Een blik op de wereld
Grotere sterfte onder rooksters
Een recente studie, gepubliceerd in The Canadian Journal of Public Health, concludeert dat het aantal met roken verband houdende sterfgevallen onder Canadese vrouwen van 9009 in 1985 is gestegen tot 13.541 in 1991. Hieruit leidt men af dat als de huidige trend zich voortzet, er tegen het jaar 2010 meer vrouwen dan mannen aan roken zullen sterven. In 1991 werden er naar schatting 41.408 sterfgevallen aan roken toegeschreven (27.867 mannen en 13.541 vrouwen), aldus The Toronto Star. In de Verenigde Staten is tussen de jaren ’60 en ’80 de sterfte aan longkanker onder rooksters verzesvoudigd, zegt dr. Michael Thun van de Amerikaanse Cancer Society. Onderzoekers concluderen dat „het roken van sigaretten in de Verenigde Staten nog steeds verreweg de belangrijkste enkelvoudige te vermijden oorzaak van een voortijdige dood is”, bericht The Globe and Mail, een krant in Toronto (Canada).
Drugs op Duitse scholen
Een onderzoek onder meer dan 3000 leerlingen in Noord-Duitsland onthult het wijdverbreid gebruiken van verslavende middelen op scholen. Volgens het weekblad Focus heeft bijna de helft van de leerlingen van 17 jaar persoonlijk drugs gebruikt, en gebruikt ruim een derde ze op het moment. Professor Peter Struck legde uit dat „op veel Hamburgse gymnasia scholieren van 16 of 17 jaar te vinden zijn die in een voortdurende afwisseling stimulerende en kalmerende middelen gebruiken”. Maar waarom is het gebruik van drugs zo hoog? Professor Klaus Hurrelmann gaf drie redenen voor drugsgebruik onder jongeren: Verveling omdat het leven niets te bieden zou hebben, het gevoel te weinig erkenning te ontvangen voor hun prestaties, en druk van leeftijdgenoten.
Opmerkelijke reizigers
Een zwervende albatros legde in 72 dagen 26.000 kilometer af, en een grijze zeehond zwom in drie maanden 5000 kilometer. Wetenschappers ontdekten deze verbazingwekkende staaltjes van uithoudingsvermogen nadat zij bij bepaalde albatrossen en zeehonden kleine radiozendertjes hadden aangebracht om de bewegingen van de dieren per satelliet te kunnen volgen. Bij één fase vloog de albatros in vier dagen bijna 3000 kilometer over de zuidelijke Grote Oceaan. De zeehond zwom wel 100 kilometer per dag tussen Schotland en de Faeröer en gaf blijk van een verbazingwekkend vermogen om nauwkeurig in open zee te navigeren, zo merkt de Londense Times op. Wat was de aanleiding tot deze enorme reizen? Een zoeken naar voedsel, zegt het verslag.
„Een wereldlichaam met niet veel ziel”
„Drie dagen lang waren vorige week leiders uit alle continenten bij elkaar op het feest van het 50-jarig bestaan van de Verenigde Naties om er geweldige redevoeringen af te steken over de toestand van de wereld”, berichtte vorig jaar oktober The New York Times. Maar kennelijk ontbrak er een belangrijk ingrediënt aan een aantal van die „geweldige redevoeringen” — eerlijkheid. „Zoals politici overal doen,” zei de Times, „deden zij beloften die zij niet zullen houden en bekritiseerden zij anderen voor wat hun eigen tekortkomingen waren.” Na acht nationale leiders geciteerd te hebben wier woorden in tegenspraak waren met wat hun land deed, concludeerde de krant dat hun allesoverheersende boodschap neerkwam op: „Vergeet wat ik doe, wereld; luister naar wat ik zeg.” Geen wonder dat U.S.News & World Report de Verenigde Naties „een wereldlichaam met niet veel ziel” noemde.
Hoge-temperatuurbijen
Japanse honingbijen verdedigen zich tegen een aanval van een hoornaarwesp door deze te doden met hun lichaamswarmte, bericht Science News. Als de bijen de aanwezigheid van een hoornaar opmerken, lokken ze de vijand het nest in waar honderden werksters hem aanvallen en een kluit om hem heen vormen. Dan „vibreren de bijen en doen de temperatuur van de kluit stijgen tot een 20 minuten gehandhaafde dodelijke 47 °C”, merkt het tijdschrift op. Aangezien Japanse honingbijen temperaturen tot zo’n 50 °C kunnen verdragen, schaadt deze handelwijze ze niet. Niet alle hoornaars vallen echter aan deze list van de bijen ten slachtoffer. Aangezien „20 tot 30 hoornaars in 3 uur een kolonie van 30.000 bijen kunnen doden”, kunnen de hoornaars met een massa-aanval de honingbijen overmeesteren. „In deze gevallen”, aldus de News, „nemen ze het nest over en verzamelen ze de larven en poppen van de bijen.”
Het kruis — Symbool van geweld?
Enkele theologen plaatsen vraagtekens bij de gepastheid van het kruis als symbool van het christendom omdat er allerlei associaties van geweld aan verbonden zijn, bericht The Dallas Morning News. De theologen moedigen aan symbolen te gebruiken die een weerspiegeling vormen van Jezus’ leven en niet van zijn dood. Het kruis „geeft voeding aan een aanbidding die op de dood gericht is”, zei de theologe Catherine Keller van de theologische faculteit van de Drew University in Madison (New Jersey, VS). „Niemand zou een elektrische stoel of een strop als hét symbool van het geloof willen, maar dat is wel wat wij zouden gebruiken als Jezus in deze tijd door de staat was terechtgesteld.”
Watervlooien komen te hulp
De nederige watervlo vormt misschien de oplossing voor het probleem van vervuilde in het binnenland gelegen waterwegen, bericht de Londense Independent. Dit blijkt uit een herstelproject dat nu gaande is. Eerst hebben biologen 9,5 ton vis van soorten die zich met watervlooien voeden, verwijderd uit Ormesby Broad in Norfolk (Engeland). Dit gaf de vlooien de kans zich sterk te vermenigvuldigen en de algen op te schrokken die het meer vervuilden. Vervolgens ontkiemden andere planten uit zaden die onder water op hun kans wachtten, en kwamen er vogels als koeten en zwanen terug. Uiteindelijk zal er opnieuw vis uitgezet worden, en men denkt dat het hele ecosysteem in vijf jaar weer normaal is. Natuurbeschermers in Europa volgen het project met belangstelling.
Zonde ontwijken
„Wat is er eigenlijk met zonde gebeurd?”, vraagt het tijdschrift Newsweek. „Het niet te negeren besef van persoonlijke zonde is praktisch verdwenen uit de huidige zeer positief getoonzette Amerikaanse religie.” Parochianen „willen geen preken horen die hun eigenwaarde ondermijnen”, en onder katholieken „is geregeld biechten tot het verleden gaan behoren”. Concurrerende geestelijken zijn bang hun kudden van zich te vervreemden. Veel voorgangers „veroordelen routinematig zulke ’tot het systeem behorende’ maatschappelijke misstanden als racisme [en] seksisme”, verklaart het artikel. „Maar hun stemmen klinken merkwaardig gedempt als het aankomt op zaken veel dichter bij huis — zoals echtscheiding, trots, hebzucht en tomeloze ambitie.”
„Vingerafdruk” van edelstenen
Britse vrouwen bezitten 39 miljoen stuks juwelen met diamanten ter waarde van ongeveer ƒ 28 miljard en ieder jaar wordt daarvan voor ƒ 720 miljoen gestolen. De meeste juwelen die hierdoor verloren gaan, zijn niet te achterhalen. Het metaal waarin de diamanten zijn gezet, wordt zonder uitstel omgesmolten. Dan worden de edelstenen in een nieuwe zetting geplaatst. Nu kunnen juweliers echter, met gebruikmaking van een centrale computer, de unieke gebreken van iedere steen in digitale vorm invoeren. Deze „vingerafdrukken” worden gedetecteerd door een laserbundel van lage intensiteit die de onvolkomenheden van iedere steen afleest — geen twee stenen zijn gelijk. De enige manier waarop dieven dit beveiligingssysteem kunnen omzeilen, is kloven en opnieuw slijpen van de stenen, wat duur is en de waarde van de stenen vermindert, zo bericht de Londense Sunday Times.
Alarm over vuurwerk
Volgens officiële zegslieden „worden jaarlijks bij benadering 12.000 personen in Amerikaanse eerstehulpafdelingen behandeld voor verwondingen die met vuurwerk te maken hebben”, verklaart Morbidity and Mortality Weekly Report (MMWR). Het rapport, door de Commissie voor de Veiligheid van Consumentenartikelen samengesteld voor de jaren 1990–1994, schat dat 20 procent van alle verwondingen door vuurwerk oogletsels betrof. Deze, aldus MMWR, zijn „vaak van ernstige aard en kunnen permanent verlies van gezichtsscherpte of blindheid veroorzaken”. Het is ook opmerkenswaard dat blijkbaar vaker de omstanders oogletsel opliepen dan degenen die het vuurwerk afstaken.
„Een potentiële tijdbom”
Ongeveer 45 procent van de wereldbevolking leeft inmiddels in steden, bericht het tijdschrift Focus, en tegen het jaar 2000, zo schat men, zal de helft van de bevolking uit stadsbewoners bestaan. Een groot deel van Noord-Europa, Italië en het oosten van de Verenigde Staten hebben een behoorlijk hoge bevolkingsdichtheid, en delen van China, Egypte, India en Zuid-Afrika hebben een aantal dichtbevolkte steden in overigens landelijk gebied. Satellietbeelden onthullen nu echter dat slechts 3 à 4 procent van de aarde geürbaniseerd is. Maar met jaarlijks 61 miljoen mensen die naar de steden trekken, veelal in de ontwikkelingslanden, neemt de bevolkingsdichtheid in deze stedelijke gebieden toe omdat „de steden niet zo snel kunnen groeien als hun bevolkingen”, zo merkt Focus op, daaraan toevoegend: „De situatie is een potentiële tijdbom.”