Jonge mensen vragen . . .

Is rookloze tabak onschadelijk?

’TOEN de dertienjarige Cord naar het Midwesten van de Verenigde Staten verhuisde, ontdekte hij al gauw dat hij een standaard-uitrustingsstuk van jongens van zijn leeftijd miste: een blikje „snuff”, of zuigtabak, een rookloos tabaksprodukt. De meeste van zijn nieuwe vrienden waren „dippers”, of zuigtabakgebruikers, en Cord wilde erbij horen. Dus toen een van de jongens hem een zakje zuigtabak gaf, nam hij het aan en duwde wat tabak tussen zijn onderlip en zijn tandvlees met de nonchalance van een veteraan.’ — Het blad Listen.

De jonge Cord is beslist geen uitzondering. Dr. Christopher A. Squier, hoogleraar in de orale pathologie, zegt dat een toenemend aantal tienerjongens hun eerste plukje tabak nemen. Hoewel de verkoop van rookloze tabaksprodukten zich aan het eind van de jaren ’80 stabiliseerde, „is het gebruik van natte zuigtabak”, aldus dr. Squier, „weer aan het toenemen”.a Onderzoekers melden bijvoorbeeld dat een op de vijf jongens op middelbare scholen in de Verenigde Staten en een op de drie jongens in Zweden — miljoenen jonge mensen — nu rookloze tabak gebruiken. Hoe komt dit?

„Het is veiliger dan roken.” „Er zijn geen bewijzen dat het gevaarlijk is.” „Mijn vrienden gebruiken het. Het doet hun geen kwaad.” „Zo nu en dan een klein beetje zal me geen kwaad doen.” „Er is nog nooit iemand aan gestorven.” Volgens de Amerikaanse Cancer Society zijn dit enkele van de redenen die jonge mensen vaak aanvoeren voor het feit dat zij rookloze tabak gaan gebruiken.

Wat heeft jonge mensen ertoe gebracht te denken dat tabak zuigen veiliger is dan roken? Is dat werkelijk zo?

De boodschap komt over

Jarenlang heeft de machtige tabaksindustrie jongeren gebombardeerd met advertenties die te kennen gaven dat rookloze tabak ongeveer zo onschuldig was als kauwgum en zo onmisbaar als het juiste merk sportschoenen. Slogans zoals „Neem een zakje in plaats van een trekje”, „Ik geniet echt van tabak zonder dat er zelfs maar een vuurtje aan te pas is gekomen” en „Een plukje doet het al”, suggereerden op een slimme manier dat tabak zuigen je maatschappelijk aanzien gaf.

Nadat in de Verenigde Staten dergelijke slogans via tv en radio verboden waren, bleef de tabaksindustrie via advertenties in tijdschriften haar boodschap opdringen. Aantrekkelijke foto’s van ruige jongens die volop genieten van jagen, steile-wandklimmen en wildwatervaren — een blikje tabak opvallend in hun achterzak — brachten een luide en duidelijke boodschap over: „Rookloze tabak is mooi, natuurlijk, en je wordt er een echte vent van!”

In het verslag over 1994 van de directeur-generaal van de Amerikaanse gezondheidsdienst, getiteld Preventing Tobacco Use Among Young People, staat dat heel veel jonge mensen nu geloven dat „rookloze tabaksprodukten veilig en maatschappelijk aanvaardbaar zijn”. Een onderzoek onder middelbare-schoolleerlingen bracht aan het licht dat „ongeveer 60 procent van de jongere gebruikers en 40 procent van de oudere gebruikers geloofde dat er geen risico of slechts een klein risico verbonden was aan het geregeld gebruiken van rookloze tabak”. En zelfs de gebruikers op de middelbare school die erkenden dat rookloze tabak schadelijk kan zijn, „hebben niet in de gaten dat het risico groot is”. De boodschap van de advertenties komt over. Maar spreken de advertenties de waarheid?

Een bijbelse spreuk luidt: „Iedereen die onervaren is, hecht geloof aan elk woord, maar de schrandere geeft acht op zijn schreden.” Of zoals een andere spreuk het onder woorden brengt: „Iedere schrandere zal met kennis handelen” (Spreuken 13:16; 14:15). Wat tonen de feiten dan aan in verband met rookloze tabak?

Het slechte nieuws

Ook al geven advertenties wellicht te kennen dat het gebruik van rookloze tabak je image zal verbeteren en dat het veilig voor je lichaam is, de feiten tonen precies het tegenovergestelde aan. In de eerste plaats ga je er door rookloze tabak te gebruiken niet beter uitzien. Als je het niet gelooft, duw je tong dan maar eens tegen de binnenkant van je wang en kijk in de spiegel. „Cool”? In de verste verte niet. En dat is nog alleen maar wat het aan de buitenkant doet. Wat het van binnen doet, is veel erger.

Om een voorbeeld te noemen: Degenen die geregeld tabak pruimen of zuigen, kunnen gebarsten lippen krijgen, verkleurde tanden, slechte adem en geïrriteerd tandvlees — niet echt iets om te lachen. Bovendien vermindert hun smaak- en reukvermogen, terwijl hun hartslag en bloeddruk toeneemt — slecht nieuws dus. Maar het werkelijke slechte nieuws is dat onderzoeken in Europa, India en de Verenigde Staten aantonen dat rookloze tabak kanker veroorzaakt aan de wangen, aan het tandvlees en in de keel. Deze bevindingen zijn voor deskundigen niet verrassend. Bij één onderzoek werd opgemerkt: „Zuigtabak heeft het hoogste percentage aan kankerverwekkende stoffen van alle produkten die in het lichaam worden opgenomen.” Geen wonder dat „mensen die jarenlang zuigtabak gebruiken, 50% meer kans hebben op mondkanker dan niet-gebruikers”.

Wanneer mondkanker ontstaat, zijn de gevolgen ernstig. Niet alleen wordt de gezondheid van de gebruiker geruïneerd maar vaak sterft hij voortijdig. In een publikatie van de Amerikaanse Cancer Society wordt het volgende droevige relaas verteld: ’Sean begon op de leeftijd van 13 jaar rookloze tabak te gebruiken. Hij dacht dat het veiliger was dan roken. Na vijf jaar lang een blikje of meer per dag gebruikt te hebben, kreeg hij een zweer op zijn tong. Het was mondkanker. Artsen verwijderden een deel van zijn tong, maar de kanker breidde zich uit naar zijn hals. Er werden nog meer verminkende operaties uitgevoerd, maar tevergeefs — hij stierf op de leeftijd van 19 jaar. Voor zijn dood schreef Sean een simpele boodschap op een papiertje: „Gebruik geen snuff.”’

Verslaafd!

Nadat de jonge Cord, die wij eerder hebben genoemd, dit schokkende verhaal over Sean had gelezen, drong eindelijk tot hem door wat er aan de hand was. Hij besloot ermee te stoppen. Maar dat viel niet mee. „Ik heb het gevoel dat ik het gewoon moet hebben”, vertelde Cord aan het blad Listen. „Zelfs nu nog, een paar maanden nadat ik officieel gestopt ben, zoek ik in mijn zakken naar mijn zakje snuff. Ik kauw heel veel kauwgum. Dat helpt, maar het neemt het verlangen niet weg.”

Dit wordt bevestigd door Ca-A Cancer Journal for Clinicians: „Bij onderzoeken van tieners die probeerden met het gebruik van rookloze tabak te stoppen, bleek dat slechts een klein percentage daartoe in staat was.” Wat maakt het dan zo moeilijk met het gebruik van rookloze tabak te stoppen? Dezelfde drug die het zo moeilijk maakt om met roken te stoppen: nicotine.

Nicotine, een drug die te vinden is in zowel sigaretten als rookloze tabak, is een krachtig gif dat de gebruiker een ’high’ gevoel geeft. Ongeveer elk half uur moet de gebruiker weer een ’dip’ nemen om te voorkomen dat dat gevoel verdwijnt. Aan nicotine raak je verslaafd. Sommige gebruikers zijn zo verslaafd dat zij dag en nacht een plukje zuigtabak in hun mond houden — zelfs terwijl zij slapen.

In tegenstelling tot wat jonge mensen wellicht denken, krijg je met tabak zuigen niet minder nicotine binnen. Eén blikje rookloze tabak per dag levert net zoveel nicotine op als zestig sigaretten! „Gebruikers van rookloze tabak”, zo wordt opgemerkt in Preventing Tobacco Use Among Young People, ’nemen minstens zoveel nicotine op als rokers — misschien wel tweemaal zoveel.’ (Wij cursiveren.) Behalve nicotine bevat rookloze tabak tienmaal zoveel nitrosaminen (krachtige kankerverwekkende stoffen) als sigaretten.

Wees verstandig

„Het lijdt absoluut geen twijfel dat dit schadelijke produkten zijn”, zei dr. Roy Sessions, een hoofd- en halschirurg. „Ze veroorzaken een toestand van afhankelijkheid die de meeste mensen moeilijker te doorbreken vinden dan roken.” Mondkankerspecialist dr. Oscar Guerra concludeerde: „Het lichaam houdt gewoon niet van dat spul.” Deskundigen over de hele wereld zijn het erover eens: ’Dippen’ is meer dan een ’snufje’ ellende. Het kan je je leven kosten!

Christelijke jongeren hebben een nog dwingender reden dan gezondheidsoverwegingen om van tabaksprodukten af te blijven — hun verlangen om Jehovah God te behagen. Zijn Woord geeft de opdracht: „Laten wij ons reinigen van elke verontreiniging van vlees en geest, en in de vrees voor God heiligheid vervolmaken.” — 2 Korinthiërs 7:1.

Het blad Aviation, Space, and Environmental Medicine vat het geheel goed samen met de woorden: „Tabak is een misselijk makende plant die door slechts twee schepselen wordt geconsumeerd — een klein groen wormpje en de mens. Het kleine groene wormpje weet niet beter.”

Maar jij wel. Wees dus verstandig — begin er niet aan.

[Voetnoten]

[Inzet op blz. 27]

’Voor zijn dood schreef Sean een simpele boodschap: „Gebruik geen snuff”’

[Illustratie op blz. 26]

Pruimtabak wordt steeds populairder onder jongeren. Moet jij het proberen?