Blijven de orthodoxe geestelijken wakker?

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN GRIEKENLAND

„TOEN Jezus de tempel binnenging . . . en de ’bazaarhandel’ zag, werd hij woedend en riep: ’Maak het huis van mijn Vader niet langer tot een huis van koopwaar!’ Als hij dezer dagen naar het eiland Patmos zou varen, . . . zou hij zich nog bijtender uitdrukken. Maar ik ben er niet zeker van of er ook maar iemand naar hem zou luisteren.” Aldus klaagde een journalist in een verslag over een „panchristelijke vergadering van het allergrootste belang” en „een van de hoogtijdagen in het hedendaagse christendom”.

De oecumenische patriarch van Constantinopel, Bartholomew I, die wordt beschouwd als het symbolische hoofd van de Orthodoxe Kerk in de hele wereld, had het jaar 1995 uitgeroepen tot het „Jaar van de Apocalyps”.a De feestelijkheden bereikten een hoogtepunt in de periode van 23 tot 27 september 1995, toen hooggeplaatste geestelijken van de meeste orthodoxe patriarchaten op het eiland Patmos bijeenkwamen. Er waren tevens vertegenwoordigers van de Rooms-Katholieke Kerk, de Anglicaanse Kerk en verschillende protestantse denominaties aanwezig. De evenementen werden bijgewoond door de hoogste politieke en militaire autoriteiten van Griekenland, alsook door buitenlandse overheidsfunctionarissen, politici, vooraanstaande zakenlieden en andere genodigden uit de hele wereld.

Wie het boek Openbaring heeft bestudeerd, zal zich de dringende vermaningen herinneren die daar door Jezus Christus gegeven werden: „Zie! Ik kom als een dief. Gelukkig is hij die wakker blijft” (Openbaring 16:15). Met het oog daarop en gezien de in de publiciteit breed uitgemeten religieuze viering rondom de Openbaring, kunnen wij niet anders dan de vraag stellen: Blijft de christenheid wakker? Houden zij de wacht, in gretige afwachting van de komst van Jezus Christus als de op de troon geplaatste Koning? Concentreerden deze festiviteiten zich op het thema van de bijbel, dat zijn hoogtepunt vindt in de Openbaring — de heiliging van Jehovah’s naam en de rechtvaardiging van zijn soevereiniteit door middel van het Koninkrijk onder Christus? Laten wij eens een aantal feiten beschouwen.

Een deel van deze wereld?

Veel waarnemers hebben zich bepaald gestoord aan het onbehaaglijke verbond tussen religieuze leiders, politici en zakenlieden tijdens de festiviteiten. Sommigen vonden dat alle betrokken partijen probeerden de situatie ten eigen bate uit te buiten. Geestelijken vergrootten hun prestige door naast eminente politici te verschijnen, terwijl de politici hun eigen imago probeerden op te vijzelen door de religieuze gevoelens van het publiek te bespelen. De woordvoerder voor de Heilige Synode van de Kerk van Griekenland verklaarde zelfs: „De Openbaring had tevens een politieke implicatie . . . Het is een drama dat zich op het aardse toneel ontvouwt.” — Wij cursiveren.

Hoe nauwkeurig stemt dit overeen met de beschrijving die in Openbaring 17:1, 2 te vinden is, waar de symbolische „grote hoer”, het wereldrijk van valse religie waarvan de christenheid een voornaam deel vormt, wordt afgeschilderd als verwikkeld in geestelijke „hoererij” met „de koningen der aarde”! In plaats van geestelijk rein en waakzaam te blijven, heeft de Orthodoxe Kerk, net als de rest van de christenheid, politieke regeerders verleid tot een onheilige vriendschap met haar, om tot religieuze vervolging, in het bijzonder jegens Jehovah’s Getuigen, aan te zetten.

Niet verenigd

Het is opmerkelijk dat twee orthodoxe patriarchen bij de feestelijkheden ontbraken. Waarom? De patriarch Alexios II van Moskou weigerde aanwezig te zijn uit protest omdat het patriarchaat van Constantinopel gunstig had gereageerd op een petitie van de aartsdiocesen van zowel Estland als Oekraïne om zich onder de jurisdictie van Constantinopel in plaats van die van Moskou te stellen. Volgens de berichten „is dit de ernstigste crisis die zich ooit in de betrekkingen tussen het [patriarchaat van Constantinopel] en de veel sterkere Russisch-Orthodoxe Kerk heeft voorgedaan”, waardoor er „onvoorspelbare consequenties voor de eenheid en de autoriteit van de orthodoxie” dreigen.

Bovendien boycotte de patriarch van Jeruzalem de synode. Waarom? Naar verluidt omdat hij woedend was over de boetedoening die hem drie jaar tevoren door het patriarchaat van Constantinopel was opgelegd omdat hij had gepoogd de macht over de Orthodoxe Kerk van Australië in handen te krijgen.

Aanvankelijk zou paus Johannes Paulus II uitgenodigd worden, maar dat werd op het laatste ogenblik veranderd wegens krachtige tegenstand van de conservatieve elementen binnen de Orthodoxe Kerk. In mei 1995 betitelde een vooraanstaand orthodox geestelijke in Athene de paus als „een oorlogsmisdadiger”. Vervolgens werd bekendgemaakt dat onder dergelijke omstandigheden „de paus . . . niet aan de viering in Patmos [kon] deelnemen”.

Deze betreurenswaardige situatie werd nog verergerd door de ironie dat tijdens deze vieringen orthodoxe en rooms-katholieke „christenen” slechts 1500 kilometer ten noordwesten van Patmos in Bosnië-Hercegovina elkaar aan het vermoorden waren!

Het is duidelijk dat de geestelijk ingeslapen zogenaamde christenen zich door sektarisme laten verdelen! Iakovos, de orthodoxe aartsbisschop van Noord- en Zuid-Amerika, betreurde deze tweedracht door in een interview te verklaren: „Wij hebben gefaald in onze poging om te zorgen voor kerken die verenigd zijn teneinde de mensheid en niet de machtigen van deze wereld te dienen . . . De mensen hebben genoeg van . . . patriarchale zegenwensen.”

„Een ’openbaring’ van weelde”

Deze gebeurtenis, die wel als „een uitbundig spektakel van overvloed” is betiteld, trok zeer kritische blikken. Een krantebericht verklaarde: „De vier dagen van feestelijkheden op Patmos bleken uiteindelijk een ’openbaring’ van weelde te zijn. . . . De Byzantijnse pracht ging de grenzen van kerkelijk ceremonieel te buiten zodat een oecumenische gebeurtenis dreigde te veranderen in een kostbaar festival.” Velen waren bezorgd over de hoeveelheid geld die met deze festiviteiten gemoeid was, vooral in een tijd waarin het leven van mensen in de aangrenzende Balkanlanden en Oost-Europa werd bedreigd. Sommigen schatten dat aan deze „weergaloze pretmakerij” een prijskaartje moet worden gehangen van bijna $17 miljoen. In de haven van Patmos arriveerden luxe cruiseschepen om enige van de rijke gasten die voor de bijeenkomst waren uitgenodigd te huisvesten. Tot afschuw van veel permanente bewoners kreeg het eiland op het laatste moment nog een opknapbeurt om een betere indruk te maken op de hooggeplaatste bezoekers — hoewel er geen ziekenhuis en geen behoorlijk schoolgebouw is.

Hoe treffend zijn de woorden van Openbaring 18:2, 3, 7 van toepassing op deze situatie: „De reizende kooplieden der aarde zijn rijk geworden ten gevolge van de kracht van haar [Babylon de Grotes] schaamteloze weelde. In de mate dat ze zichzelf verheerlijkt en in schaamteloze weelde geleefd heeft, geeft haar in die mate pijniging en rouw”! In een tijd dat de gewone mensen lijden, had de Orthodoxe Kerk, in plaats van er alert op te zijn vertroosting en geestelijke hulp te verschaffen, alleen maar oog voor buitensporige en in geestelijk opzicht voze feesten.

Voedsel geven aan valse verwachtingen

In de context van deze viering vonden verscheidene symposiums en conferenties plaats. Er werden oplossingen voorgesteld om de ernstige problemen waarmee de mensheid wordt geconfronteerd aan te pakken. Er werd een resolutie uitgevaardigd waarin wetenschappers werden opgeroepen om met dringendheid te werken aan de oplossing van de problemen van de mensheid. Gods koninkrijk werd zelfs niet eenmaal genoemd. In tegenstelling daarmee legt het boek Openbaring, in overeenstemming met de rest van de bijbel, er de nadruk op dat Gods koninkrijk in handen van Jezus Christus de enige oplossing voor alle problemen van de mensheid is. — Openbaring 11:15-18; 12:10; 21:1-5.

Het is geen wonder dat de christenheid de op de bijbel gebaseerde hoop op het Koninkrijk niet ernstig neemt. Een van de monniken van het klooster op Patmos vertolkte de heersende opvatting door openlijk toe te geven: „Wij hanteren de Openbaring niet als een gezaghebbende tekst. Het is een schriftgedeelte van het soort dat in de kerken niet wordt voorgelezen.” In dezelfde geest verklaarde een theoloog: „Het is gevaarlijk verband te leggen tussen de Openbaring en de geschiedenis van deze wereld, in die zin dat het een tekst zou zijn die in bijzonderheden beschrijft wat er gaat gebeuren. . . . Dat is naïef, en een tamelijk gevaarlijke interpretatie.” Wat een diepe geestelijke slaap!

Zij blijven niet wakker

Het is derhalve duidelijk dat de christenheid niet wakker blijft. In plaats van de aandacht te vestigen op het Woord van God en zijn beloften, was deze viering een lege en nutteloze religieuze „kermis”. De toestand van de zogenaamd christelijke kerken vertoont zeer veel overeenkomst met die van de gemeente in Laodicea, tot wie Jezus zei: ’Gij zegt: „Ik ben rijk en heb rijkdom verworven en heb in het geheel niets nodig”, maar gij weet niet dat gij ellendig en beklagenswaardig en arm en blind en naakt zijt.’ — Openbaring 3:17.

Het is interessant dat een fervente aanhanger van de Orthodoxe Kerk naar een krant schreef om te klagen dat „de enigen die hun voordeel hebben gedaan met deze” viering, Jehovah’s Getuigen waren. Hoe kwam hij daarbij? Hij legde uit dat de openbaring aan Johannes „een gemeenschappelijke eschatologische basis heeft met het leerstellige standpunt van Jehovah’s Getuigen”. Ja, het is waar dat de Getuigen naarstig proberen ’voortdurend te waken’ door alert te blijven op de vervulling van Gods voornemen. Zij willen ook heel graag alle rechtgeaarde mensen helpen ’wakker te blijven teneinde erin te slagen te staan voor het aangezicht van de Zoon des mensen’, Jezus Christus. — Mattheüs 24:42; Lukas 21:36.

[Voetnoten]

[Inzet op blz. 20]

„Een uitbundig spektakel van overvloed” en „weergaloze pretmakerij”

[Inzet op blz. 21]

„De mensen hebben genoeg van . . . patriarchale zegenwensen”

[Illustratieverantwoording op blz. 19]

Foto: Garo Nalbandian