Costa Rica — Klein, maar wat een verscheidenheid!

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN COSTA RICA

DAT Costa Rica een klein land is, blijkt al gauw wanneer u gaat landen op het vliegveld van San José, dat enkele kilometers buiten de hoofdstad ligt. Het ene moment vliegt u boven de Caribische Zee en een paar minuten later zwenkt u over de Grote Oceaan, klaar om de landing in te zetten. Costa Rica, een land met zo’n drie miljoen inwoners, is een smalle strook bergachtig en vulkanisch terrein die Nicaragua van Panama scheidt. Het is een van de zeven landen, de landengte van Panama inbegrepen, die Centraal-Amerika vormen, de landbrug tussen Mexico in Noord-Amerika en Colombia in Zuid-Amerika. — Zie het kaartje op blz. 17.

Als u zich eenmaal georiënteerd hebt, komt u onder de indruk van de weelderige, groene schoonheid van het land. Het lijkt of u waar u ook kijkt, palmen, bananebomen, zowel suikerriet- als koffieplantages en allerlei exotische planten, struiken en bloemen ziet. Costa Rica is een paradijs voor plantkundigen. Maar laten wij voordat wij in de ban raken van dit boeiende land, iets te weten trachten te komen over zijn geschiedenis.

Een van Columbus’ ontdekkingen

In 1502 werd Christophorus Columbus op zijn vierde reis met zijn vloot door een storm overvallen voor de kust van wat nu Honduras heet. Op zoek naar beschutting zeilde hij langs het deel van Nicaragua dat nu de Costa de Mosquitos wordt genoemd en landde bij Cariari, een klein Indiaans dorp. Hij was onder de indruk van de hartelijkheid van de bevolking en van de weelderige plantengroei. Nog meer onder de indruk was hij van de gouden sieraden die sommige van de inboorlingen droegen. Columbus ging er in zijn zucht naar goud van uit dat dit een kust rijk aan waardevolle mineralen zou zijn. Zijn hoop bleek ijdel, maar pas nadat de Spaanse ontdekkingsreizigers het land Costa Rica ofte wel Rijke Kust hadden genoemd.

In de loop der geschiedenis maakte Costa Rica zich los van Spanje en verwierf onafhankelijkheid. In 1949 werd het land na een korte burgeroorlog uniek in de moderne geschiedenis — de waarnemend president, José Figueres, ontwierp een grondwet waarbij het leger werd afgeschaft! Deze radicale stap moedigde enkele Amerikaanse quakers aan naar Costa Rica te verhuizen, waar zij een kaasfabriek oprichtten in Santa Elena. Vergeleken bij enkele van de roerige landen van Centraal-Amerika is Costa Rica beslist een oase van vrede geweest.

Land van weelderige verscheidenheid

Op onze tocht door een klein deel van het land om een bezoek te brengen aan enkele vulkanen, de Poás en de Arenal, raakten wij onder de indruk van de weelderige verscheidenheid aan planten en bomen, de tropische bloemen, de bloemkwekerijen, beschermd door zwarte netten, en de intensieve aardbeienteelt. Wij voelden ons klein naast de enorme bladeren van een plant die de sombrilla del pobre (parasol van de arme) wordt genoemd. De berghellingen waren bedekt met donkergroene koffiestruiken, beladen met hun rode bessen.

In Costa Rica zie je overal vlinders. Op korte afstand van San José bevinden zich enkele vlinderfarms waar u vlinders in een natuurlijke omgeving kunt zien en fotograferen. Volgens een reisgids „zijn er meer vlinders in dit kleine land dan in de hele Verenigde Staten”. De gids vermeldt tevens dat „wetenschappers nu weten dat Costa Rica een van de gebieden van de wereld met de grootste biologische verscheidenheid is”. Geen wonder dat plantkundigen en biologen erheen stromen om de verscheidenheid aan leven te bestuderen in het compacte Costa Rica. — Zie het kader hiernaast.

Nog een voorbeeld van verscheidenheid in het wild is het vogelleven van Costa Rica. Je moet alert zijn om sommige van de vogels te zien en nog sneller om ze te fotograferen! Het is een luidruchtig komen en gaan van zwermen groene parkieten. Boven ons zweefden de zopilotes of zwarte gieren, met scherpe ogen speurend naar hun volgende maal. Soms kun je in het bladergewelf een glimp opvangen van de toekans met hun reusachtige, lompe snavel. Wij zagen de grietjebie met zijn felgele borst door de bomen flitsen. Ook vingen wij een vluchtige glimp op van een kolibrie, hangend boven nabije bloemen voor zijn volgende teugje nectar. In de ZooAve (een vogelpark) vergastten wij onze ogen op allerlei Costaricaanse vogels. Daar waren de veelkleurige schorre ara’s, die hun aanwezigheid duidelijk te kennen gaven. Helaas moesten te veel andere vogels in kooien gehouden worden, waaronder een familie van vier uilen, die naast elkaar zaten en er zo wijs uitzagen.

Costa Rica is beroemd om zijn grote verscheidenheid aan nationale en particuliere parken, indianenreservaten en wildparken. In feite is bijna 27 procent van het land beschermd, proportioneel het grootste deel van enig land ter wereld. Dus als u bereid bent om te trekken, hebt u het soort gebied en ecologische omgeving maar voor het uitkiezen.

Gaat u inderdaad naar Costa Rica, dan is ten minste één kleine waarschuwing op zijn plaats. Reist u daar per auto, dan valt het u niet kwalijk te nemen als u denkt dat veel chauffeurs voor u beneveld zijn. Waarom? Omdat zij vaak zonder te waarschuwen allerlei slingers en kronkels beschrijven. Wat doen zij? Zij vermijden de grote kuilen waardoor het landelijke wegennet wordt geplaagd. Zo vermeldde een reisfolder over het beroemde nevelwoudreservaat Monteverde: „[Het] is alleen te bereiken als u verscheidene uren genoegen wilt nemen met de verschrikkelijke toestand van de wegen; een bezoek van enkele dagen is aanbevelenswaardiger dan een snelle tocht erin en eruit.” Natuurlijk zult u waarschijnlijk minder last hebben van deze kuilen als u in een auto met een goede vering en stevige banden rijdt.

Werkelijk, er is zo veel in Costa Rica te zien en in te drinken, dat u in een vakantie van twee weken slechts een oppervlakkig beeld kunt krijgen van de schoonheid en verscheidenheid van dat fascinerende land. Een hotel had een minidierentuin. De bewaker was zo vriendelijk ons in de kooien te laten om een toekan en een lenige ocelot te fotograferen. Verscheidenheid geldt ook voor Costa Rica’s gastvrije bevolking.

Een unieke bijeenkomst van ticos

Wat zijn ticos? Dat is de informele naam voor de bevolking van Costa Rica, ontstaan door de gewoonte de verkleiningsuitgang -ico in het Spaans te gebruiken. Bijvoorbeeld chiquitico voor klein, bonitico voor leuk of knap, en jovencitico voor jong. De tico-ambachtslieden van het landelijke plaatsje Sarchí zijn beroemd om hun originele, met de hand beschilderde carretas of ossewagens. Elke wagen is een kunstwerk op zich. Toeristen kopen de kleine replica’s bij honderdtallen.

Eind 1994 waren de ticos in de gelegenheid iets heel bijzonders in hun katholieke land mee te maken. Van 30 december tot 1 januari 1995 werd er een godsdienstig congres van Jehovah’s Getuigen gehouden in het nationale voetbalstadion in het Sabana Park in San José. Het werd gehouden onder het bijbelse thema Temor Piadoso (Godvruchtige vrees) en de Getuigen kwamen uit het hele land, terwijl er ook kleine afvaardigingen waren uit andere Centraal- en Zuidamerikaanse landen. Costa Rica telt ruim 15.000 actieve Getuigen. Hoeveel aanwezigen zouden er bij deze speciale gelegenheid zijn? Op vrijdag waren er 21.726 — jong en oud, ouders en kinderen, allemaal keurig en bescheiden gekleed. Op zaterdag groeide de menigte tot 25.539 en werden 681 personen gedoopt in drie grote bassins die aan de ene kant van het veld waren neergezet. ’s Zondags steeg het aantal aanwezigen tot 27.149! Wat opwindend voor de zendelingen, de pioniers (volle-tijdpredikers) en de nederige mannen, vrouwen en kinderen die zo hard werken om in het gebied van Costa Rica iedereen van huis tot huis met de prediking te bereiken. En wat aanmoedigend zo veel gezinnen in het openluchtstadion te zien zitten, tegen de zon beschermd door hun veelkleurige parasols!

Aan het eind van het programma pakten duizenden hun zakdoek om elkaar gedag te wuiven. Het was een ontroerend moment.

Costa Rica heeft Gods nieuwe wereld nodig

Hoewel er in dit land veel is dat aan een paradijs doet denken — de gevarieerde flora en fauna en het aangename klimaat — hebben de ticos, net als de bevolking van elk ander land, de ’nieuwe hemelen en de nieuwe aarde’ nodig die Jehovah heeft beloofd door bemiddeling van Christus Jezus tot stand te brengen (Jesaja 65:17; 2 Petrus 3:13; Openbaring 21:1-4). Net als overal elders ter wereld zijn er tekenen van armoede, gezinnen die gebrekkig gehuisvest zijn. Dan zijn er nog ziekte en dood, waaronder de hele mensheid gebukt gaat. Daarom prediken Jehovah’s Getuigen ijverig het goede nieuws van Gods Koninkrijksheerschappij, het Koninkrijk waarom alle oprechte christenen vragen in het beroemde Onze Vader. Onder die beloofde rechtvaardige heerschappij zal Costa Rica’s rijke verscheidenheid nog meer opvallen, tot Gods eeuwige lof.

[Kader op blz. 19]

Costa Rica’s rijke verscheidenheid

In het boek Costa Rica — A Natural Destination wordt gezegd: „Costa Rica is rijk aan soorten. Dit kleine land, dat nog geen drie tienduizendste [0,03%] van het aardoppervlak beslaat, herbergt vijf procent van alle plante- en diersoorten waarvan het bestaan ons bekend is.” Er zijn bijvoorbeeld:

Minimaal 830 soorten vogels, waaronder toekans en quetzals

Minimaal 35.000 soorten insekten

Minimaal 9000 soorten vaatplanten

Minimaal 208 soorten zoogdieren, waaronder de ocelot

Minimaal 220 soorten reptielen, waaronder grote leguanen

Minimaal 160 soorten amfibieën, waaronder de giftige aardbeikikker

Minimaal 130 soorten zoetwatervissen

Sommige wetenschappers speculeren dat Costa Rica wel eens een miljoen soorten zou kunnen tellen.

[Kader op blz. 19]

Vulkanen

Men kent er 112 kraters, variërend van uitgedoofd tot actief. De indrukwekkende vulkaan de Arenal, die ruim 1500 meter hoog is, is een van de meest actieve ter wereld. Mocht u hem willen zien, dan kunt u het beste naar het weerbericht informeren voordat u de zware tocht over een weg vol kuilen onderneemt. De Arenal gaat vaak in wolken schuil.

De vulkaan de Irazú is ruim 3400 meter hoog. Hij was actief van 1963 tot 1965.

De vulkaan de Poás, die meer dan 2700 meter hoog is, is een berg met twee ogen — het ene wit en kokend in de actieve krater, het andere een blauw meer omgeven door een weelderige jungle.

[Kaart op blz. 17]

(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)

NICARAGUA

COSTA RICA

Arenal

Monteverde

Poás

Sarchí

San José

Cartago

Limón

PANAMA

[Illustraties op blz. 16, 17]

Blz. 16:

Toekan en de Arenal

Blz. 17:

1. Krater van de Poás

2. Ara

3. Volksdansen

4. Bromelia

5. Parasolplant

6. Leguaan

7. Ocelot

[Illustraties op blz. 18]

„Godvruchtige vrees”-congres in San José; er waren 681 dopelingen, onder wie Digna (uiterst rechts)