Hoe u tegen het informatietijdperk opgewassen kunt zijn
WIJ moeten het feit onder de ogen zien dat er veel aspecten aan het informatietijdperk van de jaren ’90 zijn die ons spanningen zullen blijven bezorgen. Over sommige daarvan hebben wij weinig of geen controle. Aan de andere kant kunnen wij bepaalde stappen nemen om veel, zo niet al die spanning te elimineren. Wij zouden dus kunnen zeggen dat overleving in het informatietijdperk een hele uitdaging maar ook een lonende opgave is.
Ontvangers en verstrekkers van informatie
Of wij onszelf nu tot de ene of de andere categorie rekenen, wij zijn ons leven lang allemaal tot op zekere hoogte ontvangers en verstrekkers van informatie. Onze hersenen ontvangen en verwerken informatie echter op verschillende manieren. Een van die manieren betreft het verbazingwekkende vermogen van de hersenen om informatie in ons onderbewustzijn te verwerken.
Een andere manier betreft de bewuste verwerking van informatie, zoals tijdens een gesprek. Over dit soort informatieverwerking hebben wij heel wat controle — als verstrekkers en als ontvangers. Gaat het om onbeduidende gesprekken, dan kunnen wij denken aan de waarschuwing in de bijbel voor mensen die ’niet alleen zonder bezigheid maar ook praatzuchtig zijn en zich inlaten met andermans zaken en spreken over dingen waarover zij niet behoren te spreken’ (1 Timotheüs 5:13). Met andere woorden, pas ervoor op buitensporig veel tijd te besteden aan gesprekken over onbenulligheden of zelfs schadelijke informatie. Wees niet de soort persoon die van het ene roddelpraatje naar het volgende leeft. Waardevolle tijd en energie kunnen verspild worden, iets wat ons en anderen spanningen kan bezorgen. U zou dan gelegenheden kunnen missen om informatie op te nemen en door te geven die werkelijk opbouwend is en uiterst belangrijk voor overleving in deze wereld vol problemen.
Met lezen vergaarde informatie wordt bewust verwerkt en neemt daarom de langste tijd in beslag. De gestresste verzuchting „Ik kan m’n leeswerk niet bijhouden!”, is maar al te bekend. Vindt u dat u te veel te lezen hebt en daar te weinig tijd voor hebt? Door de tijdrovende aard van lezen gaan de kunst en het plezier ervan vaak verloren in dit tijdperk van instant-informatie. Te veel mensen laten hun tijd totaal in beslag nemen door de tv. Toch is het geschreven woord nog steeds de krachtigste manier om de verbeelding te stimuleren en informatie, denkbeelden en begrippen over te dragen.
Wat kunnen wij doen wanneer zo veel leesstof onze aandacht opeist en wedijvert met de tv, computerspelletjes en andere ontspanningsactiviteiten? Het antwoord luidt ziften. Het ziften, uitsorteren of prioriteren van wat wij moeten horen, zien, zeggen of lezen, kan veel informatiestress wegnemen. Effectief ziften kan op twee niveaus gebeuren.
Hebben wij zo veel onbeduidende dingen nodig?
De notie van wat wij nodig hebben, wordt vaak vertroebeld door wat wij volgens anderen nodig hebben of door wat de reclamevaardigheden van de media ons willen doen geloven. Baan u een weg door dat verwarrende informatielabyrint door deze basisregel toe te passen: Houd het simpel! Richard S. Wurman zegt het zo: „Het geheim van het verwerken van informatie is het beperken van uw informatieterrein tot wat belangrijk is in uw leven . . . Naar mijn mening is het een mythe dat hoe meer keuzes u hebt, des te passender de stappen zijn die u kunt doen en des te meer vrijheid u zult genieten. Meer keuzes schijnen juist meer stress te veroorzaken.”
Wanneer het gaat om lezen of tv-kijken, is het dus goed uw gewoonten onder de loep te nemen. Vraag u af: ’Is dit nodig voor mijn werk of mijn leven? Moet ik werkelijk alle onbenulligheden en roddels kennen over beroemdheden en de jet set? Hoe zou mijn leven veranderen als ik niet naar dit tv-programma keek, niet dit boek of dat tijdschrift las of zo veel tijd aan de krant besteedde?’ Sommigen hebben hun leesstof en tv-kijken kunnen inventariseren en hebben materiaal geëlimineerd waarmee hun geest en ook hun huis volgepropt was. Zij hebben bijvoorbeeld besloten een abonnement op nog maar één dagblad aan te houden. De meeste kranten brengen toch hetzelfde basisnieuws. Sommige mensen hebben uitdrukkelijk verzocht geen ongevraagd reclamedrukwerk in hun brievenbus te krijgen.
Het leven simpel en overzichtelijk houden, was iets waarvan de grootste mens die ooit geleefd heeft, Jezus Christus, een voorstander was (Mattheüs 6:25-34). Eenvoud wordt in veel Aziatische culturen aanbevolen en hoog gehouden en wordt zelfs door velen in westerse culturen als een superieure manier van leven erkend. De schrijver Duane Elgin verklaarde: „Eenvoudiger leven is zinvoller leven en met een minimum aan onnodige afleiding.”
Doe, nu u de prioriteit van uw informatie-opname hebt bepaald op basis van uw behoeften, hetzelfde op basis van uw interesses, want interesse is de drijvende kracht achter leren. Hier is het probleem echter, onderscheid te maken tussen wat u echt interesseert en dat waarvan u misschien vindt dat het u moet interesseren om anderen te behagen — mensen op uw werk bijvoorbeeld. Maar als u uw lezen en tv-kijken of wat u via de computer opneemt kunt plannen net zoals u elke andere activiteit zou plannen, dan zult u merken dat als u het opbouwt rond dat wat u werkelijk interesseert, uw leven er aangenamer op wordt, zonder onnodige stress.
Hoe kunt u dus opgewassen zijn tegen informatiestress? Misschien kunt u die nooit helemaal uitbannen, maar als u zich houdt aan de paar simpele regels die wij hebben uiteengezet, zal dat aanzienlijk helpen. Houd het simpel en classificeer informatie op basis van uw persoonlijke behoeften en interesses. De tijd komt dat alle dingen die het leven gecompliceerd maken, ook informatiestress, tot het verleden zullen behoren, maar houd ondertussen de wonderen van de moderne technologie binnen de perken. Behandel ze als een middel tot een doel. Raak er niet aan verslaafd en vereer ze niet. Dan zal nuttige informatie opbouwend, aanmoedigend en nuttig zijn, zonder u stress te bezorgen.
[Kader op blz. 11]
Probeer iets in te ruilen
„Zeg uw kabelnetabonnement op, . . . en besteed datzelfde [bedrag] per maand aan een of meer goede boeken. Boeken zijn het tegenovergestelde van televisie: Ze zijn traag, boeiend en inspirerend en hebben een stimulerende uitwerking op uw intellect en creativiteit.”
„U zou ook kunnen overwegen u te beperken tot niet meer dan een bepaald aantal uren op het Internet per week, of op zijn minst de hoeveelheid tijd die u on-line doorbrengt in evenwicht te brengen met een gelijke hoeveelheid tijd voor het lezen van boeken.” — Data Smog — Surviving the Information Glut.
[Kader op blz. 12]
Wees de meester, niet de slaaf
„Zet de televisie uit. Er is geen snellere manier om de controle over het tempo van uw leven, de vrede in uw huis en de inhoud van uw denken terug te krijgen dan door het toestel uit te zetten dat bij maar al te veel van ons de sfeer van ons leven bepaalt. Miljoenen Amerikanen hebben de rust en de mogelijkheden ontdekt die zich presenteren bij het gebruik van de UIT-toets, om nog maar niet te spreken van de uren en uren gewonnen vrije tijd waarmee zij aan enkele van de dingen kunnen beginnen waarvoor zij in het verleden nooit tijd hebben gevonden.” — Data Smog — Surviving the Information Glut.
[Kader op blz. 12]
Pas op voor het Internet
Immorele individuen gebruiken het Internet om hun seksuele perversiteiten bot te vieren en te proberen contact te leggen met bereidwillige partners of onschuldige slachtoffers. Anderen gebruiken het Internet om hun eigen doelstellingen te bevorderen. Ook afvalligen creëren Web sites om de argelozen te vangen.
Bij het gebruiken van het Internet is uiterste voorzichtigheid geboden, en ouders moeten beslist nauwlettend toezicht houden op hun kinderen die er gebruik van maken. Het is waar dat er veel nuttige inlichtingenbronnen op te vinden zijn, zoals bibliotheken met naslagwerken, boekhandels en nieuwskanalen. Het Wachttorengenootschap bijvoorbeeld heeft onlangs zijn eigen Web site aangekondigd (http://www.watchtower.org), die bedoeld is om feitelijke informatie over Jehovah’s Getuigen te verstrekken. Toch moet men beseffen dat er enkele uiterst schadelijke invloeden op aanwezig zijn, waaronder pornografie en afval.
Een christen moet zich bewust zijn van Paulus’ raad: „Dit zeg ik daarom en leg daarvan getuigenis af in de Heer, dat gij niet langer moet blijven wandelen zoals ook de natiën wandelen in de vruchteloosheid van hun denken . . . Daar zij elk zedelijkheidsbegrip hebben verloren, hebben zij zich overgegeven aan een losbandig gedrag om hebzuchtig allerlei onreinheid te bedrijven. Maar gij hebt de Christus zo niet leren kennen” (Efeziërs 4:17-20). Ook: „Laat hoererij en allerlei onreinheid of hebzucht onder u zelfs niet ter sprake komen, zoals het heiligen past; ook geen schandelijk gedrag noch dwaas gepraat noch ontuchtig gescherts, dingen die niet welvoeglijk zijn, doch veeleer dankzegging” (Efeziërs 5:3, 4). Wij moeten ons realiseren dat veel Web sites gecreëerd zijn door mensen met immorele of oneerlijke bedoelingen. En veel sites die misschien niet immoreel of oneerlijk zijn, zoals babbelboxen, zijn pure tijdverspilling. Houd u verre van dat alles!