Hoe een succesvolle alleenstaande ouder te zijn

„Iets wat alle alleenstaande ouders altijd te kort komen, is tijd.” — The Single Parent’s Survival Guide.

„Geldgebrek is het ernstigste probleem.” — De Londense Times.

’Eenzaamheid is een voorname bron van stress voor de alleenstaande ouder.’ — Give Us a Break, een overzicht van vrijetijdsmogelijkheden voor alleenstaande ouders.

ALLE ouders krijgen te maken met uitdagingen, met redenen tot blijdschap en met problemen. Maar alleenstaande ouders krijgen die op te vangen zonder partner. Bijgevolg zijn tijd, geld en eenzaamheid vaak een belangrijk aspect van hun leven.

Hoe hard de realiteit van hun leven ook mag zijn, alleenstaande ouders kunnen succesvol zijn in hun gezinsleven en menigeen is dat ook. Veel hangt af van de maatstaven die zij zich stellen en hoe strak zij zich eraan houden.

Interessant is dat de bijbel lang geleden de huidige morele en maatschappelijke ontwrichting heeft voorzegd. Merk eens op hoe de christelijke apostel Paulus de jonge discipel Timotheüs daarop wees. „Maar weet dit,” waarschuwde hij, „dat er in de laatste dagen kritieke tijden zullen aanbreken, die moeilijk zijn door te komen. Want de mensen zullen zichzelf liefhebben, . . . ongehoorzaam [zijn] aan ouders, ondankbaar, deloyaal, zonder natuurlijke genegenheid, niet ontvankelijk voor enige overeenkomst.” — 2 Timotheüs 3:1-3.

De bijbel is niet slechts een boek dat nauwkeurig de huidige mentaliteit voorzei, maar bevat juist de beginselen waarmee u, als u zich eraan houdt, van succes in het gezinsleven verzekerd bent (2 Timotheüs 3:16, 17). Beschouw eens hoe sommige van die beginselen alleenstaande ouders kunnen helpen, problemen met tijd, geld en eenzaamheid op te vangen.

Koop de tijd uit

Hoe goed georganiseerd u ook bent, tijd is iets wat u door de vingers glipt. Om uw tijd goed te gebruiken, moet u allereerst nagaan wat er werkelijk mee gebeurt. Dan zult u kunnen beslissen welke activiteiten voor u het belangrijkst zijn. „Houd een ’tijd-dagboek’ bij”, raadt een organisatie van alleenstaande ouders aan. „Daarin schrijft u alles op wat u in de loop van een dag of week doet en houdt u bij hoeveel tijd het u kost. Daarna gaat u na waar tijd te besparen valt of beter gebruikt kan worden door dingen in een andere volgorde af te werken of door bepaalde dingen niet te doen.”

Die verstandige raad weerspiegelt de schriftuurlijke wijsheid achter de opdracht van de apostel: „Ziet er . . . nauwlettend op toe hoe gij wandelt, niet als onwijzen, maar als wijzen, de gelegen tijd voor uzelf uitkopend, omdat de dagen goddeloos zijn.” — Efeziërs 5:15, 16.

Maakt tv-kijken bijvoorbeeld een opvallend groot deel van uw dagelijkse routine uit? Als u daar minder tijd aan besteedt, hebt u extra tijd om met uw kinderen te praten en dingen samen te doen. Dat kan tot een goede band met hen bijdragen.

’Mijn pogingen om met mijn kinderen te gaan zitten praten, leiden slechts tot lange, ijzige stiltes’, zegt u misschien. Dat is mogelijk, maar laat dat u er niet van weerhouden. Adviseurs van alleenstaande ouders raden aan alert te zijn op gevoelens in de dagelijkse gesprekken van uw kinderen, zoals de opmerkingen die zij maken over hun schoolvrienden of de plannen die zij hebben. Maar dat lukt u toch niet wanneer de tv uw aandacht opslokt? Zelfs als u de tv op de achtergrond aan laat staan, kan het gebeuren dat u afgeleid wordt en essentiële informatie over de diepste gedachten en emoties van uw kinderen u ontgaat. Maak dus tijd voor uw kinderen. Doe het huishoudelijke werk samen en praat ondertussen met hen — en luister wanneer zij praten!

Lees ook met hen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een nauw verband bestaat tussen de lees- en schrijfvaardigheid van een kind als hij vijf jaar is en zijn latere prestaties. Reden te meer om tijd uit te kopen om samen te lezen. Een paar minuten vóór het naar bed gaan of vroeger in de avond voordat u zich te moe voelt, zal goed bestede tijd zijn.

Wees tevreden met het noodzakelijke

Veel alleenstaande ouders voelen zich gevangen in een vicieuze financiële cirkel. Zij moeten op de een of andere manier voldoende geld verdienen om toereikende huisvesting, voeding en kleding te kunnen bekostigen. Maar gaan zij buitenshuis werken, dan doet zich de kwestie van goede kinderopvang voor.

Kinderdagverblijven zijn niet altijd makkelijk te vinden en ze zijn ook niet goedkoop. Sommige alleenstaande ouders kunnen gaan werken door de hulp van hun familie in te roepen — van grootouders, ooms en tantes. Anderen maken gebruik van de crèches, speelruimten en kinderdagverblijven waarin hun werkgever voorziet. Overheidstoelagen, zo al beschikbaar, dekken niet altijd de vergoedingen die voor zulke kinderopvang betaald moeten worden. In sommige landen is het mogelijk dat alleenstaande ouders met kleine kinderen ervoor kiezen geen werk te zoeken maar thuis te blijven en te leven van de uitkering die de regering verstrekt.

Gezien het groeiende aantal alleenstaande ouders dat een uitkering aanvraagt, wenden de regeringen zich op hun beurt tot degenen die zij ervoor aansprakelijk stellen. In Groot-Brittannië heeft dit reeds geleid tot strenge maatregelen tegen afwezige vaders die nalaten hun kinderen financieel te onderhouden. De betreffende instanties gaan achter de nalatige vaders aan om de ontbrekende betalingen alsnog te innen. Indien alleenstaande moeders weigeren instanties te helpen de vader op te sporen, is de kans groot dat hun uitkering gekort wordt. „In Zweden wordt geschat dat veertig procent van de wanbetalers via plaatselijke sociale-verzekeringsinstanties wordt gepakt en in Frankrijk zien de rechtbanken toe op nakoming van alimentatieverplichtingen en vervolging van wanbetalers”, bericht de Londense Times.

Rechtbanken of niet, overheidshulp of niet, veel alleenstaande ouders vinden manieren om met minder geld rond te komen dan zij gewend waren. Hoe? Door een andere gezinsbegroting op te maken.

Een andere begroting opmaken is te leren. Het betekent meestal dat de uitgaveprioriteiten gewijzigd worden — bijvoorbeeld eerst geld opzij leggen voor huisvesting en verwarming, dan voor het kopen van voedsel en vervolgens voor het aflossen van leningen. „Wanneer wij . . . voedsel, kleding en onderdak hebben,” verklaarde de apostel Paulus, „zullen wij daarmee tevreden zijn.” — 1 Timotheüs 6:8.

Hebt u er wel eens aan gedacht kosten met anderen te delen? Door voedsel en andere huishoudelijke artikelen samen met andere ouders in het groot te kopen, kunt u geld besparen. Hoe u uw begroting ook opmaakt, bedenk dat u ervoor moet gaan zitten om uw kosten te berekenen. (Vergelijk Lukas 14:28.) Waarom niet de hulp van uw kinderen ingeroepen bij het opmaken van de begroting? Dan zullen zij het misschien een voorrecht vinden u te helpen u eraan te houden. Het kan zelfs zijn dat u merkt dat u iets opzij kunt leggen als spaargeld.

Om vrienden te krijgen, moet u vriendelijk zijn

„Beoefent het geven, en u zal gegeven worden”, raadde Jezus aan. „Met de maat waarmee gij meet, zal men ook u meten” (Lukas 6:38). Dat gaat ook op voor persoonlijke relaties. Uw belangstelling voor anderen kan een vriendelijke reactie uitlokken. De beste manier om eenzaamheid te overwinnen, is het initiatief te nemen om vrienden te maken. Misschien kunt u betrouwbare vrienden vinden die op uw kinderen willen passen zodat u eens ergens op bezoek kunt. Beter nog, vraag vrienden bij u op bezoek.

Een waarschuwend woord is hier echter op zijn plaats. Bedenk: „Slechte omgang bederft nuttige gewoonten” (1 Korinthiërs 15:33). Eenzaamheid kan alleen bevredigend overwonnen worden wanneer de vriendschappen die u sluit werkelijk opbouwend zijn en tevreden stemmen.

Moeder en vader tegelijk zijn

Alleenstaande ouders moeten voor hun kinderen zowel vader als moeder zijn, iets wat voor niemand een gemakkelijke taak is. En vergeet niet dat kinderen geboren imitators zijn. Zij leren hoe betrouwbare volwassenen te zijn door betrouwbare volwassenen gade te slaan. Veel hangt dus af van het soort voorbeeld dat u uw kinderen verschaft. Over de afwezigheid van vaders voor grote aantallen jongens die in Amerika’s binnensteden opgroeien, merkt de Londense Sunday Times op: „Het geweld en de sociale chaos . . . vertellen ons hoe een generatie mannen zich gedraagt wanneer ongeveer de helft van hen de puberteit bereikt zonder een inperkend besef van wat het betekent een volwassen man te zijn.”

Wanneer kinderen door alleenstaande ouders worden grootgebracht, kunnen hun gezondheid en schoolwerk en zelfs hun financiële vooruitzichten daar een nadelige invloed van ondervinden, zegt Duncan Dormor in The Relationship Revolution. Andere onderzoekers trekken deze bevindingen in twijfel. Zij zoeken de schuld bij armoede en gemis aan sociaal contact. Niettemin zijn velen het eens met de beoordeling van Charles Murray, deskundige op het gebied van de maatschappijwetenschappen: „Een kind met een moeder en geen vader, wonend in een buurt vol moeders en geen vaders, oordeelt naar wat hij ziet. U kunt er maatschappelijk werkers, onderwijzers en predikanten heen sturen om een jongen te vertellen dat wanneer hij volwassen is, hij een goede vader voor zijn kinderen moet zijn. Maar hij weet niet wat dat betekent als hij het niet gezien heeft.” Ja, jongens hebben zowel een vader als een moeder nodig en hetzelfde geldt voor meisjes.

In Psalm 68:5 beschrijft de bijbel Jehovah God als „een vader van vaderloze jongens”. Moeders die naar God opzien voor leiding vinden in hem het beste voorbeeld voor hun kinderen. Vaders die hun kinderen alleen grootbrengen, stellen hulp van betrouwbare, rijpe vrouwen op prijs. Ja, wat alle alleenstaande ouders nodig hebben, is liefdevolle steun. Misschien kunt u op dat punt helpen.

[Kader op blz. 6]

Vaders die ook „moeders” zijn

Mannen als hoofd van eenoudergezinnen zijn in de minderheid. Maar naarmate er meer huwelijken stuklopen, besluiten steeds meer mannen hun kinderen alleen groot te brengen. „Een van de grootste problemen waarvoor mannen zich in deze situatie gesteld schijnen te zien, is dat van de opgroeiende dochter”, verklaart The Single Parent’s Survival Guide. Sommige vaders voelen zich opgelaten als er over seksuele aangelegenheden gepraat moet worden en gaan het uit de weg. Anderen zorgen dat een betrouwbaar vrouwelijk familielid met hun dochters praat. Alle alleenstaande ouders, zowel vrouwen als mannen, zullen er veel profijt van hebben met hun kinderen het boek Wat jonge mensen vragen — Praktische antwoorden te lezen.a Deze publikatie bevat gedeelten met als titel „Seks en moraliteit” en „Afspraakjes, liefde en het andere geslacht”. Elk hoofdstuk besluit met „Vragen ter bespreking”, bedoeld om een juiste beschouwing van zelfs de meest intieme kwesties mogelijk te maken.

[Voetnoot]

[Illustratie op blz. 7]

Door tijd met uw kinderen door te brengen, bouwt u goede relaties op

[Illustratie op blz. 7]

Hoe u uw begroting ook opmaakt, ga ervoor zitten om uw kosten te berekenen