
Kom meer te weten
Hoe laat het voorbeeld van Barnabas en Paulus zien dat mensen met verschillende karakters goed kunnen samenwerken?
‘Los jij meningsverschillen op en bevorder je de vrede?’ (w17.06 16-20)
Kijk in deze video hoe je net als Barnabas en Paulus meningsverschillen onder elkaar kunt oplossen.