Jonge mensen vragen . . .

Wie moet mijn rolmodel zijn?

„Zijn talent als basketbalspeler was buitengewoon. Al mijn vrienden waren dol op hem. Hij was mijn rolmodel en ik wilde als hij zijn en hebben wat hij had.” — Ping, een jonge Aziaat.

MENSEN die worden bewonderd en geïmiteerd, worden vaak rolmodellen genoemd. De schrijfster Linda Nielsen merkte op: „Jongeren imiteren mensen met wie zij zich kunnen identificeren en die de aandacht of beloning ontvangen waar zij naar hunkeren.” Jongeren zijn daarom geneigd leeftijdgenoten te bewonderen die populair of aantrekkelijk zijn. Maar veel jongeren voelen zich vooral aangetrokken tot filmsterren, musici en atleten als rolmodellen.

Uiteraard is het imago dat de meeste beroemdheden bij het publiek hebben vaak niet veel meer dan een nauwkeurig geconstrueerd verzinsel, een zorgvuldig uitgedacht plan dat ontworpen is om gebreken te verbergen, verering aan te moedigen en bovenal, te verkopen! Ping, die eerder werd geciteerd, geeft toe: „Ik kocht alle videobanden van mijn basketbalheld en droeg zijn merk kleding en schoenen.” Sommige jongeren kleden zich als hun tv- of sportidool, dragen hun haar als hun idool en lopen en praten zelfs als hun idool.

Rolmodellen — Juiste en verkeerde

’Maar het kan toch geen kwaad om iemand te bewonderen?’, vraag je. Dat hangt ervan af wie je bewondert. De bijbel zegt: „Hij die met wijzen wandelt, zal wijs worden, maar wie zich met de verstandelozen inlaat, zal het slecht vergaan” (Spreuken 13:20). De bijbel moedigt ons niet aan om volgelingen van mensen te zijn (Mattheüs 23:10). Maar hij zegt wel „navolgers [te zijn] van hen die door geloof en geduld de beloften beërven” (Hebreeën 6:12). De schrijver van die woorden, de apostel Paulus, gaf een goed voorbeeld aan vroege christenen. Hij kon dus zeggen: „Wordt navolgers van mij, zoals ik het ben van Christus.” — 1 Korinthiërs 11:1.

Dat was precies wat een jonge man genaamd Timotheüs deed. Hij ontwikkelde een hechte vriendschap met Paulus toen zij samen zendingsreizen maakten (Handelingen 16:1-4). Paulus ging Timotheüs beschouwen als zijn „geliefd en trouw kind . . . in de Heer” (1 Korinthiërs 4:17). Met Paulus’ hulp werd Timotheüs een voortreffelijke christelijke man. — Filippenzen 2:19-23.

Wat kan er echter gebeuren wanneer je het verkeerde rolmodel kiest? Een jonge man genaamd Richard vertelt: „Toen ik vijftien was, werd een klasgenoot die Mario heette mijn beste vriend. Mijn ouders waren christenen en zij probeerden mij in geestelijk opzicht te helpen. Maar Mario wist wat plezier was — disco’s, feesten, motoren en dat soort dingen. Hij kon doen wat hij wou en wanneer hij maar wou. Ik niet. Dus toen ik zestien was, zei ik tegen mijn ouders dat ik ermee wou ophouden een christen te zijn en dat deed ik.”

Bestaan er soortgelijke gevaren wanneer je beroemdheden en sporthelden als rolmodellen beschouwt? Inderdaad. Nu is het niet verkeerd om de vaardigheid van een atleet, acteur of musicus te bewonderen. Maar vraag je af: ’Welk voorbeeld geven deze mensen in hun privé-leven?’ Staan veel sporthelden, musici en andere artiesten niet bekend om hun uitspattingen op het gebied van seksuele immoraliteit, drugs en alcohol? Is het ook niet zo dat velen een ongelukkig, onbevredigend leven leiden, ondanks hun geld en roem? Wanneer je de dingen vanuit dit gezichtspunt bekijkt, wat voor zin zou het dan kunnen hebben zulke personen te imiteren?

Toegegeven, het overnemen van de haardracht, de kleding of het taalgebruik van een beroemdheid lijkt misschien een kleinigheid. Maar hiermee kan de eerste stap gezet zijn om ’je door de wereld in haar eigen vorm te laten persen’ (Romeinen 12:2, Phillips). Die vorm lijkt in het begin misschien prettig. Als je echter volledig bezwijkt voor haar invloed kan ze je vormen op manieren die je zeker in conflict met God zullen brengen. „Vriendschap met de wereld [is] vijandschap met God”, zegt de bijbel in Jakobus 4:4.

Hoe een juist rolmodel je kan helpen

Iemand navolgen die een goed voorbeeld geeft, kan daarentegen een positieve uitwerking op je leven hebben! Onder medechristenen kun je velen vinden die „een voorbeeld [zijn] . . . in spreken, in gedrag, in liefde, in geloof, in eerbaarheid” (1 Timotheüs 4:12). Het is waar dat je voorzichtig moet zijn bij het uitkiezen van personen met wie je om wilt gaan, zelfs in de christelijke gemeente (2 Timotheüs 2:20, 21). Gewoonlijk is het echter niet moeilijk erachter te komen wie in de gemeente echt „in de waarheid wandelen” (2 Johannes 4). Het beginsel in Hebreeën 13:7 zegt: „Volgt hun geloof na, lettend op het einde van hun wandel.” Hoe het einde van de wandel van de meeste van je leeftijdgenoten zal zijn, moet nog blijken. Maar er zijn ouderen in de gemeente die hun getrouwheid bewezen hebben en het is verstandig hen te leren kennen.

’De ouderen leren kennen?’, vraag je misschien. Toegegeven, dit klinkt eerst misschien niet zo aanlokkelijk. Maar denk nog eens aan de band die Timotheüs had met zijn oudere vriend, de apostel Paulus. Paulus zag welke mogelijkheden Timotheüs bezat en moedigde hem aan „de gave van God [die in hem was] . . . als een vuur aan te wakkeren” (2 Timotheüs 1:6). Zou het niet nuttig zijn iemand te hebben die je helpt en aanmoedigt, iemand die je aanspoort om jouw goddelijke gaven te ontwikkelen?

Een jongere genaamd Bryan ondervond dat. In een periode dat hij te kampen had met een minderwaardigheidsgevoel leerde hij in de gemeente een oudere, ongetrouwde dienaar in de bediening wat beter kennen. Bryan zegt: „Ik bewonder zijn liefdevolle zorg voor anderen, met inbegrip van mij; zijn ijver voor de bediening; en zijn schitterende lezingen.” Bryan trekt nu al profijt van de persoonlijke aandacht die hij van deze oudere christen heeft ontvangen. Hij geeft eerlijk toe: „Het heeft me geholpen de persoon die ik vroeger was — verlegen en futloos — te veranderen.”

Ouders als rolmodel

Het boek Adolescence — Generation Under Pressure zegt dat ouders „verreweg de belangrijkste externe invloed zijn om de gemiddelde adolescent te helpen of te belemmeren een voldoening schenkende identiteit te bereiken”. Zonder dit duidelijke gevoel voor richting en identiteit, voegt het boek toe, „zullen [jonge mensen] als een roerloos schip worden, dat met elke passerende golf koers wijzigt”.

Dit advies geeft weer wat de discipel Jakobus meer dan 1900 jaar geleden schreef, zoals opgetekend in Jakobus 1:6: „Hij moet in geloof blijven vragen, zonder ook maar enigszins te twijfelen, want wie twijfelt, is gelijk een golf van de zee, die door de wind gedreven en heen en weer geslingerd wordt.” Jij kent waarschijnlijk wel een paar jongeren die precies zo zijn. Zij leven vaak voor de opwinding van vandaag, zonder aan morgen te denken.

Ben jij gezegend met godvrezende ouders die een goed voorbeeld geven in de gemeente? Als dat zo is, onderwerp je je dan aan hun autoriteit? Of lig je constant met hen overhoop? Het is waar dat je ouders niet volmaakt zijn. Maar sluit je ogen niet voor hun goede eigenschappen — je zult er goed aan doen deze na te volgen. „Ik heb grote bewondering voor mijn ouders”, schrijft een jonge christen genaamd Jarrod. „Hun volhardende ijver in de bediening, de manier waarop zij financiële problemen onder de ogen hebben gezien en de aanmoediging die ze mij hebben gegeven om een aandeel aan de volle-tijddienst te hebben, hebben allemaal een goede uitwerking op mij gehad. Mijn ouders zijn altijd mijn rolmodellen geweest.”

Het beste rolmodel

Toen het Gallup-onderzoeksinstituut aan een aantal jongeren in de Verenigde Staten vroeg wie volgens hen de grootste persoon uit de geschiedenis was, koos de meerderheid personen uit de Amerikaanse politiek. Slechts zes procent koos Jezus Christus. De bijbel vertelt ons echter dat Jezus Christus ons een volmaakt ’model heeft nagelaten opdat wij nauwkeurig in zijn voetstappen zouden treden’ (1 Petrus 2:21; Hebreeën 12:3). Hij moedigt zijn discipelen aan van hem te leren (Mattheüs 11:28, 29). Maar hoe pak je dat nu aan?

Raak grondig vertrouwd met het leven van Jezus. Probeer de evangelieverslagen helemaal te lezen samen met het boek De grootste mens die ooit heeft geleefd.a Beschouw de manier waarop Jezus onderwees, de meedogende wijze waarop hij mensen behandelde en de moed die hij onder druk toonde. Je zult zien dat Jezus het allerbeste rolmodel is dat je maar kunt volgen.

Hoe beter je bekend raakt met het volmaakte rolmodel, hoe minder je aangetrokken zult worden door verderfelijke leeftijdgenoten of beroemdheden. Herinner je je Ping nog, met zijn bewondering voor een sportheld? Ping houdt nog steeds van een partijtje basketbal op zijn tijd, maar hij is erachter gekomen dat het dwaas is om een voorbeeld te nemen aan beroemdheden.

En hoe staat het met Richard? Zijn keuze van rolmodel leidde ertoe dat hij het christelijke geloof ontrouw werd. Richard leerde echter Simon kennen, een jonge man van in de twintig, die een van Jehovah’s Getuigen was. „Simon was een vriend voor me”, zei Richard, „en hielp me in te zien dat je van het leven kunt genieten zonder te gaan schipperen met bijbelse beginselen. Ik kreeg al gauw respect voor Simon en zijn voorbeeld speelde een belangrijke rol bij mijn terugkeer in de gemeente en mijn opdracht aan Jehovah. Ik ben nu veel gelukkiger en mijn leven heeft werkelijk zin.”

Ja, jouw keuze van rolmodellen doet er echt toe!

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 13]

Omgang met ouderen die een goede reputatie hebben, kan jou helpen