Verkeersrazernij — Hoe biedt u er het hoofd aan?

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN GROOT-BRITTANNIË

WOEDEAANVALLEN en het daaruit voortvloeiende geweld figureren steeds nadrukkelijker in het nieuws. Naast andere gesignaleerde verschijnselen als winkelwagentjeswoede (waarbij klanten in de supermarkt met winkelwagentjes hun woede op elkaar koelen) en hoorntoorn (teweeggebracht door de technologie die het de persoon met wie u belt, mogelijk maakt u in de wachtstand te zetten terwijl hij een ander gesprek aanneemt) is het juist de verkeersrazernij die de aandacht heeft getrokken van het publiek in Engeland.

Verkeersrazernij is zo wijdverbreid dat in 1996 in een rapport over rijgedrag gesteld werd dat dit verschijnsel „epidemische vormen heeft aangenomen, omdat bijna de helft van alle automobilisten het afgelopen jaar wel de een of andere vorm van aanval of onheuse bejegening heeft meegemaakt”! Een enquête van de Automobile Association ging nog verder en berichtte dat „negen van de tien automobilisten beweren het slachtoffer te zijn geweest van verkeersrazernij”. Overigens werd in hetzelfde onderzoek opgemerkt dat „slechts zes van de tien [automobilisten] toegeven zelf achter het stuur driftig te zijn geworden”.

Wat veroorzaakt verkeersrazernij? Als ze zich tegen u richt, wat kunt u dan doen om uzelf te beschermen? Als het rijgedrag van een ander u boos maakt, wat moet u dan doen? Ja, gezien het feit dat verkeersrazernij wereldwijd toeneemt, klemt de vraag hoe u er het hoofd aan kunt bieden.

Oorzaak en uitwerking

Boze weggebruikers zijn niets nieuws. Een vroege overtreder was de Engelse dichter Lord Byron. In 1817 vertelde hij in een brief over een twist die hij op de weg had gehad. Een ander was „onbeschaamd” geweest tegen Byrons paard. Naar aanleiding daarvan had de dichter de man een oorvijg toegediend.

In de meeste landen ziet men met de toename van het verkeer ook de frustratie van de automobilisten stijgen. In de jaren ’80 betitelden Amerikaanse kranten de aanzet tot gewelddadige verkeersincidenten als road rage (’verkeersrazernij’). Hoewel het geen juridisch begrip is, vormt verkeersrazernij een heel bruikbare aanduiding voor de emoties die ten grondslag liggen aan heel wat gewelddadigheden van automobilisten die geprovoceerd worden door het rijgedrag van een ander.

De ’ik eerst’-instelling heerst alom op onze wegen. Onderzoekers die zich met rijgedrag bezighouden, concluderen dat „de bedrijvers van geweld of agressie bijna altijd geloven het onschuldige slachtoffer te zijn van het asociale gedrag van een ander”, merkte de Londense Times op. Hoe onbehouwen een automobilist ook met zijn voertuig manoeuvreert, hij vindt dat hij daarbij in zijn recht staat. Maar wanneer een andere automobilist een geringe overtreding begaat tegen de hoffelijkheid die er op de weg dient te heersen, vlamt de verkeersrazernij op.

De groeiende drugscultuur, zo wijdverbreid onder jongeren, draagt ook tot het verschijnsel verkeersrazernij bij. Het gebruik van cocaïne is volgens een ziekenhuisconsulent „vergelijkbaar met rijden onder invloed”. Automobilisten die drugs gebruiken, hebben vaak een overdreven hoge dunk van hun vaardigheden. Het gevolg is dat sommigen gevaarlijk hard rijden. Anderen rijden heel grillig, omdat hun vermogen om situaties te beoordelen is aangetast.

Ook het effect dat stress op een automobilist heeft, moet in aanmerking genomen worden. Professor Cary Cooper van de Manchester University acht de spanningen en onzekerheden van het dagelijks leven in de jaren ’90 verantwoordelijk voor veel verkeersrazernij. „Automobilisten worden steeds gestresster en het aantal gewelddadige aanvallen neemt toe”, zegt een woordvoerder van de Royal Automobile Club. Een vrouw met een veeleisende functie in public relations, die nu van en naar haar werk veel uren in de auto doorbrengt, geeft toe dat zij niet meer zo tolerant is als vroeger. „Nu heb ik al snel een bijtend commentaar en word ik boos bij kleinigheden die mij vroeger niet gestoord zouden hebben”, zegt zij in The Sunday Times. Misschien is het met u net zo. Wat kunt u daar dan aan doen?

Vermijd aanleiding te geven tot verkeersrazernij

Besef dat andere weggebruikers niet volmaakt zijn. Zij zullen van tijd tot tijd de regels overtreden. Houd daar rekening mee bij het rijden. Denk vooruit. Een voorbeeld: U rijdt op de meest rechtse baan. Maar dan nadert u een invoegstrook en vooruit kijkend ziet u een auto naderen die de snelweg op zal rijden. Redeneert u dat u nu eenmaal op uw baan zit en voorrang hebt? Waarom zou u uitwijken voor verkeer dat de snelweg opkomt? Waarom zou u een baan opschuiven — als daar ruimte voor is — om de ander erop te laten? Maar denk na, wat gebeurt er wanneer u per se op uw baan blijft en uw snelheid handhaaft? Misschien denkt de automobilist die de snelweg opkomt er net zo over. Het is onvermijdelijk dat iemand moet toegeven; anders gebeurt er een ongeluk.

De automobilist die wil vermijden verkeersrazernij op te wekken, doet er verstandig aan vooruit te zien en met consideratie te rijden. Hij zal de ander ruimte geven wanneer hij dat kan en hij wordt niet boos wanneer de ander nalaat waardering te tonen voor de hoffelijkheid die hem is betoond. Een vertegenwoordiger van Engelands Institute of Advanced Motorists schat dat een op de drie automobilisten een gevaarlijk verkeerde instelling heeft. Hoewel deze automobilisten vaardig met hun voertuig kunnen omgaan, ontbreekt het hun aan hoffelijkheid. Hij noemt hen „goede chauffeurs maar slechte automobilisten”.

De meeste automobilisten negeren bij tijden andere weggebruikers. Maar dat geeft u nog niet het recht net zo te handelen. Neem in aanmerking wat de consequenties kunnen zijn. U zult beslist niet willen dat koppigheid van uw zijde een kettingbotsing tot gevolg heeft. Laat uw emoties niet de overhand krijgen. Een rijdeskundige adviseert: „U moet nooit reageren op agressie in het verkeer en nooit met gelijke munt terugbetalen.” Weiger tot de boze-rijdersclub toe te treden!

Bent u het slachtoffer?

Praktisch iedere automobilist is wel eens het slachtoffer geweest van verkeersrazernij. Een opgestoken vuist, een toegeroepen scheldwoord, agressief manoeuvreren, het kan allemaal angst inboezemen. De beste bescherming is een conflict te vermijden. Eén slachtoffer voelde zich geïntimideerd toen een medeweggebruiker hem wilde inhalen. Uiteindelijk wist de boze automobilist hem te passeren, sneed hem en minderde dermate snelheid dat het slachtoffer vreesde dat er een botsing zou volgen. Dit duurde enige tijd en eindigde pas toen het slachtoffer afsloeg.

Als u ziet dat andere automobilisten u willen passeren, is het het beste hen hun gang te laten gaan. Vermijd het op uw rechten te staan en uw plaats op de weg te willen handhaven. Bent u zich ervan bewust dat u anderen hebt geïrriteerd, bied dan uw verontschuldigingen aan. Maak een gebaar dat laat zien dat u spijt hebt van zelfs onopzettelijk veroorzaakte ergernis. Bedenk dat een zacht woord woede kan afwenden.

Maar als u om de een of andere reden het slachtoffer bent van een door verkeersrazernij ingegeven aanval, ga dan niet tot vergelding over. „Betaal niet met gelijke munt terug”, adviseert het tijdschrift Focus. „Heb geen dingen in uw auto liggen die als een gevaarlijk wapen gebruikt kunnen worden.” Andere tips: Houd portieren op slot en raampjes dicht. Vermijd oogcontact met een agressief persoon.

De boven gegeven suggesties ten aanzien van de beste manier om met verkeersrazernij om te gaan, zijn niet nieuw. Ze vinden parallellen in raad die lang geleden door koning David van Israël werd gegeven: „Betoon u niet verhit over de boosdoeners”, raadde hij aan. „Wees niet afgunstig op hen die onrechtvaardigheid bedrijven. Laat af van toorn en laat de woede varen.” — Psalm 37:1, 8.

Laat niet toe dat de toenemende verkeersrazernij ook in u terrein wint!

[Kader/Illustratie op blz. 23]

Het beteugelen van verkeersrazernij

De Automobile Association merkt op dat voor het uitbannen van verkeersrazernij „het veranderen van de instelling net zo belangrijk is als het nemen van tegenmaatregelen van verkeerstechnische aard”. Een realistische kijk op zowel uw eigen rijvaardigheden als die van andere weggebruikers is van vitaal belang voor een goed omgaan met verkeersrazernij. Hoewel u anderen koeien van fouten ziet maken, mag u uw eigen fouten niet negeren. Accepteer het feit dat er automobilisten zijn die de regels van de weg overtreden. Zorg ervoor dat wanneer u rijdt, u al uw aandacht erbij hebt. Vermoeidheid draagt bij tot stress. Eén moment de aandacht laten verslappen kan fatale gevolgen hebben.

Beschouw ook de onderstaande raad, en merk op hoe die zich laat vergelijken met de spreuken van de wijze koning Salomo.

• Merken uw passagiers uw woede op? Misschien geven zij u de raad te kalmeren. Wuif hun raad niet gewoon weg terwijl u hun wellicht ook nog een vinnig ’Rijjijofrijik?’ toevoegt. Bedenk dat een kalme instelling gezonder is en letterlijk tot een langer leven kan bijdragen! „Een kalm hart is het leven van het vleselijke organisme.” — Spreuken 14:30.

• Denk aan de andere automobilist en vermijd problemen. „De wijze vreest en keert zich af van slechtheid, maar de verstandeloze wordt verbolgen en is vol zelfvertrouwen.” — Spreuken 14:16.

• Doof de lont door een verontschuldigend gebaar of woord. „Een zacht antwoord keert woede af.” — Spreuken 15:1.

• Dat anderen snel verkeersrazernij vertonen betekent niet dat u hun voorbeeld moet volgen. „Heb geen omgang met iemand die snel toornig is.” — Spreuken 22:24.

• Vermijd het betrokken te raken bij de ruzies van anderen. „Verwijder u . . . vóórdat de ruzie is uitgebroken.” — Spreuken 17:14.