De verkenning van een wereld vol prachtige bomen

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN GROOT-BRITTANNIË

WESTONBIRT, een dorp in de Engelse Cotswolds, is beroemd om zijn arboretum.a Het is een van de oudste, grootste en mooiste verzamelingen bomen en struiken ter wereld. Laten wij er eens een kijkje nemen.

Schitterend en groots

„Het schitterende, het grootse en het indrukwekkende van deze collectie laat niemand onberoerd”, zegt Hugh Angus, de beheerder. En het aantal bezoekers dat steeds weer terugkomt, schijnt hem gelijk te geven.

Het arboretum bevat 18.000 bomen en struiken, die bijna de helft van de 9000 soorten en variëteiten vertegenwoordigen die in de gematigde zones van de wereld groeien. Bezoekers mogen vrij door het 240 hectare grote park ronddwalen, maar om hen te helpen er het meest van te genieten, „hebben wij het Arboretum verdeeld in vier afdelingen en aangegeven wat de beste tijden zijn om elk ervan te bezoeken”, staat in de officiële gids te lezen. Daarnaast zijn er speciale onderdelen, zoals het Herfstkleurenpad, de Hillier Kersencollectie en de Collectie Inheemse Soorten, allemaal bewegwijzerd en in kaart gebracht.

Seizoensverrukkingen

De jaargetijdencyclus van het noordelijk halfrond is een genot op zich. In het arboretum heeft elk seizoen zijn eigen aantrekkelijkheden. De winter is de beste tijd om van de grote variatie aan coniferen te genieten en de sierlijke vormen, de interessante structuren en de verrassende kleuren van de loofbomen te zien als ze kaal zijn. Later vertonen de struiken en bomen die in de lente bloeien — azalea’s, camelia’s, kersebomen, magnolia’s en rododendrons — zich in al hun luister en dragen tapijten van wilde bloemen bij tot de schoonheid van het geheel.

In de zomer prijkt het arboretum met een vredig gebladerte, voorafgaand aan het botanische vuurwerk van de herfst. In oktober stromen er zo’n 90.000 bezoekers naar Westonbirt voor dit schouwspel, waaraan het zijn grootste bekendheid ontleent. Hier stelen de variëteiten van de Japanse esdoorns met hun felrode kleur de show.

Veel van de oudere exemplaren van de Japanse esdoorn in Westonbirt kunnen originelen zijn die geïmporteerd werden tijdens de Edo-periode, van 1603 tot 1867. Helaas zijn er geen dossiers met de Japanse namen van deze oude variëteiten. De esdoorn werd kort na zijn introductie in Europa minder populair in Japan, waardoor deze nog levende, lang geleden ingevoerde bomen niet vergeleken kunnen worden met Japanse collecties of Japans kweekmateriaal. Omdat de oudere Japanse esdoorns achteruitgaan, worden er open plekken met jonge bomen beplant. Bijna elke boom verschilt qua bladvorm en -kleur. De bomen zijn gekweekt uit zaden van de oude esdoorns en ze zijn geselecteerd op hun herfsttinten. Om de esdoorns bescherming en schaduw te bieden, worden ze tussen volwassen eiken en coniferen geplant. Die zorgen ook voor een achtergrond van gouden en groene tinten waardoorheen banen van herfstig zonlicht op de esdoorns vallen.

Wetenschappelijk beheer

Het Westonbirt Arboretum werd in 1829 begonnen als een privé-hobby en kwam in 1956 in het bezit van de British Forestry Commission. Voorzien in recreatie voor het publiek is niet het enige doel dat beoogd wordt. Het voornaamste doel is in feite, een wetenschappelijke collectie op te bouwen die het beste past bij de plaatselijke omstandigheden. Met het oog daarop wordt er onderzoek gedaan naar teeltmethoden en van de resultaten — successen en mislukkingen — worden andere botanische tuinen deelgenoot gemaakt.

Westonbirt heeft een gecomputeriseerd inventarisatiesysteem opgezet dat details over elke soort vastlegt — oorsprong, vorderingen van zaad tot volwassenheid, gezondheidstoestand en eventuele behandeling bij ziekte, en zelfs de doodsoorzaak. Nog een essentiële functie is het kweken van zeldzame of ongewone soorten, waaronder die welke door de International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources op de lijst zijn geplaatst van soorten die in hun natuurlijke milieu bedreigd worden. Er worden zaden uit authentiek bevonden bronnen gewonnen om hybridisatie te voorkomen en aan andere arboretums worden exemplaren ter beschikking gesteld.

Westonbirt is ook een educatiecentrum. Er zijn programma’s over het identificeren van bomen, lezingen over ontbossing, rondleidingen met voordrachten, en diapresentaties. Op vaste tijden van het jaar worden dagelijks aan de hand van voorbeelden lezingen gehouden voor bezoekende schoolkinderen.

Als wij met tegenzin het arboretum verlaten, verrijkt door een onvergetelijke ervaring, voelen wij een drang om terug te komen om van de pracht van de andere jaargetijden te genieten. Het verkennen van deze schitterende bomenwereld heeft ons sterker bewust gemaakt van hun grootsheid en van hun belang in het levenspatroon van de aarde.

[Voetnoten]

[Illustraties op blz. 17]

Boven: Californische cipressen

Midden: Japanse esdoorn

Onder: Libanonceder