Hecht u waarde aan vrijheid van godsdienst?

Door Ontwaakt!-correspondent in Estland

PJARNOE is een havenstad en vakantieoord in de kleine Baltische staat Estland, een voormalige sovjetrepubliek. De stad heeft een bevolking van ruim 50.000 zielen. De mensen genieten nu de vrijheid de godsdienst van hun keuze te beoefenen — een vrijheid die zij enkele jaren geleden niet bezaten. Op 17 juni 1995 stond in de Pärnu Leht, een plaatselijke krant, dat Pjarnoe elf godsdiensten telt en dat de krant van plan was er een serie artikelen over te publiceren.

In het eerste artikel werd verklaard: „Wij beginnen met de gemeente waarmee wij blijkbaar allemaal te maken hebben gehad door haar activiteit — Jehovah’s Getuigen — die hun bijeenkomsten nu in de hal van een brouwerij hebben. . . . In 1931 gingen de Bijbelonderzoekers zich Jehovah’s Getuigen noemen en dat is de naam die zij nog steeds dragen. Wereldwijd zijn er meer dan vijf miljoen Jehovah’s Getuigen. Het hoofdkwartier van Jehovah’s Getuigen in Estland staat in Tallin.”

Het artikel vervolgde: „De gemeente van Jehovah’s verkondigers in Pjarnoe werd anderhalf jaar geleden opgericht. In het begin telde ze 25 leden; nu is ze gegroeid tot 120 . . .

De eerste indruk is zeer positief. De mensen — overwegend jonge echtparen — zijn vriendelijk, keurig gekleed en ruimdenkend. Het is verbazingwekkend dat de kinderen zo gedisciplineerd waren, want het valt voor een klein kind niet mee anderhalf uur stil te zitten — maar zij deden het.”

Over het verschil tussen Jehovah’s Getuigen en andere godsdiensten verklaarde de krant: „Zij leggen de nadruk op het toekomstige paradijs. Ook is het opmerkelijk hoe goed de gemeente de bijbel kent, en zij citeren die op elk geschikt moment.” Het artikel besloot als volgt: „Die 120 mensen, die Jehovah’s verkondigers zijn, hebben hun beslissing genomen; en zij zijn ervan overtuigd dat het de juiste is. Hun leven draait om hun geloof en de verkondiging ervan.”

Niet iedereen in Pjarnoe was blij met dit eerste artikel in een beoogde serie artikelen over de godsdiensten van de stad. Op 8 juli 1995 berichtte de Pärnu Leht: „Wij willen een petitie publiceren die wij van vier kerken ontvangen hebben in verband met de start van een nieuwe rubriek.” Deze petitie of brief aan de krant was ondertekend door vertegenwoordigers van de Orthodoxe Kerk van Estland, de Estische Evangelisch-Lutherse Kerk, de Estische Unie van Evangelische Christenen en Baptisten en de Estische Methodistenkerk.

Deze vier vertegenwoordigers van godsdiensten klaagden: „Wij vinden het bijzonder vreemd dat u de serie begonnen bent met een artikel over Jehovah’s Getuigen.” Verder schreven zij: „Wij willen hierbij uitdrukkelijk verklaren dat wij het onmogelijk achten de Pärnu Leht een interview toe te staan in het kader van deze serie.”

De vertegenwoordigers van de godsdiensten besloten: „In een gemeenschap waar velen in verwarring zijn door opdringerige pressie van verscheidene nieuwe godsdiensten en sekten die ’spiritualiteit’ propageren, achten wij het noodzakelijk dat publikaties de plaatselijke godsdienstige situatie in aanmerking nemen en in staat zijn onderscheid te maken tussen historische kerken enerzijds en sekten en extremistische bewegingen anderzijds. De leden van de Estische Raad van Kerken, die de christelijke kerken vertegenwoordigt die zich in oecumenische samenwerking verheugen, zijn de aangewezen personen om een voldoende helder licht te verschaffen.”

Na deze brief wilde de schrijver voor de Pärnu Leht echter de volgende ernstig stemmende gedachten kwijt: „Alles wat wij juist achten, hoeft nog niet juist te zijn. En misschien zijn Gods opvatting en meningen over allerlei gemeenten niet gelijk aan de zienswijzen van deze vier respectabele kerken, en vice versa. Wij zijn geen van allen onfeilbaar, zelfs de kerken met eeuwenoude tradities niet.”

Hoe denkt u over de veranderde houding tegenover godsdienst in voormalige sovjetrepublieken? Wij zijn ervan overtuigd dat waarheidzoekende mensen waar maar ook, de vrijheid van godsdienst die men daar geniet naar waarde schatten.

[Kaart op blz. 23]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

FINLAND

Helsinki

Oostzee

ESTLAND

Tallin

Pjarnoe

LETLAND

Riga

LITOUWEN

Vilnius

RUSLAND

Sint-Petersburg

Moskou

WIT-RUSLAND

Minsk

[Illustraties op blz. 24]

De gemeente van Jehovah’s Getuigen in Pjarnoe