De zeekrokodil — Koning van de reptielenwereld
DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN BELAU
DE HEERSCHAPPIJ over de Belau-archipel in de Grote Oceaan is vaak betwist. De eerste koloniale macht die over deze zo’n 900 kilometer ten oosten van de Filippijnen gelegen, tropische eilanden heerste, was Spanje. Mettertijd werd Spanje vervangen door Duitsland, en Duitsland door Japan. Na Japan namen de Verenigde Staten het bestuur van het gebied over tot 1994, toen de Republiek Belau een soevereine staat werd.
Maar tijdens al deze disputen werd een ander soort heerschappij op de eilanden nooit aangevochten. Wat was dat? De heerschappij van de zeekrokodil — de onbetwiste koning van Belaus reptielenwereld. Vandaag de dag is de troon van de krokodillen echter wankel. Onderzoekers zeggen in feite dat „als er niet snel rigoureuze maatregelen ter bescherming van de soort worden genomen, de zeekrokodil binnenkort niet meer in het wild in Belau zal voorkomen”.
Waarom verkeren de krokodillen van Belau in moeilijkheden? En hoe zijn ze eigenlijk aan de titel koning van de reptielenwereld gekomen?
Wat een bek!
De zeekrokodil draagt de wetenschappelijke naam Crocodylus porosus, wat „krokodil vol eeltknobbels” betekent.a Deze naam heeft betrekking op de geschubde bulten boven op zijn snuit. Ze vormen twee rijtjes die van de ogen naar de neusgaten lopen. De snuit is driehoekig en vormt ongeveer een zevende van de totale lichaamslengte. De kop van een in het Belaumuseum tentoongestelde krokodil meet op het breedste gedeelte veertig centimeter!
Als de onderkaak van de krokodil openvalt, ziet u vlijmscherpe tanden verankerd in kaken die met een vernietigende kracht gesloten kunnen worden. Het enige zwakke aan de kaken zijn de spieren om ze te openen. Eén bron zegt dat een elastiek meestal voldoende is om de bek van een twee meter lange krokodil dicht te houden.
Meesterlijk ontworpen
De kop van de krokodil is niet alleen enorm groot maar ook meesterlijk ontworpen voor zijn waterwereld. Bekijk een krokodil eens van dichterbij (een opgezette, welteverstaan!) en u zult bemerken dat de oren, ogen en neusgaten de hoogste punten van zijn kop zijn. Ze steken net boven het wateroppervlak uit wanneer de krokodil drijft. Vreemd genoeg echter kan het dier zelfs met gesloten bek het water niet buiten houden, omdat hij geen lippen heeft die de kaakbeenderen bedekken. Maar het water dat de bek binnenkomt, kan niet in de keel lopen omdat een klep de keelholte afsluit. Daar lucht via de neusgaten wordt ingeademd en achter deze klep het lichaam binnenkomt, kan de krokodil ademen terwijl zijn bek vol water zit.
En hoe staat het met onder water kijken? Absoluut geen probleem. Terwijl hij onder water is, trekt de krokodil een doorzichtig vlies, of derde ooglid, over zijn ogen. Door dit vlies wordt het oog beschermd zonder aan gezichtsvermogen in te boeten.
Koninklijke afmetingen
De zeekrokodil is het grootste reptiel ter wereld. Wanneer de mannetjes een lengte van 3,2 meter bereiken, zijn ze volwassen maar ze blijven nog vele jaren groeien. Mark Carwardine, auteur van The Guinness Book of Animal Records, zegt dat in een wildreservaat in India een mannetjeszeekrokodil leeft die 7 meter lang is!
Ook de habitat van de krokodil is van koninklijke afmetingen. Dezelfde bron zegt dat het verspreidingsgebied van de zeekrokodil groter is dan van alle andere krokodillensoorten. Zeekrokodillen leven in de tropische delen van Azië en de Grote Oceaan, een gebied dat zich van India tot Australië en de Belau-archipel uitstrekt.
Keerpunt
In de mangrovemoerassen op de Belau-eilanden vinden de krokodillen schaduw, bescherming en een overvloed aan voedsel. Het is dan ook geen wonder dat deze reptielen de Belau-archipel als een van hun broed- en verblijfplaatsen gekozen hebben. Het aantal krokodillen dat in de jaren ’60 op deze eilanden leefde, werd zelfs geschat op ergens tussen de 1500 en 5000.
December 1965 betekende echter een keerpunt voor de krokodillen in Belau. In die maand werd een visser uit Belau door een zeekrokodil aangevallen en gedood. Enkele weken later werd het dier gevangen en in het openbaar tentoongesteld. Het publiek werd zo woedend op het gevangen dier dat het werd gedood.
„Een oorlog tegen de soort”
Kort daarna, leggen de krokodillenexperts Harry Messel en F. Wayne King uit, begonnen de autoriteiten „een campagne om alle krokodillen in Belau uit te roeien, ongeacht waar ze aangetroffen werden. Het kwam eigenlijk neer op een oorlog tegen de soort.” Er werden premies geboden, vallen gezet en er werden boten gebruikt om jacht op de dieren te maken. Van 1979 tot 1981 hebben jagers tussen de 500 en 1000 krokodillen afgeschoten. Zij vilden de dieren en verkochten hun huiden.
Omdat volwassen krokodillen een grote huid hebben, werden ze een speciaal doelwit. Maar wanneer de jagers een volwassen wijfje doodden, verhinderden zij ook de geboorte van een stuk of duizend jongen die het wijfje in haar leven zou hebben kunnen voortbrengen. Bijgevolg nam de krokodillenpopulatie af. Messel en King concludeerden in het begin van de jaren ’90 dat er „nog geen 150 in het wild levende krokodillen in Belau overgebleven waren”.
Toegegeven, de mens heeft reden om op zijn hoede te zijn voor zeekrokodillen omdat hun aanvallen dodelijk kunnen zijn. Maar dan nog, zo merkt de auteur Carwardine op, „is de schade die ze ons berokkenen minuscuul vergeleken met de vernietiging die wij over ze gebracht hebben”.
In 1997 werd het Ngardok-natuurreservaat gesticht. Hoewel dit reservaat niet in eerste instantie het beschermen van zeekrokodillen beoogt, trekken die wel voordeel van het reservaat. De om het Ngardokmeer heen gelegen moerassen bieden de krokodillen een plaats om zich te verschuilen en zich voort te planten.
Misschien zult u de zeekrokodil niet bepaald als intieme vriend uitkiezen, maar vindt u ook niet dat hij een indrukwekkende koning is?
[Voetnoten]
a Porosus is afgeleid van het Griekse woord porosis, dat „een eeltknobbel” betekent, en het Latijnse achtervoegsel -osus, dat „vol van” betekent.
[Kader op blz. 27]
KROKODILLENTRANEN
Zeggen dat iemand krokodillentranen huilt, betekent dat hij verdriet of medeleven toont zonder het te menen. Maar waarom worden krokodillen als huichelaars afgeschilderd? Volgens The International Wildlife Encyclopedia is dit gezegde mogelijk ontstaan doordat krokodillen hun ogen vochtig houden. Dus „kunnen er tranen, of water dat tussen hun oogleden zit, uit hun ooghoeken stromen. Dit, plus de permanente grijns op hun snuit, kan tot hun legendarische reputatie als huichelaars hebben geleid.”
[Kader/Illustraties op blz. 27]
KROKODIL OF ALLIGATOR?
Wat is het verschil tussen een krokodil en een alligator? Het duidelijkste verschil zit in hun tanden. Eenvoudig gezegd: Als een krokodil zijn bek dicht heeft, is de vergrote vierde tand in de onderkaak zichtbaar, maar bij de alligator bedekt de bovenkaak deze tand.
[Illustraties]
Krokodil
Alligator
[Verantwoording]
F. W. King photo
[Illustraties op blz. 26]
Kijk eens naar die tanden!
[Verantwoording]
By courtesy of Koorana Crocodile Farm, Rockhampton, Queensland, Australia
© Adam Britton, http://crocodilian.com
[Illustratieverantwoording op blz. 25]
By courtesy of Australian International Public Relations